ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ සප්තතිතමස්සර්ගඃ .
භරතේ බ්රුවති ස්වප්නං දූතාස්තේ ක්ලාන්තවාහනාඃ .
ප්රවිශ්යාසහ්යපරිඛං රම්යං රාජගෘහං පුරම් .. 1 ..
සමාගම්ය තු රාජ්ඤා ච රාජපුත්රේණ චාර්චිතාඃ රාජ්ඤඃ පාදෞ ගෘහීත්වා තු තමූචුර්භරතං වචඃ .. 2 ..
භරතේ බ්රුවති ස්වප්නං දූතාස්තේ ක්ලාන්තවාහනාඃ .
ප්රවිශ්යාසහ්යපරිඛං රම්යං රාජගෘහං පුරම් .. 3 ..
සමාගම්ය තු රාජ්ඤා ච රාජපුත්රේණ චාර්චිතාඃ රාජ්ඤඃ පාදෞ ගෘහීත්වා තු තමූචුර්භරතං වචඃ .. 4 ..
පුරෝහිතස්ත්වාං කුශලං ප්රාහ සර්වේ ච මන්ත්රිණඃ .
ත්වරමාණශ්ච නිර්යාහි කෘත්යමාත්යයිකං ත්වයා .. 5 ..
ඉමානි ච මහාර්හාණි වස්ත්රාණ්යාභරණානි ච .
ප්රතිගෘහ්ය විශාලක්ෂ මාතුලස්ය ච දාපය .. 6 ..
අත්ර විශන්තිකෝට්යස්තු නෘපතේර්මාතුලස්ය තේ .
දශකෝට්යස්තු සම්පූර්ණාස්තථෛව ච නෘපාත්මජ .. 7 ..
ප්රතිගෘහ්ය තු තත්සර්වං ස්වනුරක්ත ස්සුහෘජ්ජනේ .
දූතානුවාච භරතඃ කාමෛස්සම්ප්රතිපූජ්ය තාන් .. 8 ..
කච්චිත්සුකුශලී රාජා පිතා දශරථෝ මම .
කච්චිච්චාරෝගතා රාමේ ලක්ෂ්මණේ ච මහාත්මනි .. 9 ..
ආර්යා ච ධර්මනිරතා ධර්මජ්ඤා ධර්මදර්ශිනී .
අරෝගා චාපි කෞසල්යා මාතා රාමස්ය ධීමතඃ .. 10 ..
කච්චිත්සුමිත්රා ධර්මජ්ඤා ජනනී ලක්ෂ්මණස්ය යා .
ශත්රුඝ්නස්ය ච වීරස්ය සා(අ)රෝගා චාපි මධ්යමා .. 11 ..
ආත්මකාමා සදා චණ්ඩී ක්රෝධනා ප්රාජ්ඤමානිනී .
අරෝගා චාපි මේ මාතා කෛකේයී කිමුවාච හ .. 12 ..
ඒවමුක්තාස්තු තේ දූතාඃ භරතේන මහාත්මනා .
ඌචුස්සප්රශ්රයං වාක්යමිදං තං භරතං තදා .. 13 ..
කුශලාස්තේ නරව්යාඝ්ර යේෂාං කුශලමිච්ඡසි .
ශ්රීශ්ච ත්වාං වෘණුතේ පද්මා යුජ්යතාං චාපි තේ රථඃ .. 14 ..
භරතශ්චාපි තාන් දූතානේවමුක්තෝ(අ)භ්යභාෂත .
ආපෘච්චේ(අ)හං මහාරාජං දූතාස්සන්ත්වරයන්ති මාම් .. 15 ..
ඒවමුක්ත්වා තු තාන් දූතාන්භරතඃ පාර්ථිවාත්මජඃ .
දූතෛ ස්සඤ්චෝදිතෝ වාක්යං මාතාමහමුවාච හ .. 16 ..
රාජන් පිතුර්ගමිෂ්යාමි සකාශං දූතචෝදිතඃ .
පුනරප්යහමේෂ්යාමි යදා මේ ත්වං ස්මරිෂ්යසි .. 17 ..
භරතේනෛවමුක්තස්තු නෘපෝ මාතාමහස්තදා .
තමුවාච ශුභං වාක්යං ශිරස්යාඝ්රාය රාඝවම් .. 18 ..
ගච්ඡ තාතානුජානේ ත්වාං කෛකේයීසුප්රජාස්ත්වයා .
මාතරං කුශලං බ්රූයාඃ පිතරං ච පරන්තප .. 19 ..
පුරෝහිතං ච කුශලං යේ චාන්යේ ද්විජසත්තමාඃ .
තෞ ච තාත මහේෂ්වාසෞ භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .. 20 ..
තස්මෛ හස්ත්යුත්තමාංශ්චිත්රාන්කම්බලානජිනානි ච .
අභිසත්කෘත්ය කෛකේයෝ භරතාය ධනං දදෞ .. 21 ..
රුක්මනිෂ්කසහස්රේ ද්වේ ෂෝඩශාශ්වශතානි ච .
සත්කෘත්ය කෛකයීපුත්රං කේකයෝ ධනමාදිශත් .. 22 ..
තථා(අ)මාත්යානභිප්රේතාන්විශ්වාස්යාංශ්ච ගුණාන්විතාන් .
දදාවශ්වපතිඃ ක්ෂිප්රං භරතායානුයායිනඃ .. 23 ..
ඓරාවතානෛන්ද්රශිරාන්නාගාන්වෛ ප්රියදර්ශනාන් .
ඛරාන් ශ්රීඝ්රාන්සුසංයුක්තාන්මාතුලෝ(අ)ස්මෛ ධනං දදෞ .. 24 ..
අන්තඃපුරේ(අ)ති සංවෘද්ධාන් ව්යාඝ්රවීර්යබලාන්විතාන් .
දංෂ්ට්රා(අ)(අ)යුධාන්මහාකායාන් ශුනශ්චෝපායනං දදෞ .. 25 ..
ස දත්තං කේකයේන්ද්රේණ ධනං තන්නාභ්යනන්දත .
භරතඃ කෛකයීපුත්රෝ ගමනත්වරයා තදා .. 26 ..
බභූව හ්යස්ය හෘදයේ චින්තා සුමහතී තදා .
ත්වරයා චාපි දූතානාං ස්වප්නස්යාපි ච දර්ශනාත් .. 27 ..
ස ස්වවේශ්මාභ්යතික්රම්ය නරනාගාශ්වසංවෘතම් .
ප්රපේදේ සුමහච්ඡ්රීමාන්රාජමාර්ගමනුත්තමම් .. 28 ..
අභ්යතීත්ය තතෝ(අ)පශ්යදන්තඃපුරමුදාරධීඃ .
තතස්තද්භරතශ්ශ්රීමානාවිවේශානිවාරිතඃ .. 29 ..
ස මාතාමහමාපෘච්ඡ්ය මාතුලං ච යුධාජිතම් .
රථමාරුහ්ය භරතශ්ශත්රුඝ්නසහිතෝ යයෞ .. 30 ..
රථාන්මණ්ඩල චක්රාංශ්ච යෝජයිත්වා පරශ්ශතම් .
උෂ්ට්ර ගෝ(අ)ශ්වබලෛර්භෘත්යා භරතං යාන්තමන්වයුඃ .. 31 ..
බලේන ගුප්තෝ භරතෝ මහාත්මා සහාර්යකස්යා(අ)ත්මසමෛරමාත්යෛඃ .
ආදාය ශත්රුඝ්නමපේතශත්රුර්ගෘහාද්යයෞ සිද්ධ ඉවේන්ද්රලෝකාත් .. 32 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ සප්තතිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 1 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 2 ||
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 3 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 4 ||
purohitastvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 5 ||
imāni ca mahārhāṇi vastrāṇyābharaṇāni ca |
pratigṛhya viśālakṣa mātulasya ca dāpaya || 6 ||
atra viśantikoṭyastu nṛpatermātulasya te |
daśakoṭyastu sampūrṇāstathaiva ca nṛpātmaja || 7 ||
pratigṛhya tu tatsarvaṃ svanurakta ssuhṛjjane |
dūtānuvāca bharataḥ kāmaissampratipūjya tān || 8 ||
kaccitsukuśalī rājā pitā daśaratho mama |
kacciccārogatā rāme lakṣmaṇe ca mahātmani || 9 ||
āryā ca dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī |
arogā cāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ || 10 ||
kaccitsumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā |
śatrughnasya ca vīrasya sā'rogā cāpi madhyamā || 11 ||
ātmakāmā sadā caṇḍī krodhanā prājñamāninī |
arogā cāpi me mātā kaikeyī kimuvāca ha || 12 ||
evamuktāstu te dūtāḥ bharatena mahātmanā |
ūcussapraśrayaṃ vākyamidaṃ taṃ bharataṃ tadā || 13 ||
kuśalāste naravyāghra yeṣāṃ kuśalamicchasi |
śrīśca tvāṃ vṛṇute padmā yujyatāṃ cāpi te rathaḥ || 14 ||
bharataścāpi tān dūtānevamukto'bhyabhāṣata |
āpṛcce'haṃ mahārājaṃ dūtāssantvarayanti mām || 15 ||
evamuktvā tu tān dūtānbharataḥ pārthivātmajaḥ |
dūtai ssañcodito vākyaṃ mātāmahamuvāca ha || 16 ||
rājan piturgamiṣyāmi sakāśaṃ dūtacoditaḥ |
punarapyahameṣyāmi yadā me tvaṃ smariṣyasi || 17 ||
bharatenaivamuktastu nṛpo mātāmahastadā |
tamuvāca śubhaṃ vākyaṃ śirasyāghrāya rāghavam || 18 ||
gaccha tātānujāne tvāṃ kaikeyīsuprajāstvayā |
mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ ca parantapa || 19 ||
purohitaṃ ca kuśalaṃ ye cānye dvijasattamāḥ |
tau ca tāta maheṣvāsau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 20 ||
tasmai hastyuttamāṃścitrānkambalānajināni ca |
abhisatkṛtya kaikeyo bharatāya dhanaṃ dadau || 21 ||
rukmaniṣkasahasre dve ṣoḍaśāśvaśatāni ca |
satkṛtya kaikayīputraṃ kekayo dhanamādiśat || 22 ||
tathā'mātyānabhipretānviśvāsyāṃśca guṇānvitān |
dadāvaśvapatiḥ kṣipraṃ bharatāyānuyāyinaḥ || 23 ||
airāvatānaindraśirānnāgānvai priyadarśanān |
kharān śrīghrānsusaṃyuktānmātulo'smai dhanaṃ dadau || 24 ||
antaḥpure'ti saṃvṛddhān vyāghravīryabalānvitān |
daṃṣṭrā''yudhānmahākāyān śunaścopāyanaṃ dadau || 25 ||
sa dattaṃ kekayendreṇa dhanaṃ tannābhyanandata |
bharataḥ kaikayīputro gamanatvarayā tadā || 26 ||
babhūva hyasya hṛdaye cintā sumahatī tadā |
tvarayā cāpi dūtānāṃ svapnasyāpi ca darśanāt || 27 ||
sa svaveśmābhyatikramya naranāgāśvasaṃvṛtam |
prapede sumahacchrīmānrājamārgamanuttamam || 28 ||
abhyatītya tato'paśyadantaḥpuramudāradhīḥ |
tatastadbharataśśrīmānāviveśānivāritaḥ || 29 ||
sa mātāmahamāpṛcchya mātulaṃ ca yudhājitam |
rathamāruhya bharataśśatrughnasahito yayau || 30 ||
rathānmaṇḍala cakrāṃśca yojayitvā paraśśatam |
uṣṭra go'śvabalairbhṛtyā bharataṃ yāntamanvayuḥ || 31 ||
balena gupto bharato mahātmā sahāryakasyā'tmasamairamātyaiḥ |
ādāya śatrughnamapetaśatrurgṛhādyayau siddha ivendralokāt || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः ।
प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम् ॥ 1 ॥
समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः ॥ 2 ॥
भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः ।
प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम् ॥ 3 ॥
समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः ॥ 4 ॥
पुरोहितस्त्वां कुशलं प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणश्च निर्याहि कृत्यमात्ययिकं त्वया ॥ 5 ॥
इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।
प्रतिगृह्य विशालक्ष मातुलस्य च दापय ॥ 6 ॥
अत्र विशन्तिकोट्यस्तु नृपतेर्मातुलस्य ते ।
दशकोट्यस्तु सम्पूर्णास्तथैव च नृपात्मज ॥ 7 ॥
प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं स्वनुरक्त स्सुहृज्जने ।
दूतानुवाच भरतः कामैस्सम्प्रतिपूज्य तान् ॥ 8 ॥
कच्चित्सुकुशली राजा पिता दशरथो मम ।
कच्चिच्चारोगता रामे लक्ष्मणे च महात्मनि ॥ 9 ॥
आर्या च धर्मनिरता धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी ।
अरोगा चापि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥ 10 ॥
कच्चित्सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या ।
शत्रुघ्नस्य च वीरस्य साऽरोगा चापि मध्यमा ॥ 11 ॥
आत्मकामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञमानिनी ।
अरोगा चापि मे माता कैकेयी किमुवाच ह ॥ 12 ॥
एवमुक्तास्तु ते दूताः भरतेन महात्मना ।
ऊचुस्सप्रश्रयं वाक्यमिदं तं भरतं तदा ॥ 13 ॥
कुशलास्ते नरव्याघ्र येषां कुशलमिच्छसि ।
श्रीश्च त्वां वृणुते पद्मा युज्यतां चापि ते रथः ॥ 14 ॥
भरतश्चापि तान् दूतानेवमुक्तोऽभ्यभाषत ।
आपृच्चेऽहं महाराजं दूतास्सन्त्वरयन्ति माम् ॥ 15 ॥
एवमुक्त्वा तु तान् दूतान्भरतः पार्थिवात्मजः ।
दूतै स्सञ्चोदितो वाक्यं मातामहमुवाच ह ॥ 16 ॥
राजन् पितुर्गमिष्यामि सकाशं दूतचोदितः ।
पुनरप्यहमेष्यामि यदा मे त्वं स्मरिष्यसि ॥ 17 ॥
भरतेनैवमुक्तस्तु नृपो मातामहस्तदा ।
तमुवाच शुभं वाक्यं शिरस्याघ्राय राघवम् ॥ 18 ॥
गच्छ तातानुजाने त्वां कैकेयीसुप्रजास्त्वया ।
मातरं कुशलं ब्रूयाः पितरं च परन्तप ॥ 19 ॥
पुरोहितं च कुशलं ये चान्ये द्विजसत्तमाः ।
तौ च तात महेष्वासौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 20 ॥
तस्मै हस्त्युत्तमांश्चित्रान्कम्बलानजिनानि च ।
अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनं ददौ ॥ 21 ॥
रुक्मनिष्कसहस्रे द्वे षोडशाश्वशतानि च ।
सत्कृत्य कैकयीपुत्रं केकयो धनमादिशत् ॥ 22 ॥
तथाऽमात्यानभिप्रेतान्विश्वास्यांश्च गुणान्वितान् ।
ददावश्वपतिः क्षिप्रं भरतायानुयायिनः ॥ 23 ॥
ऐरावतानैन्द्रशिरान्नागान्वै प्रियदर्शनान् ।
खरान् श्रीघ्रान्सुसंयुक्तान्मातुलोऽस्मै धनं ददौ ॥ 24 ॥
अन्तःपुरेऽति संवृद्धान् व्याघ्रवीर्यबलान्वितान् ।
दंष्ट्राऽऽयुधान्महाकायान् शुनश्चोपायनं ददौ ॥ 25 ॥
स दत्तं केकयेन्द्रेण धनं तन्नाभ्यनन्दत ।
भरतः कैकयीपुत्रो गमनत्वरया तदा ॥ 26 ॥
बभूव ह्यस्य हृदये चिन्ता सुमहती तदा ।
त्वरया चापि दूतानां स्वप्नस्यापि च दर्शनात् ॥ 27 ॥
स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागाश्वसंवृतम् ।
प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान्राजमार्गमनुत्तमम् ॥ 28 ॥
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तःपुरमुदारधीः ।
ततस्तद्भरतश्श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥ 29 ॥
स मातामहमापृच्छ्य मातुलं च युधाजितम् ।
रथमारुह्य भरतश्शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ 30 ॥
रथान्मण्डल चक्रांश्च योजयित्वा परश्शतम् ।
उष्ट्र गोऽश्वबलैर्भृत्या भरतं यान्तमन्वयुः ॥ 31 ॥
बलेन गुप्तो भरतो महात्मा सहार्यकस्याऽत्मसमैरमात्यैः ।
आदाय शत्रुघ्नमपेतशत्रुर्गृहाद्ययौ सिद्ध इवेन्द्रलोकात् ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 1 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 2 ||
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 3 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 4 ||
purohitastvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 5 ||
imāni ca mahārhāṇi vastrāṇyābharaṇāni ca |
pratigṛhya viśālakṣa mātulasya ca dāpaya || 6 ||
atra viśantikoṭyastu nṛpatermātulasya te |
daśakoṭyastu sampūrṇāstathaiva ca nṛpātmaja || 7 ||
pratigṛhya tu tatsarvaṃ svanurakta ssuhṛjjane |
dūtānuvāca bharataḥ kāmaissampratipūjya tān || 8 ||
kaccitsukuśalī rājā pitā daśaratho mama |
kacciccārogatā rāme lakṣmaṇe ca mahātmani || 9 ||
āryā ca dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī |
arogā cāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ || 10 ||
kaccitsumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā |
śatrughnasya ca vīrasya sā'rogā cāpi madhyamā || 11 ||
ātmakāmā sadā caṇḍī krodhanā prājñamāninī |
arogā cāpi me mātā kaikeyī kimuvāca ha || 12 ||
evamuktāstu te dūtāḥ bharatena mahātmanā |
ūcussapraśrayaṃ vākyamidaṃ taṃ bharataṃ tadā || 13 ||
kuśalāste naravyāghra yeṣāṃ kuśalamicchasi |
śrīśca tvāṃ vṛṇute padmā yujyatāṃ cāpi te rathaḥ || 14 ||
bharataścāpi tān dūtānevamukto'bhyabhāṣata |
āpṛcce'haṃ mahārājaṃ dūtāssantvarayanti mām || 15 ||
evamuktvā tu tān dūtānbharataḥ pārthivātmajaḥ |
dūtai ssañcodito vākyaṃ mātāmahamuvāca ha || 16 ||
rājan piturgamiṣyāmi sakāśaṃ dūtacoditaḥ |
punarapyahameṣyāmi yadā me tvaṃ smariṣyasi || 17 ||
bharatenaivamuktastu nṛpo mātāmahastadā |
tamuvāca śubhaṃ vākyaṃ śirasyāghrāya rāghavam || 18 ||
gaccha tātānujāne tvāṃ kaikeyīsuprajāstvayā |
mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ ca parantapa || 19 ||
purohitaṃ ca kuśalaṃ ye cānye dvijasattamāḥ |
tau ca tāta maheṣvāsau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 20 ||
tasmai hastyuttamāṃścitrānkambalānajināni ca |
abhisatkṛtya kaikeyo bharatāya dhanaṃ dadau || 21 ||
rukmaniṣkasahasre dve ṣoḍaśāśvaśatāni ca |
satkṛtya kaikayīputraṃ kekayo dhanamādiśat || 22 ||
tathā'mātyānabhipretānviśvāsyāṃśca guṇānvitān |
dadāvaśvapatiḥ kṣipraṃ bharatāyānuyāyinaḥ || 23 ||
airāvatānaindraśirānnāgānvai priyadarśanān |
kharān śrīghrānsusaṃyuktānmātulo'smai dhanaṃ dadau || 24 ||
antaḥpure'ti saṃvṛddhān vyāghravīryabalānvitān |
daṃṣṭrā''yudhānmahākāyān śunaścopāyanaṃ dadau || 25 ||
sa dattaṃ kekayendreṇa dhanaṃ tannābhyanandata |
bharataḥ kaikayīputro gamanatvarayā tadā || 26 ||
babhūva hyasya hṛdaye cintā sumahatī tadā |
tvarayā cāpi dūtānāṃ svapnasyāpi ca darśanāt || 27 ||
sa svaveśmābhyatikramya naranāgāśvasaṃvṛtam |
prapede sumahacchrīmānrājamārgamanuttamam || 28 ||
abhyatītya tato'paśyadantaḥpuramudāradhīḥ |
tatastadbharataśśrīmānāviveśānivāritaḥ || 29 ||
sa mātāmahamāpṛcchya mātulaṃ ca yudhājitam |
rathamāruhya bharataśśatrughnasahito yayau || 30 ||
rathānmaṇḍala cakrāṃśca yojayitvā paraśśatam |
uṣṭra go'śvabalairbhṛtyā bharataṃ yāntamanvayuḥ || 31 ||
balena gupto bharato mahātmā sahāryakasyā'tmasamairamātyaiḥ |
ādāya śatrughnamapetaśatrurgṛhādyayau siddha ivendralokāt || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.