📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.30 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - ත්රිංශ සර්ගඃ
2.30 Ayodhyakanda - Trimsha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ත්රිංශස්සර්ගඃ .
සාන්ත්ව්යමානා තු රාමේණ මෛථිලී ජනකාත්මජා .
වනවාසනිමිත්තාය භර්තාරමිදමබ්රවීත් .. 1 ..
සා තමුත්තමසංවිග්නා සීතා විපුලවක්ෂසම් .
ප්රණයාච්චාභිමානාච්ච පරිචික්ෂේප රාඝවම් .. 2 ..
කිං ත්වා(අ)මන්යත වෛදේහඃ පිතා මේ මිථිලාධිපඃ .
රාම ජාමාතරං ප්රාප්ය ස්ත්රියං පුරුෂවිග්රහම් .. 3 ..
අනෘතං බත ලෝකෝ(අ)යමජ්ඤානාද්යදි වක්ෂ්යති .
තේජෝ නාස්ති පරං රාමේ තපතීව දිවාකරේ .. 4 ..
කිං හි කෘත්වා විෂණ්ණස්ත්වං කුතෝ වා භයමස්ති තේ .
යත්පරිත්යක්තුකාමස්ත්වං මාමනන්යපරායණාම් .. 5 ..
ද්යුමත්සේනසුතං වීර සත්යවන්තමනුව්රතාම් .
සාවිත්රීමිව මාං විද්ධි ත්වමාත්මවශවර්තිනීම් .. 6 ..
න ත්වහං මනසා(අ)ප්යන්යං ද්රෂ්ටා(අ)ස්මි ත්වදෘතේ(අ)නඝ .
ත්වයා රාඝව ගච්ඡේයං යථා(අ)න්යා කුලපාංසිනී .. 7 ..
ස්වයං තු භාර්යාං කෞමාරීං චිරමධ්යුෂිතාං සතීම් .
ශෛලූෂ ඉව මාං රාම පරේභ්යෝ දාතුමිච්ඡසි .. 8 ..
යස්ය පථ්යං ච රාමා(අ)ත්ථ යස්ය චාර්ථේ(අ)වරුධ්යසේ .
ත්වං තස්ය භව වශ්යශ්ච විධේයශ්ච සදා(අ)නඝ .. 9 ..
ස මාමනාදාය වනං න ත්වං ප්රස්ථාතුමර්හසි .
තපෝ වා යදි වා(අ)රණ්යං ස්වර්ගෝ වා ස්යාත්සහ මේ ත්වයා .. 10 ..
න ච මේ භවිතා තත්ර කශ්චිත්පථි පරිශ්රමඃ .
පෘෂ්ඨතස්තව ගච්ඡන්ත්යා විහාරශයනේෂ්විව .. 11 ..
කුශකාශශරේෂීකා යේ ච කණ්ටකිනෝ ද්රුමාඃ .
තූලාජිනසමස්පර්ශා මාර්ගේ මම සහ ත්වයා .. 12 ..
මහාවාතසමුද්ධූතං යන්මාමපකරිෂ්යති .
රජෝ රමණ තන්මන්යේ පරාර්ථ්යමිව චන්දනම් .. 13 ..
ශාද්වලේෂු යථා ශිශ්යේ වනාන්තේ වනගෝචර .
කුථාස්තරණතල්පේෂු කිං ස්යාත්සුඛතරං තතඃ .. 14 ..
පත්රං මූලං ඵලං යත්ත්වමල්පං වා යදි වා බහු .
දාස්යසි ස්වයමාහෘත්ය තන්මේ(අ)මෘතරසෝපමම් .. 15 ..
න මාතුර්න පිතුස්තත්ර ස්මරිෂ්යාමි න වේශ්මනඃ .
ආර්තවාන්යුපභුඤ්ජානා පුෂ්පාණි ච ඵලානි ච .. 16 ..
න ච තත්ර තතඃ කිඤ්චිද්ද්රෂ්ටුමර්හසි විප්රියම් .
මත්කෘතේ න ච තේ ශෝකෝ න භවිෂ්යාමි දුර්භරා .. 17 ..
ය ස්ත්වයා සහ ස ස්වර්ගෝ නිරයෝ යස්ත්වයා විනා .
ඉති ජානන්පරාං ප්රීතිං ගච්ඡ රාම මයා සහ .. 18 ..
අථ මාමේවමව්යග්රාං වනං නෛව නයිෂ්යති .
විෂමද්යෛව පාස්යාමි මා විශං ද්විෂතාං ගමම් .. 19 ..
පශ්චාදපි හි දුඃඛේන මම නෛවාස්ති ජීවිතම් .
උජ්ඣිතායාස්ත්වයා නාථ තදෛව මරණං වරම් .. 20 ..
ඉමං හි සහිතුං ශෝකං මුහූර්තමපි නෝත්සහේ .
කිං පුනර්දශවර්ෂාණි ත්රීණි චෛකං ච දුඃඛිතා .. 21 ..
ඉති සා ශෝකසන්තප්තා විලප්ය කරුණං බහු .
චුක්රෝශ පතිමායස්තා භෘශමාලිඞ්ග්ය සස්වරම් .. 22 ..
සා විද්ධා බහුභිර්වාක්යෛර්දිග්ධෛරිව ගජාඞ්ගනා .
චිරසන්නියතං බාෂ්පං මුමෝචාග්නිමිවාරණිඃ .. 23 ..
තස්යා ස්ඵටිකසඞ්කාශං වාරි සන්තාපසම්භවම් .
නේත්රාභ්යාං පරිසුස්රාව පඞ්කජාභ්යාමිවෝදකම් .. 24 ..
තච්චෛවාමලචන්ද්රාභං මුඛමායතලෝචනම් .
පර්යශුෂ්යත බාෂ්පේණ ජලෝද්ධෘතමිවාම්බුජම් .. 25 ..
තාං පරිෂ්වජ්ය බාහුභ්යාං විසඤ්ජ්ඤාමිව දුඃඛිතාම් .
උවාච වචනං රාමඃ පරිවිශ්වාසයංස්තදා .. 26 ..
න දේවි තව දුඃඛේන ස්වර්ගමප්යභිරෝචයේ .
න හි මේ(අ)ස්ති භයං කිඤ්චිත්ස්වයම්භෝරිව සර්වතඃ .. 27 ..
තව සර්වමභිප්රායමවිජ්ඤාය ශුභානනේ .
වාසං න රෝචයේ(අ)රණ්යේ ශක්තිමානපි රක්ෂණේ .. 28 ..
යත්සෘෂ්ටා(අ)සි මයා සාර්ධං වනවාසාය මෛථිලි .
න විහාතුං මයා ශක්යා කීර්තිරාත්මවතා යථා .. 29 ..
ධර්මස්තු ගජනාසෝරු සද්භිරාචරිතඃ පුරා .
තං චාහමනුවර්තේ(අ)ද්ය යථා සූර්යං සුවර්චලා .. 30 ..
න ඛල්වහං න ගච්ඡේයං වනං ජනකනන්දිනි .
වචනං තන්නයති මාං පිතු ස්සත්යෝපබෘංහිතම් .. 31 ..
ඒෂ ධර්මස්තු සුශ්රෝණි පිතුර්මාතුශ්ච වශ්යතා .
අතශ්ච තං ව්යතික්රම්ය නාහං ජීවිතුමුත්සහේ .. 32 ..
අස්වාධීනං කථං දෛවං ප්රකාරෛරභිරාධ්යතේ .
ස්වාධීනං සමතික්රම්ය මාතරං පිතරං ගුරුම් .. 33 ..
යත්ත්රයං තත්ත්රයෝ ලෝකාඃ පවිත්රං තත්සමං භුවි .
නාන්යදස්ති ශුභාපාඞ්ගේ තේනේදමභිරාධ්යතේ .. 34 ..
න සත්යං දානමානෞ වා න යජ්ඤාශ්චාප්තදක්ෂිණාඃ .
තථා බලකරා ස්සීතේ යථා සේවා පිතුර්හිතා .. 35 ..
ස්වර්ගෝ ධනං වා ධාන්යං වා විද්යාඃ පුත්රාස්සුඛානි ච .
ගුරුවෘත්ත්යනුරෝධේන න කිඤ්චිදපි දුර්ලභම් .. 36 ..
දේවගන්ධර්වගෝලෝකාන්බ්රහ්මලෝකාං ස්තථා(අ)පරාන් .
ප්රාප්නුවන්ති මහාත්මානෝ මාතාපිතෘපරායණාඃ .. 37 ..
ස මාං පිතා යථා ශාස්ති සත්යධර්මපථේ ස්ථිතඃ .
තථා වර්තිතුමිච්ඡාමි ස හි ධර්මස්සනාතනඃ .. 38 ..
මම සන්නා මතිස්සීතේ ත්වාං නේතුං දණ්ඩකාවනම් .
වසිෂ්යාමීති සා ත්වං මාමනුයාතුං සුනිශ්චිතා .. 39 ..
සා හි සෘෂ්ටා(අ)නවද්යාඞ්ගි වනාය මදිරේක්ෂණේ .
අනුගච්ඡස්ව මාං භීරු සහධර්මචරී භව .. 40 ..
සර්වථා සදෘශං සීතේ මම ස්වස්ය කුලස්ය ච .
ව්යවසායමනුක්රාන්තා කාන්තේ ත්වමතිශෝභනම් .. 41 ..
ආරභස්ව ශුභශ්රෝණි වනවාසක්ෂමාඃ ක්රියාඃ .
නේදානීං ත්වදෘතේ සීතේ ස්වර්ගෝ(අ)පි මම රෝචතේ .. 42 ..
බ්රාහ්මණේභ්යශ්ච රත්නානි භික්ෂුකේභ්යශ්ච භෝජනම් .
දේහි චාශංසමානේභ්ය ස්සන්ත්වරස්ව ච මා චිරම් .. 43 ..
භූෂණානි මහාර්හාණි වරවස්ත්රාණි යානි ච .
රමණීයාශ්ච යේ කේචිත්ක්රීඩාර්ථාශ්චාප්යුපස්කරාඃ .. 44 ..
ශයනීයානි යානානි මම චාන්යානි යානි ච .
දේහි ස්වභෘත්යවර්ගස්ය බ්රාහ්මණානාමනන්තරම් .. 45 ..
අනුකූලං තු සා භර්තුර්ජ්ඤාත්වා ගමනමාත්මනඃ .
ක්ෂිප්රං ප්රමුදිතා දේවී දාතුමේවෝපචක්රමේ .. 46 ..
තතඃ ප්රහෘෂ්ටා ප්රතිපූර්ණමානසා යශශ්විනී භර්තුරවේක්ෂ්ය භාෂිතම් .
ධනානි රත්නානි ච දාතුමඞ්ගනා ප්රචක්රමේ ධර්මභෘතාං මනස්ස්විනී .. 47 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ත්රිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha triṃśassargaḥ |
sāntvyamānā tu rāmeṇa maithilī janakātmajā |
vanavāsanimittāya bhartāramidamabravīt || 1 ||
sā tamuttamasaṃvignā sītā vipulavakṣasam |
praṇayāccābhimānācca paricikṣepa rāghavam || 2 ||
kiṃ tvā'manyata vaidehaḥ pitā me mithilādhipaḥ |
rāma jāmātaraṃ prāpya striyaṃ puruṣavigraham || 3 ||
anṛtaṃ bata loko'yamajñānādyadi vakṣyati |
tejo nāsti paraṃ rāme tapatīva divākare || 4 ||
kiṃ hi kṛtvā viṣaṇṇastvaṃ kuto vā bhayamasti te |
yatparityaktukāmastvaṃ māmananyaparāyaṇām || 5 ||
dyumatsenasutaṃ vīra satyavantamanuvratām |
sāvitrīmiva māṃ viddhi tvamātmavaśavartinīm || 6 ||
na tvahaṃ manasā'pyanyaṃ draṣṭā'smi tvadṛte'nagha |
tvayā rāghava gaccheyaṃ yathā'nyā kulapāṃsinī || 7 ||
svayaṃ tu bhāryāṃ kaumārīṃ ciramadhyuṣitāṃ satīm |
śailūṣa iva māṃ rāma parebhyo dātumicchasi || 8 ||
yasya pathyaṃ ca rāmā'ttha yasya cārthe'varudhyase |
tvaṃ tasya bhava vaśyaśca vidheyaśca sadā'nagha || 9 ||
sa māmanādāya vanaṃ na tvaṃ prasthātumarhasi |
tapo vā yadi vā'raṇyaṃ svargo vā syātsaha me tvayā || 10 ||
na ca me bhavitā tatra kaścitpathi pariśramaḥ |
pṛṣṭhatastava gacchantyā vihāraśayaneṣviva || 11 ||
kuśakāśaśareṣīkā ye ca kaṇṭakino drumāḥ |
tūlājinasamasparśā mārge mama saha tvayā || 12 ||
mahāvātasamuddhūtaṃ yanmāmapakariṣyati |
rajo ramaṇa tanmanye parārthyamiva candanam || 13 ||
śādvaleṣu yathā śiśye vanānte vanagocara |
kuthāstaraṇatalpeṣu kiṃ syātsukhataraṃ tataḥ || 14 ||
patraṃ mūlaṃ phalaṃ yattvamalpaṃ vā yadi vā bahu |
dāsyasi svayamāhṛtya tanme'mṛtarasopamam || 15 ||
na māturna pitustatra smariṣyāmi na veśmanaḥ |
ārtavānyupabhuñjānā puṣpāṇi ca phalāni ca || 16 ||
na ca tatra tataḥ kiñciddraṣṭumarhasi vipriyam |
matkṛte na ca te śoko na bhaviṣyāmi durbharā || 17 ||
ya stvayā saha sa svargo nirayo yastvayā vinā |
iti jānanparāṃ prītiṃ gaccha rāma mayā saha || 18 ||
atha māmevamavyagrāṃ vanaṃ naiva nayiṣyati |
viṣamadyaiva pāsyāmi mā viśaṃ dviṣatāṃ gamam || 19 ||
paścādapi hi duḥkhena mama naivāsti jīvitam |
ujjhitāyāstvayā nātha tadaiva maraṇaṃ varam || 20 ||
imaṃ hi sahituṃ śokaṃ muhūrtamapi notsahe |
kiṃ punardaśavarṣāṇi trīṇi caikaṃ ca duḥkhitā || 21 ||
iti sā śokasantaptā vilapya karuṇaṃ bahu |
cukrośa patimāyastā bhṛśamāliṅgya sasvaram || 22 ||
sā viddhā bahubhirvākyairdigdhairiva gajāṅganā |
cirasanniyataṃ bāṣpaṃ mumocāgnimivāraṇiḥ || 23 ||
tasyā sphaṭikasaṅkāśaṃ vāri santāpasambhavam |
netrābhyāṃ parisusrāva paṅkajābhyāmivodakam || 24 ||
taccaivāmalacandrābhaṃ mukhamāyatalocanam |
paryaśuṣyata bāṣpeṇa jaloddhṛtamivāmbujam || 25 ||
tāṃ pariṣvajya bāhubhyāṃ visañjñāmiva duḥkhitām |
uvāca vacanaṃ rāmaḥ pariviśvāsayaṃstadā || 26 ||
na devi tava duḥkhena svargamapyabhirocaye |
na hi me'sti bhayaṃ kiñcitsvayambhoriva sarvataḥ || 27 ||
tava sarvamabhiprāyamavijñāya śubhānane |
vāsaṃ na rocaye'raṇye śaktimānapi rakṣaṇe || 28 ||
yatsṛṣṭā'si mayā sārdhaṃ vanavāsāya maithili |
na vihātuṃ mayā śakyā kīrtirātmavatā yathā || 29 ||
dharmastu gajanāsoru sadbhirācaritaḥ purā |
taṃ cāhamanuvarte'dya yathā sūryaṃ suvarcalā || 30 ||
na khalvahaṃ na gaccheyaṃ vanaṃ janakanandini |
vacanaṃ tannayati māṃ pitu ssatyopabṛṃhitam || 31 ||
eṣa dharmastu suśroṇi piturmātuśca vaśyatā |
ataśca taṃ vyatikramya nāhaṃ jīvitumutsahe || 32 ||
asvādhīnaṃ kathaṃ daivaṃ prakārairabhirādhyate |
svādhīnaṃ samatikramya mātaraṃ pitaraṃ gurum || 33 ||
yattrayaṃ tattrayo lokāḥ pavitraṃ tatsamaṃ bhuvi |
nānyadasti śubhāpāṅge tenedamabhirādhyate || 34 ||
na satyaṃ dānamānau vā na yajñāścāptadakṣiṇāḥ |
tathā balakarā ssīte yathā sevā piturhitā || 35 ||
svargo dhanaṃ vā dhānyaṃ vā vidyāḥ putrāssukhāni ca |
guruvṛttyanurodhena na kiñcidapi durlabham || 36 ||
devagandharvagolokānbrahmalokāṃ stathā'parān |
prāpnuvanti mahātmāno mātāpitṛparāyaṇāḥ || 37 ||
sa māṃ pitā yathā śāsti satyadharmapathe sthitaḥ |
tathā vartitumicchāmi sa hi dharmassanātanaḥ || 38 ||
mama sannā matissīte tvāṃ netuṃ daṇḍakāvanam |
vasiṣyāmīti sā tvaṃ māmanuyātuṃ suniścitā || 39 ||
sā hi sṛṣṭā'navadyāṅgi vanāya madirekṣaṇe |
anugacchasva māṃ bhīru sahadharmacarī bhava || 40 ||
sarvathā sadṛśaṃ sīte mama svasya kulasya ca |
vyavasāyamanukrāntā kānte tvamatiśobhanam || 41 ||
ārabhasva śubhaśroṇi vanavāsakṣamāḥ kriyāḥ |
nedānīṃ tvadṛte sīte svargo'pi mama rocate || 42 ||
brāhmaṇebhyaśca ratnāni bhikṣukebhyaśca bhojanam |
dehi cāśaṃsamānebhya ssantvarasva ca mā ciram || 43 ||
bhūṣaṇāni mahārhāṇi varavastrāṇi yāni ca |
ramaṇīyāśca ye kecitkrīḍārthāścāpyupaskarāḥ || 44 ||
śayanīyāni yānāni mama cānyāni yāni ca |
dehi svabhṛtyavargasya brāhmaṇānāmanantaram || 45 ||
anukūlaṃ tu sā bharturjñātvā gamanamātmanaḥ |
kṣipraṃ pramuditā devī dātumevopacakrame || 46 ||
tataḥ prahṛṣṭā pratipūrṇamānasā yaśaśvinī bharturavekṣya bhāṣitam |
dhanāni ratnāni ca dātumaṅganā pracakrame dharmabhṛtāṃ manassvinī || 47 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe triṃśassargaḥ ||