2.22 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌵𑌿𑌂𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.22 Ayodhyakanda - Dvavimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌤𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌥𑌯𑌾 𑌦𑍀𑌨𑌂 𑌸𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌮𑌮𑌰𑍍𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌨𑌾𑌗𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌰𑍋𑌷𑌵𑌿𑌸𑍍𑌫𑌾𑌰𑌿𑌤𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌆𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌂 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂 𑌸 𑌧𑍈𑌰𑍍𑌯𑍇𑌣 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 2 ॥
𑌅𑌥 𑌤𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌥𑌯𑌾 𑌦𑍀𑌨𑌂 𑌸𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌮𑌮𑌰𑍍𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌨𑌾𑌗𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌰𑍋𑌷𑌵𑌿𑌸𑍍𑌫𑌾𑌰𑌿𑌤𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌆𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌂 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂 𑌸 𑌧𑍈𑌰𑍍𑌯𑍇𑌣 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 4 ॥
𑌨𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌰𑍋𑌷𑌂 𑌶𑍋𑌕𑌂 𑌚 𑌧𑍈𑌰𑍍𑌯𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌕𑍇𑌵𑌲𑌮𑍍 ।
𑌅𑌵𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌯𑍇𑌮𑌂 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌰𑍍𑌷𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌉𑌪𑌕𑍍𑌲𑍃𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌹𑌿 𑌯𑌤𑍍𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑌦𑍍𑌯 𑌮𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌸𑌰𑍍𑌜𑌯 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌨𑌿𑌰𑌤𑍍𑌯𑌯𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌯𑍋𑌽𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌮𑌮 𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌰 𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌸𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌰𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 7 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌦𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌮𑌾𑌨𑌸𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌤𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌮𑍇 𑌸𑌾 𑌯𑌥𑌾 𑌨 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑌵𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌤𑌥𑌾 𑌕𑍁𑌰𑍁 ॥ 8 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌶𑌙𑍍𑌕𑌾𑌮𑌯𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌮𑌪𑌿 𑌨𑍋𑌤𑍍𑌸𑌹𑍇 ।
𑌮𑌨𑌸𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌂 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇𑌽𑌹𑌮𑍁𑌪𑍇𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍁𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌨 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌨𑌾𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌸𑍍𑌮𑌰𑌾𑌮𑍀𑌹 𑌕𑌦𑌾𑌚𑌨 ।
𑌮𑌾𑌤𑍃𑌣𑌾𑌂 𑌵𑌾 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌽𑌹𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌮𑌲𑍍𑌪𑌂 𑌚 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌸𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌸𑌨𑍍𑌧𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌪𑌰𑌲𑍋𑌕𑌭𑌯𑌾𑌦𑍍𑌭𑍀𑌤𑍋 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌯𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌮𑌮 ॥ 11 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌪𑌿 𑌹𑌿 𑌭𑌵𑍇𑌦𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌂𑌹𑍃𑌤𑍇 ।
𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌨𑍇𑌤𑌿 𑌮𑌨𑌸𑍍𑌤𑌾𑌪𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌪𑌸𑍍𑌤𑌪𑍇𑌚𑍍𑌚 𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑌂 𑌤𑍁 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌸𑌂𑌹𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 ।
𑌅𑌨𑍍𑌵𑌗𑍇𑌵𑌾𑌹𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌵𑌨𑌂 𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌤𑌃𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 13 ॥
𑌮𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌾𑌜𑌨𑌾𑌦𑌦𑍍𑌯 𑌕𑍃𑌤𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾 ।
𑌸𑍁𑌤𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌮𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑌮𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌯𑌿𑌤𑌾 𑌤𑌤𑌃 ॥ 14 ॥
𑌮𑌯𑌿 𑌚𑍀𑌰𑌾𑌜𑌿𑌨𑌧𑌰𑍇 𑌜𑌟𑌾𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌧𑌾𑌰𑌿𑌣𑌿 ।
𑌗𑌤𑍇𑌽𑌰𑌣𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌮𑌨𑌸𑍍𑌸𑍁𑌖𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑌾 𑌯𑍇𑌨𑍇𑌯𑌂 𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌨𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌮𑌿 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌲𑍇𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌜𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌮𑌾 𑌚𑌿𑌰𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌵 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑌵𑍍𑌯𑍋 𑌮𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌵𑌿𑌤𑍀𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍇𑌵 𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌨𑍇 ॥ 17 ॥
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌤𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌹𑌿 𑌕𑌥𑌂 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌮𑌮 𑌪𑍀𑌡𑌨𑍇 ।
𑌯𑌦𑌿 𑌭𑌾𑌵𑍋 𑌨 𑌦𑍈𑌵𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌵𑌿𑌹𑌿𑌤𑍋 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ॥ 18 ॥
𑌜𑌾𑌨𑌾𑌸𑌿 𑌹𑌿 𑌯𑌥𑌾 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌨 𑌮𑌾𑌤𑍃𑌷𑍁 𑌮𑌮𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌭𑍂𑌤𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑍋 𑌵𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌯𑌿 𑌸𑍁𑌤𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌵𑌾 ॥ 19 ॥
𑌸𑍋𑌽𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑍈𑌪𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌾𑌰𑍍𑌥𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑌚𑍈𑌃 ।
𑌉𑌗𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍈𑌰𑌹𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌦𑍍𑌦𑍈𑌵𑌾𑌤𑍍𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑌯𑍇 ॥ 20 ॥
𑌕𑌥𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌿𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌤𑌥𑌾𑌗𑍁𑌣𑌾 ।
𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍃𑌤𑍇𑌵 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌮𑌤𑍍𑌪𑍀𑌡𑌾𑌂 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌧𑍗 ॥ 21 ॥
𑌯𑌦𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌦𑍍𑌦𑍈𑌵𑌂 𑌭𑍂𑌤𑍇𑌷𑍍𑌵𑌪𑌿 𑌨 𑌵𑌿𑌹𑌨𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌯𑌿 𑌚 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌚 𑌪𑌤𑌿𑌤𑍋 𑌹𑌿 𑌵𑌿𑌪𑌰𑍍𑌯𑌯𑌃 ॥ 22 ॥
𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌦𑍈𑌵𑍇𑌨 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌯𑍋𑌦𑍍𑌧𑍁𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑌹𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌨 𑌗𑍍𑌰𑌹𑌣𑌂 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 23 ॥
𑌸𑍁𑌖𑌦𑍁𑌃𑌖𑍇 𑌭𑌯𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑍗 𑌲𑌾𑌭𑌾𑌲𑌾𑌭𑍗 𑌭𑌵𑌾𑌭𑌵𑍗 ।
𑌯𑌚𑍍𑌚 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌥𑌾𑌭𑍂𑌤𑌂 𑌨𑌨𑍁 𑌦𑍈𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌤𑌤𑍍 ॥ 24 ॥
𑌋𑌷𑌯𑍋𑌽𑌪𑍍𑌯𑍁𑌗𑍍𑌰𑌤𑌪𑌸𑍋 𑌦𑍈𑌵𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌉𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑍍𑌯 𑌨𑌿𑌯𑌮𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌭𑍍𑌰𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌕𑌾𑌮𑌮𑌨𑍍𑌯𑍁𑌭𑌿𑌃 ॥ 25 ॥
𑌅𑌸𑌙𑍍𑌕𑌲𑍍𑌪𑌿𑌤𑌮𑍇𑌵𑍇𑌹 𑌯𑌦𑌕𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ।
𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑌮𑍍𑌭𑌮𑌾𑌰𑌬𑍍𑌧𑌂 𑌨𑌨𑍁 𑌦𑍈𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌤𑌤𑍍 ॥ 26 ॥
𑌏𑌤𑌯𑌾 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌤𑌭𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑌤𑍇𑌽𑌪𑍍𑌯𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑍇 𑌮𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌤𑌾𑌪𑍋 𑌨 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 27 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑌪𑌰𑌿𑌤𑌾𑌪𑌸𑍍𑌸𑌂𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌪𑍍𑌯𑌨𑍁𑌵𑌿𑌧𑌾𑌯 𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌂𑌹𑌾𑌰𑌯 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌿𑌕𑍀𑌂 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌏𑌭𑌿𑌰𑍇𑌵 𑌘𑌟𑍈 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍈𑌰𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌸𑌮𑍍𑌭𑍃𑌤𑍈𑌃 ।
𑌮𑌮 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌤𑌾𑌪𑌸𑍍𑌯𑍇 𑌵𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌨𑌾𑌨𑌂 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 29 ॥
𑌅𑌥𑌵𑌾 𑌕𑌿𑌂 𑌮𑌮𑍈𑌤𑍇𑌨 𑌰𑌾𑌜𑌦𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌮𑌯𑍇𑌨 𑌤𑍁 ।
𑌉𑌦𑍍𑌧𑍃𑌤𑌂 𑌮𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌤𑍋𑌯𑌂 𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 30 ॥
𑌮𑌾 𑌚 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌷𑍀𑌰𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌪𑌰𑍍𑌯𑌯𑍇 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌾 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑍋 𑌵𑌾 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑍋 𑌮𑌹𑍋𑌦𑌯𑌃 ॥ 31 ॥
𑌨 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌖𑌲𑍁 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌵𑌿𑌘𑍍𑌨𑍇 𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌯𑌵𑍀𑌯𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑌨𑍀𑌯𑌾 ।
𑌦𑍈𑌵𑌾𑌭𑌿𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌹𑌿 𑌵𑌦𑌤𑍍𑌯𑌨𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌜𑌾𑌨𑌾𑌸𑌿 𑌦𑍈𑌵𑌂 𑌚 𑌤𑌥𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌮𑍍 ॥ 32 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 1 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 2 ||
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 3 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 4 ||
nigṛhya roṣaṃ śokaṃ ca dhairyamāśritya kevalam |
avamānaṃ nirasyemaṃ gṛhītvā harṣamuttamam || 5 ||
upaklṛptaṃ hi yatkiñcidabhiṣekārthamadya me sarvaṃ visarjaya kṣipraṃ kuru kāryaṃ niratyayam || 6 ||
saumitre yo'bhiṣekārthe mama sambhāra sambhramaḥ |
abhiṣekanivṛttyarthe so'stu sambhārasambhramaḥ || 7 ||
yasyā madabhiṣekārthe mānasaṃ paritapyate |
mātā me sā yathā na syātsaviśaṅkā tathā kuru || 8 ||
tasyāśśaṅkāmayaṃ duḥkhaṃ muhūrtamapi notsahe |
manasi pratisañjātaṃ saumitre'hamupekṣitum || 9 ||
na buddhipūrvaṃ nābuddhaṃ smarāmīha kadācana |
mātṛṇāṃ vā piturvā'haṃ kṛtamalpaṃ ca vipriyam || 10 ||
satyassatyābhisandhaśca nityaṃ satyaparākramaḥ |
paralokabhayādbhīto nirbhayo'stu pitā mama || 11 ||
tasyā'pi hi bhavedasminkarmaṇyapratisaṃhṛte |
satyaṃ neti manastāpastasya tāpastapecca mām || 12 ||
abhiṣekavidhānaṃ tu tasmātsaṃhṛtya lakṣmaṇa |
anvagevāhamicchāmi vanaṃ gantumitaḥpunaḥ || 13 ||
mama pravrājanādadya kṛtakṛtyā nṛpātmajā |
sutaṃ bharatamavyagramabhiṣecayitā tataḥ || 14 ||
mayi cīrājinadhare jaṭāmaṇḍaladhāriṇi |
gate'raṇyaṃ ca kaikeyyā bhaviṣyati manassukham || 15 ||
buddhiḥ praṇītā yeneyaṃ manaśca susamāhitam |
taṃ tu nārhāmi saṅkleṣṭuṃ pravrajiṣyāmi mā ciram || 16 ||
kṛtāntastveva saumitre draṣṭavyo matpravāsane |
rājyasya ca vitīrṇasya punareva nivartane || 17 ||
kaikeyyāḥ pratipattirhi kathaṃ syānmama pīḍane |
yadi bhāvo na daivo'yaṃ kṛtāntavihito bhavet || 18 ||
jānāsi hi yathā saumya na mātṛṣu mamāntaram |
bhūtapūrvaṃ viśeṣo vā tasyā mayi sute'pi vā || 19 ||
so'bhiṣekanivṛttyarthaipravāsārthaiśca durvacaiḥ |
ugrairvākyairahaṃ tasyā nānyaddaivātsamarthaye || 20 ||
kathaṃ prakṛtisampannā rājaputrī tathāguṇā |
brūyātsā prākṛteva strī matpīḍāṃ bhartṛsannidhau || 21 ||
yadacintyantu taddaivaṃ bhūteṣvapi na vihanyate |
vyaktaṃ mayi ca tasyāṃ ca patito hi viparyayaḥ || 22 ||
kaściddaivena saumitre yoddhumutsahate pumān |
yasya na grahaṇaṃ kiñcitkarmaṇo'nyatra dṛśyate || 23 ||
sukhaduḥkhe bhayakrodhau lābhālābhau bhavābhavau |
yacca kiñcittathābhūtaṃ nanu daivasya karma tat || 24 ||
ṛṣayo'pyugratapaso daivenābhiprapīḍitāḥ |
utsṛjya niyamāṃstīvrānbhraśyante kāmamanyubhiḥ || 25 ||
asaṅkalpitameveha yadakasmātpravartate |
nivartyārambhamārabdhaṃ nanu daivasya karma tat || 26 ||
etayā tattvayā buddhyā saṃstabhyātmānamātmanā |
vyāhate'pyabhiṣeke me paritāpo na vidyate || 27 ||
tasmādaparitāpassaṃstvamapyanuvidhāya mām |
pratisaṃhāraya kṣipramābhiṣecanikīṃ kriyām || 28 ||
ebhireva ghaṭai ssarvairabhiṣecanasambhṛtaiḥ |
mama lakṣmaṇa tāpasye vratasnānaṃ bhaviṣyati || 29 ||
athavā kiṃ mamaitena rājadravyamayena tu |
uddhṛtaṃ me svayaṃ toyaṃ vratādeśaṃ kariṣyati || 30 ||
mā ca lakṣmaṇa santāpaṃ kārṣīrlakṣmyā viparyaye |
rājyaṃ vā vanavāso vā vanavāso mahodayaḥ || 31 ||
na lakṣmaṇāsminkhalu karmavighne mātā yavīyasyatiśaṅkanīyā |
daivābhipannā hi vadatyaniṣṭaṃ jānāsi daivaṃ ca tathā prabhāvam || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ द्वाविंशस्सर्गः ।
अथ तं व्यथया दीनं सविशेषममर्षितम् ।
श्वसन्तमिव नागेन्द्रं रोषविस्फारितेक्षणम् ॥ 1 ॥
आसाद्य रामस्सौमित्रिं सुहृदं भ्रातरं प्रियम् ।
उवाचेदं स धैर्येण धारयन्सत्त्वमात्मवान् ॥ 2 ॥
अथ तं व्यथया दीनं सविशेषममर्षितम् ।
श्वसन्तमिव नागेन्द्रं रोषविस्फारितेक्षणम् ॥ 3 ॥
आसाद्य रामस्सौमित्रिं सुहृदं भ्रातरं प्रियम् ।
उवाचेदं स धैर्येण धारयन्सत्त्वमात्मवान् ॥ 4 ॥
निगृह्य रोषं शोकं च धैर्यमाश्रित्य केवलम् ।
अवमानं निरस्येमं गृहीत्वा हर्षमुत्तमम् ॥ 5 ॥
उपक्लृप्तं हि यत्किञ्चिदभिषेकार्थमद्य मे सर्वं विसर्जय क्षिप्रं कुरु कार्यं निरत्ययम् ॥ 6 ॥
सौमित्रे योऽभिषेकार्थे मम सम्भार सम्भ्रमः ।
अभिषेकनिवृत्त्यर्थे सोऽस्तु सम्भारसम्भ्रमः ॥ 7 ॥
यस्या मदभिषेकार्थे मानसं परितप्यते ।
माता मे सा यथा न स्यात्सविशङ्का तथा कुरु ॥ 8 ॥
तस्याश्शङ्कामयं दुःखं मुहूर्तमपि नोत्सहे ।
मनसि प्रतिसञ्जातं सौमित्रेऽहमुपेक्षितुम् ॥ 9 ॥
न बुद्धिपूर्वं नाबुद्धं स्मरामीह कदाचन ।
मातृणां वा पितुर्वाऽहं कृतमल्पं च विप्रियम् ॥ 10 ॥
सत्यस्सत्याभिसन्धश्च नित्यं सत्यपराक्रमः ।
परलोकभयाद्भीतो निर्भयोऽस्तु पिता मम ॥ 11 ॥
तस्याऽपि हि भवेदस्मिन्कर्मण्यप्रतिसंहृते ।
सत्यं नेति मनस्तापस्तस्य तापस्तपेच्च माम् ॥ 12 ॥
अभिषेकविधानं तु तस्मात्संहृत्य लक्ष्मण ।
अन्वगेवाहमिच्छामि वनं गन्तुमितःपुनः ॥ 13 ॥
मम प्रव्राजनादद्य कृतकृत्या नृपात्मजा ।
सुतं भरतमव्यग्रमभिषेचयिता ततः ॥ 14 ॥
मयि चीराजिनधरे जटामण्डलधारिणि ।
गतेऽरण्यं च कैकेय्या भविष्यति मनस्सुखम् ॥ 15 ॥
बुद्धिः प्रणीता येनेयं मनश्च सुसमाहितम् ।
तं तु नार्हामि सङ्क्लेष्टुं प्रव्रजिष्यामि मा चिरम् ॥ 16 ॥
कृतान्तस्त्वेव सौमित्रे द्रष्टव्यो मत्प्रवासने ।
राज्यस्य च वितीर्णस्य पुनरेव निवर्तने ॥ 17 ॥
कैकेय्याः प्रतिपत्तिर्हि कथं स्यान्मम पीडने ।
यदि भावो न दैवोऽयं कृतान्तविहितो भवेत् ॥ 18 ॥
जानासि हि यथा सौम्य न मातृषु ममान्तरम् ।
भूतपूर्वं विशेषो वा तस्या मयि सुतेऽपि वा ॥ 19 ॥
सोऽभिषेकनिवृत्त्यर्थैप्रवासार्थैश्च दुर्वचैः ।
उग्रैर्वाक्यैरहं तस्या नान्यद्दैवात्समर्थये ॥ 20 ॥
कथं प्रकृतिसम्पन्ना राजपुत्री तथागुणा ।
ब्रूयात्सा प्राकृतेव स्त्री मत्पीडां भर्तृसन्निधौ ॥ 21 ॥
यदचिन्त्यन्तु तद्दैवं भूतेष्वपि न विहन्यते ।
व्यक्तं मयि च तस्यां च पतितो हि विपर्ययः ॥ 22 ॥
कश्चिद्दैवेन सौमित्रे योद्धुमुत्सहते पुमान् ।
यस्य न ग्रहणं किञ्चित्कर्मणोऽन्यत्र दृश्यते ॥ 23 ॥
सुखदुःखे भयक्रोधौ लाभालाभौ भवाभवौ ।
यच्च किञ्चित्तथाभूतं ननु दैवस्य कर्म तत् ॥ 24 ॥
ऋषयोऽप्युग्रतपसो दैवेनाभिप्रपीडिताः ।
उत्सृज्य नियमांस्तीव्रान्भ्रश्यन्ते काममन्युभिः ॥ 25 ॥
असङ्कल्पितमेवेह यदकस्मात्प्रवर्तते ।
निवर्त्यारम्भमारब्धं ननु दैवस्य कर्म तत् ॥ 26 ॥
एतया तत्त्वया बुद्ध्या संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
व्याहतेऽप्यभिषेके मे परितापो न विद्यते ॥ 27 ॥
तस्मादपरितापस्संस्त्वमप्यनुविधाय माम् ।
प्रतिसंहारय क्षिप्रमाभिषेचनिकीं क्रियाम् ॥ 28 ॥
एभिरेव घटै स्सर्वैरभिषेचनसम्भृतैः ।
मम लक्ष्मण तापस्ये व्रतस्नानं भविष्यति ॥ 29 ॥
अथवा किं ममैतेन राजद्रव्यमयेन तु ।
उद्धृतं मे स्वयं तोयं व्रतादेशं करिष्यति ॥ 30 ॥
मा च लक्ष्मण सन्तापं कार्षीर्लक्ष्म्या विपर्यये ।
राज्यं वा वनवासो वा वनवासो महोदयः ॥ 31 ॥
न लक्ष्मणास्मिन्खलु कर्मविघ्ने माता यवीयस्यतिशङ्कनीया ।
दैवाभिपन्ना हि वदत्यनिष्टं जानासि दैवं च तथा प्रभावम् ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे द्वाविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 1 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 2 ||
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 3 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 4 ||
nigṛhya roṣaṃ śokaṃ ca dhairyamāśritya kevalam |
avamānaṃ nirasyemaṃ gṛhītvā harṣamuttamam || 5 ||
upaklṛptaṃ hi yatkiñcidabhiṣekārthamadya me sarvaṃ visarjaya kṣipraṃ kuru kāryaṃ niratyayam || 6 ||
saumitre yo'bhiṣekārthe mama sambhāra sambhramaḥ |
abhiṣekanivṛttyarthe so'stu sambhārasambhramaḥ || 7 ||
yasyā madabhiṣekārthe mānasaṃ paritapyate |
mātā me sā yathā na syātsaviśaṅkā tathā kuru || 8 ||
tasyāśśaṅkāmayaṃ duḥkhaṃ muhūrtamapi notsahe |
manasi pratisañjātaṃ saumitre'hamupekṣitum || 9 ||
na buddhipūrvaṃ nābuddhaṃ smarāmīha kadācana |
mātṛṇāṃ vā piturvā'haṃ kṛtamalpaṃ ca vipriyam || 10 ||
satyassatyābhisandhaśca nityaṃ satyaparākramaḥ |
paralokabhayādbhīto nirbhayo'stu pitā mama || 11 ||
tasyā'pi hi bhavedasminkarmaṇyapratisaṃhṛte |
satyaṃ neti manastāpastasya tāpastapecca mām || 12 ||
abhiṣekavidhānaṃ tu tasmātsaṃhṛtya lakṣmaṇa |
anvagevāhamicchāmi vanaṃ gantumitaḥpunaḥ || 13 ||
mama pravrājanādadya kṛtakṛtyā nṛpātmajā |
sutaṃ bharatamavyagramabhiṣecayitā tataḥ || 14 ||
mayi cīrājinadhare jaṭāmaṇḍaladhāriṇi |
gate'raṇyaṃ ca kaikeyyā bhaviṣyati manassukham || 15 ||
buddhiḥ praṇītā yeneyaṃ manaśca susamāhitam |
taṃ tu nārhāmi saṅkleṣṭuṃ pravrajiṣyāmi mā ciram || 16 ||
kṛtāntastveva saumitre draṣṭavyo matpravāsane |
rājyasya ca vitīrṇasya punareva nivartane || 17 ||
kaikeyyāḥ pratipattirhi kathaṃ syānmama pīḍane |
yadi bhāvo na daivo'yaṃ kṛtāntavihito bhavet || 18 ||
jānāsi hi yathā saumya na mātṛṣu mamāntaram |
bhūtapūrvaṃ viśeṣo vā tasyā mayi sute'pi vā || 19 ||
so'bhiṣekanivṛttyarthaipravāsārthaiśca durvacaiḥ |
ugrairvākyairahaṃ tasyā nānyaddaivātsamarthaye || 20 ||
kathaṃ prakṛtisampannā rājaputrī tathāguṇā |
brūyātsā prākṛteva strī matpīḍāṃ bhartṛsannidhau || 21 ||
yadacintyantu taddaivaṃ bhūteṣvapi na vihanyate |
vyaktaṃ mayi ca tasyāṃ ca patito hi viparyayaḥ || 22 ||
kaściddaivena saumitre yoddhumutsahate pumān |
yasya na grahaṇaṃ kiñcitkarmaṇo'nyatra dṛśyate || 23 ||
sukhaduḥkhe bhayakrodhau lābhālābhau bhavābhavau |
yacca kiñcittathābhūtaṃ nanu daivasya karma tat || 24 ||
ṛṣayo'pyugratapaso daivenābhiprapīḍitāḥ |
utsṛjya niyamāṃstīvrānbhraśyante kāmamanyubhiḥ || 25 ||
asaṅkalpitameveha yadakasmātpravartate |
nivartyārambhamārabdhaṃ nanu daivasya karma tat || 26 ||
etayā tattvayā buddhyā saṃstabhyātmānamātmanā |
vyāhate'pyabhiṣeke me paritāpo na vidyate || 27 ||
tasmādaparitāpassaṃstvamapyanuvidhāya mām |
pratisaṃhāraya kṣipramābhiṣecanikīṃ kriyām || 28 ||
ebhireva ghaṭai ssarvairabhiṣecanasambhṛtaiḥ |
mama lakṣmaṇa tāpasye vratasnānaṃ bhaviṣyati || 29 ||
athavā kiṃ mamaitena rājadravyamayena tu |
uddhṛtaṃ me svayaṃ toyaṃ vratādeśaṃ kariṣyati || 30 ||
mā ca lakṣmaṇa santāpaṃ kārṣīrlakṣmyā viparyaye |
rājyaṃ vā vanavāso vā vanavāso mahodayaḥ || 31 ||
na lakṣmaṇāsminkhalu karmavighne mātā yavīyasyatiśaṅkanīyā |
daivābhipannā hi vadatyaniṣṭaṃ jānāsi daivaṃ ca tathā prabhāvam || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in