𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌤𑍁 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋𑌽𑌧𑌶𑍍𑌶𑌿𑌰𑌾 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌧𑍍𑌯𑌂 𑌜𑌗𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌮𑌨𑌸𑌾 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑍋𑌃 ॥ 1 ॥
𑌤𑌦𑌾 𑌤𑍁 𑌬𑌧𑍍𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌭𑍍𑌰𑍁𑌕𑍁𑌟𑍀𑌂 𑌭𑍍𑌰𑍁𑌵𑍋𑌰𑍍𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ।
𑌨𑌿𑌶𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸 𑌮𑌹𑌾𑌸𑌰𑍍𑌪𑍋 𑌬𑌿𑌲𑌸𑍍𑌥 𑌇𑌵 𑌰𑍋𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 2 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌵𑍀𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌤𑌦𑍍𑌭𑍍𑌰𑍁𑌕𑍁𑌟𑍀𑌸𑌹𑌿𑌤𑌂 𑌤𑌦𑌾 ।
𑌬𑌭𑍗 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌿𑌂𑌹𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌖𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌮𑍁𑌖𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌅𑌗𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌵𑌿𑌧𑍁𑌨𑍍𑌵𑌂𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌹𑌸𑍍𑌤𑍀 𑌹𑌸𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌤𑌿𑌰𑍍𑌯𑌗𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌵𑌂 𑌶𑌰𑍀𑌰𑍇 𑌚 𑌪𑌾𑌤𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌶𑌿𑌰𑍋𑌧𑌰𑌾𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌅𑌗𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌾 𑌵𑍀𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌣𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌿𑌰𑍍𑌯𑌗𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌅𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍇 𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌮𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌾𑌤𑍋 𑌵𑍈 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌨𑌯𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌦𑍋𑌷 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌙𑍍𑌗𑍇𑌨 𑌲𑍋𑌕𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑌤𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑌯𑌾 ।
𑌕𑌥𑌂𑌹𑍍𑌯𑍇𑌤𑌦𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌧𑍋 𑌵𑌕𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 ॥ 6 ॥
𑌯𑌥𑌾 𑌦𑍈𑌵𑌮𑌶𑍗𑌡𑍀𑌰𑌂 𑌶𑍗𑌣𑍍𑌡𑍀𑌰 𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌰𑍍𑌷𑌭 ।
𑌕𑌿𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌕𑍃𑌪𑌣𑌂 𑌦𑍈𑌵𑌮𑌶𑌕𑍍𑌤𑌮𑌭𑌿𑌶𑌂𑌸𑌸𑌿 ॥ 7 ॥
𑌪𑌾𑌪𑌯𑍋𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌕𑌥𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌤𑌯𑍋𑌶𑍍𑌶𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌨 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌸𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌪𑌧𑌾 𑌶𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌾𑌃 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍍𑌕𑌿𑌂 𑌨 𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌸𑍇 ॥ 8 ॥
𑌤𑌯𑍋𑌸𑍍𑌸𑍁𑌚𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌶𑌾𑌠𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌪𑌰𑌿𑌜𑌿𑌹𑍀𑌰𑍍𑌷𑌤𑍋𑌃 ।
𑌯𑌦𑌿 𑌨𑍈𑌵𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑌿𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌗𑍇𑌵 𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 9 ॥
𑌤𑌯𑍋𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌗𑍇𑌵 𑌦𑌤𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌰𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌃 ।
𑌲𑍋𑌕𑌵𑌿𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌮𑌾𑌰𑌬𑍍𑌧𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌦𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌮𑍍 ।
𑌨𑍋𑌤𑍍𑌸𑌹𑍇 𑌸𑌹𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌵𑍀𑌰 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑍇 𑌕𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 10 ॥
𑌯𑍇𑌨𑍇𑌯 𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾 𑌦𑍍𑌵𑍈𑌧𑌂 𑌤𑌵 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌮𑌤𑍇 ।
𑌸 𑌹𑌿 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋 𑌮𑌮 𑌦𑍍𑌵𑍇𑌷𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌙𑍍𑌗𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌹𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 11 ॥
𑌕𑌥𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 𑌶𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀𑌵𑌶𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌨𑌃 ।
𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌧𑌰𑍍𑌮𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌵𑌿𑌗𑌰𑍍𑌹𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌯𑌂 𑌕𑌿𑌲𑍍𑌬𑌿𑌷𑌾𑌦𑍍𑌭𑍇𑌦𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍋𑌽𑌪𑍍𑌯𑍇𑌵𑌂 𑌨 𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌜𑌾𑌯𑌤𑍇 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑍇 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌙𑍍𑌗𑌶𑍍𑌚 𑌗𑌰𑍍𑌹𑌿𑌤𑌃 ॥ 13 ॥
𑌮𑌨𑌸𑌾𑌽𑌪𑌿 𑌕𑌥𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌯𑍋𑌃 ।
𑌤𑌯𑍋𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌹𑌿𑌤𑌯𑍋𑌰𑍍𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍍𑌵𑍋𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑌭𑌿𑌧𑌾𑌨𑌯𑍋𑌃 ॥ 14 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌪𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌤𑍍𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌦𑍈𑌵𑍀 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌤𑌯𑍋𑌰𑍍𑌮𑌤𑌮𑍍 ।
𑌤𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯𑍁𑌪𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑍀𑌯𑌂 𑌤𑍇 𑌨 𑌮𑍇 𑌤𑌦𑌪𑌿 𑌰𑍋𑌚𑌤𑍇 ॥ 15 ॥
𑌵𑌿𑌕𑍍𑌲𑌬𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌹𑍀𑌨𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌸 𑌦𑍈𑌵𑌮𑌨𑍁𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ।
𑌵𑍀𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌵𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌨 𑌦𑍈𑌵𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌸𑌤𑍇 ॥ 16 ॥
𑌦𑍈𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌕𑌾𑌰𑍇𑌣 𑌯𑌃 𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌬𑌾𑌧𑌿𑌤𑍁𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌦𑍈𑌵𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌸𑍍𑌸𑍋𑌽𑌵𑌸𑍀𑌦𑌤𑌿 ॥ 17 ॥
𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌯 𑌦𑍈𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌦𑍈𑌵𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌯𑍋𑌰𑌦𑍍𑌯 𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 18 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯 𑌮𑌤𑍍𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌹𑌤𑌂 𑌦𑍈𑌵𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌵𑍈 𑌜𑌨𑌾𑌃 ।
𑌯𑌦𑍍𑌦𑍈𑌵𑌾𑌦𑌾𑌹𑌤𑌂 𑌤𑍇𑌽𑌦𑍍𑌯 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌅𑌤𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑍁𑌶𑌮𑌿𑌵𑍋𑌦𑍍𑌦𑌾𑌮𑌂 𑌗𑌜𑌂 𑌮𑌦𑌬𑌲𑍋𑌦𑍍𑌧𑌤𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌵𑌿𑌤𑌮𑌹𑌂 𑌦𑍈𑌵𑌂 𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑍇𑌣 𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌯𑍇 ॥ 20 ॥
𑌲𑍋𑌕𑌪𑌾𑌲𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑌸𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌨𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌚 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋 𑌲𑍋𑌕𑌾 𑌵𑌿𑌹𑌨𑍍𑌯𑍁𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌾 ॥ 21 ॥
𑌯𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌵𑌾𑌸𑌸𑍍𑌤𑌵𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌮𑌿𑌥𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ।
𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌤𑍇 𑌨𑌿𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶 𑌸𑌮𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 22 ॥
𑌅𑌹𑌂 𑌤𑌦𑌾𑌶𑌾𑌂 𑌛𑍇𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌯𑌾 𑌤𑌵 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌵𑌿𑌘𑌾𑌤𑍇𑌨 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌯 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ॥ 23 ॥
𑌮𑌦𑍍𑌬𑌲𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌯 𑌨 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌦𑍈𑌵𑌬𑌲𑌂 𑌤𑌥𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌯 𑌯𑌥𑍋𑌗𑍍𑌰𑌂 𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌮𑌮 ॥ 24 ॥
𑌊𑌰𑍍𑌧𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌾𑌲𑍍𑌯𑌮𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌆𑌰𑍍𑌯𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌃 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌂 𑌗𑌤𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 ॥ 25 ॥
𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌰𑍍𑌷𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌹𑌿 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑍋 𑌵𑌿𑌧𑍀𑌯𑌤𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾 𑌨𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌵𑌤𑍍𑌪𑌰𑌿𑌪𑌾𑌲𑌨𑍇 ॥ 26 ॥
𑌸 𑌚𑍇𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌯𑌨𑍇𑌕𑌾𑌗𑍍𑌰𑍇 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌵𑌿𑌭𑍍𑌰𑌮𑌶𑌙𑍍𑌕𑌯𑌾 ।
𑌨𑍈𑌵𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍍 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌿 ॥ 27 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑌾𑌨𑍇 𑌚 𑌤𑍇 𑌵𑍀𑌰 𑌮𑌾𑌽𑌭𑍂𑌵𑌂 𑌵𑍀𑌰𑌲𑍋𑌕𑌭𑌾𑌕𑍍 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌤𑌵 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍇𑌯𑌮𑌹𑌂 𑌵𑍇𑌲𑍇𑌵 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑍈𑌰𑌭𑌿𑌷𑌿𑌞𑍍𑌚𑌸𑍍𑌵 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌪𑍃𑌤𑍋 𑌭𑌵 ।
𑌅𑌹𑌮𑍇𑌕𑍋 𑌮𑌹𑍀𑌪𑌾𑌲𑌾𑌨𑌲𑌂 𑌵𑌾𑌰𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍 ॥ 29 ॥
𑌨 𑌶𑍋𑌭𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌵𑌿𑌮𑍗 𑌬𑌾𑌹𑍂 𑌨 𑌧𑌨𑍁𑌰𑍍𑌭𑍂𑌷𑌣𑌾𑌯 𑌮𑍇 ।
𑌨𑌾𑌽𑌸𑌿𑌰𑌾𑌬𑌨𑍍𑌧𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌨 𑌶𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑌮𑍍𑌭𑌹𑍇𑌤𑌵𑌃 ॥ 30 ॥
𑌅𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌦𑌮𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌮𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍇𑌤𑌚𑍍𑌚𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌯𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌚𑌾𑌹𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌯𑍇𑌽𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑍁𑌰𑍍𑌮𑌤𑍋 𑌮𑌮 ॥ 31 ॥
𑌅𑌸𑌿𑌨𑌾 𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌧𑌾𑌰𑍇𑌣 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌚𑍍𑌚𑌲𑌿𑌤𑌵𑌰𑍍𑌚𑌸𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍇𑌨 𑌵𑍈 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌂 𑌵𑌜𑍍𑌰𑌿𑌣𑌂 𑌵𑌾 𑌨 𑌕𑌲𑍍𑌪𑌯𑍇 ॥ 32 ॥
𑌖𑌡𑍍𑌗𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑍇𑌷𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌿𑌷𑍍𑌟𑍈𑌰𑍍𑌗𑌹𑌨𑌾 𑌦𑍁𑌶𑍍𑌚𑌰𑌾 𑌚 𑌮𑍇 ।
𑌹𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌶𑍍𑌵𑌨𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌰𑍁𑌶𑌿𑌰𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌭𑌵𑌿𑌤𑌾 𑌮𑌹𑍀 ॥ 33 ॥
𑌖𑌡𑍍𑌗𑌧𑌾𑌰𑌾𑌹𑌤𑌾 𑌮𑍇𑌽𑌦𑍍𑌯 𑌦𑍀𑌪𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾 𑌇𑌵𑌾𑌦𑍍𑌰𑌯𑌃 ।
𑌪𑌤𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌾 𑌭𑍂𑌮𑍗 𑌮𑍇𑌘𑌾 𑌇𑌵 𑌸𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌃 ॥ 34 ॥
𑌬𑌦𑍍𑌧𑌗𑍋𑌧𑌾𑌙𑍍𑌗𑍁𑌲𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌶𑌰𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌕𑌥𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌮𑌾𑌨𑍀 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌮𑌯𑌿 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍇 ॥ 35 ॥
𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚𑍈𑌕𑌮𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌨𑍇𑌕𑍇𑌨 𑌚 𑌬𑌹𑍂𑌨𑍍𑌜𑌨𑌾𑌨𑍍 ।
𑌵𑌿𑌨𑌿𑌯𑍋𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌬𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌨𑍃𑌵𑌾𑌜𑌿𑌗𑌜𑌮𑌰𑍍𑌮𑌸𑍁 ॥ 36 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯 𑌮𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌤𑌾𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌤𑌵 𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍋𑌃 ॥ 37 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯 𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌸𑌾𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍇𑌯𑍂𑌰𑌾𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌵𑌸𑍂𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌵𑌿𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌲𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 38 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌰𑍂𑌪𑌾𑌵𑌿𑌮𑍗 𑌬𑌾𑌹𑍂 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌃 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌵𑌿𑌘𑍍𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍃𑌣𑌾𑌂 𑌤𑍇 𑌨𑌿𑌵𑌾𑌰𑌣𑍇 ॥ 39 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌹𑌿 𑌕𑍋𑌽𑌦𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌮𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌯𑌶𑌸𑍍𑌸𑍁𑌹𑍃𑌜𑍍𑌜𑌨𑍈𑌃 ।
𑌯𑌥𑌾 𑌤𑌵𑍇𑌯𑌂 𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾 𑌵𑌶𑍇 𑌭𑌵𑍇 𑌤𑍍𑌤𑌥𑍈𑌵 𑌮𑌾𑌂 𑌶𑌾𑌧𑌿 𑌤𑌵𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌕𑌿𑌙𑍍𑌕𑌰𑌃 ॥ 40 ॥
𑌵𑌿𑌮𑍃𑌜𑍍𑌯 𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑍍𑌯𑌚𑌾𑌸𑌕𑍃𑌤𑍍 𑌸 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌵𑌂𑌶𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌵𑌚𑌨𑍇 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌬𑍋𑌧 𑌮𑌾𑌮𑍇𑌷 𑌹𑌿 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌸𑌤𑍍𑌪𑌥𑌃 ॥ 41 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
iti bruvati rāme tu lakṣmaṇo'dhaśśirā muhuḥ |
śrṛtvā madhyaṃ jagāmeva manasā duḥkhaharṣayoḥ || 1 ||
tadā tu badhdvā bhrukuṭīṃ bhruvormadhye nararṣabhaḥ |
niśaśvāsa mahāsarpo bilastha iva roṣitaḥ || 2 ||
tasya duṣprativīkṣaṃ tadbhrukuṭīsahitaṃ tadā |
babhau kruddhasya siṃhasya mukhasya sadṛśaṃ mukham || 3 ||
agrahastaṃ vidhunvaṃstu hastī hastamivātmanaḥ |
tiryagūrdhvaṃ śarīre ca pātayitvā śirodharām || 4 ||
agrākṣṇā vīkṣamāṇastu tiryagbhrātaramabravīt |
asthāne sambhramo yasya jāto vai sumahānayam || 5 ||
dharmadoṣa prasaṅgena lokasyānatiśaṅkayā |
kathaṃhyetadasambhrāntastvadvidho vaktumarhati || 6 ||
yathā daivamaśauḍīraṃ śauṇḍīra kṣatriyarṣabha |
kinnāma kṛpaṇaṃ daivamaśaktamabhiśaṃsasi || 7 ||
pāpayoste kathaṃ nāma tayośśaṅkā na vidyate |
santi dharmopadhā ślakṣṇāḥ dharmātmankiṃ na budhyase || 8 ||
tayossucaritaṃ svārthaṃ śāṭhyātparijihīrṣatoḥ |
yadi naivaṃ vyavasitaṃ syāddhi prāgeva rāghava || 9 ||
tayoḥ prāgeva dattaśca syādvaraḥ prakṛtaśca saḥ |
lokavidviṣṭamārabdhaṃ tvadanyasyābhiṣecanam |
notsahe sahituṃ vīra tatra me kṣantumarhasi || 10 ||
yeneya māgatā dvaidhaṃ tava buddhirmahāmate |
sa hi dharmo mama dveṣyaḥ prasaṅgādyasya muhyasi || 11 ||
kathaṃ tvaṃ karmaṇā śaktaḥ kaikeyīvaśavartinaḥ |
kariṣyasi piturvākyamadharmiṣṭhaṃ vigarhitam || 12 ||
yadyayaṃ kilbiṣādbhedaḥ kṛto'pyevaṃ na gṛhyate |
jāyate tatra me duḥkhaṃ dharmasaṅgaśca garhitaḥ || 13 ||
manasā'pi kathaṃ kāmaṃ kuryāstvaṃ kāmavṛttayoḥ |
tayostvahitayornityaṃ śatrvoḥ pitrabhidhānayoḥ || 14 ||
yadyapi pratipattiste daivī cāpi tayormatam |
tathāpyupekṣaṇīyaṃ te na me tadapi rocate || 15 ||
viklabo vīryahīno yassa daivamanuvartate |
vīrāssambhāvitātmāno na daivaṃ paryupāsate || 16 ||
daivaṃ puruṣakāreṇa yaḥ samarthaḥ prabādhitum |
na daivena vipannārthaḥ puruṣasso'vasīdati || 17 ||
drakṣyanti tvadya daivasya pauruṣaṃ puruṣasya ca |
daivamānuṣayoradya vyaktā vyaktirbhaviṣyati || 18 ||
adya matpauruṣahataṃ daivaṃ drakṣyanti vai janāḥ |
yaddaivādāhataṃ te'dya dṛṣṭaṃ rājyābhiṣecanam || 19 ||
atyaṅkuśamivoddāmaṃ gajaṃ madabaloddhatam |
pradhāvitamahaṃ daivaṃ pauruṣeṇa nivartaye || 20 ||
lokapālāssamastā ste nādya rāmābhiṣecanam |
na ca kṛtsnāstrayo lokā vihanyuḥ kiṃ punaḥ pitā || 21 ||
yairnivāsastavāraṇye mitho rājansamarthitaḥ |
araṇye te nivatsyanti caturdaśa samāstathā || 22 ||
ahaṃ tadāśāṃ chetsyāmi pitustasyāśca yā tava |
abhiṣekavighātena putrarājyāya vartate || 23 ||
madbalena viruddhāya na syāddaivabalaṃ tathā |
prabhaviṣyati duḥkhāya yathograṃ pauruṣaṃ mama || 24 ||
ūrdhvaṃ varṣasahasrānte prajāpālyamanantaram |
āryaputrāḥ kariṣyanti vanavāsaṃ gate tvayi || 25 ||
pūrvaṃ rājarṣivṛttyā hi vanavāso vidhīyate |
prajā nikṣipya putreṣu putravatparipālane || 26 ||
sa cedrājanyanekāgre rājyavibhramaśaṅkayā |
naivamicchasi dharmātman rājyaṃ rāma tvamātmani || 27 ||
pratijāne ca te vīra mā'bhūvaṃ vīralokabhāk |
rājyaṃ ca tava rakṣeyamahaṃ veleva sāgaram || 28 ||
maṅgalairabhiṣiñcasva tatra tvaṃ vyāpṛto bhava |
ahameko mahīpālānalaṃ vārayituṃ balāt || 29 ||
na śobhārthāvimau bāhū na dhanurbhūṣaṇāya me |
nā'sirābandhanārthāya na śarāstambhahetavaḥ || 30 ||
amitradamanārthaṃ me sarvametaccatuṣṭayam |
na cāhaṃ kāmaye'tyarthaṃ yassyācchatrurmato mama || 31 ||
asinā tīkṣṇadhāreṇa vidyuccalitavarcasā |
pragṛhītena vai śatruṃ vajriṇaṃ vā na kalpaye || 32 ||
khaḍganiṣpeṣaniṣpiṣṭairgahanā duścarā ca me |
hastyaśvanarahastoruśirobhirbhavitā mahī || 33 ||
khaḍgadhārāhatā me'dya dīpyamānā ivādrayaḥ |
patiṣyanti dvipā bhūmau meghā iva savidyutaḥ || 34 ||
baddhagodhāṅgulitrāṇe pragṛhītaśarāsane |
kathaṃ puruṣamānī syātpuruṣāṇāṃ mayi sthite || 35 ||
bahubhiścaikamatyasyannekena ca bahūnjanān |
viniyokṣyāmyahaṃ bāṇānnṛvājigajamarmasu || 36 ||
adya me'straprabhāvasya prabhāvaḥ prabhaviṣyati |
rājñaścāprabhutāṃ kartuṃ prabhutvaṃ tava ca prabhoḥ || 37 ||
adya candanasārasya keyūrāmokṣaṇasya ca |
vasūnāṃ ca vimokṣasya suhṛdāṃ pālanasya ca || 38 ||
anurūpāvimau bāhū rāma karma kariṣyataḥ |
abhiṣecanavighnasya kartṛṇāṃ te nivāraṇe || 39 ||
bravīhi ko'dyaiva mayā viyujyatāṃ tavā suhṛtprāṇayaśassuhṛjjanaiḥ |
yathā taveyaṃ vasudhā vaśe bhave ttathaiva māṃ śādhi tavāsmi kiṅkaraḥ || 40 ||
vimṛjya bāṣpaṃ parisāntvyacāsakṛt sa lakṣmaṇaṃ rāghavavaṃśavardhanaḥ |
uvāca pitrye vacane vyavasthitaṃ nibodha māmeṣa hi saumya satpathaḥ || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ त्रयोविंशस्सर्गः ।
इति ब्रुवति रामे तु लक्ष्मणोऽधश्शिरा मुहुः ।
श्रृत्वा मध्यं जगामेव मनसा दुःखहर्षयोः ॥ 1 ॥
तदा तु बध्द्वा भ्रुकुटीं भ्रुवोर्मध्ये नरर्षभः ।
निशश्वास महासर्पो बिलस्थ इव रोषितः ॥ 2 ॥
तस्य दुष्प्रतिवीक्षं तद्भ्रुकुटीसहितं तदा ।
बभौ क्रुद्धस्य सिंहस्य मुखस्य सदृशं मुखम् ॥ 3 ॥
अग्रहस्तं विधुन्वंस्तु हस्ती हस्तमिवात्मनः ।
तिर्यगूर्ध्वं शरीरे च पातयित्वा शिरोधराम् ॥ 4 ॥
अग्राक्ष्णा वीक्षमाणस्तु तिर्यग्भ्रातरमब्रवीत् ।
अस्थाने सम्भ्रमो यस्य जातो वै सुमहानयम् ॥ 5 ॥
धर्मदोष प्रसङ्गेन लोकस्यानतिशङ्कया ।
कथंह्येतदसम्भ्रान्तस्त्वद्विधो वक्तुमर्हति ॥ 6 ॥
यथा दैवमशौडीरं शौण्डीर क्षत्रियर्षभ ।
किन्नाम कृपणं दैवमशक्तमभिशंससि ॥ 7 ॥
पापयोस्ते कथं नाम तयोश्शङ्का न विद्यते ।
सन्ति धर्मोपधा श्लक्ष्णाः धर्मात्मन्किं न बुध्यसे ॥ 8 ॥
तयोस्सुचरितं स्वार्थं शाठ्यात्परिजिहीर्षतोः ।
यदि नैवं व्यवसितं स्याद्धि प्रागेव राघव ॥ 9 ॥
तयोः प्रागेव दत्तश्च स्याद्वरः प्रकृतश्च सः ।
लोकविद्विष्टमारब्धं त्वदन्यस्याभिषेचनम् ।
नोत्सहे सहितुं वीर तत्र मे क्षन्तुमर्हसि ॥ 10 ॥
येनेय मागता द्वैधं तव बुद्धिर्महामते ।
स हि धर्मो मम द्वेष्यः प्रसङ्गाद्यस्य मुह्यसि ॥ 11 ॥
कथं त्वं कर्मणा शक्तः कैकेयीवशवर्तिनः ।
करिष्यसि पितुर्वाक्यमधर्मिष्ठं विगर्हितम् ॥ 12 ॥
यद्ययं किल्बिषाद्भेदः कृतोऽप्येवं न गृह्यते ।
जायते तत्र मे दुःखं धर्मसङ्गश्च गर्हितः ॥ 13 ॥
मनसाऽपि कथं कामं कुर्यास्त्वं कामवृत्तयोः ।
तयोस्त्वहितयोर्नित्यं शत्र्वोः पित्रभिधानयोः ॥ 14 ॥
यद्यपि प्रतिपत्तिस्ते दैवी चापि तयोर्मतम् ।
तथाप्युपेक्षणीयं ते न मे तदपि रोचते ॥ 15 ॥
विक्लबो वीर्यहीनो यस्स दैवमनुवर्तते ।
वीरास्सम्भावितात्मानो न दैवं पर्युपासते ॥ 16 ॥
दैवं पुरुषकारेण यः समर्थः प्रबाधितुम् ।
न दैवेन विपन्नार्थः पुरुषस्सोऽवसीदति ॥ 17 ॥
द्रक्ष्यन्ति त्वद्य दैवस्य पौरुषं पुरुषस्य च ।
दैवमानुषयोरद्य व्यक्ता व्यक्तिर्भविष्यति ॥ 18 ॥
अद्य मत्पौरुषहतं दैवं द्रक्ष्यन्ति वै जनाः ।
यद्दैवादाहतं तेऽद्य दृष्टं राज्याभिषेचनम् ॥ 19 ॥
अत्यङ्कुशमिवोद्दामं गजं मदबलोद्धतम् ।
प्रधावितमहं दैवं पौरुषेण निवर्तये ॥ 20 ॥
लोकपालास्समस्ता स्ते नाद्य रामाभिषेचनम् ।
न च कृत्स्नास्त्रयो लोका विहन्युः किं पुनः पिता ॥ 21 ॥
यैर्निवासस्तवारण्ये मिथो राजन्समर्थितः ।
अरण्ये ते निवत्स्यन्ति चतुर्दश समास्तथा ॥ 22 ॥
अहं तदाशां छेत्स्यामि पितुस्तस्याश्च या तव ।
अभिषेकविघातेन पुत्रराज्याय वर्तते ॥ 23 ॥
मद्बलेन विरुद्धाय न स्याद्दैवबलं तथा ।
प्रभविष्यति दुःखाय यथोग्रं पौरुषं मम ॥ 24 ॥
ऊर्ध्वं वर्षसहस्रान्ते प्रजापाल्यमनन्तरम् ।
आर्यपुत्राः करिष्यन्ति वनवासं गते त्वयि ॥ 25 ॥
पूर्वं राजर्षिवृत्त्या हि वनवासो विधीयते ।
प्रजा निक्षिप्य पुत्रेषु पुत्रवत्परिपालने ॥ 26 ॥
स चेद्राजन्यनेकाग्रे राज्यविभ्रमशङ्कया ।
नैवमिच्छसि धर्मात्मन् राज्यं राम त्वमात्मनि ॥ 27 ॥
प्रतिजाने च ते वीर माऽभूवं वीरलोकभाक् ।
राज्यं च तव रक्षेयमहं वेलेव सागरम् ॥ 28 ॥
मङ्गलैरभिषिञ्चस्व तत्र त्वं व्यापृतो भव ।
अहमेको महीपालानलं वारयितुं बलात् ॥ 29 ॥
न शोभार्थाविमौ बाहू न धनुर्भूषणाय मे ।
नाऽसिराबन्धनार्थाय न शरास्तम्भहेतवः ॥ 30 ॥
अमित्रदमनार्थं मे सर्वमेतच्चतुष्टयम् ।
न चाहं कामयेऽत्यर्थं यस्स्याच्छत्रुर्मतो मम ॥ 31 ॥
असिना तीक्ष्णधारेण विद्युच्चलितवर्चसा ।
प्रगृहीतेन वै शत्रुं वज्रिणं वा न कल्पये ॥ 32 ॥
खड्गनिष्पेषनिष्पिष्टैर्गहना दुश्चरा च मे ।
हस्त्यश्वनरहस्तोरुशिरोभिर्भविता मही ॥ 33 ॥
खड्गधाराहता मेऽद्य दीप्यमाना इवाद्रयः ।
पतिष्यन्ति द्विपा भूमौ मेघा इव सविद्युतः ॥ 34 ॥
बद्धगोधाङ्गुलित्राणे प्रगृहीतशरासने ।
कथं पुरुषमानी स्यात्पुरुषाणां मयि स्थिते ॥ 35 ॥
बहुभिश्चैकमत्यस्यन्नेकेन च बहून्जनान् ।
विनियोक्ष्याम्यहं बाणान्नृवाजिगजमर्मसु ॥ 36 ॥
अद्य मेऽस्त्रप्रभावस्य प्रभावः प्रभविष्यति ।
राज्ञश्चाप्रभुतां कर्तुं प्रभुत्वं तव च प्रभोः ॥ 37 ॥
अद्य चन्दनसारस्य केयूरामोक्षणस्य च ।
वसूनां च विमोक्षस्य सुहृदां पालनस्य च ॥ 38 ॥
अनुरूपाविमौ बाहू राम कर्म करिष्यतः ।
अभिषेचनविघ्नस्य कर्तृणां ते निवारणे ॥ 39 ॥
ब्रवीहि कोऽद्यैव मया वियुज्यतां तवा सुहृत्प्राणयशस्सुहृज्जनैः ।
यथा तवेयं वसुधा वशे भवे त्तथैव मां शाधि तवास्मि किङ्करः ॥ 40 ॥
विमृज्य बाष्पं परिसान्त्व्यचासकृत् स लक्ष्मणं राघववंशवर्धनः ।
उवाच पित्र्ये वचने व्यवस्थितं निबोध मामेष हि सौम्य सत्पथः ॥ 41 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्रयोविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
iti bruvati rāme tu lakṣmaṇo'dhaśśirā muhuḥ |
śrṛtvā madhyaṃ jagāmeva manasā duḥkhaharṣayoḥ || 1 ||
tadā tu badhdvā bhrukuṭīṃ bhruvormadhye nararṣabhaḥ |
niśaśvāsa mahāsarpo bilastha iva roṣitaḥ || 2 ||
tasya duṣprativīkṣaṃ tadbhrukuṭīsahitaṃ tadā |
babhau kruddhasya siṃhasya mukhasya sadṛśaṃ mukham || 3 ||
agrahastaṃ vidhunvaṃstu hastī hastamivātmanaḥ |
tiryagūrdhvaṃ śarīre ca pātayitvā śirodharām || 4 ||
agrākṣṇā vīkṣamāṇastu tiryagbhrātaramabravīt |
asthāne sambhramo yasya jāto vai sumahānayam || 5 ||
dharmadoṣa prasaṅgena lokasyānatiśaṅkayā |
kathaṃhyetadasambhrāntastvadvidho vaktumarhati || 6 ||
yathā daivamaśauḍīraṃ śauṇḍīra kṣatriyarṣabha |
kinnāma kṛpaṇaṃ daivamaśaktamabhiśaṃsasi || 7 ||
pāpayoste kathaṃ nāma tayośśaṅkā na vidyate |
santi dharmopadhā ślakṣṇāḥ dharmātmankiṃ na budhyase || 8 ||
tayossucaritaṃ svārthaṃ śāṭhyātparijihīrṣatoḥ |
yadi naivaṃ vyavasitaṃ syāddhi prāgeva rāghava || 9 ||
tayoḥ prāgeva dattaśca syādvaraḥ prakṛtaśca saḥ |
lokavidviṣṭamārabdhaṃ tvadanyasyābhiṣecanam |
notsahe sahituṃ vīra tatra me kṣantumarhasi || 10 ||
yeneya māgatā dvaidhaṃ tava buddhirmahāmate |
sa hi dharmo mama dveṣyaḥ prasaṅgādyasya muhyasi || 11 ||
kathaṃ tvaṃ karmaṇā śaktaḥ kaikeyīvaśavartinaḥ |
kariṣyasi piturvākyamadharmiṣṭhaṃ vigarhitam || 12 ||
yadyayaṃ kilbiṣādbhedaḥ kṛto'pyevaṃ na gṛhyate |
jāyate tatra me duḥkhaṃ dharmasaṅgaśca garhitaḥ || 13 ||
manasā'pi kathaṃ kāmaṃ kuryāstvaṃ kāmavṛttayoḥ |
tayostvahitayornityaṃ śatrvoḥ pitrabhidhānayoḥ || 14 ||
yadyapi pratipattiste daivī cāpi tayormatam |
tathāpyupekṣaṇīyaṃ te na me tadapi rocate || 15 ||
viklabo vīryahīno yassa daivamanuvartate |
vīrāssambhāvitātmāno na daivaṃ paryupāsate || 16 ||
daivaṃ puruṣakāreṇa yaḥ samarthaḥ prabādhitum |
na daivena vipannārthaḥ puruṣasso'vasīdati || 17 ||
drakṣyanti tvadya daivasya pauruṣaṃ puruṣasya ca |
daivamānuṣayoradya vyaktā vyaktirbhaviṣyati || 18 ||
adya matpauruṣahataṃ daivaṃ drakṣyanti vai janāḥ |
yaddaivādāhataṃ te'dya dṛṣṭaṃ rājyābhiṣecanam || 19 ||
atyaṅkuśamivoddāmaṃ gajaṃ madabaloddhatam |
pradhāvitamahaṃ daivaṃ pauruṣeṇa nivartaye || 20 ||
lokapālāssamastā ste nādya rāmābhiṣecanam |
na ca kṛtsnāstrayo lokā vihanyuḥ kiṃ punaḥ pitā || 21 ||
yairnivāsastavāraṇye mitho rājansamarthitaḥ |
araṇye te nivatsyanti caturdaśa samāstathā || 22 ||
ahaṃ tadāśāṃ chetsyāmi pitustasyāśca yā tava |
abhiṣekavighātena putrarājyāya vartate || 23 ||
madbalena viruddhāya na syāddaivabalaṃ tathā |
prabhaviṣyati duḥkhāya yathograṃ pauruṣaṃ mama || 24 ||
ūrdhvaṃ varṣasahasrānte prajāpālyamanantaram |
āryaputrāḥ kariṣyanti vanavāsaṃ gate tvayi || 25 ||
pūrvaṃ rājarṣivṛttyā hi vanavāso vidhīyate |
prajā nikṣipya putreṣu putravatparipālane || 26 ||
sa cedrājanyanekāgre rājyavibhramaśaṅkayā |
naivamicchasi dharmātman rājyaṃ rāma tvamātmani || 27 ||
pratijāne ca te vīra mā'bhūvaṃ vīralokabhāk |
rājyaṃ ca tava rakṣeyamahaṃ veleva sāgaram || 28 ||
maṅgalairabhiṣiñcasva tatra tvaṃ vyāpṛto bhava |
ahameko mahīpālānalaṃ vārayituṃ balāt || 29 ||
na śobhārthāvimau bāhū na dhanurbhūṣaṇāya me |
nā'sirābandhanārthāya na śarāstambhahetavaḥ || 30 ||
amitradamanārthaṃ me sarvametaccatuṣṭayam |
na cāhaṃ kāmaye'tyarthaṃ yassyācchatrurmato mama || 31 ||
asinā tīkṣṇadhāreṇa vidyuccalitavarcasā |
pragṛhītena vai śatruṃ vajriṇaṃ vā na kalpaye || 32 ||
khaḍganiṣpeṣaniṣpiṣṭairgahanā duścarā ca me |
hastyaśvanarahastoruśirobhirbhavitā mahī || 33 ||
khaḍgadhārāhatā me'dya dīpyamānā ivādrayaḥ |
patiṣyanti dvipā bhūmau meghā iva savidyutaḥ || 34 ||
baddhagodhāṅgulitrāṇe pragṛhītaśarāsane |
kathaṃ puruṣamānī syātpuruṣāṇāṃ mayi sthite || 35 ||
bahubhiścaikamatyasyannekena ca bahūnjanān |
viniyokṣyāmyahaṃ bāṇānnṛvājigajamarmasu || 36 ||
adya me'straprabhāvasya prabhāvaḥ prabhaviṣyati |
rājñaścāprabhutāṃ kartuṃ prabhutvaṃ tava ca prabhoḥ || 37 ||
adya candanasārasya keyūrāmokṣaṇasya ca |
vasūnāṃ ca vimokṣasya suhṛdāṃ pālanasya ca || 38 ||
anurūpāvimau bāhū rāma karma kariṣyataḥ |
abhiṣecanavighnasya kartṛṇāṃ te nivāraṇe || 39 ||
bravīhi ko'dyaiva mayā viyujyatāṃ tavā suhṛtprāṇayaśassuhṛjjanaiḥ |
yathā taveyaṃ vasudhā vaśe bhave ttathaiva māṃ śādhi tavāsmi kiṅkaraḥ || 40 ||
vimṛjya bāṣpaṃ parisāntvyacāsakṛt sa lakṣmaṇaṃ rāghavavaṃśavardhanaḥ |
uvāca pitrye vacane vyavasthitaṃ nibodha māmeṣa hi saumya satpathaḥ || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.