2.70 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.70 Ayodhyakanda - Saptatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌭𑌰𑌤𑍇 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌂 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌕𑍍𑌲𑌾𑌨𑍍𑌤𑌵𑌾𑌹𑌨𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌾𑌸𑌹𑍍𑌯𑌪𑌰𑌿𑌖𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌗𑍃𑌹𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌚 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌚𑌾𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌪𑌾𑌦𑍗 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌤𑌮𑍂𑌚𑍁𑌰𑍍𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌵𑌚𑌃 ॥ 2 ॥
𑌭𑌰𑌤𑍇 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌂 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌕𑍍𑌲𑌾𑌨𑍍𑌤𑌵𑌾𑌹𑌨𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌾𑌸𑌹𑍍𑌯𑌪𑌰𑌿𑌖𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌗𑍃𑌹𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌚 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌚𑌾𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌪𑌾𑌦𑍗 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌤𑌮𑍂𑌚𑍁𑌰𑍍𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌵𑌚𑌃 ॥ 4 ॥
𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌚 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌰𑌮𑌾𑌣𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌹𑌿 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌯𑌿𑌕𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ॥ 5 ॥
𑌇𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌣𑌿 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑍍𑌯𑌾𑌭𑌰𑌣𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷 𑌮𑌾𑌤𑍁𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌦𑌾𑌪𑌯 ॥ 6 ॥
𑌅𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌿𑌶𑌨𑍍𑌤𑌿𑌕𑍋𑌟𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌨𑍃𑌪𑌤𑍇𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍁𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍇 ।
𑌦𑌶𑌕𑍋𑌟𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑍈𑌵 𑌚 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜 ॥ 7 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌤𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌨𑍁𑌰𑌕𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌹𑍃𑌜𑍍𑌜𑌨𑍇 ।
𑌦𑍂𑌤𑌾𑌨𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌮𑍈𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑍂𑌜𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 8 ॥
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌸𑍁𑌕𑍁𑌶𑌲𑍀 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑍋 𑌮𑌮 ।
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌚𑍍𑌚𑌾𑌰𑍋𑌗𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌿 ॥ 9 ॥
𑌆𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌨𑌿𑌰𑌤𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌨𑍀 ।
𑌅𑌰𑍋𑌗𑌾 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ॥ 10 ॥
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌜𑌨𑌨𑍀 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌾 ।
𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌵𑍀𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌾𑌽𑌰𑍋𑌗𑌾 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌮𑌧𑍍𑌯𑌮𑌾 ॥ 11 ॥
𑌆𑌤𑍍𑌮𑌕𑌾𑌮𑌾 𑌸𑌦𑌾 𑌚𑌣𑍍𑌡𑍀 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌨𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌮𑌾𑌨𑌿𑌨𑍀 ।
𑌅𑌰𑍋𑌗𑌾 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌮𑍇 𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌕𑌿𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ॥ 12 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑍇 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌃 𑌭𑌰𑌤𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌊𑌚𑍁𑌸𑍍𑌸𑌪𑍍𑌰𑌶𑍍𑌰𑌯𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌤𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌤𑌦𑌾 ॥ 13 ॥
𑌕𑍁𑌶𑌲𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰 𑌯𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ।
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌵𑍃𑌣𑍁𑌤𑍇 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌾 𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌤𑍇 𑌰𑌥𑌃 ॥ 14 ॥
𑌭𑌰𑌤𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌨𑍇𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌭𑌾𑌷𑌤 ।
𑌆𑌪𑍃𑌚𑍍𑌚𑍇𑌽𑌹𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜𑌂 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌨𑍍𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌦𑍂𑌤𑍈 𑌸𑍍𑌸𑌞𑍍𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌾𑌤𑌾𑌮𑌹𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ॥ 16 ॥
𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌸𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌦𑍂𑌤𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑌃 ।
𑌪𑍁𑌨𑌰𑌪𑍍𑌯𑌹𑌮𑍇𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌯𑌦𑌾 𑌮𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌮𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 17 ॥
𑌭𑌰𑌤𑍇𑌨𑍈𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌨𑍃𑌪𑍋 𑌮𑌾𑌤𑌾𑌮𑌹𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌶𑍁𑌭𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌶𑌿𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌾𑌯 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍 ॥ 18 ॥
𑌗𑌚𑍍𑌛 𑌤𑌾𑌤𑌾𑌨𑍁𑌜𑌾𑌨𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌮𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌚 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ॥ 19 ॥
𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑌂 𑌚 𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌯𑍇 𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ।
𑌤𑍗 𑌚 𑌤𑌾𑌤 𑌮𑌹𑍇𑌷𑍍𑌵𑌾𑌸𑍗 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍗 𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ॥ 20 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌹𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌕𑌮𑍍𑌬𑌲𑌾𑌨𑌜𑌿𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌅𑌭𑌿𑌸𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍋 𑌭𑌰𑌤𑌾𑌯 𑌧𑌨𑌂 𑌦𑌦𑍗 ॥ 21 ॥
𑌰𑍁𑌕𑍍𑌮𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇 𑌦𑍍𑌵𑍇 𑌷𑍋𑌡𑌶𑌾𑌶𑍍𑌵𑌶𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌸𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌕𑍈𑌕𑌯𑍀𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌕𑍇𑌕𑌯𑍋 𑌧𑌨𑌮𑌾𑌦𑌿𑌶𑌤𑍍 ॥ 22 ॥
𑌤𑌥𑌾𑌽𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌾𑌨𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑍇𑌤𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌗𑍁𑌣𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌦𑌦𑌾𑌵𑌶𑍍𑌵𑌪𑌤𑌿𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌾𑌯𑌾𑌨𑍁𑌯𑌾𑌯𑌿𑌨𑌃 ॥ 23 ॥
𑌐𑌰𑌾𑌵𑌤𑌾𑌨𑍈𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌶𑌿𑌰𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌗𑌾𑌨𑍍𑌵𑍈 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾𑌨𑍍 ।
𑌖𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌘𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌸𑍁𑌸𑌂𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌤𑍁𑌲𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌧𑌨𑌂 𑌦𑌦𑍗 ॥ 24 ॥
𑌅𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑍇𑌽𑌤𑌿 𑌸𑌂𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑍍 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌬𑌲𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌾𑌽𑌽𑌯𑍁𑌧𑌾𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌶𑍁𑌨𑌶𑍍𑌚𑍋𑌪𑌾𑌯𑌨𑌂 𑌦𑌦𑍗 ॥ 25 ॥
𑌸 𑌦𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌕𑍇𑌕𑌯𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌧𑌨𑌂 𑌤𑌨𑍍𑌨𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑌨𑍍𑌦𑌤 ।
𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌕𑍈𑌕𑌯𑍀𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌗𑌮𑌨𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌾 𑌤𑌦𑌾 ॥ 26 ॥
𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌹𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌹𑍃𑌦𑌯𑍇 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌤𑍀 𑌤𑌦𑌾 ।
𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌾 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿 𑌚 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾𑌤𑍍 ॥ 27 ॥
𑌸 𑌸𑍍𑌵𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮𑌾𑌭𑍍𑌯𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯 𑌨𑌰𑌨𑌾𑌗𑌾𑌶𑍍𑌵𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌪𑍇𑌦𑍇 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌤𑍀𑌤𑍍𑌯 𑌤𑌤𑍋𑌽𑌪𑌶𑍍𑌯𑌦𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑌮𑍁𑌦𑌾𑌰𑌧𑍀𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌭𑌰𑌤𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑌾𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶𑌾𑌨𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿𑌤𑌃 ॥ 29 ॥
𑌸 𑌮𑌾𑌤𑌾𑌮𑌹𑌮𑌾𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌤𑍁𑌲𑌂 𑌚 𑌯𑍁𑌧𑌾𑌜𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌰𑌥𑌮𑌾𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯 𑌭𑌰𑌤𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌸𑌹𑌿𑌤𑍋 𑌯𑌯𑍗 ॥ 30 ॥
𑌰𑌥𑌾𑌨𑍍𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲 𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌯𑍋𑌜𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑌰𑌶𑍍𑌶𑌤𑌮𑍍 ।
𑌉𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰 𑌗𑍋𑌽𑌶𑍍𑌵𑌬𑌲𑍈𑌰𑍍𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌨𑍍𑌵𑌯𑍁𑌃 ॥ 31 ॥
𑌬𑌲𑍇𑌨 𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌸𑌹𑌾𑌰𑍍𑌯𑌕𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌤𑍍𑌮𑌸𑌮𑍈𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑍈𑌃 ।
𑌆𑌦𑌾𑌯 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌮𑌪𑍇𑌤𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌰𑍍𑌗𑍃𑌹𑌾𑌦𑍍𑌯𑌯𑍗 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧 𑌇𑌵𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌲𑍋𑌕𑌾𑌤𑍍 ॥ 32 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 1 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 2 ||
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 3 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 4 ||
purohitastvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 5 ||
imāni ca mahārhāṇi vastrāṇyābharaṇāni ca |
pratigṛhya viśālakṣa mātulasya ca dāpaya || 6 ||
atra viśantikoṭyastu nṛpatermātulasya te |
daśakoṭyastu sampūrṇāstathaiva ca nṛpātmaja || 7 ||
pratigṛhya tu tatsarvaṃ svanurakta ssuhṛjjane |
dūtānuvāca bharataḥ kāmaissampratipūjya tān || 8 ||
kaccitsukuśalī rājā pitā daśaratho mama |
kacciccārogatā rāme lakṣmaṇe ca mahātmani || 9 ||
āryā ca dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī |
arogā cāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ || 10 ||
kaccitsumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā |
śatrughnasya ca vīrasya sā'rogā cāpi madhyamā || 11 ||
ātmakāmā sadā caṇḍī krodhanā prājñamāninī |
arogā cāpi me mātā kaikeyī kimuvāca ha || 12 ||
evamuktāstu te dūtāḥ bharatena mahātmanā |
ūcussapraśrayaṃ vākyamidaṃ taṃ bharataṃ tadā || 13 ||
kuśalāste naravyāghra yeṣāṃ kuśalamicchasi |
śrīśca tvāṃ vṛṇute padmā yujyatāṃ cāpi te rathaḥ || 14 ||
bharataścāpi tān dūtānevamukto'bhyabhāṣata |
āpṛcce'haṃ mahārājaṃ dūtāssantvarayanti mām || 15 ||
evamuktvā tu tān dūtānbharataḥ pārthivātmajaḥ |
dūtai ssañcodito vākyaṃ mātāmahamuvāca ha || 16 ||
rājan piturgamiṣyāmi sakāśaṃ dūtacoditaḥ |
punarapyahameṣyāmi yadā me tvaṃ smariṣyasi || 17 ||
bharatenaivamuktastu nṛpo mātāmahastadā |
tamuvāca śubhaṃ vākyaṃ śirasyāghrāya rāghavam || 18 ||
gaccha tātānujāne tvāṃ kaikeyīsuprajāstvayā |
mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ ca parantapa || 19 ||
purohitaṃ ca kuśalaṃ ye cānye dvijasattamāḥ |
tau ca tāta maheṣvāsau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 20 ||
tasmai hastyuttamāṃścitrānkambalānajināni ca |
abhisatkṛtya kaikeyo bharatāya dhanaṃ dadau || 21 ||
rukmaniṣkasahasre dve ṣoḍaśāśvaśatāni ca |
satkṛtya kaikayīputraṃ kekayo dhanamādiśat || 22 ||
tathā'mātyānabhipretānviśvāsyāṃśca guṇānvitān |
dadāvaśvapatiḥ kṣipraṃ bharatāyānuyāyinaḥ || 23 ||
airāvatānaindraśirānnāgānvai priyadarśanān |
kharān śrīghrānsusaṃyuktānmātulo'smai dhanaṃ dadau || 24 ||
antaḥpure'ti saṃvṛddhān vyāghravīryabalānvitān |
daṃṣṭrā''yudhānmahākāyān śunaścopāyanaṃ dadau || 25 ||
sa dattaṃ kekayendreṇa dhanaṃ tannābhyanandata |
bharataḥ kaikayīputro gamanatvarayā tadā || 26 ||
babhūva hyasya hṛdaye cintā sumahatī tadā |
tvarayā cāpi dūtānāṃ svapnasyāpi ca darśanāt || 27 ||
sa svaveśmābhyatikramya naranāgāśvasaṃvṛtam |
prapede sumahacchrīmānrājamārgamanuttamam || 28 ||
abhyatītya tato'paśyadantaḥpuramudāradhīḥ |
tatastadbharataśśrīmānāviveśānivāritaḥ || 29 ||
sa mātāmahamāpṛcchya mātulaṃ ca yudhājitam |
rathamāruhya bharataśśatrughnasahito yayau || 30 ||
rathānmaṇḍala cakrāṃśca yojayitvā paraśśatam |
uṣṭra go'śvabalairbhṛtyā bharataṃ yāntamanvayuḥ || 31 ||
balena gupto bharato mahātmā sahāryakasyā'tmasamairamātyaiḥ |
ādāya śatrughnamapetaśatrurgṛhādyayau siddha ivendralokāt || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः ।
प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम् ॥ 1 ॥
समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः ॥ 2 ॥
भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः ।
प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम् ॥ 3 ॥
समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः ॥ 4 ॥
पुरोहितस्त्वां कुशलं प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणश्च निर्याहि कृत्यमात्ययिकं त्वया ॥ 5 ॥
इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।
प्रतिगृह्य विशालक्ष मातुलस्य च दापय ॥ 6 ॥
अत्र विशन्तिकोट्यस्तु नृपतेर्मातुलस्य ते ।
दशकोट्यस्तु सम्पूर्णास्तथैव च नृपात्मज ॥ 7 ॥
प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं स्वनुरक्त स्सुहृज्जने ।
दूतानुवाच भरतः कामैस्सम्प्रतिपूज्य तान् ॥ 8 ॥
कच्चित्सुकुशली राजा पिता दशरथो मम ।
कच्चिच्चारोगता रामे लक्ष्मणे च महात्मनि ॥ 9 ॥
आर्या च धर्मनिरता धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी ।
अरोगा चापि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥ 10 ॥
कच्चित्सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या ।
शत्रुघ्नस्य च वीरस्य साऽरोगा चापि मध्यमा ॥ 11 ॥
आत्मकामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञमानिनी ।
अरोगा चापि मे माता कैकेयी किमुवाच ह ॥ 12 ॥
एवमुक्तास्तु ते दूताः भरतेन महात्मना ।
ऊचुस्सप्रश्रयं वाक्यमिदं तं भरतं तदा ॥ 13 ॥
कुशलास्ते नरव्याघ्र येषां कुशलमिच्छसि ।
श्रीश्च त्वां वृणुते पद्मा युज्यतां चापि ते रथः ॥ 14 ॥
भरतश्चापि तान् दूतानेवमुक्तोऽभ्यभाषत ।
आपृच्चेऽहं महाराजं दूतास्सन्त्वरयन्ति माम् ॥ 15 ॥
एवमुक्त्वा तु तान् दूतान्भरतः पार्थिवात्मजः ।
दूतै स्सञ्चोदितो वाक्यं मातामहमुवाच ह ॥ 16 ॥
राजन् पितुर्गमिष्यामि सकाशं दूतचोदितः ।
पुनरप्यहमेष्यामि यदा मे त्वं स्मरिष्यसि ॥ 17 ॥
भरतेनैवमुक्तस्तु नृपो मातामहस्तदा ।
तमुवाच शुभं वाक्यं शिरस्याघ्राय राघवम् ॥ 18 ॥
गच्छ तातानुजाने त्वां कैकेयीसुप्रजास्त्वया ।
मातरं कुशलं ब्रूयाः पितरं च परन्तप ॥ 19 ॥
पुरोहितं च कुशलं ये चान्ये द्विजसत्तमाः ।
तौ च तात महेष्वासौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 20 ॥
तस्मै हस्त्युत्तमांश्चित्रान्कम्बलानजिनानि च ।
अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनं ददौ ॥ 21 ॥
रुक्मनिष्कसहस्रे द्वे षोडशाश्वशतानि च ।
सत्कृत्य कैकयीपुत्रं केकयो धनमादिशत् ॥ 22 ॥
तथाऽमात्यानभिप्रेतान्विश्वास्यांश्च गुणान्वितान् ।
ददावश्वपतिः क्षिप्रं भरतायानुयायिनः ॥ 23 ॥
ऐरावतानैन्द्रशिरान्नागान्वै प्रियदर्शनान् ।
खरान् श्रीघ्रान्सुसंयुक्तान्मातुलोऽस्मै धनं ददौ ॥ 24 ॥
अन्तःपुरेऽति संवृद्धान् व्याघ्रवीर्यबलान्वितान् ।
दंष्ट्राऽऽयुधान्महाकायान् शुनश्चोपायनं ददौ ॥ 25 ॥
स दत्तं केकयेन्द्रेण धनं तन्नाभ्यनन्दत ।
भरतः कैकयीपुत्रो गमनत्वरया तदा ॥ 26 ॥
बभूव ह्यस्य हृदये चिन्ता सुमहती तदा ।
त्वरया चापि दूतानां स्वप्नस्यापि च दर्शनात् ॥ 27 ॥
स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागाश्वसंवृतम् ।
प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान्राजमार्गमनुत्तमम् ॥ 28 ॥
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तःपुरमुदारधीः ।
ततस्तद्भरतश्श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥ 29 ॥
स मातामहमापृच्छ्य मातुलं च युधाजितम् ।
रथमारुह्य भरतश्शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ 30 ॥
रथान्मण्डल चक्रांश्च योजयित्वा परश्शतम् ।
उष्ट्र गोऽश्वबलैर्भृत्या भरतं यान्तमन्वयुः ॥ 31 ॥
बलेन गुप्तो भरतो महात्मा सहार्यकस्याऽत्मसमैरमात्यैः ।
आदाय शत्रुघ्नमपेतशत्रुर्गृहाद्ययौ सिद्ध इवेन्द्रलोकात् ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 1 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 2 ||
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 3 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 4 ||
purohitastvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 5 ||
imāni ca mahārhāṇi vastrāṇyābharaṇāni ca |
pratigṛhya viśālakṣa mātulasya ca dāpaya || 6 ||
atra viśantikoṭyastu nṛpatermātulasya te |
daśakoṭyastu sampūrṇāstathaiva ca nṛpātmaja || 7 ||
pratigṛhya tu tatsarvaṃ svanurakta ssuhṛjjane |
dūtānuvāca bharataḥ kāmaissampratipūjya tān || 8 ||
kaccitsukuśalī rājā pitā daśaratho mama |
kacciccārogatā rāme lakṣmaṇe ca mahātmani || 9 ||
āryā ca dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī |
arogā cāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ || 10 ||
kaccitsumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā |
śatrughnasya ca vīrasya sā'rogā cāpi madhyamā || 11 ||
ātmakāmā sadā caṇḍī krodhanā prājñamāninī |
arogā cāpi me mātā kaikeyī kimuvāca ha || 12 ||
evamuktāstu te dūtāḥ bharatena mahātmanā |
ūcussapraśrayaṃ vākyamidaṃ taṃ bharataṃ tadā || 13 ||
kuśalāste naravyāghra yeṣāṃ kuśalamicchasi |
śrīśca tvāṃ vṛṇute padmā yujyatāṃ cāpi te rathaḥ || 14 ||
bharataścāpi tān dūtānevamukto'bhyabhāṣata |
āpṛcce'haṃ mahārājaṃ dūtāssantvarayanti mām || 15 ||
evamuktvā tu tān dūtānbharataḥ pārthivātmajaḥ |
dūtai ssañcodito vākyaṃ mātāmahamuvāca ha || 16 ||
rājan piturgamiṣyāmi sakāśaṃ dūtacoditaḥ |
punarapyahameṣyāmi yadā me tvaṃ smariṣyasi || 17 ||
bharatenaivamuktastu nṛpo mātāmahastadā |
tamuvāca śubhaṃ vākyaṃ śirasyāghrāya rāghavam || 18 ||
gaccha tātānujāne tvāṃ kaikeyīsuprajāstvayā |
mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ ca parantapa || 19 ||
purohitaṃ ca kuśalaṃ ye cānye dvijasattamāḥ |
tau ca tāta maheṣvāsau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 20 ||
tasmai hastyuttamāṃścitrānkambalānajināni ca |
abhisatkṛtya kaikeyo bharatāya dhanaṃ dadau || 21 ||
rukmaniṣkasahasre dve ṣoḍaśāśvaśatāni ca |
satkṛtya kaikayīputraṃ kekayo dhanamādiśat || 22 ||
tathā'mātyānabhipretānviśvāsyāṃśca guṇānvitān |
dadāvaśvapatiḥ kṣipraṃ bharatāyānuyāyinaḥ || 23 ||
airāvatānaindraśirānnāgānvai priyadarśanān |
kharān śrīghrānsusaṃyuktānmātulo'smai dhanaṃ dadau || 24 ||
antaḥpure'ti saṃvṛddhān vyāghravīryabalānvitān |
daṃṣṭrā''yudhānmahākāyān śunaścopāyanaṃ dadau || 25 ||
sa dattaṃ kekayendreṇa dhanaṃ tannābhyanandata |
bharataḥ kaikayīputro gamanatvarayā tadā || 26 ||
babhūva hyasya hṛdaye cintā sumahatī tadā |
tvarayā cāpi dūtānāṃ svapnasyāpi ca darśanāt || 27 ||
sa svaveśmābhyatikramya naranāgāśvasaṃvṛtam |
prapede sumahacchrīmānrājamārgamanuttamam || 28 ||
abhyatītya tato'paśyadantaḥpuramudāradhīḥ |
tatastadbharataśśrīmānāviveśānivāritaḥ || 29 ||
sa mātāmahamāpṛcchya mātulaṃ ca yudhājitam |
rathamāruhya bharataśśatrughnasahito yayau || 30 ||
rathānmaṇḍala cakrāṃśca yojayitvā paraśśatam |
uṣṭra go'śvabalairbhṛtyā bharataṃ yāntamanvayuḥ || 31 ||
balena gupto bharato mahātmā sahāryakasyā'tmasamairamātyaiḥ |
ādāya śatrughnamapetaśatrurgṛhādyayau siddha ivendralokāt || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in