ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ෂට්ෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ .
තමග්නිමිව සංශාන්තමම්බුහීනමිවාර්ණවම් .
හතප්රභමිවා(අ)(අ)දිත්යං ස්වර්ගස්ථං ප්රේක්ෂ්ය පාර්ථිවම් .. 1 ..
කෞසල්යා බාෂ්පපූර්ණාක්ෂී විවිධාං ශෝකකර්ශිතා .
උපගෘහ්ය ශිරෝ රාජ්ඤඃ කෛකේයීං ප්රත්යභාෂත .. 2 ..
තමග්නිමිව සංශාන්තමම්බුහීනමිවාර්ණවම් .
හතප්රභමිවා(අ)(අ)දිත්යං ස්වර්ගස්ථං ප්රේක්ෂ්ය පාර්ථිවම් .. 3 ..
කෞසල්යා බාෂ්පපූර්ණාක්ෂී විවිධාං ශෝකකර්ශිතා .
උපගෘහ්ය ශිරෝ රාජ්ඤඃ කෛකේයීං ප්රත්යභාෂත .. 4 ..
සකාමා භව කෛකේයි භුඞ්ක්ෂ්ව රාජ්යමකණ්ටකම් .
ත්යක්ත්වා රාජානමේකාග්රා නෘශංසේ දුෂ්ටචාරිණි .. 5 ..
විහාය මාං ගතෝ රාමඃ භර්තා ච ස්වර්ගතෝ මම .
විපථේ සාර්ථහීනේව නාහං ජීවිතුමුත්සහේ .. 6 ..
භර්තාරං තං පරිත්යජ්ය කා ස්ත්රී දෛවතමාත්මනඃ .
ඉච්ඡේජ්ජීවිතුමන්යත්ර කෛකේය්යාස්ත්යක්තධර්මණඃ .. 7 ..
න ලුබ්ධෝ බුධ්යතේ දෝෂාන් කිම්පාකමිව භක්ෂයන් .
කුබ්ජානිමිත්තං කෛකේය්යා රාඝවාණාං කුලං හතම් .. 8 ..
අනියෝගේ නියුක්තේන රාජ්ඤා රාමං විවාසිතම් .
සභාර්යං ජනකශ්ශ්රුත්වා පරිතප්ස්යත්යහං යථා .. 9 ..
ස මාමනාථාං විධවාං නාද්ය ජානාති ධාර්මිකඃ .
රාමඃ කමලපත්රාක්ෂඃ ජීවන්නාශමිතෝ ගතඃ .. 10 ..
විදේහරාජස්ය සුතා තථා සීතා තපස්විනී .
දුඃඛස්යානුචිතා දුඃඛං වනේ පර්යුද්විජිෂ්යති .. 11 ..
නදතාං භීමඝෝෂාණාං නිශාසු මෘගපක්ෂිණාම් .
නිශම්ය නූනං සන්ත්රස්තා රාඝවං සංශ්රයිෂ්යති .. 12 ..
වෘද්ධශ්චෛවාල්පපුත්රශ්ච වෛදේහීමනුචින්තයන් .
සෝ(අ)පි ශෝකසමාවිෂ්ටෝ නනු ත්යක්ෂ්යති ජීවිතම් .. 13 ..
සා(අ)හමද්යෛව දිෂ්ටාන්තං ගමිෂ්යාමි පතිව්රතා .
ඉදං ශරීර මාලිඞ්ග්ය ප්රවේක්ෂ්යාමි හුතාශනම් .. 14 ..
තාං තතස්සම්පරිෂ්වජ්ය විලපන්තීං තපස්විනීම් .
ව්යපනීය සුදුඃඛාර්තාං කෞසල්යාං ව්යාවහාරිකාඃ .. 15 ..
තෛලද්රෝණ්යාමථාමාත්යා සම්වේශ්ය ජගතීපතිම් .
රාජ්ඤස්සර්වාණ්යථාදිෂ්ටාශ්චක්රුඃ කර්මාණ්යනන්තරම් .. 16 ..
න තු සඞ්කලනං රාජ්ඤෝ විනා පුත්රේණ මන්ත්රිණඃ .
සර්වජ්ඤාඃ කර්තුමීෂුස්තේ තතෝ රක්ෂන්ති භූමිපම් .. 17 ..
තෛලද්රෝණ්යාං තු සචිවෛශ්ශායිතං තං නරාධිපම් .
හා මෘතෝ(අ)යමිති ජ්ඤාත්වා ස්ත්රියස්තාඃ පර්යදේවයන් .. 18 ..
බාහූනුද්යම්ය කෘපණාඃ නේත්රප්රස්රවණෛර්මුඛෛඃ .
රුදන්ත්ය ශ්ශෝකසන්තප්තාඃ කෘපණං පර්යදේවයන් .. 19 ..
හා මහාරාජ රාමේණ සතතං ප්රියවාදිනා .
විහීනාස්සත්යසන්ධේන කිමර්ථං විජහාසි නඃ .. 20 ..
කෛකේය්යා දුෂ්ටභාවායාඃ රාඝවේණ වියෝජිතාඃ .
කථං පතිඝ්නයා වත්ස්යාම ස්සමීපේ විධවා වයම් .. 21 ..
ස හි නාථස්සදාස්මාකං තව ච ප්රභුරාත්මවාන් .
වනං රාමෝ ගතශ්ශ්රීමාන්විහාය නෘපතිශ්රියම් .. 22 ..
ත්වයා තේන ච වීරේණ විනා ව්යසනමෝහිතාඃ .
කථං වයං නිවත්ස්යාමඃ කෛකේය්යා ච විදූෂිතාඃ .. 23 ..
යයා තු රාජා රාමශ්ච ලක්ෂ්මණශ්ච මහාබලඃ .
සීතයා සහ සන්ත්යක්තා ස්සාකමන්යං න හාස්යති .. 24 ..
තා බාෂ්පේණ ච සංවීතාශ්ශෝකේන විපුලේන ච .
ව්යවේෂ්ටන්ත නිරානන්දා රාඝවස්ය වරස්ත්රියඃ .. 25 ..
නිශා චන්ද්රවිහීනේව ස්ත්රීව භර්තෘවිවර්ජිතා .
පුරී නාරාජතායෝධ්යා හීනා රාජ්ඤා මහාත්මනා .. 26 ..
බාෂ්පපර්යාකුලජනා හාහාභූතකුලාඞ්ගනා .
ශූන්යචත්වරවේශ්මාන්තා න බභ්රාජ යථාපුරම් .. 27 ..
ගතේ තු ශෝකාත් ත්රිදිවං නරාධිපේ මහීතලස්ථාසු නෘපාඞ්ගනාසු ච .
නිවෘත්තචාරස්සහසා ගතෝ රවිඃ ප්රවෘත්තචාරා රජනී හ්යුපස්ථිතා .. 28 ..
ඍතේ තු පුත්රාද්ධහනං මහීපතේර්නරෝචයන්තේ සුහෘදස්සමාගතාඃ .
ඉතීව තස්මින් ශයනේ න්යවේශයන් වනිචින්ත්ය රාජානමචින්ත්ය දර්ශනම් .. 29 ..
ගතප්රභා ද්යෞරිව භාස්කරං විනා ව්යපේතනක්ෂත්රගණේව ශර්වරී .
පුරී බභාසේ රහිතා මහාත්මනා න චාස්රකණ්ඨා(අ)කුලමාර්ගචත්වරා .. 30 ..
නරාශ්ච නාර්යශ්ච සමේත්ය සඞ්ඝශඃ විගර්හමාණා භරතස්ය මාතරම් .
තදා නගර්යාං නරදේවසඞ්ක්ෂයේ බභූවුරාර්තා න ච ශර්ම ලේභිරේ .. 31 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ෂට්ෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
tamagnimiva saṃśāntamambuhīnamivārṇavam |
hataprabhamivā''dityaṃ svargasthaṃ prekṣya pārthivam || 1 ||
kausalyā bāṣpapūrṇākṣī vividhāṃ śokakarśitā |
upagṛhya śiro rājñaḥ kaikeyīṃ pratyabhāṣata || 2 ||
tamagnimiva saṃśāntamambuhīnamivārṇavam |
hataprabhamivā''dityaṃ svargasthaṃ prekṣya pārthivam || 3 ||
kausalyā bāṣpapūrṇākṣī vividhāṃ śokakarśitā |
upagṛhya śiro rājñaḥ kaikeyīṃ pratyabhāṣata || 4 ||
sakāmā bhava kaikeyi bhuṅkṣva rājyamakaṇṭakam |
tyaktvā rājānamekāgrā nṛśaṃse duṣṭacāriṇi || 5 ||
vihāya māṃ gato rāmaḥ bhartā ca svargato mama |
vipathe sārthahīneva nāhaṃ jīvitumutsahe || 6 ||
bhartāraṃ taṃ parityajya kā strī daivatamātmanaḥ |
icchejjīvitumanyatra kaikeyyāstyaktadharmaṇaḥ || 7 ||
na lubdho budhyate doṣān kimpākamiva bhakṣayan |
kubjānimittaṃ kaikeyyā rāghavāṇāṃ kulaṃ hatam || 8 ||
aniyoge niyuktena rājñā rāmaṃ vivāsitam |
sabhāryaṃ janakaśśrutvā paritapsyatyahaṃ yathā || 9 ||
sa māmanāthāṃ vidhavāṃ nādya jānāti dhārmikaḥ |
rāmaḥ kamalapatrākṣaḥ jīvannāśamito gataḥ || 10 ||
videharājasya sutā tathā sītā tapasvinī |
duḥkhasyānucitā duḥkhaṃ vane paryudvijiṣyati || 11 ||
nadatāṃ bhīmaghoṣāṇāṃ niśāsu mṛgapakṣiṇām |
niśamya nūnaṃ santrastā rāghavaṃ saṃśrayiṣyati || 12 ||
vṛddhaścaivālpaputraśca vaidehīmanucintayan |
so'pi śokasamāviṣṭo nanu tyakṣyati jīvitam || 13 ||
sā'hamadyaiva diṣṭāntaṃ gamiṣyāmi pativratā |
idaṃ śarīra māliṅgya pravekṣyāmi hutāśanam || 14 ||
tāṃ tatassampariṣvajya vilapantīṃ tapasvinīm |
vyapanīya suduḥkhārtāṃ kausalyāṃ vyāvahārikāḥ || 15 ||
tailadroṇyāmathāmātyā samveśya jagatīpatim |
rājñassarvāṇyathādiṣṭāścakruḥ karmāṇyanantaram || 16 ||
na tu saṅkalanaṃ rājño vinā putreṇa mantriṇaḥ |
sarvajñāḥ kartumīṣuste tato rakṣanti bhūmipam || 17 ||
tailadroṇyāṃ tu sacivaiśśāyitaṃ taṃ narādhipam |
hā mṛto'yamiti jñātvā striyastāḥ paryadevayan || 18 ||
bāhūnudyamya kṛpaṇāḥ netraprasravaṇairmukhaiḥ |
rudantya śśokasantaptāḥ kṛpaṇaṃ paryadevayan || 19 ||
hā mahārāja rāmeṇa satataṃ priyavādinā |
vihīnāssatyasandhena kimarthaṃ vijahāsi naḥ || 20 ||
kaikeyyā duṣṭabhāvāyāḥ rāghaveṇa viyojitāḥ |
kathaṃ patighnayā vatsyāma ssamīpe vidhavā vayam || 21 ||
sa hi nāthassadāsmākaṃ tava ca prabhurātmavān |
vanaṃ rāmo gataśśrīmānvihāya nṛpatiśriyam || 22 ||
tvayā tena ca vīreṇa vinā vyasanamohitāḥ |
kathaṃ vayaṃ nivatsyāmaḥ kaikeyyā ca vidūṣitāḥ || 23 ||
yayā tu rājā rāmaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
sītayā saha santyaktā ssākamanyaṃ na hāsyati || 24 ||
tā bāṣpeṇa ca saṃvītāśśokena vipulena ca |
vyaveṣṭanta nirānandā rāghavasya varastriyaḥ || 25 ||
niśā candravihīneva strīva bhartṛvivarjitā |
purī nārājatāyodhyā hīnā rājñā mahātmanā || 26 ||
bāṣpaparyākulajanā hāhābhūtakulāṅganā |
śūnyacatvaraveśmāntā na babhrāja yathāpuram || 27 ||
gate tu śokāt tridivaṃ narādhipe mahītalasthāsu nṛpāṅganāsu ca |
nivṛttacārassahasā gato raviḥ pravṛttacārā rajanī hyupasthitā || 28 ||
ṛte tu putrāddhahanaṃ mahīpaternarocayante suhṛdassamāgatāḥ |
itīva tasmin śayane nyaveśayan vanicintya rājānamacintya darśanam || 29 ||
gataprabhā dyauriva bhāskaraṃ vinā vyapetanakṣatragaṇeva śarvarī |
purī babhāse rahitā mahātmanā na cāsrakaṇṭhā'kulamārgacatvarā || 30 ||
narāśca nāryaśca sametya saṅghaśaḥ vigarhamāṇā bharatasya mātaram |
tadā nagaryāṃ naradevasaṅkṣaye babhūvurārtā na ca śarma lebhire || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ षट्षष्टितमस्सर्गः ।
तमग्निमिव संशान्तमम्बुहीनमिवार्णवम् ।
हतप्रभमिवाऽऽदित्यं स्वर्गस्थं प्रेक्ष्य पार्थिवम् ॥ 1 ॥
कौसल्या बाष्पपूर्णाक्षी विविधां शोककर्शिता ।
उपगृह्य शिरो राज्ञः कैकेयीं प्रत्यभाषत ॥ 2 ॥
तमग्निमिव संशान्तमम्बुहीनमिवार्णवम् ।
हतप्रभमिवाऽऽदित्यं स्वर्गस्थं प्रेक्ष्य पार्थिवम् ॥ 3 ॥
कौसल्या बाष्पपूर्णाक्षी विविधां शोककर्शिता ।
उपगृह्य शिरो राज्ञः कैकेयीं प्रत्यभाषत ॥ 4 ॥
सकामा भव कैकेयि भुङ्क्ष्व राज्यमकण्टकम् ।
त्यक्त्वा राजानमेकाग्रा नृशंसे दुष्टचारिणि ॥ 5 ॥
विहाय मां गतो रामः भर्ता च स्वर्गतो मम ।
विपथे सार्थहीनेव नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ 6 ॥
भर्तारं तं परित्यज्य का स्त्री दैवतमात्मनः ।
इच्छेज्जीवितुमन्यत्र कैकेय्यास्त्यक्तधर्मणः ॥ 7 ॥
न लुब्धो बुध्यते दोषान् किम्पाकमिव भक्षयन् ।
कुब्जानिमित्तं कैकेय्या राघवाणां कुलं हतम् ॥ 8 ॥
अनियोगे नियुक्तेन राज्ञा रामं विवासितम् ।
सभार्यं जनकश्श्रुत्वा परितप्स्यत्यहं यथा ॥ 9 ॥
स मामनाथां विधवां नाद्य जानाति धार्मिकः ।
रामः कमलपत्राक्षः जीवन्नाशमितो गतः ॥ 10 ॥
विदेहराजस्य सुता तथा सीता तपस्विनी ।
दुःखस्यानुचिता दुःखं वने पर्युद्विजिष्यति ॥ 11 ॥
नदतां भीमघोषाणां निशासु मृगपक्षिणाम् ।
निशम्य नूनं सन्त्रस्ता राघवं संश्रयिष्यति ॥ 12 ॥
वृद्धश्चैवाल्पपुत्रश्च वैदेहीमनुचिन्तयन् ।
सोऽपि शोकसमाविष्टो ननु त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ 13 ॥
साऽहमद्यैव दिष्टान्तं गमिष्यामि पतिव्रता ।
इदं शरीर मालिङ्ग्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् ॥ 14 ॥
तां ततस्सम्परिष्वज्य विलपन्तीं तपस्विनीम् ।
व्यपनीय सुदुःखार्तां कौसल्यां व्यावहारिकाः ॥ 15 ॥
तैलद्रोण्यामथामात्या सम्वेश्य जगतीपतिम् ।
राज्ञस्सर्वाण्यथादिष्टाश्चक्रुः कर्माण्यनन्तरम् ॥ 16 ॥
न तु सङ्कलनं राज्ञो विना पुत्रेण मन्त्रिणः ।
सर्वज्ञाः कर्तुमीषुस्ते ततो रक्षन्ति भूमिपम् ॥ 17 ॥
तैलद्रोण्यां तु सचिवैश्शायितं तं नराधिपम् ।
हा मृतोऽयमिति ज्ञात्वा स्त्रियस्ताः पर्यदेवयन् ॥ 18 ॥
बाहूनुद्यम्य कृपणाः नेत्रप्रस्रवणैर्मुखैः ।
रुदन्त्य श्शोकसन्तप्ताः कृपणं पर्यदेवयन् ॥ 19 ॥
हा महाराज रामेण सततं प्रियवादिना ।
विहीनास्सत्यसन्धेन किमर्थं विजहासि नः ॥ 20 ॥
कैकेय्या दुष्टभावायाः राघवेण वियोजिताः ।
कथं पतिघ्नया वत्स्याम स्समीपे विधवा वयम् ॥ 21 ॥
स हि नाथस्सदास्माकं तव च प्रभुरात्मवान् ।
वनं रामो गतश्श्रीमान्विहाय नृपतिश्रियम् ॥ 22 ॥
त्वया तेन च वीरेण विना व्यसनमोहिताः ।
कथं वयं निवत्स्यामः कैकेय्या च विदूषिताः ॥ 23 ॥
यया तु राजा रामश्च लक्ष्मणश्च महाबलः ।
सीतया सह सन्त्यक्ता स्साकमन्यं न हास्यति ॥ 24 ॥
ता बाष्पेण च संवीताश्शोकेन विपुलेन च ।
व्यवेष्टन्त निरानन्दा राघवस्य वरस्त्रियः ॥ 25 ॥
निशा चन्द्रविहीनेव स्त्रीव भर्तृविवर्जिता ।
पुरी नाराजतायोध्या हीना राज्ञा महात्मना ॥ 26 ॥
बाष्पपर्याकुलजना हाहाभूतकुलाङ्गना ।
शून्यचत्वरवेश्मान्ता न बभ्राज यथापुरम् ॥ 27 ॥
गते तु शोकात् त्रिदिवं नराधिपे महीतलस्थासु नृपाङ्गनासु च ।
निवृत्तचारस्सहसा गतो रविः प्रवृत्तचारा रजनी ह्युपस्थिता ॥ 28 ॥
ऋते तु पुत्राद्धहनं महीपतेर्नरोचयन्ते सुहृदस्समागताः ।
इतीव तस्मिन् शयने न्यवेशयन् वनिचिन्त्य राजानमचिन्त्य दर्शनम् ॥ 29 ॥
गतप्रभा द्यौरिव भास्करं विना व्यपेतनक्षत्रगणेव शर्वरी ।
पुरी बभासे रहिता महात्मना न चास्रकण्ठाऽकुलमार्गचत्वरा ॥ 30 ॥
नराश्च नार्यश्च समेत्य सङ्घशः विगर्हमाणा भरतस्य मातरम् ।
तदा नगर्यां नरदेवसङ्क्षये बभूवुरार्ता न च शर्म लेभिरे ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे षट्षष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
tamagnimiva saṃśāntamambuhīnamivārṇavam |
hataprabhamivā''dityaṃ svargasthaṃ prekṣya pārthivam || 1 ||
kausalyā bāṣpapūrṇākṣī vividhāṃ śokakarśitā |
upagṛhya śiro rājñaḥ kaikeyīṃ pratyabhāṣata || 2 ||
tamagnimiva saṃśāntamambuhīnamivārṇavam |
hataprabhamivā''dityaṃ svargasthaṃ prekṣya pārthivam || 3 ||
kausalyā bāṣpapūrṇākṣī vividhāṃ śokakarśitā |
upagṛhya śiro rājñaḥ kaikeyīṃ pratyabhāṣata || 4 ||
sakāmā bhava kaikeyi bhuṅkṣva rājyamakaṇṭakam |
tyaktvā rājānamekāgrā nṛśaṃse duṣṭacāriṇi || 5 ||
vihāya māṃ gato rāmaḥ bhartā ca svargato mama |
vipathe sārthahīneva nāhaṃ jīvitumutsahe || 6 ||
bhartāraṃ taṃ parityajya kā strī daivatamātmanaḥ |
icchejjīvitumanyatra kaikeyyāstyaktadharmaṇaḥ || 7 ||
na lubdho budhyate doṣān kimpākamiva bhakṣayan |
kubjānimittaṃ kaikeyyā rāghavāṇāṃ kulaṃ hatam || 8 ||
aniyoge niyuktena rājñā rāmaṃ vivāsitam |
sabhāryaṃ janakaśśrutvā paritapsyatyahaṃ yathā || 9 ||
sa māmanāthāṃ vidhavāṃ nādya jānāti dhārmikaḥ |
rāmaḥ kamalapatrākṣaḥ jīvannāśamito gataḥ || 10 ||
videharājasya sutā tathā sītā tapasvinī |
duḥkhasyānucitā duḥkhaṃ vane paryudvijiṣyati || 11 ||
nadatāṃ bhīmaghoṣāṇāṃ niśāsu mṛgapakṣiṇām |
niśamya nūnaṃ santrastā rāghavaṃ saṃśrayiṣyati || 12 ||
vṛddhaścaivālpaputraśca vaidehīmanucintayan |
so'pi śokasamāviṣṭo nanu tyakṣyati jīvitam || 13 ||
sā'hamadyaiva diṣṭāntaṃ gamiṣyāmi pativratā |
idaṃ śarīra māliṅgya pravekṣyāmi hutāśanam || 14 ||
tāṃ tatassampariṣvajya vilapantīṃ tapasvinīm |
vyapanīya suduḥkhārtāṃ kausalyāṃ vyāvahārikāḥ || 15 ||
tailadroṇyāmathāmātyā samveśya jagatīpatim |
rājñassarvāṇyathādiṣṭāścakruḥ karmāṇyanantaram || 16 ||
na tu saṅkalanaṃ rājño vinā putreṇa mantriṇaḥ |
sarvajñāḥ kartumīṣuste tato rakṣanti bhūmipam || 17 ||
tailadroṇyāṃ tu sacivaiśśāyitaṃ taṃ narādhipam |
hā mṛto'yamiti jñātvā striyastāḥ paryadevayan || 18 ||
bāhūnudyamya kṛpaṇāḥ netraprasravaṇairmukhaiḥ |
rudantya śśokasantaptāḥ kṛpaṇaṃ paryadevayan || 19 ||
hā mahārāja rāmeṇa satataṃ priyavādinā |
vihīnāssatyasandhena kimarthaṃ vijahāsi naḥ || 20 ||
kaikeyyā duṣṭabhāvāyāḥ rāghaveṇa viyojitāḥ |
kathaṃ patighnayā vatsyāma ssamīpe vidhavā vayam || 21 ||
sa hi nāthassadāsmākaṃ tava ca prabhurātmavān |
vanaṃ rāmo gataśśrīmānvihāya nṛpatiśriyam || 22 ||
tvayā tena ca vīreṇa vinā vyasanamohitāḥ |
kathaṃ vayaṃ nivatsyāmaḥ kaikeyyā ca vidūṣitāḥ || 23 ||
yayā tu rājā rāmaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
sītayā saha santyaktā ssākamanyaṃ na hāsyati || 24 ||
tā bāṣpeṇa ca saṃvītāśśokena vipulena ca |
vyaveṣṭanta nirānandā rāghavasya varastriyaḥ || 25 ||
niśā candravihīneva strīva bhartṛvivarjitā |
purī nārājatāyodhyā hīnā rājñā mahātmanā || 26 ||
bāṣpaparyākulajanā hāhābhūtakulāṅganā |
śūnyacatvaraveśmāntā na babhrāja yathāpuram || 27 ||
gate tu śokāt tridivaṃ narādhipe mahītalasthāsu nṛpāṅganāsu ca |
nivṛttacārassahasā gato raviḥ pravṛttacārā rajanī hyupasthitā || 28 ||
ṛte tu putrāddhahanaṃ mahīpaternarocayante suhṛdassamāgatāḥ |
itīva tasmin śayane nyaveśayan vanicintya rājānamacintya darśanam || 29 ||
gataprabhā dyauriva bhāskaraṃ vinā vyapetanakṣatragaṇeva śarvarī |
purī babhāse rahitā mahātmanā na cāsrakaṇṭhā'kulamārgacatvarā || 30 ||
narāśca nāryaśca sametya saṅghaśaḥ vigarhamāṇā bharatasya mātaram |
tadā nagaryāṃ naradevasaṅkṣaye babhūvurārtā na ca śarma lebhire || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.