𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌦𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌸𑌹 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋 𑌧𑌨𑌂 𑌬𑌹𑍁 ।
𑌜𑌗𑍍𑌮𑌤𑍁𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌘𑌵𑍗 ॥ 1 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍇 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌶𑍋𑌭𑍇𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌦𑌾𑌯𑍁𑌧𑍇 ।
𑌮𑌾𑌲𑌾𑌦𑌾𑌮𑌭𑌿𑌰𑌾𑌬𑌦𑍍𑌧𑍇 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌮𑌲𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑍇 ॥ 2 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑌹𑌰𑍍𑌮𑍍𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌶𑌿𑌖𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌚 ।
𑌅𑌧𑌿𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯 𑌜𑌨𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍁𑌦𑌾𑌸𑍀𑌨𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌲𑍋𑌕𑌯𑌤𑍍 ॥ 3 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌰𑌥𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌮 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌬𑌹𑍁𑌜𑌨𑌾𑌕𑍁𑌲𑌾𑌃 ।
𑌆𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍀𑌨𑌾𑌃 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌪𑌦𑌾𑌤𑌿𑌂 𑌵𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌜𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌊𑌚𑍁𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌵𑌿𑌧𑌾 𑌵𑌾𑌚 𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑍋𑌪𑌹𑌤𑌚𑍇𑌤𑌸𑌃 ॥ 5 ॥
𑌯𑌂 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌨𑍁𑌯𑌾𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌚𑌤𑍁𑌰𑌙𑍍𑌗𑌬𑌲𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌤𑌮𑍇𑌕𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌾𑌰𑍍𑌧𑌮𑌨𑍁𑌯𑌾𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 6 ॥
𑌐𑌶𑍍𑌵𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌸𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌸𑌨𑍍 𑌕𑌾𑌮𑌿𑌨𑌾𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌕𑌾𑌮𑌦𑌃 ।
𑌨𑍇𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌾𑌨𑍃𑌤𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌗𑍗𑌰𑌵𑌾𑌤𑍍 ॥ 7 ॥
𑌯𑌾 𑌨 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍁𑌰𑌾 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌭𑍂𑌤𑍈𑌰𑌾𑌕𑌾𑌶𑌗𑍈𑌰𑌪𑌿 ।
𑌤𑌾𑌮𑌦𑍍𑌯 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌗𑌤𑌾 𑌜𑌨𑌾𑌃 ॥ 8 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌰𑌾𑌗𑍋𑌚𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌸𑍇𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌵𑌰𑍍𑌷𑌮𑍁𑌷𑍍𑌣𑌂 𑌚 𑌶𑍀𑌤𑌂 𑌚 𑌨𑍇𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌶𑍁 𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌣𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯 𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌷𑌤𑍇 ।
𑌨 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌿𑌵𑌾𑌸𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 ॥ 10 ॥
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌣𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌥𑌂 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌨𑌮𑍍 ।
𑌕𑌿𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌲𑍋𑌕𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌜𑌿𑌤𑍋 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌕𑍇𑌵𑌲𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌅𑌨𑍃𑌶𑌂𑌸𑍍𑌯𑌮𑌨𑍁𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌂 𑌶𑍀𑌲𑌂 𑌦𑌮𑌶𑍍𑌶𑌮𑌃 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌂 𑌶𑍋𑌭𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑍇𑌤𑍇 𑌷𑌡𑍍𑌗𑍁𑌣𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑍋𑌪𑌘𑌾𑌤𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌔𑌦𑌕𑌾𑌨𑍀𑌵 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑌿 𑌗𑍍𑌰𑍀𑌷𑍍𑌮𑍇 𑌸𑌲𑌿𑌲𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥ 13 ॥
𑌪𑍀𑌡𑌯𑌾 𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌜𑌗𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌗𑌤𑍍𑌪𑌤𑍇𑌃 ।
𑌮𑍂𑌲𑌸𑍍𑌯𑍇𑌵𑍋𑌪𑌘𑌾𑌤𑍇𑌨 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌃 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌫𑌲𑍋𑌪𑌗𑌃 ॥ 14 ॥
𑌮𑍂𑌲𑌂 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌾𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌿𑌃 ।
𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌂 𑌫𑌲𑌂 𑌚 𑌪𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌚 𑌶𑌾𑌖𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑍇𑌤𑌰𑍇 𑌜𑌨𑌾𑌃 ॥ 15 ॥
𑌤𑍇 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌇𑌵 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌪𑌤𑍍𑌨𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌸𑌹𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌾𑌃 ।
𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌮𑌨𑍁𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑍋 𑌯𑍇𑌨 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 16 ॥
𑌉𑌦𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌜𑍍𑌯 𑌕𑍍𑌷𑍇𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌚 𑌗𑍃𑌹𑌾𑌣𑌿 𑌚 ।
𑌏𑌕𑌦𑍁𑌃𑌖𑌸𑍁𑌖𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌨𑍁𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮 𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌧𑍃𑌤𑌨𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌪𑌰𑌿𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌾𑌜𑌿𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌚 ।
𑌉𑌪𑌾𑌤𑍍𑌤 𑌧𑌨𑌧𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌹𑍃𑌤𑌸𑌾𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌃 ॥ 18 ॥
𑌰𑌜𑌸𑌾𑌭𑍍𑌯𑌵𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌨𑌿 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌦𑍈𑌵𑌤𑍈𑌃 ।
𑌮𑍂𑌷𑌕𑍈𑌃𑌪𑌰𑌿𑌧𑌾𑌵𑌦𑍍𑌭𑌿𑌰𑍁𑌦𑍍𑌬𑌿𑌲𑍈𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 19 ॥
𑌅𑌪𑍇𑌤𑍋𑌦𑌕𑌧𑍂𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌹𑍀𑌨𑌸𑌮𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌜𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌷𑍍𑌟𑌬𑌲𑌿𑌕𑌰𑍍𑌮𑍇𑌜𑍍𑌯𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌹𑍋𑌮𑌜𑌪𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 20 ॥
𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑌾𑌲𑍇𑌨𑍇𑌵 𑌭𑌗𑍍𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌭𑌾𑌜𑌨𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 ।
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌵𑌨𑌂 𑌨𑌗𑌰𑌮𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌯𑍇𑌨 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌾𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌬𑌿𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌿𑌣 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌸𑌾𑌨𑍂𑌨𑌿 𑌮𑍃𑌗𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌃 ।
𑌤𑍍𑌯𑌜𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌸𑍍𑌮𑌦𑍍𑌭𑌯𑌾𑌦𑍍𑌭𑍀𑌤𑌾 𑌗𑌜𑌾𑌸𑍍𑌸𑌿𑌂𑌹𑌾 𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 23 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌤𑍍𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍇𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌜𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌚 ।
𑌤𑍃𑌣𑌮𑌾𑌂𑌸 𑌫𑌲𑌾𑌦𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌲𑌮𑍃𑌗𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌹𑌿 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌸𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌸𑌹 𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑍈𑌃 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑍇𑌣 𑌵𑌨𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌵𑌯𑌂 𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌾𑌃 ॥ 25 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾 𑌵𑌾𑌚𑍋 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌜𑌨𑌸𑌮𑍀𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑌾𑌵 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌨 𑌵𑌿𑌚𑌕𑍍𑌰𑍇𑌽𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌨𑌸𑌮𑍍 ॥ 26 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑍂𑌰𑌾𑌤𑍍𑌕𑍈𑌲𑌾𑌸𑌶𑌿𑌖𑌰𑌪𑍍𑌰𑌭𑌮𑍍 ।
𑌅𑌭𑌿𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌮 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌮𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌤𑌙𑍍𑌗𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 27 ॥
𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌵𑍀𑌰𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌲𑌯𑌮𑍍 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌾𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌦𑍀𑌨𑌂 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌵𑌿𑌦𑍂𑌰𑌤𑌃 ॥ 28 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌣𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌜𑌨𑌂 𑌤𑌦𑌾𑌰𑍍𑌤 𑌮𑌨𑌾𑌰𑍍𑌤𑌰𑍂𑌪𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑌾𑌥 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌦𑌿𑌦𑍃𑌕𑍍𑌷𑍁𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌨𑌿𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌚𑍍𑌚𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌷𑍁𑌃 ॥ 29 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌮𑍈𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑌸𑍁𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌵𑌨𑌮𑌾𑌰𑍍𑌤𑌰𑍂𑌪𑌮𑍍 ।
𑌵𑍍𑌯𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌤𑌦𑌾 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌹𑌾𑌰𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌨𑌿𑌦𑍇𑌶𑍇𑌨 𑌤𑍁 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌃 𑌵𑌨𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌶𑍇 𑌕𑍃𑌤𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌃 ।
𑌸 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀 𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌯𑌸𑍍𑌵𑌾𑌗𑌮𑌨𑌂 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌯 𑌮𑍇 ॥ 31 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
dattvā tu saha vaidehyā brāhmaṇebhyo dhanaṃ bahu |
jagmatuḥ pitaraṃ draṣṭuṃ sītayā saha rāghavau || 1 ||
tato gṛhīte duṣprekṣe tvaśobhetāṃ tadāyudhe |
mālādāmabhirābaddhe sītayā samalaṅkṛte || 2 ||
tataḥ prāsādaharmyāṇi vimānaśikharāṇi ca |
adhiruhya janaśśrīmānudāsīno vyalokayat || 3 ||
na hi rathyāḥ sma śakyante gantuṃ bahujanākulāḥ |
āruhya tasmātprāsādān dīnāḥ paśyanti rāghavam || 4 ||
padātiṃ varjitacchatraṃ rāmaṃ dṛṣṭvā janāstadā |
ūcurbahuvidhā vāca śśokopahatacetasaḥ || 5 ||
yaṃ yāntamanuyāti sma caturaṅgabalaṃ mahat |
tamekaṃ sītayā sārdhamanuyāti sma lakṣmaṇaḥ || 6 ||
aiśvaryasya rasajñaḥ san kāmināṃ caiva kāmadaḥ |
necchatyevānṛtaṃ kartuṃ pitaraṃ dharmagauravāt || 7 ||
yā na śakyā purā draṣṭuṃ bhūtairākāśagairapi |
tāmadya sītāṃ paśyanti rājamārgagatā janāḥ || 8 ||
aṅgarāgocitāṃ sītāṃ raktacandanasevinīm |
varṣamuṣṇaṃ ca śītaṃ ca neṣyantyāśu vivarṇatām || 9 ||
adya nūnaṃ daśarathassattvamāviśya bhāṣate |
na hi rājā priyaṃ putraṃ vivāsayitumarhati || 10 ||
nirguṇasyāpi putrasya kathaṃ syādvipravāsanam |
kiṃ punaryasya loko'yaṃ jito vṛttena kevalam || 11 ||
anṛśaṃsyamanukrośaḥ śrutaṃ śīlaṃ damaśśamaḥ |
rāghavaṃ śobhayantyete ṣaḍguṇāḥ puruṣottamam || 12 ||
tasmāttasyopaghātena prajāḥ paramapīḍitāḥ |
audakānīva sattvāni grīṣme salilasaṅkṣayāt || 13 ||
pīḍayā pīḍitaṃ sarvaṃ jagadasya jagatpateḥ |
mūlasyevopaghātena vṛkṣaḥ puṣpaphalopagaḥ || 14 ||
mūlaṃ hyeṣa manuṣyāṇāṃ dharmasāro mahādyutiḥ |
puṣpaṃ phalaṃ ca patraṃ ca śākhāścāsyetare janāḥ || 15 ||
te lakṣmaṇa iva kṣipraṃ sapatnya ssahabāndhavāḥ |
gacchantamanugacchāmo yena gacchati rāghavaḥ || 16 ||
udyānāni parityajya kṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca |
ekaduḥkhasukhā rāmamanugacchāma dhārmikam || 17 ||
samuddhṛtanidhānāni paridhvastājirāṇi ca |
upātta dhanadhānyāni hṛtasārāṇi sarvaśaḥ || 18 ||
rajasābhyavakīrṇāni parityaktāni daivataiḥ |
mūṣakaiḥparidhāvadbhirudbilairāvṛtāni ca || 19 ||
apetodakadhūmāni hīnasammārjanāni ca |
praṇaṣṭabalikarmejyāmantrahomajapāni ca || 20 ||
duṣkāleneva bhagnāni bhinnabhājanavanti ca |
asmāttyaktāni veśmāni kaikeyī pratipadyatām || 21 ||
vanaṃ nagaramevāstu yena gacchati rāghavaḥ |
asmābhiśca parityaktaṃ puraṃ sampadyatāṃ vanam || 22 ||
bilāni daṃṣṭriṇa ssarve sānūni mṛgapakṣiṇaḥ |
tyajantvasmadbhayādbhītā gajāssiṃhā vanāni ca || 23 ||
asmattyaktaṃ prapadyantāṃ sevyamānaṃ tyajantu ca |
tṛṇamāṃsa phalādānāṃ deśaṃ vyālamṛgadvijam || 24 ||
prapadyatāṃ hi kaikeyī saputrā saha bāndhavaiḥ |
rāghaveṇa vane sarve vayaṃ vatsyāma nirvṛtāḥ || 25 ||
ityevaṃ vividhā vāco nānājanasamīritāḥ |
śuśrāva rāmaḥ śrutvā ca na vicakre'sya mānasam || 26 ||
sa tu veśma piturdūrātkailāsaśikharaprabham |
abhicakrāma dharmātmā mattamātaṅgavikramaḥ || 27 ||
vinītavīrapuruṣaṃ praviśya tu nṛpālayam |
dadarśāvasthitaṃ dīnaṃ sumantramavidūrataḥ || 28 ||
pratīkṣamāṇo'pi janaṃ tadārta manārtarūpaḥ prahasannivātha |
jagāma rāmaḥ pitaraṃ didṛkṣuḥ piturnideśaṃ vidhivaccikīrṣuḥ || 29 ||
tatpūrvamaikṣvākasuto mahātmā rāmo gamiṣyanvanamārtarūpam |
vyatiṣṭhata prekṣya tadā sumantraṃ piturmahātmā pratihāraṇārtham || 30 ||
piturnideśena tu dharmavatsalaḥ vanapraveśe kṛtabuddhiniścayaḥ |
sa rāghavaḥ prekṣya sumantramabravī nnivedayasvāgamanaṃ nṛpāya me || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ।
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनं बहु ।
जग्मतुः पितरं द्रष्टुं सीतया सह राघवौ ॥ 1 ॥
ततो गृहीते दुष्प्रेक्षे त्वशोभेतां तदायुधे ।
मालादामभिराबद्धे सीतया समलङ्कृते ॥ 2 ॥
ततः प्रासादहर्म्याणि विमानशिखराणि च ।
अधिरुह्य जनश्श्रीमानुदासीनो व्यलोकयत् ॥ 3 ॥
न हि रथ्याः स्म शक्यन्ते गन्तुं बहुजनाकुलाः ।
आरुह्य तस्मात्प्रासादान् दीनाः पश्यन्ति राघवम् ॥ 4 ॥
पदातिं वर्जितच्छत्रं रामं दृष्ट्वा जनास्तदा ।
ऊचुर्बहुविधा वाच श्शोकोपहतचेतसः ॥ 5 ॥
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत् ।
तमेकं सीतया सार्धमनुयाति स्म लक्ष्मणः ॥ 6 ॥
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामिनां चैव कामदः ।
नेच्छत्येवानृतं कर्तुं पितरं धर्मगौरवात् ॥ 7 ॥
या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि ।
तामद्य सीतां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः ॥ 8 ॥
अङ्गरागोचितां सीतां रक्तचन्दनसेविनीम् ।
वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यन्त्याशु विवर्णताम् ॥ 9 ॥
अद्य नूनं दशरथस्सत्त्वमाविश्य भाषते ।
न हि राजा प्रियं पुत्रं विवासयितुमर्हति ॥ 10 ॥
निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याद्विप्रवासनम् ।
किं पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम् ॥ 11 ॥
अनृशंस्यमनुक्रोशः श्रुतं शीलं दमश्शमः ।
राघवं शोभयन्त्येते षड्गुणाः पुरुषोत्तमम् ॥ 12 ॥
तस्मात्तस्योपघातेन प्रजाः परमपीडिताः ।
औदकानीव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिलसङ्क्षयात् ॥ 13 ॥
पीडया पीडितं सर्वं जगदस्य जगत्पतेः ।
मूलस्येवोपघातेन वृक्षः पुष्पफलोपगः ॥ 14 ॥
मूलं ह्येष मनुष्याणां धर्मसारो महाद्युतिः ।
पुष्पं फलं च पत्रं च शाखाश्चास्येतरे जनाः ॥ 15 ॥
ते लक्ष्मण इव क्षिप्रं सपत्न्य स्सहबान्धवाः ।
गच्छन्तमनुगच्छामो येन गच्छति राघवः ॥ 16 ॥
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि च गृहाणि च ।
एकदुःखसुखा राममनुगच्छाम धार्मिकम् ॥ 17 ॥
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च ।
उपात्त धनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः ॥ 18 ॥
रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः ।
मूषकैःपरिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च ॥ 19 ॥
अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च ।
प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च ॥ 20 ॥
दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च ।
अस्मात्त्यक्तानि वेश्मानि कैकेयी प्रतिपद्यताम् ॥ 21 ॥
वनं नगरमेवास्तु येन गच्छति राघवः ।
अस्माभिश्च परित्यक्तं पुरं सम्पद्यतां वनम् ॥ 22 ॥
बिलानि दंष्ट्रिण स्सर्वे सानूनि मृगपक्षिणः ।
त्यजन्त्वस्मद्भयाद्भीता गजास्सिंहा वनानि च ॥ 23 ॥
अस्मत्त्यक्तं प्रपद्यन्तां सेव्यमानं त्यजन्तु च ।
तृणमांस फलादानां देशं व्यालमृगद्विजम् ॥ 24 ॥
प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः ।
राघवेण वने सर्वे वयं वत्स्याम निर्वृताः ॥ 25 ॥
इत्येवं विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः ।
शुश्राव रामः श्रुत्वा च न विचक्रेऽस्य मानसम् ॥ 26 ॥
स तु वेश्म पितुर्दूरात्कैलासशिखरप्रभम् ।
अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः ॥ 27 ॥
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम् ।
ददर्शावस्थितं दीनं सुमन्त्रमविदूरतः ॥ 28 ॥
प्रतीक्षमाणोऽपि जनं तदार्त मनार्तरूपः प्रहसन्निवाथ ।
जगाम रामः पितरं दिदृक्षुः पितुर्निदेशं विधिवच्चिकीर्षुः ॥ 29 ॥
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा रामो गमिष्यन्वनमार्तरूपम् ।
व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम् ॥ 30 ॥
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलः वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः ।
स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
dattvā tu saha vaidehyā brāhmaṇebhyo dhanaṃ bahu |
jagmatuḥ pitaraṃ draṣṭuṃ sītayā saha rāghavau || 1 ||
tato gṛhīte duṣprekṣe tvaśobhetāṃ tadāyudhe |
mālādāmabhirābaddhe sītayā samalaṅkṛte || 2 ||
tataḥ prāsādaharmyāṇi vimānaśikharāṇi ca |
adhiruhya janaśśrīmānudāsīno vyalokayat || 3 ||
na hi rathyāḥ sma śakyante gantuṃ bahujanākulāḥ |
āruhya tasmātprāsādān dīnāḥ paśyanti rāghavam || 4 ||
padātiṃ varjitacchatraṃ rāmaṃ dṛṣṭvā janāstadā |
ūcurbahuvidhā vāca śśokopahatacetasaḥ || 5 ||
yaṃ yāntamanuyāti sma caturaṅgabalaṃ mahat |
tamekaṃ sītayā sārdhamanuyāti sma lakṣmaṇaḥ || 6 ||
aiśvaryasya rasajñaḥ san kāmināṃ caiva kāmadaḥ |
necchatyevānṛtaṃ kartuṃ pitaraṃ dharmagauravāt || 7 ||
yā na śakyā purā draṣṭuṃ bhūtairākāśagairapi |
tāmadya sītāṃ paśyanti rājamārgagatā janāḥ || 8 ||
aṅgarāgocitāṃ sītāṃ raktacandanasevinīm |
varṣamuṣṇaṃ ca śītaṃ ca neṣyantyāśu vivarṇatām || 9 ||
adya nūnaṃ daśarathassattvamāviśya bhāṣate |
na hi rājā priyaṃ putraṃ vivāsayitumarhati || 10 ||
nirguṇasyāpi putrasya kathaṃ syādvipravāsanam |
kiṃ punaryasya loko'yaṃ jito vṛttena kevalam || 11 ||
anṛśaṃsyamanukrośaḥ śrutaṃ śīlaṃ damaśśamaḥ |
rāghavaṃ śobhayantyete ṣaḍguṇāḥ puruṣottamam || 12 ||
tasmāttasyopaghātena prajāḥ paramapīḍitāḥ |
audakānīva sattvāni grīṣme salilasaṅkṣayāt || 13 ||
pīḍayā pīḍitaṃ sarvaṃ jagadasya jagatpateḥ |
mūlasyevopaghātena vṛkṣaḥ puṣpaphalopagaḥ || 14 ||
mūlaṃ hyeṣa manuṣyāṇāṃ dharmasāro mahādyutiḥ |
puṣpaṃ phalaṃ ca patraṃ ca śākhāścāsyetare janāḥ || 15 ||
te lakṣmaṇa iva kṣipraṃ sapatnya ssahabāndhavāḥ |
gacchantamanugacchāmo yena gacchati rāghavaḥ || 16 ||
udyānāni parityajya kṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca |
ekaduḥkhasukhā rāmamanugacchāma dhārmikam || 17 ||
samuddhṛtanidhānāni paridhvastājirāṇi ca |
upātta dhanadhānyāni hṛtasārāṇi sarvaśaḥ || 18 ||
rajasābhyavakīrṇāni parityaktāni daivataiḥ |
mūṣakaiḥparidhāvadbhirudbilairāvṛtāni ca || 19 ||
apetodakadhūmāni hīnasammārjanāni ca |
praṇaṣṭabalikarmejyāmantrahomajapāni ca || 20 ||
duṣkāleneva bhagnāni bhinnabhājanavanti ca |
asmāttyaktāni veśmāni kaikeyī pratipadyatām || 21 ||
vanaṃ nagaramevāstu yena gacchati rāghavaḥ |
asmābhiśca parityaktaṃ puraṃ sampadyatāṃ vanam || 22 ||
bilāni daṃṣṭriṇa ssarve sānūni mṛgapakṣiṇaḥ |
tyajantvasmadbhayādbhītā gajāssiṃhā vanāni ca || 23 ||
asmattyaktaṃ prapadyantāṃ sevyamānaṃ tyajantu ca |
tṛṇamāṃsa phalādānāṃ deśaṃ vyālamṛgadvijam || 24 ||
prapadyatāṃ hi kaikeyī saputrā saha bāndhavaiḥ |
rāghaveṇa vane sarve vayaṃ vatsyāma nirvṛtāḥ || 25 ||
ityevaṃ vividhā vāco nānājanasamīritāḥ |
śuśrāva rāmaḥ śrutvā ca na vicakre'sya mānasam || 26 ||
sa tu veśma piturdūrātkailāsaśikharaprabham |
abhicakrāma dharmātmā mattamātaṅgavikramaḥ || 27 ||
vinītavīrapuruṣaṃ praviśya tu nṛpālayam |
dadarśāvasthitaṃ dīnaṃ sumantramavidūrataḥ || 28 ||
pratīkṣamāṇo'pi janaṃ tadārta manārtarūpaḥ prahasannivātha |
jagāma rāmaḥ pitaraṃ didṛkṣuḥ piturnideśaṃ vidhivaccikīrṣuḥ || 29 ||
tatpūrvamaikṣvākasuto mahātmā rāmo gamiṣyanvanamārtarūpam |
vyatiṣṭhata prekṣya tadā sumantraṃ piturmahātmā pratihāraṇārtham || 30 ||
piturnideśena tu dharmavatsalaḥ vanapraveśe kṛtabuddhiniścayaḥ |
sa rāghavaḥ prekṣya sumantramabravī nnivedayasvāgamanaṃ nṛpāya me || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.