2.44 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌚𑌤𑍁𑌶𑍍𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.44 Ayodhyakanda - Chatushchatvarimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌚𑌤𑍁𑌶𑍍𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌵𑌿𑌲𑌪𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌤𑌥𑌾 𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌇𑌦𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌤𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌸𑌦𑍍𑌗𑍁𑌣𑍈𑌰𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍍𑌸 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ।
𑌕𑌿𑌂 𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌲𑌪𑌿𑌤𑍇𑌨𑍈𑌵𑌂 𑌕𑍃𑌪𑌣𑌂 𑌰𑍁𑌦𑌿𑌤𑍇𑌨 𑌵𑌾 ॥ 2 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌤𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌗𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌶𑌿𑌷𑍍𑌟𑍈𑌰𑌾𑌚𑌰𑌿𑌤𑍇 𑌸𑌮𑍍𑌯𑌕𑍍𑌛𑌶𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌤𑍍𑌯𑌫𑌲𑍋𑌦𑌯𑍇 ।
𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌨 𑌸 𑌶𑍋𑌚𑍍𑌯𑌃 𑌕𑌦𑌾𑌚𑌨 ॥ 4 ॥
𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 𑌚𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌂 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌸𑌦𑌾𑌨𑌘𑌃 ।
𑌦𑌯𑌾𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌲𑌾𑌭𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 5 ॥
𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌵𑌾𑌸𑍇 𑌯𑌦𑍍𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌜𑌾𑌨𑌤𑍀 𑌵𑍈 𑌸𑍁𑌖𑍋𑌚𑌿𑌤𑌾 ।
𑌅𑌨𑍁𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌤𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌭𑍂𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌤𑌾𑌕𑌾𑌂 𑌯𑍋 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌭𑍍𑌰𑌮𑌯𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌃 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑍍𑌰𑌤𑌧𑌨𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ॥ 7 ॥
𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌶𑍗𑌚𑌂 𑌮𑌾𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑍍𑌯𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌗𑌾𑌤𑍍𑌰𑌮𑌂𑌶𑍁𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 ॥ 8 ॥
𑌶𑌿𑌵𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌾𑌲𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌾𑌨𑌨𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍃𑌤𑌃 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌂 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌶𑍀𑌤𑍋𑌷𑍍𑌣𑌸𑍍𑌸𑍇𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌸𑍁𑌖𑍋𑌽𑌨𑌿𑌲𑌃 ॥ 9 ॥
𑌶𑌯𑌾𑌨𑌮𑌨𑌘𑌂 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌪𑌿𑌤𑍇𑌵𑌾𑌭𑌿𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑌨𑍍 ।
𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌸𑌂𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌨𑍍 𑌶𑍀𑌤𑍈𑌶𑍍𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌾𑌹𑍍𑌲𑌾𑌦𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 10 ॥
𑌦𑌦𑍗 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌯𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾 𑌮𑌹𑍗𑌜𑌸𑍇 ।
𑌦𑌾𑌨𑌵𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌹𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌿𑌮𑌿𑌧𑍍𑌵𑌜𑌸𑍁𑌤𑌂 𑌰𑌣𑍇 ॥ 11 ॥
𑌸 𑌶𑍂𑌰𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌬𑌾𑌹𑍁𑌬𑌲𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌅𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍋𑌽𑌪𑍍𑌯𑌰𑌣𑌸𑍍𑌥𑍋 𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮𑌨𑍀𑌵 𑌨𑌿𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 12 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁𑌪𑌥𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌂 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌶𑌤𑍍𑌰𑌵𑌃 ।
𑌕𑌥𑌂 𑌨 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑌾𑌸𑌨𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 ॥ 13 ॥
𑌯𑌾 𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌶𑍍𑌶𑍗𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌾 𑌚 𑌕𑌲𑍍𑌯𑌾𑌣𑌸𑌤𑍍𑌵𑌤𑌾 ।
𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑌵𑌾𑌸 𑌸𑍍𑌸 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌵𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 14 ॥
𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑍋 𑌹𑍍𑌯𑌗𑍍𑌨𑍇𑌰𑌗𑍍𑌨𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍋𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌶𑍍𑌚 𑌭𑌵𑍇𑌦𑌗𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌃 𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾 ॥ 15 ॥
𑌦𑍈𑌵𑌤𑌂 𑌦𑍈𑌵𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌭𑍂𑌤𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍇 𑌹𑍍𑌯𑌗𑍁𑌣𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌵𑌨𑍇 𑌵𑌾𑌪𑍍𑌯𑌥𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌰𑍇 ॥ 16 ॥
𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 𑌚 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ।
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌿𑌸𑍃𑌭𑌿𑌰𑍇𑌤𑌾𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌮𑍋𑌽𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 17 ॥
𑌦𑍁𑌃𑌖𑌜𑌂 𑌵𑌿𑌸𑍃𑌜𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌰𑌂 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑌮𑍁𑌦𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌯𑌮𑍍 ।
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌜𑌨𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌶𑍋𑌕𑌵𑍇𑌗𑌸𑌮𑌾𑌹𑌤𑌾𑌃 ॥ 18 ॥
𑌕𑍁𑌶𑌚𑍀𑌰𑌧𑌰𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌂 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌮𑌪𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑍀𑌤𑍇𑌵𑌾𑌨𑍁𑌗𑌤𑌾 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑍀 𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌿𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌧𑌨𑍁𑌰𑍍𑌗𑍍𑌰𑌹𑌵𑌰𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌬𑌾𑌣𑌖𑌡𑍍𑌗𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌵𑍍𑌰𑌜𑌤𑌿 𑌹𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌿𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌂 𑌤𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑌾𑌸𑌿 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌜𑌹𑌿𑌶𑍋𑌕𑌂 𑌚 𑌮𑍋𑌹𑌂 𑌚 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌮𑌿 𑌤𑍇 ॥ 21 ॥
𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌚𑌰𑌣𑌾𑌵𑍇𑌤𑍗 𑌵𑌨𑍍𑌦𑌮𑌾𑌨𑌮𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌕𑌲𑍍𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌿𑌵𑍋𑌦𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌮𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌜𑌂 𑌪𑌯𑌃 ॥ 23 ॥
𑌮𑌾 𑌶𑍋𑌕𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌵𑌾 𑌨 𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇𑌽𑌶𑌿𑌵𑌮𑍍 ।
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑌸𑍀𑌤𑌂 𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌶𑍇𑌷𑍋 𑌜𑌨𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌸𑌮𑌾𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌯𑍋 𑌯𑌦𑌾𑌽𑌨𑌘𑍇 ।
𑌕𑌿𑌮𑌿𑌦𑌾𑌨𑍀𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌕𑌰𑍋𑌷𑌿 𑌹𑍃𑌦𑌿 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌲𑌬𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌨𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌶𑍋𑌚𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌃 ।
𑌨 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌪𑌰𑍋 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌸𑌤𑍍𑌪𑌥𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 26 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑌯𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌂 𑌸𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌮𑍁𑌦𑌾𑌽𑌶𑍍𑌰𑍃 𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑍇 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌮𑍇𑌘𑌲𑍇𑌖𑍇𑌵 𑌵𑌾𑌰𑍍𑌷𑌿𑌕𑍀 ॥ 27 ॥
𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌰𑌦𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌪𑌾𑌣𑌿𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌮𑍃𑌦𑍁𑌪𑍀𑌨𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌚𑌰𑌣𑍗 𑌪𑍀𑌡𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 28 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌨𑌮𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌶𑍂𑌰𑌂 𑌸𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌂 𑌸𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌮𑍁𑌦𑌾𑌽𑌸𑍍𑌰𑍈𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍋𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌮𑍇𑌘𑌰𑌾𑌜𑌿𑌰𑌿𑌵𑌾𑌚𑌲𑌮𑍍 ॥ 29 ॥
𑌆𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌯𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍈 𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍋𑌪𑌚𑌾𑌰𑍇 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌾𑌽𑌨𑌵𑌦𑍍𑌯𑌾 ।
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌤𑌰𑌮𑍇𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌵𑌿𑌰𑌰𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌮𑌾 ॥ 30 ॥
𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌤𑌲𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑌾𑌤𑍃𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌨𑌰𑌦𑍇𑌵𑌪𑌤𑍍𑌨𑍍𑌯𑌾𑌃 ।
𑌸𑌦𑍍𑌯𑌶𑍍𑌶𑌰𑍀𑌰𑍇 𑌵𑌿𑌨𑌨𑌾𑌶 𑌶𑍋𑌕𑌃 𑌶𑌰𑌦𑍍𑌗𑌤𑍋 𑌮𑍇𑌘 𑌇𑌵𑌾𑌲𑍍𑌪𑌤𑍋𑌯𑌃 ॥ 31 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌚𑌤𑍁𑌶𑍍𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuścatvāriṃśassargaḥ |
vilapantī tathā tāṃ tu kausalyāṃ pramadottamām |
idaṃ dharme sthitā dharmyaṃ sumitrā vākyamabravīt || 1 ||
tavārye sadguṇairyuktaḥ putra ssa puruṣottamaḥ |
kiṃ te vilapitenaivaṃ kṛpaṇaṃ ruditena vā || 2 ||
yastavārye gataḥ putrastyaktvā rājyaṃ mahābalaḥ |
sādhu kurvan mahātmānaṃ pitaraṃ satyavādinam || 3 ||
śiṣṭairācarite samyakchaśvatpretyaphalodaye |
rāmo dharme sthita śreṣṭho na sa śocyaḥ kadācana || 4 ||
vartate cottamāṃ vṛttiṃ lakṣmaṇo'smin sadānaghaḥ |
dayāvān sarvabhūteṣu lābhastasya mahātmanaḥ || 5 ||
araṇyavāse yadduḥkhaṃ jānatī vai sukhocitā |
anugacchati vaidehī dharmātmānaṃ tavātmajam || 6 ||
kīrtibhūtāṃ patākāṃ yo loke bhramayati prabhuḥ |
dharmasatyavratadhanaḥ kiṃ na prāptastavātmajaḥ || 7 ||
vyaktaṃ rāmasya vijñāya śaucaṃ māhātmyamuttamam |
na gātramaṃśubhi ssūrya ssantāpayitumarhati || 8 ||
śivassarveṣu kāleṣu kānanebhyo vinissṛtaḥ |
rāghavaṃ yuktaśītoṣṇasseviṣyati sukho'nilaḥ || 9 ||
śayānamanaghaṃ rātrau pitevābhipariṣvajan |
raśmibhi ssaṃspṛśan śītaiścandramāhlādayiṣyati || 10 ||
dadau cāstrāṇi divyāni yasmai brahmā mahaujase |
dānavendraṃ hataṃ dṛṣṭvā timidhvajasutaṃ raṇe || 11 ||
sa śūraḥ puruṣavyāghraḥ svabāhubalamāśritaḥ |
asantrasto'pyaraṇastho veśmanīva nivatsyati || 12 ||
yasyeṣupathamāsādya vināśaṃ yānti śatravaḥ |
kathaṃ na pṛthivī tasya śāsane sthātumarhati || 13 ||
yā śrī śśauryaṃ ca rāmasya yā ca kalyāṇasatvatā |
nivṛttāraṇyavāsa ssa kṣipraṃ rājyamavāpsyati || 14 ||
sūryasyāpi bhavetsūryo hyagneragni prabhoḥ prabhuḥ |
śriyaḥ śrīśca bhavedagryā kīrtiḥ kīrtyāḥ kṣamākṣamā || 15 ||
daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ bhūtasattamaḥ |
tasya ke hyaguṇā devi vane vāpyathavā pure || 16 ||
pṛthivyā saha vaidehyā śriyā ca puruṣarṣabhaḥ |
kṣipraṃ tisṛbhiretābhi ssaha rāmo'bhiṣekṣyate || 17 ||
duḥkhajaṃ visṛjantyasraṃ niṣkrāmantamudīkṣya yam |
ayodhyāyāṃ janāssarve śokavegasamāhatāḥ || 18 ||
kuśacīradharaṃ devaṃ gacchantamaparājitam |
sītevānugatā lakṣmī stasya kiṃ nāma durlabham || 19 ||
dhanurgrahavaro yasya bāṇakhaḍgāstrabhṛtsvayam |
lakṣmaṇo vrajati hyagre tasya kiṃ nāma durlabham || 20 ||
nivṛttavanavāsaṃ taṃ draṣṭāsi punarāgatam |
jahiśokaṃ ca mohaṃ ca devi satyaṃ bravīmi te || 21 ||
śirasā caraṇāvetau vandamānamanindite punardrakṣyasi kalyāṇi putraṃ candramivoditam || 22 ||
punaḥ praviṣṭaṃ dṛṣṭvā tamabhiṣiktaṃ mahāśriyam |
samutsrakṣyasi netrābhyāṃ kṣipramānandajaṃ payaḥ || 23 ||
mā śoko devi duḥkhaṃ vā na rāme dṛśyate'śivam |
kṣipraṃ drakṣyasi putraṃ tvaṃ sasītaṃ sahalakṣmaṇam || 24 ||
tvayā śeṣo janaścaiva samāśvāsyo yadā'naghe |
kimidānīmidaṃ devi karoṣi hṛdi viklabam || 25 ||
nārhā tvaṃ śocituṃ devi yasyāste rāghavassutaḥ |
na hi rāmātparo loke vidyate satpathe sthitaḥ || 26 ||
abhivādayamānaṃ taṃ dṛṣṭvā sasuhṛdaṃ sutam |
mudā'śrṛ mokṣyase kṣipraṃ meghalekheva vārṣikī || 27 ||
putraste varadaḥ kṣipramayodhyāṃ punarāgataḥ |
pāṇibhyāṃ mṛdupīnābhyāṃ caraṇau pīḍayiṣyati || 28 ||
abhivādya namasyantaṃ śūraṃ sasuhṛdaṃ sutam |
mudā'sraiḥ prokṣyasi punarmegharājirivācalam || 29 ||
āśvāsayantī vividhaiśca vākyai rvākyopacāre kuśalā'navadyā |
rāmasya tāṃ mātaramevamuktvā devī sumitrā virarāma rāmā || 30 ||
niśamya tallakṣmaṇamātṛvākyaṃ rāmasya māturnaradevapatnyāḥ |
sadyaśśarīre vinanāśa śokaḥ śaradgato megha ivālpatoyaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuścatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः ।
विलपन्ती तथा तां तु कौसल्यां प्रमदोत्तमाम् ।
इदं धर्मे स्थिता धर्म्यं सुमित्रा वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
तवार्ये सद्गुणैर्युक्तः पुत्र स्स पुरुषोत्तमः ।
किं ते विलपितेनैवं कृपणं रुदितेन वा ॥ 2 ॥
यस्तवार्ये गतः पुत्रस्त्यक्त्वा राज्यं महाबलः ।
साधु कुर्वन् महात्मानं पितरं सत्यवादिनम् ॥ 3 ॥
शिष्टैराचरिते सम्यक्छश्वत्प्रेत्यफलोदये ।
रामो धर्मे स्थित श्रेष्ठो न स शोच्यः कदाचन ॥ 4 ॥
वर्तते चोत्तमां वृत्तिं लक्ष्मणोऽस्मिन् सदानघः ।
दयावान् सर्वभूतेषु लाभस्तस्य महात्मनः ॥ 5 ॥
अरण्यवासे यद्दुःखं जानती वै सुखोचिता ।
अनुगच्छति वैदेही धर्मात्मानं तवात्मजम् ॥ 6 ॥
कीर्तिभूतां पताकां यो लोके भ्रमयति प्रभुः ।
धर्मसत्यव्रतधनः किं न प्राप्तस्तवात्मजः ॥ 7 ॥
व्यक्तं रामस्य विज्ञाय शौचं माहात्म्यमुत्तमम् ।
न गात्रमंशुभि स्सूर्य स्सन्तापयितुमर्हति ॥ 8 ॥
शिवस्सर्वेषु कालेषु काननेभ्यो विनिस्सृतः ।
राघवं युक्तशीतोष्णस्सेविष्यति सुखोऽनिलः ॥ 9 ॥
शयानमनघं रात्रौ पितेवाभिपरिष्वजन् ।
रश्मिभि स्संस्पृशन् शीतैश्चन्द्रमाह्लादयिष्यति ॥ 10 ॥
ददौ चास्त्राणि दिव्यानि यस्मै ब्रह्मा महौजसे ।
दानवेन्द्रं हतं दृष्ट्वा तिमिध्वजसुतं रणे ॥ 11 ॥
स शूरः पुरुषव्याघ्रः स्वबाहुबलमाश्रितः ।
असन्त्रस्तोऽप्यरणस्थो वेश्मनीव निवत्स्यति ॥ 12 ॥
यस्येषुपथमासाद्य विनाशं यान्ति शत्रवः ।
कथं न पृथिवी तस्य शासने स्थातुमर्हति ॥ 13 ॥
या श्री श्शौर्यं च रामस्य या च कल्याणसत्वता ।
निवृत्तारण्यवास स्स क्षिप्रं राज्यमवाप्स्यति ॥ 14 ॥
सूर्यस्यापि भवेत्सूर्यो ह्यग्नेरग्नि प्रभोः प्रभुः ।
श्रियः श्रीश्च भवेदग्र्या कीर्तिः कीर्त्याः क्षमाक्षमा ॥ 15 ॥
दैवतं दैवतानां च भूतानां भूतसत्तमः ।
तस्य के ह्यगुणा देवि वने वाप्यथवा पुरे ॥ 16 ॥
पृथिव्या सह वैदेह्या श्रिया च पुरुषर्षभः ।
क्षिप्रं तिसृभिरेताभि स्सह रामोऽभिषेक्ष्यते ॥ 17 ॥
दुःखजं विसृजन्त्यस्रं निष्क्रामन्तमुदीक्ष्य यम् ।
अयोध्यायां जनास्सर्वे शोकवेगसमाहताः ॥ 18 ॥
कुशचीरधरं देवं गच्छन्तमपराजितम् ।
सीतेवानुगता लक्ष्मी स्तस्य किं नाम दुर्लभम् ॥ 19 ॥
धनुर्ग्रहवरो यस्य बाणखड्गास्त्रभृत्स्वयम् ।
लक्ष्मणो व्रजति ह्यग्रे तस्य किं नाम दुर्लभम् ॥ 20 ॥
निवृत्तवनवासं तं द्रष्टासि पुनरागतम् ।
जहिशोकं च मोहं च देवि सत्यं ब्रवीमि ते ॥ 21 ॥
शिरसा चरणावेतौ वन्दमानमनिन्दिते पुनर्द्रक्ष्यसि कल्याणि पुत्रं चन्द्रमिवोदितम् ॥ 22 ॥
पुनः प्रविष्टं दृष्ट्वा तमभिषिक्तं महाश्रियम् ।
समुत्स्रक्ष्यसि नेत्राभ्यां क्षिप्रमानन्दजं पयः ॥ 23 ॥
मा शोको देवि दुःखं वा न रामे दृश्यतेऽशिवम् ।
क्षिप्रं द्रक्ष्यसि पुत्रं त्वं ससीतं सहलक्ष्मणम् ॥ 24 ॥
त्वया शेषो जनश्चैव समाश्वास्यो यदाऽनघे ।
किमिदानीमिदं देवि करोषि हृदि विक्लबम् ॥ 25 ॥
नार्हा त्वं शोचितुं देवि यस्यास्ते राघवस्सुतः ।
न हि रामात्परो लोके विद्यते सत्पथे स्थितः ॥ 26 ॥
अभिवादयमानं तं दृष्ट्वा ससुहृदं सुतम् ।
मुदाऽश्रृ मोक्ष्यसे क्षिप्रं मेघलेखेव वार्षिकी ॥ 27 ॥
पुत्रस्ते वरदः क्षिप्रमयोध्यां पुनरागतः ।
पाणिभ्यां मृदुपीनाभ्यां चरणौ पीडयिष्यति ॥ 28 ॥
अभिवाद्य नमस्यन्तं शूरं ससुहृदं सुतम् ।
मुदाऽस्रैः प्रोक्ष्यसि पुनर्मेघराजिरिवाचलम् ॥ 29 ॥
आश्वासयन्ती विविधैश्च वाक्यै र्वाक्योपचारे कुशलाऽनवद्या ।
रामस्य तां मातरमेवमुक्त्वा देवी सुमित्रा विरराम रामा ॥ 30 ॥
निशम्य तल्लक्ष्मणमातृवाक्यं रामस्य मातुर्नरदेवपत्न्याः ।
सद्यश्शरीरे विननाश शोकः शरद्गतो मेघ इवाल्पतोयः ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuścatvāriṃśassargaḥ |
vilapantī tathā tāṃ tu kausalyāṃ pramadottamām |
idaṃ dharme sthitā dharmyaṃ sumitrā vākyamabravīt || 1 ||
tavārye sadguṇairyuktaḥ putra ssa puruṣottamaḥ |
kiṃ te vilapitenaivaṃ kṛpaṇaṃ ruditena vā || 2 ||
yastavārye gataḥ putrastyaktvā rājyaṃ mahābalaḥ |
sādhu kurvan mahātmānaṃ pitaraṃ satyavādinam || 3 ||
śiṣṭairācarite samyakchaśvatpretyaphalodaye |
rāmo dharme sthita śreṣṭho na sa śocyaḥ kadācana || 4 ||
vartate cottamāṃ vṛttiṃ lakṣmaṇo'smin sadānaghaḥ |
dayāvān sarvabhūteṣu lābhastasya mahātmanaḥ || 5 ||
araṇyavāse yadduḥkhaṃ jānatī vai sukhocitā |
anugacchati vaidehī dharmātmānaṃ tavātmajam || 6 ||
kīrtibhūtāṃ patākāṃ yo loke bhramayati prabhuḥ |
dharmasatyavratadhanaḥ kiṃ na prāptastavātmajaḥ || 7 ||
vyaktaṃ rāmasya vijñāya śaucaṃ māhātmyamuttamam |
na gātramaṃśubhi ssūrya ssantāpayitumarhati || 8 ||
śivassarveṣu kāleṣu kānanebhyo vinissṛtaḥ |
rāghavaṃ yuktaśītoṣṇasseviṣyati sukho'nilaḥ || 9 ||
śayānamanaghaṃ rātrau pitevābhipariṣvajan |
raśmibhi ssaṃspṛśan śītaiścandramāhlādayiṣyati || 10 ||
dadau cāstrāṇi divyāni yasmai brahmā mahaujase |
dānavendraṃ hataṃ dṛṣṭvā timidhvajasutaṃ raṇe || 11 ||
sa śūraḥ puruṣavyāghraḥ svabāhubalamāśritaḥ |
asantrasto'pyaraṇastho veśmanīva nivatsyati || 12 ||
yasyeṣupathamāsādya vināśaṃ yānti śatravaḥ |
kathaṃ na pṛthivī tasya śāsane sthātumarhati || 13 ||
yā śrī śśauryaṃ ca rāmasya yā ca kalyāṇasatvatā |
nivṛttāraṇyavāsa ssa kṣipraṃ rājyamavāpsyati || 14 ||
sūryasyāpi bhavetsūryo hyagneragni prabhoḥ prabhuḥ |
śriyaḥ śrīśca bhavedagryā kīrtiḥ kīrtyāḥ kṣamākṣamā || 15 ||
daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ bhūtasattamaḥ |
tasya ke hyaguṇā devi vane vāpyathavā pure || 16 ||
pṛthivyā saha vaidehyā śriyā ca puruṣarṣabhaḥ |
kṣipraṃ tisṛbhiretābhi ssaha rāmo'bhiṣekṣyate || 17 ||
duḥkhajaṃ visṛjantyasraṃ niṣkrāmantamudīkṣya yam |
ayodhyāyāṃ janāssarve śokavegasamāhatāḥ || 18 ||
kuśacīradharaṃ devaṃ gacchantamaparājitam |
sītevānugatā lakṣmī stasya kiṃ nāma durlabham || 19 ||
dhanurgrahavaro yasya bāṇakhaḍgāstrabhṛtsvayam |
lakṣmaṇo vrajati hyagre tasya kiṃ nāma durlabham || 20 ||
nivṛttavanavāsaṃ taṃ draṣṭāsi punarāgatam |
jahiśokaṃ ca mohaṃ ca devi satyaṃ bravīmi te || 21 ||
śirasā caraṇāvetau vandamānamanindite punardrakṣyasi kalyāṇi putraṃ candramivoditam || 22 ||
punaḥ praviṣṭaṃ dṛṣṭvā tamabhiṣiktaṃ mahāśriyam |
samutsrakṣyasi netrābhyāṃ kṣipramānandajaṃ payaḥ || 23 ||
mā śoko devi duḥkhaṃ vā na rāme dṛśyate'śivam |
kṣipraṃ drakṣyasi putraṃ tvaṃ sasītaṃ sahalakṣmaṇam || 24 ||
tvayā śeṣo janaścaiva samāśvāsyo yadā'naghe |
kimidānīmidaṃ devi karoṣi hṛdi viklabam || 25 ||
nārhā tvaṃ śocituṃ devi yasyāste rāghavassutaḥ |
na hi rāmātparo loke vidyate satpathe sthitaḥ || 26 ||
abhivādayamānaṃ taṃ dṛṣṭvā sasuhṛdaṃ sutam |
mudā'śrṛ mokṣyase kṣipraṃ meghalekheva vārṣikī || 27 ||
putraste varadaḥ kṣipramayodhyāṃ punarāgataḥ |
pāṇibhyāṃ mṛdupīnābhyāṃ caraṇau pīḍayiṣyati || 28 ||
abhivādya namasyantaṃ śūraṃ sasuhṛdaṃ sutam |
mudā'sraiḥ prokṣyasi punarmegharājirivācalam || 29 ||
āśvāsayantī vividhaiśca vākyai rvākyopacāre kuśalā'navadyā |
rāmasya tāṃ mātaramevamuktvā devī sumitrā virarāma rāmā || 30 ||
niśamya tallakṣmaṇamātṛvākyaṃ rāmasya māturnaradevapatnyāḥ |
sadyaśśarīre vinanāśa śokaḥ śaradgato megha ivālpatoyaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuścatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in