2.30 Ayodhyakanda - Trimsha Sargah — Sinhala Script

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .

අථ ත්රිංශස්සර්ගඃ .

සාන්ත්ව්යමානා තු රාමේණ මෛථිලී ජනකාත්මජා .

වනවාසනිමිත්තාය භර්තාරමිදමබ්රවීත් .. 1 ..

සා තමුත්තමසංවිග්නා සීතා විපුලවක්ෂසම් .

ප්රණයාච්චාභිමානාච්ච පරිචික්ෂේප රාඝවම් .. 2 ..

කිං ත්වා(අ)මන්යත වෛදේහඃ පිතා මේ මිථිලාධිපඃ .

රාම ජාමාතරං ප්රාප්ය ස්ත්රියං පුරුෂවිග්රහම් .. 3 ..

අනෘතං බත ලෝකෝ(අ)යමජ්ඤානාද්යදි වක්ෂ්යති .

තේජෝ නාස්ති පරං රාමේ තපතීව දිවාකරේ .. 4 ..

කිං හි කෘත්වා විෂණ්ණස්ත්වං කුතෝ වා භයමස්ති තේ .

යත්පරිත්යක්තුකාමස්ත්වං මාමනන්යපරායණාම් .. 5 ..

ද්යුමත්සේනසුතං වීර සත්යවන්තමනුව්රතාම් .

සාවිත්රීමිව මාං විද්ධි ත්වමාත්මවශවර්තිනීම් .. 6 ..

න ත්වහං මනසා(අ)ප්යන්යං ද්රෂ්ටා(අ)ස්මි ත්වදෘතේ(අ)නඝ .

ත්වයා රාඝව ගච්ඡේයං යථා(අ)න්යා කුලපාංසිනී .. 7 ..

ස්වයං තු භාර්යාං කෞමාරීං චිරමධ්යුෂිතාං සතීම් .

ශෛලූෂ ඉව මාං රාම පරේභ්යෝ දාතුමිච්ඡසි .. 8 ..

යස්ය පථ්යං ච රාමා(අ)ත්ථ යස්ය චාර්ථේ(අ)වරුධ්යසේ .

ත්වං තස්ය භව වශ්යශ්ච විධේයශ්ච සදා(අ)නඝ .. 9 ..

ස මාමනාදාය වනං න ත්වං ප්රස්ථාතුමර්හසි .

තපෝ වා යදි වා(අ)රණ්යං ස්වර්ගෝ වා ස්යාත්සහ මේ ත්වයා .. 10 ..

න ච මේ භවිතා තත්ර කශ්චිත්පථි පරිශ්රමඃ .

පෘෂ්ඨතස්තව ගච්ඡන්ත්යා විහාරශයනේෂ්විව .. 11 ..

කුශකාශශරේෂීකා යේ ච කණ්ටකිනෝ ද්රුමාඃ .

තූලාජිනසමස්පර්ශා මාර්ගේ මම සහ ත්වයා .. 12 ..

මහාවාතසමුද්ධූතං යන්මාමපකරිෂ්යති .

රජෝ රමණ තන්මන්යේ පරාර්ථ්යමිව චන්දනම් .. 13 ..

ශාද්වලේෂු යථා ශිශ්යේ වනාන්තේ වනගෝචර .

කුථාස්තරණතල්පේෂු කිං ස්යාත්සුඛතරං තතඃ .. 14 ..

පත්රං මූලං ඵලං යත්ත්වමල්පං වා යදි වා බහු .

දාස්යසි ස්වයමාහෘත්ය තන්මේ(අ)මෘතරසෝපමම් .. 15 ..

න මාතුර්න පිතුස්තත්ර ස්මරිෂ්යාමි න වේශ්මනඃ .

ආර්තවාන්යුපභුඤ්ජානා පුෂ්පාණි ච ඵලානි ච .. 16 ..

න ච තත්ර තතඃ කිඤ්චිද්ද්රෂ්ටුමර්හසි විප්රියම් .

මත්කෘතේ න ච තේ ශෝකෝ න භවිෂ්යාමි දුර්භරා .. 17 ..

ය ස්ත්වයා සහ ස ස්වර්ගෝ නිරයෝ යස්ත්වයා විනා .

ඉති ජානන්පරාං ප්රීතිං ගච්ඡ රාම මයා සහ .. 18 ..

අථ මාමේවමව්යග්රාං වනං නෛව නයිෂ්යති .

විෂමද්යෛව පාස්යාමි මා විශං ද්විෂතාං ගමම් .. 19 ..

පශ්චාදපි හි දුඃඛේන මම නෛවාස්ති ජීවිතම් .

උජ්ඣිතායාස්ත්වයා නාථ තදෛව මරණං වරම් .. 20 ..

ඉමං හි සහිතුං ශෝකං මුහූර්තමපි නෝත්සහේ .

කිං පුනර්දශවර්ෂාණි ත්රීණි චෛකං ච දුඃඛිතා .. 21 ..

ඉති සා ශෝකසන්තප්තා විලප්ය කරුණං බහු .

චුක්රෝශ පතිමායස්තා භෘශමාලිඞ්ග්ය සස්වරම් .. 22 ..

සා විද්ධා බහුභිර්වාක්යෛර්දිග්ධෛරිව ගජාඞ්ගනා .

චිරසන්නියතං බාෂ්පං මුමෝචාග්නිමිවාරණිඃ .. 23 ..

තස්යා ස්ඵටිකසඞ්කාශං වාරි සන්තාපසම්භවම් .

නේත්රාභ්යාං පරිසුස්රාව පඞ්කජාභ්යාමිවෝදකම් .. 24 ..

තච්චෛවාමලචන්ද්රාභං මුඛමායතලෝචනම් .

පර්යශුෂ්යත බාෂ්පේණ ජලෝද්ධෘතමිවාම්බුජම් .. 25 ..

තාං පරිෂ්වජ්ය බාහුභ්යාං විසඤ්ජ්ඤාමිව දුඃඛිතාම් .

උවාච වචනං රාමඃ පරිවිශ්වාසයංස්තදා .. 26 ..

න දේවි තව දුඃඛේන ස්වර්ගමප්යභිරෝචයේ .

න හි මේ(අ)ස්ති භයං කිඤ්චිත්ස්වයම්භෝරිව සර්වතඃ .. 27 ..

තව සර්වමභිප්රායමවිජ්ඤාය ශුභානනේ .

වාසං න රෝචයේ(අ)රණ්යේ ශක්තිමානපි රක්ෂණේ .. 28 ..

යත්සෘෂ්ටා(අ)සි මයා සාර්ධං වනවාසාය මෛථිලි .

න විහාතුං මයා ශක්යා කීර්තිරාත්මවතා යථා .. 29 ..

ධර්මස්තු ගජනාසෝරු සද්භිරාචරිතඃ පුරා .

තං චාහමනුවර්තේ(අ)ද්ය යථා සූර්යං සුවර්චලා .. 30 ..

න ඛල්වහං න ගච්ඡේයං වනං ජනකනන්දිනි .

වචනං තන්නයති මාං පිතු ස්සත්යෝපබෘංහිතම් .. 31 ..

ඒෂ ධර්මස්තු සුශ්රෝණි පිතුර්මාතුශ්ච වශ්යතා .

අතශ්ච තං ව්යතික්රම්ය නාහං ජීවිතුමුත්සහේ .. 32 ..

අස්වාධීනං කථං දෛවං ප්රකාරෛරභිරාධ්යතේ .

ස්වාධීනං සමතික්රම්ය මාතරං පිතරං ගුරුම් .. 33 ..

යත්ත්රයං තත්ත්රයෝ ලෝකාඃ පවිත්රං තත්සමං භුවි .

නාන්යදස්ති ශුභාපාඞ්ගේ තේනේදමභිරාධ්යතේ .. 34 ..

න සත්යං දානමානෞ වා න යජ්ඤාශ්චාප්තදක්ෂිණාඃ .

තථා බලකරා ස්සීතේ යථා සේවා පිතුර්හිතා .. 35 ..

ස්වර්ගෝ ධනං වා ධාන්යං වා විද්යාඃ පුත්රාස්සුඛානි ච .

ගුරුවෘත්ත්යනුරෝධේන න කිඤ්චිදපි දුර්ලභම් .. 36 ..

දේවගන්ධර්වගෝලෝකාන්බ්රහ්මලෝකාං ස්තථා(අ)පරාන් .

ප්රාප්නුවන්ති මහාත්මානෝ මාතාපිතෘපරායණාඃ .. 37 ..

ස මාං පිතා යථා ශාස්ති සත්යධර්මපථේ ස්ථිතඃ .

තථා වර්තිතුමිච්ඡාමි ස හි ධර්මස්සනාතනඃ .. 38 ..

මම සන්නා මතිස්සීතේ ත්වාං නේතුං දණ්ඩකාවනම් .

වසිෂ්යාමීති සා ත්වං මාමනුයාතුං සුනිශ්චිතා .. 39 ..

සා හි සෘෂ්ටා(අ)නවද්යාඞ්ගි වනාය මදිරේක්ෂණේ .

අනුගච්ඡස්ව මාං භීරු සහධර්මචරී භව .. 40 ..

සර්වථා සදෘශං සීතේ මම ස්වස්ය කුලස්ය ච .

ව්යවසායමනුක්රාන්තා කාන්තේ ත්වමතිශෝභනම් .. 41 ..

ආරභස්ව ශුභශ්රෝණි වනවාසක්ෂමාඃ ක්රියාඃ .

නේදානීං ත්වදෘතේ සීතේ ස්වර්ගෝ(අ)පි මම රෝචතේ .. 42 ..

බ්රාහ්මණේභ්යශ්ච රත්නානි භික්ෂුකේභ්යශ්ච භෝජනම් .

දේහි චාශංසමානේභ්ය ස්සන්ත්වරස්ව ච මා චිරම් .. 43 ..

භූෂණානි මහාර්හාණි වරවස්ත්රාණි යානි ච .

රමණීයාශ්ච යේ කේචිත්ක්රීඩාර්ථාශ්චාප්යුපස්කරාඃ .. 44 ..

ශයනීයානි යානානි මම චාන්යානි යානි ච .

දේහි ස්වභෘත්යවර්ගස්ය බ්රාහ්මණානාමනන්තරම් .. 45 ..

අනුකූලං තු සා භර්තුර්ජ්ඤාත්වා ගමනමාත්මනඃ .

ක්ෂිප්රං ප්රමුදිතා දේවී දාතුමේවෝපචක්රමේ .. 46 ..

තතඃ ප්රහෘෂ්ටා ප්රතිපූර්ණමානසා යශශ්විනී භර්තුරවේක්ෂ්ය භාෂිතම් .

ධනානි රත්නානි ච දාතුමඞ්ගනා ප්රචක්රමේ ධර්මභෘතාං මනස්ස්විනී .. 47 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ත්රිංශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |

atha triṃśassargaḥ |

sāntvyamānā tu rāmeṇa maithilī janakātmajā |

vanavāsanimittāya bhartāramidamabravīt || 1 ||

sā tamuttamasaṃvignā sītā vipulavakṣasam |

praṇayāccābhimānācca paricikṣepa rāghavam || 2 ||

kiṃ tvā'manyata vaidehaḥ pitā me mithilādhipaḥ |

rāma jāmātaraṃ prāpya striyaṃ puruṣavigraham || 3 ||

anṛtaṃ bata loko'yamajñānādyadi vakṣyati |

tejo nāsti paraṃ rāme tapatīva divākare || 4 ||

kiṃ hi kṛtvā viṣaṇṇastvaṃ kuto vā bhayamasti te |

yatparityaktukāmastvaṃ māmananyaparāyaṇām || 5 ||

dyumatsenasutaṃ vīra satyavantamanuvratām |

sāvitrīmiva māṃ viddhi tvamātmavaśavartinīm || 6 ||

na tvahaṃ manasā'pyanyaṃ draṣṭā'smi tvadṛte'nagha |

tvayā rāghava gaccheyaṃ yathā'nyā kulapāṃsinī || 7 ||

svayaṃ tu bhāryāṃ kaumārīṃ ciramadhyuṣitāṃ satīm |

śailūṣa iva māṃ rāma parebhyo dātumicchasi || 8 ||

yasya pathyaṃ ca rāmā'ttha yasya cārthe'varudhyase |

tvaṃ tasya bhava vaśyaśca vidheyaśca sadā'nagha || 9 ||

sa māmanādāya vanaṃ na tvaṃ prasthātumarhasi |

tapo vā yadi vā'raṇyaṃ svargo vā syātsaha me tvayā || 10 ||

na ca me bhavitā tatra kaścitpathi pariśramaḥ |

pṛṣṭhatastava gacchantyā vihāraśayaneṣviva || 11 ||

kuśakāśaśareṣīkā ye ca kaṇṭakino drumāḥ |

tūlājinasamasparśā mārge mama saha tvayā || 12 ||

mahāvātasamuddhūtaṃ yanmāmapakariṣyati |

rajo ramaṇa tanmanye parārthyamiva candanam || 13 ||

śādvaleṣu yathā śiśye vanānte vanagocara |

kuthāstaraṇatalpeṣu kiṃ syātsukhataraṃ tataḥ || 14 ||

patraṃ mūlaṃ phalaṃ yattvamalpaṃ vā yadi vā bahu |

dāsyasi svayamāhṛtya tanme'mṛtarasopamam || 15 ||

na māturna pitustatra smariṣyāmi na veśmanaḥ |

ārtavānyupabhuñjānā puṣpāṇi ca phalāni ca || 16 ||

na ca tatra tataḥ kiñciddraṣṭumarhasi vipriyam |

matkṛte na ca te śoko na bhaviṣyāmi durbharā || 17 ||

ya stvayā saha sa svargo nirayo yastvayā vinā |

iti jānanparāṃ prītiṃ gaccha rāma mayā saha || 18 ||

atha māmevamavyagrāṃ vanaṃ naiva nayiṣyati |

viṣamadyaiva pāsyāmi mā viśaṃ dviṣatāṃ gamam || 19 ||

paścādapi hi duḥkhena mama naivāsti jīvitam |

ujjhitāyāstvayā nātha tadaiva maraṇaṃ varam || 20 ||

imaṃ hi sahituṃ śokaṃ muhūrtamapi notsahe |

kiṃ punardaśavarṣāṇi trīṇi caikaṃ ca duḥkhitā || 21 ||

iti sā śokasantaptā vilapya karuṇaṃ bahu |

cukrośa patimāyastā bhṛśamāliṅgya sasvaram || 22 ||

sā viddhā bahubhirvākyairdigdhairiva gajāṅganā |

cirasanniyataṃ bāṣpaṃ mumocāgnimivāraṇiḥ || 23 ||

tasyā sphaṭikasaṅkāśaṃ vāri santāpasambhavam |

netrābhyāṃ parisusrāva paṅkajābhyāmivodakam || 24 ||

taccaivāmalacandrābhaṃ mukhamāyatalocanam |

paryaśuṣyata bāṣpeṇa jaloddhṛtamivāmbujam || 25 ||

tāṃ pariṣvajya bāhubhyāṃ visañjñāmiva duḥkhitām |

uvāca vacanaṃ rāmaḥ pariviśvāsayaṃstadā || 26 ||

na devi tava duḥkhena svargamapyabhirocaye |

na hi me'sti bhayaṃ kiñcitsvayambhoriva sarvataḥ || 27 ||

tava sarvamabhiprāyamavijñāya śubhānane |

vāsaṃ na rocaye'raṇye śaktimānapi rakṣaṇe || 28 ||

yatsṛṣṭā'si mayā sārdhaṃ vanavāsāya maithili |

na vihātuṃ mayā śakyā kīrtirātmavatā yathā || 29 ||

dharmastu gajanāsoru sadbhirācaritaḥ purā |

taṃ cāhamanuvarte'dya yathā sūryaṃ suvarcalā || 30 ||

na khalvahaṃ na gaccheyaṃ vanaṃ janakanandini |

vacanaṃ tannayati māṃ pitu ssatyopabṛṃhitam || 31 ||

eṣa dharmastu suśroṇi piturmātuśca vaśyatā |

ataśca taṃ vyatikramya nāhaṃ jīvitumutsahe || 32 ||

asvādhīnaṃ kathaṃ daivaṃ prakārairabhirādhyate |

svādhīnaṃ samatikramya mātaraṃ pitaraṃ gurum || 33 ||

yattrayaṃ tattrayo lokāḥ pavitraṃ tatsamaṃ bhuvi |

nānyadasti śubhāpāṅge tenedamabhirādhyate || 34 ||

na satyaṃ dānamānau vā na yajñāścāptadakṣiṇāḥ |

tathā balakarā ssīte yathā sevā piturhitā || 35 ||

svargo dhanaṃ vā dhānyaṃ vā vidyāḥ putrāssukhāni ca |

guruvṛttyanurodhena na kiñcidapi durlabham || 36 ||

devagandharvagolokānbrahmalokāṃ stathā'parān |

prāpnuvanti mahātmāno mātāpitṛparāyaṇāḥ || 37 ||

sa māṃ pitā yathā śāsti satyadharmapathe sthitaḥ |

tathā vartitumicchāmi sa hi dharmassanātanaḥ || 38 ||

mama sannā matissīte tvāṃ netuṃ daṇḍakāvanam |

vasiṣyāmīti sā tvaṃ māmanuyātuṃ suniścitā || 39 ||

sā hi sṛṣṭā'navadyāṅgi vanāya madirekṣaṇe |

anugacchasva māṃ bhīru sahadharmacarī bhava || 40 ||

sarvathā sadṛśaṃ sīte mama svasya kulasya ca |

vyavasāyamanukrāntā kānte tvamatiśobhanam || 41 ||

ārabhasva śubhaśroṇi vanavāsakṣamāḥ kriyāḥ |

nedānīṃ tvadṛte sīte svargo'pi mama rocate || 42 ||

brāhmaṇebhyaśca ratnāni bhikṣukebhyaśca bhojanam |

dehi cāśaṃsamānebhya ssantvarasva ca mā ciram || 43 ||

bhūṣaṇāni mahārhāṇi varavastrāṇi yāni ca |

ramaṇīyāśca ye kecitkrīḍārthāścāpyupaskarāḥ || 44 ||

śayanīyāni yānāni mama cānyāni yāni ca |

dehi svabhṛtyavargasya brāhmaṇānāmanantaram || 45 ||

anukūlaṃ tu sā bharturjñātvā gamanamātmanaḥ |

kṣipraṃ pramuditā devī dātumevopacakrame || 46 ||

tataḥ prahṛṣṭā pratipūrṇamānasā yaśaśvinī bharturavekṣya bhāṣitam |

dhanāni ratnāni ca dātumaṅganā pracakrame dharmabhṛtāṃ manassvinī || 47 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe triṃśassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।

अथ त्रिंशस्सर्गः ।

सान्त्व्यमाना तु रामेण मैथिली जनकात्मजा ।

वनवासनिमित्ताय भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥

सा तमुत्तमसंविग्ना सीता विपुलवक्षसम् ।

प्रणयाच्चाभिमानाच्च परिचिक्षेप राघवम् ॥ 2 ॥

किं त्वाऽमन्यत वैदेहः पिता मे मिथिलाधिपः ।

राम जामातरं प्राप्य स्त्रियं पुरुषविग्रहम् ॥ 3 ॥

अनृतं बत लोकोऽयमज्ञानाद्यदि वक्ष्यति ।

तेजो नास्ति परं रामे तपतीव दिवाकरे ॥ 4 ॥

किं हि कृत्वा विषण्णस्त्वं कुतो वा भयमस्ति ते ।

यत्परित्यक्तुकामस्त्वं मामनन्यपरायणाम् ॥ 5 ॥

द्युमत्सेनसुतं वीर सत्यवन्तमनुव्रताम् ।

सावित्रीमिव मां विद्धि त्वमात्मवशवर्तिनीम् ॥ 6 ॥

न त्वहं मनसाऽप्यन्यं द्रष्टाऽस्मि त्वदृतेऽनघ ।

त्वया राघव गच्छेयं यथाऽन्या कुलपांसिनी ॥ 7 ॥

स्वयं तु भार्यां कौमारीं चिरमध्युषितां सतीम् ।

शैलूष इव मां राम परेभ्यो दातुमिच्छसि ॥ 8 ॥

यस्य पथ्यं च रामाऽत्थ यस्य चार्थेऽवरुध्यसे ।

त्वं तस्य भव वश्यश्च विधेयश्च सदाऽनघ ॥ 9 ॥

स मामनादाय वनं न त्वं प्रस्थातुमर्हसि ।

तपो वा यदि वाऽरण्यं स्वर्गो वा स्यात्सह मे त्वया ॥ 10 ॥

न च मे भविता तत्र कश्चित्पथि परिश्रमः ।

पृष्ठतस्तव गच्छन्त्या विहारशयनेष्विव ॥ 11 ॥

कुशकाशशरेषीका ये च कण्टकिनो द्रुमाः ।

तूलाजिनसमस्पर्शा मार्गे मम सह त्वया ॥ 12 ॥

महावातसमुद्धूतं यन्मामपकरिष्यति ।

रजो रमण तन्मन्ये परार्थ्यमिव चन्दनम् ॥ 13 ॥

शाद्वलेषु यथा शिश्ये वनान्ते वनगोचर ।

कुथास्तरणतल्पेषु किं स्यात्सुखतरं ततः ॥ 14 ॥

पत्रं मूलं फलं यत्त्वमल्पं वा यदि वा बहु ।

दास्यसि स्वयमाहृत्य तन्मेऽमृतरसोपमम् ॥ 15 ॥

न मातुर्न पितुस्तत्र स्मरिष्यामि न वेश्मनः ।

आर्तवान्युपभुञ्जाना पुष्पाणि च फलानि च ॥ 16 ॥

न च तत्र ततः किञ्चिद्द्रष्टुमर्हसि विप्रियम् ।

मत्कृते न च ते शोको न भविष्यामि दुर्भरा ॥ 17 ॥

य स्त्वया सह स स्वर्गो निरयो यस्त्वया विना ।

इति जानन्परां प्रीतिं गच्छ राम मया सह ॥ 18 ॥

अथ मामेवमव्यग्रां वनं नैव नयिष्यति ।

विषमद्यैव पास्यामि मा विशं द्विषतां गमम् ॥ 19 ॥

पश्चादपि हि दुःखेन मम नैवास्ति जीवितम् ।

उज्झितायास्त्वया नाथ तदैव मरणं वरम् ॥ 20 ॥

इमं हि सहितुं शोकं मुहूर्तमपि नोत्सहे ।

किं पुनर्दशवर्षाणि त्रीणि चैकं च दुःखिता ॥ 21 ॥

इति सा शोकसन्तप्ता विलप्य करुणं बहु ।

चुक्रोश पतिमायस्ता भृशमालिङ्ग्य सस्वरम् ॥ 22 ॥

सा विद्धा बहुभिर्वाक्यैर्दिग्धैरिव गजाङ्गना ।

चिरसन्नियतं बाष्पं मुमोचाग्निमिवारणिः ॥ 23 ॥

तस्या स्फटिकसङ्काशं वारि सन्तापसम्भवम् ।

नेत्राभ्यां परिसुस्राव पङ्कजाभ्यामिवोदकम् ॥ 24 ॥

तच्चैवामलचन्द्राभं मुखमायतलोचनम् ।

पर्यशुष्यत बाष्पेण जलोद्धृतमिवाम्बुजम् ॥ 25 ॥

तां परिष्वज्य बाहुभ्यां विसञ्ज्ञामिव दुःखिताम् ।

उवाच वचनं रामः परिविश्वासयंस्तदा ॥ 26 ॥

न देवि तव दुःखेन स्वर्गमप्यभिरोचये ।

न हि मेऽस्ति भयं किञ्चित्स्वयम्भोरिव सर्वतः ॥ 27 ॥

तव सर्वमभिप्रायमविज्ञाय शुभानने ।

वासं न रोचयेऽरण्ये शक्तिमानपि रक्षणे ॥ 28 ॥

यत्सृष्टाऽसि मया सार्धं वनवासाय मैथिलि ।

न विहातुं मया शक्या कीर्तिरात्मवता यथा ॥ 29 ॥

धर्मस्तु गजनासोरु सद्भिराचरितः पुरा ।

तं चाहमनुवर्तेऽद्य यथा सूर्यं सुवर्चला ॥ 30 ॥

न खल्वहं न गच्छेयं वनं जनकनन्दिनि ।

वचनं तन्नयति मां पितु स्सत्योपबृंहितम् ॥ 31 ॥

एष धर्मस्तु सुश्रोणि पितुर्मातुश्च वश्यता ।

अतश्च तं व्यतिक्रम्य नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ 32 ॥

अस्वाधीनं कथं दैवं प्रकारैरभिराध्यते ।

स्वाधीनं समतिक्रम्य मातरं पितरं गुरुम् ॥ 33 ॥

यत्त्रयं तत्त्रयो लोकाः पवित्रं तत्समं भुवि ।

नान्यदस्ति शुभापाङ्गे तेनेदमभिराध्यते ॥ 34 ॥

न सत्यं दानमानौ वा न यज्ञाश्चाप्तदक्षिणाः ।

तथा बलकरा स्सीते यथा सेवा पितुर्हिता ॥ 35 ॥

स्वर्गो धनं वा धान्यं वा विद्याः पुत्रास्सुखानि च ।

गुरुवृत्त्यनुरोधेन न किञ्चिदपि दुर्लभम् ॥ 36 ॥

देवगन्धर्वगोलोकान्ब्रह्मलोकां स्तथाऽपरान् ।

प्राप्नुवन्ति महात्मानो मातापितृपरायणाः ॥ 37 ॥

स मां पिता यथा शास्ति सत्यधर्मपथे स्थितः ।

तथा वर्तितुमिच्छामि स हि धर्मस्सनातनः ॥ 38 ॥

मम सन्ना मतिस्सीते त्वां नेतुं दण्डकावनम् ।

वसिष्यामीति सा त्वं मामनुयातुं सुनिश्चिता ॥ 39 ॥

सा हि सृष्टाऽनवद्याङ्गि वनाय मदिरेक्षणे ।

अनुगच्छस्व मां भीरु सहधर्मचरी भव ॥ 40 ॥

सर्वथा सदृशं सीते मम स्वस्य कुलस्य च ।

व्यवसायमनुक्रान्ता कान्ते त्वमतिशोभनम् ॥ 41 ॥

आरभस्व शुभश्रोणि वनवासक्षमाः क्रियाः ।

नेदानीं त्वदृते सीते स्वर्गोऽपि मम रोचते ॥ 42 ॥

ब्राह्मणेभ्यश्च रत्नानि भिक्षुकेभ्यश्च भोजनम् ।

देहि चाशंसमानेभ्य स्सन्त्वरस्व च मा चिरम् ॥ 43 ॥

भूषणानि महार्हाणि वरवस्त्राणि यानि च ।

रमणीयाश्च ये केचित्क्रीडार्थाश्चाप्युपस्कराः ॥ 44 ॥

शयनीयानि यानानि मम चान्यानि यानि च ।

देहि स्वभृत्यवर्गस्य ब्राह्मणानामनन्तरम् ॥ 45 ॥

अनुकूलं तु सा भर्तुर्ज्ञात्वा गमनमात्मनः ।

क्षिप्रं प्रमुदिता देवी दातुमेवोपचक्रमे ॥ 46 ॥

ततः प्रहृष्टा प्रतिपूर्णमानसा यशश्विनी भर्तुरवेक्ष्य भाषितम् ।

धनानि रत्नानि च दातुमङ्गना प्रचक्रमे धर्मभृतां मनस्स्विनी ॥ 47 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्रिंशस्सर्गः ॥