2.75 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.75 Ayodhyakanda - Panchasaptatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌕𑌾𑌲𑌾𑌤𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌂 𑌲𑌬𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑌶𑍍𑌰𑍁𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌦𑍀𑌨𑌾𑌮𑍁𑌦𑍍𑌵𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌤𑌰𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌸𑍋𑌽𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌜𑌨𑌨𑍀𑌮𑌭𑍍𑌯𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑌯𑌤𑍍 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌨 𑌕𑌾𑌮𑌯𑍇 𑌜𑌾𑌤𑍁 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑍇 𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌮𑌾𑌤𑌰𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌂 𑌨 𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌯𑍋𑌽𑌭𑍂𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ।
𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌹𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌦𑍇𑌶𑍇 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌸𑌹𑌿𑌤𑍋𑌽𑌵𑌸𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌂 𑌨 𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌵𑌿𑌵𑌾𑌸𑌨𑌂 𑌵𑌾 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌯𑌥𑌾𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 4 ॥
𑌤𑌥𑍈𑌵 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌶𑌬𑍍𑌦𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 5 ॥
𑌆𑌗𑌤𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾𑌃 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌃 ।
𑌤𑌮𑌹𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌨𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌂 𑌸𑌾 𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾 𑌮𑌲𑌿𑌨𑌾 𑌕𑍃𑌶𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌥𑍇 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌵𑍇𑌪𑌮𑌾𑌨𑌾 𑌵𑌿𑌚𑍇𑌤𑌨𑌾 ॥ 7 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌨𑍁𑌜𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌸𑌹𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌥𑍇 𑌭𑌰𑌤𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾 𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌤𑌤 𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌭𑌰𑌤𑍗 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑍗 ।
𑌪𑌰𑍍𑌯𑌷𑍍𑌵𑌜𑍇𑌤𑌾𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌷𑍍𑌟𑌚𑍇𑌤𑌸𑌾𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌰𑍁𑌦𑌨𑍍𑌤𑍗 𑌰𑍁𑌦𑌤𑍀𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌤𑍍𑌸𑌮𑍇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌮𑌨𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌭𑍃𑌶𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌾 ॥ 10 ॥
𑌇𑌦𑌂 𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌕𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌮𑌕𑌣𑍍𑌟𑌕𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌬𑌤 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾 𑌶𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑍇𑌣 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ॥ 11 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌚𑍀𑌰𑌵𑌸𑌨𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌮𑍇 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑌮𑍍 ।
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌕𑌂 𑌗𑍁𑌣𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌨𑍀 ॥ 12 ॥
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 ।
𑌹𑌿𑌰𑌣𑍍𑌯𑌨𑌾𑌭𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌸𑍁𑌤𑍋 𑌮𑍇 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ॥ 13 ॥
𑌅𑌥𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍇𑌵𑌾𑌹𑌂 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌨𑍁𑌚𑌰𑌾 𑌸𑍁𑌖𑌮𑍍 ।
𑌅𑌗𑍍𑌨𑌿𑌹𑍋𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌯𑍇 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 14 ॥
𑌕𑌾𑌮𑌂 𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍇𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌾𑌂 𑌨𑍇𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ।
𑌯𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑍗 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑍇 𑌤𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌤𑌪𑌃 ॥ 15 ॥
𑌇𑌦𑌂 𑌹𑌿 𑌤𑌵 𑌵𑌿𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌧𑌨𑌧𑌾𑌨𑍍𑌯𑌸𑌮𑌾𑌚𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌹𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌶𑍍𑌵𑌰𑌥𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑌿𑌤𑌂 𑌤𑌯𑌾 ॥ 16 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍈𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑍈𑌃 𑌸𑌮𑍍𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌸𑌿𑌤𑍋𑌽𑌨𑌘𑌃 ।
𑌵𑌿𑌵𑍍𑌯𑌥𑍇 𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌂 𑌵𑍍𑌰𑌣𑍇 𑌤𑍁𑌦𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌸𑍂𑌚𑌿𑌨𑌾 ॥ 17 ॥
𑌪𑌪𑌾𑌤 𑌚𑌰𑌣𑍗 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌚𑍇𑌤𑌨𑌃 ।
𑌵𑌿𑌲𑌪𑍍𑌯 𑌬𑌹𑍁𑌧𑌾𑌽𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌲𑌬𑍍𑌧𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 18 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌲𑌪𑌮𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌤𑌾𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂 𑌶𑍋𑌕𑍈𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌆𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑌜𑌾𑌨𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌗𑌰𑍍𑌹𑌸𑍇 𑌮𑌾𑌮𑌕𑌿𑌲𑍍𑌬𑌿𑌷𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌾𑌂 𑌚 𑌮𑌮 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑌾𑌂 𑌜𑌾𑌨𑌾𑌸𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑍇 ॥ 20 ॥
𑌕𑍃𑌤𑌾 𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌨𑍁𑌗𑌾 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌮𑌾𑌭𑍂𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌦𑌾𑌚𑌨 ।
𑌸𑌤𑍍𑌯𑌸𑌨𑍍𑌧 𑌸𑍍𑌸𑌤𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 21 ॥
𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌯𑌂 𑌪𑌾𑌪𑍀𑌯𑌸𑌾𑌂 𑌯𑌾𑌤𑍁 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌞𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑍇𑌹𑌤𑍁 ।
𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌪𑌾𑌦𑍇𑌨 𑌗𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 22 ॥
𑌕𑌾𑌰𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌮𑌨𑌰𑍍𑌥𑌕𑌮𑍍 ।
𑌅𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋 𑌯𑍋𑌽𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍋𑌽𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇𑌗𑌤𑌃 ॥ 23 ॥
𑌪𑌰𑌿𑌪𑌾𑌲𑌯𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌪𑍁𑌯𑌤𑍍𑌰𑌵𑌤𑍍 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌨𑍁 𑌦𑍁𑌹𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 24 ॥
𑌬𑌲𑌿𑌷𑌡𑍍𑌭𑌾𑌗𑌮𑍁𑌦𑍍𑌧𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌨𑍃𑌪𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑌕𑍍𑌷𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌃 ।
𑌅𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋 𑌯𑍋𑌽𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍋𑌽𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 25 ॥
𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌯 𑌚 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑌿𑌭𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌵𑍈 𑌯𑌜𑍍𑌞𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌲𑌪𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 26 ॥
𑌹𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌶𑍍𑌵𑌰𑌥𑌸𑌮𑍍𑌬𑌾𑌧𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇 𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑌮𑌾𑌕𑍁𑌲𑍇 ।
𑌮𑌾 𑌸𑍍𑌮 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌷𑍀𑌤𑍍𑌸𑌤𑌾𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 27 ॥
𑌉𑌪𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌸𑍁𑌸𑍂𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌯𑌤𑍍𑌨𑍇𑌨 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌾 ।
𑌸 𑌨𑌾𑌶𑌯𑌤𑍁 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 28 ॥
𑌮𑌾 𑌚 𑌤𑌂 𑌵𑍍𑌯𑍂𑌢𑌬𑌾𑌹𑍍𑌵𑌂𑌸𑌂 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌰𑍍𑌕𑌸𑌮𑌤𑍇𑌜𑌸𑌮𑍍 ।
𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌸𑍍𑌥𑌮𑌾𑌸𑍀𑌨𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇𑌗𑌤𑌃 ॥ 29 ॥
𑌪𑌾𑌯𑌸𑌂 𑌕𑍃𑌸𑌰𑌂 𑌛𑌾𑌗𑌂 𑌵𑍃𑌥𑌾 𑌸𑍋𑌽𑌶𑍍𑌨𑌾𑌤𑍁 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑍃𑌣𑌃 ।
𑌗𑍁𑌰𑍂𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑌵𑌜𑌾𑌨𑌾𑌤𑍁 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 30 ॥
𑌗𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌤𑍁 𑌪𑌾𑌦𑍇𑌨 𑌗𑍁𑌰𑍂𑌨𑍍𑌪𑌰𑌿𑌵𑌦𑍇𑌤𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯𑍇𑌤 𑌸𑍋𑌽𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 31 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌾𑌤𑍍𑌕𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌦𑌂 𑌮𑌿𑌥𑌃 𑌕𑍍𑌵𑌚𑌿𑌤𑍍 ।
𑌵𑌿𑌵𑍃𑌣𑍋𑌤𑍁 𑌸 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 32 ॥
𑌅𑌕𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌹𑍍𑌯𑌕𑍃𑌤𑌜𑍍𑌞𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌾𑌚𑌾𑌽𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌨𑌿𑌰𑌪𑌤𑍍𑌰𑌪𑌃 ।
𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌭𑌵𑌤𑍁 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 33 ॥
𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌦𑌾𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍍𑌵𑌗𑍃𑌹𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸 𑌏𑌕𑍋 𑌮𑍃𑌷𑍍𑌟𑌮𑌶𑍍𑌨𑌾𑌤𑍁 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 34 ॥
𑌅𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌸𑌦𑍃𑌶𑌾𑌨𑍍 𑌦𑌾𑌰𑌾𑌨𑌨𑌪𑌤𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑌵𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 35 ॥
𑌮𑌾𑌽𑌤𑍍𑌮𑌨𑌸𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑌤𑌿𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀𑌤𑍍𑌸𑍍𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌦𑌾𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌃 ।
𑌆𑌯𑍁𑌸𑍍𑌸𑌮𑌗𑍍𑌰𑌮𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌯𑌽𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 36 ॥
𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌬𑌾𑌲𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌧𑍇 𑌯𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌮𑍁𑌚𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑍇 𑌚 𑌯𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 37 ॥
𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾 𑌮𑌧𑍁𑌮𑌾𑌂𑌸𑍇𑌨 𑌲𑍋𑌹𑍇𑌨 𑌚 𑌵𑌿𑌷𑍇𑌣 𑌚 ।
𑌸𑌦𑍈𑌵 𑌬𑌿𑌭𑍃𑌯𑌾𑌦𑍍𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 38 ॥
𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌮𑍇 𑌸𑌮𑍁𑌪𑍋𑌢𑍇 𑌸𑍍𑌮 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌪𑌕𑍍𑌷𑌭𑌯𑌙𑍍𑌕𑌰𑍇 ।
𑌪𑌲𑌾𑌯𑌾𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌵𑌧𑍍𑌯𑍇𑌤 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 39 ॥
𑌕𑌪𑌾𑌲𑌪𑌾𑌣𑌿𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌮𑌟𑌤𑌾𑌂 𑌚𑍀𑌰𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌭𑌿𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌣𑍋 𑌯𑌥𑍋𑌨𑍍𑌮𑌤𑍍𑌤𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 40 ॥
𑌮𑌦𑍍𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌭𑌵𑌤𑍁 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌷𑍍𑌵𑌕𑍍𑌷𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌶𑌃 ।
𑌕𑌾𑌮𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌭𑌿𑌭𑍂𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 41 ॥
𑌮𑌾𑌸𑍍𑌮 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇 𑌮𑌨𑍋 𑌭𑍂𑌯𑌾𑌦𑌧𑌰𑍍𑌮𑌂 𑌸 𑌨𑌿𑌷𑍇𑌵𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌪𑌾𑌤𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌷𑍀 𑌭𑌵𑌤𑍁 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 42 ॥
𑌸𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌤𑍍𑌤𑌨𑌿 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌶𑌃 ।
𑌦𑌸𑍍𑌯𑍁𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌲𑍁𑌪𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 43 ॥
𑌉𑌭𑍇 𑌸𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌶𑌯𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌤𑌚𑍍𑌚𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 44 ॥
𑌯𑌦𑌗𑍍𑌨𑌿𑌦𑌾𑌯𑌕𑍇 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌯𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌗𑍁𑌰𑌤𑌲𑍍𑌪𑌗𑍇 ।
𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌦𑍍𑌰𑍋𑌹𑍇 𑌚 𑌯𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 45 ॥
𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑍂𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌮𑌾𑌤𑌾𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋𑌸𑍍𑌤𑌥𑍈𑌵 𑌚 ।
𑌮𑌾 𑌸𑍍𑌮 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌷𑍀𑌤𑍍𑌸 𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑍂𑌷𑌾𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 46 ॥
𑌸𑌤𑌾𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌤𑍍𑌸𑌤𑌾𑌂 𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌞𑍍𑌜𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ।
𑌭𑍍𑌰𑌶𑍍𑌯𑌤𑍁 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 47 ॥
𑌅𑌪𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌤𑍃𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑍂𑌷𑌾𑌮𑌨𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌸𑍋𑌽𑌵𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌵𑌕𑍍𑌷𑌾𑌃 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 48 ॥
𑌬𑌹𑍁𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌦𑌰𑌿𑌦𑍍𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌜𑍍𑌵𑌰𑌰𑍋𑌗𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸 𑌭𑍂𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑌤𑌤 𑌕𑍍𑌲𑍇𑌶𑍀 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 49 ॥
𑌆𑌶𑌾𑌮𑌾𑌶𑌂𑌸𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌦𑍀𑌨𑌾𑌨𑌾𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌵𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌷𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌰𑍍𑌥𑌿𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌤𑌥𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 50 ॥
𑌮𑌾𑌯𑌯𑌾 𑌰𑌮𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌪𑌰𑍁𑌷𑌃 𑌪𑌿𑌶𑍁𑌨𑍋𑌽𑌶𑍁𑌚𑌿𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌭𑍀𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 51 ॥
𑌋𑌤𑍁𑌸𑍍𑌨𑌾𑌤𑌾𑌂 𑌸𑌤𑍀𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌮𑍃𑌤𑍁𑌕𑌾𑌲𑌾𑌨𑍁𑌰𑍋𑌧𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌅𑌤𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑍇𑌤 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 52 ॥
𑌸𑌧𑌰𑍍𑌮𑌦𑌾𑌰𑌾𑌨𑍍𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌜𑍍𑌯 𑌪𑌰𑌦𑌾𑌰𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌷𑍇𑌵𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌧𑌰𑍍𑌮𑌰𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑍂𑌢𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 53 ॥
𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌲𑍁𑌪𑍍𑌤𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌤𑍍 ।
𑌤𑌦𑍇𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑍇𑌤 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 54 ॥
𑌪𑌾𑌨𑍀𑌯𑌦𑍂𑌷𑌕𑍇 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌤𑌥𑍈𑌵 𑌵𑌿𑌷𑌦𑌾𑌯𑌕𑍇 ।
𑌯𑌤𑍍𑌤𑌦𑍇𑌕𑌸𑍍𑌸 𑌲𑌭𑌤𑌾𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 55 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑌾𑌯𑍋𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍂𑌜𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌕𑌲𑍁𑌷𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌬𑌾𑌲𑌵𑌤𑍍𑌸𑌾𑌂 𑌚 𑌗𑌾𑌂 𑌦𑍋𑌗𑍍𑌧𑍁 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋 𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 56 ॥
𑌤𑍁𑌰𑍍𑌷𑍍𑌣𑌾𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌸𑌤𑌿 𑌪𑌾𑌨𑍀𑌯𑍇 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌲𑌮𑍍𑌭𑍇𑌨 𑌯𑍋𑌜𑌯𑍇𑌤𑍍 ।
𑌲𑌭𑍇𑌤 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 57 ॥
𑌭𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌵𑌦𑌮𑌾𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌪𑍇𑌨 𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯𑍇𑌤 𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍁𑌮𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌃 ॥ 58 ॥
𑌵𑌿𑌹𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌪𑌤𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌏𑌵𑌮𑌾𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌯𑌨𑍍𑌨𑍇𑌵 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌤𑍋 𑌨𑌿𑌪𑌪𑌾𑌤 𑌹 ॥ 59 ॥
𑌤𑌥𑌾 𑌤𑍁 𑌶𑌪𑌥𑍈𑌃 𑌕𑌷𑍍𑌟𑍈 𑌶𑍍𑌶𑌪𑌮𑌾𑌨𑌮𑌚𑍇𑌤𑌨𑌮𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌶𑍋𑌕𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 60 ॥
𑌮𑌮 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌭𑍂𑌯𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌪𑌜𑌾𑌯𑌤𑍇 ।
𑌶𑌪𑌥𑍈 𑌶𑍍𑌶𑌪𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌹𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌨𑍁𑌪𑌰𑍁𑌣𑌤𑍍𑌸𑌿 𑌮𑍇 ॥ 61 ॥
𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑍍𑌯𑌾 𑌨 𑌚𑌲𑌿𑌤𑍋 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌦𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌤𑍇 𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌵𑌤𑍍𑌸 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌤𑍇 𑌸𑌤𑌾𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌮𑌵𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 62 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌾𑌙𑍍𑌕𑌮𑌾𑌨𑍀𑌯 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌮𑍍 ।
𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌂 𑌰𑍁𑌰𑍋𑌦 𑌭𑍃𑌶𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌾 ॥ 63 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌲𑌪𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌮𑍋𑌹𑌾𑌚𑍍𑌚 𑌶𑍋𑌕𑌸𑌮𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌦𑍍𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌲𑍁𑌲𑌿𑌤𑌂 𑌮𑌨𑌃 ॥ 64 ॥
𑌲𑌾𑌲𑌪𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌚𑍇𑌤𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌷𑍍𑌟𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌃 𑌪𑌤𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌭𑍂𑌮𑍗 ।
𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌸𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌘𑌰𑍍𑌮𑌂 𑌸𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍋𑌕𑍇𑌨 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌿𑌃 ॥ 65 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcasaptatitamassargaḥ |
dīrghakālātsamutthāya sañjñāṃ labdhvā ca vīryavān |
netrābhyāmaśrupūrṇābhyāṃ dīnāmudvīkṣya mātaram || 1 ||
so'mātyamadhye bharato jananīmabhyakutsayat |
rājyaṃ na kāmaye jātu mantraye nāpi mātaram || 2 ||
abhiṣekaṃ na jānāmi yo'bhūdrājñā samīkṣitaḥ |
viprakṛṣṭehyahaṃ deśe śatrughnasahito'vasam || 3 ||
vanavāsaṃ na jānāmi rāmasyāhaṃ mahātmanaḥ |
vivāsanaṃ vā saumitre ssītāyāśca yathā'bhavat || 4 ||
tathaiva krośatastasya bharatasya mahātmanaḥ |
kausalyā śabdamājñāya sumitrāmidamabravīt || 5 ||
āgataḥ krūrakāryāyāḥ kaikeyyā bharatassutaḥ |
tamahaṃ draṣṭumicchāmi bharataṃ dīrghadarśinam || 6 ||
evamuktvā sumitrāṃ sā vivarṇā malinā kṛśā |
pratasthe bharato yatra vepamānā vicetanā || 7 ||
sa tu rāmānujaścāpi śatrughnasahitastadā |
pratasthe bharato yatra kausalyāyā niveśanam || 8 ||
tata śśatrughnabharatau kausalyāṃ prekṣya duḥkhitau |
paryaṣvajetāṃ duḥkhārtāṃ patitāṃ naṣṭacetasām || 9 ||
rudantau rudatīṃ duḥkhātsametyāryāṃ manassvinīm |
bharataṃ pratyuvācedaṃ kausalyā bhṛśaduḥkhitā || 10 ||
idaṃ te rājyakāmasya rājyaṃ prāptamakaṇṭakam |
samprāptaṃ bata kaikeyyā śaśīghraṃ krūreṇa karmaṇā || 11 ||
prasthāpya cīravasanaṃ putraṃ me vanavāsinam |
kaikeyī kaṃ guṇaṃ tatra paśyati krūradarśinī || 12 ||
kṣipraṃ māmapi kaikeyī prasthāpayitumarhati |
hiraṇyanābho yatrāste suto me sumahāyaśāḥ || 13 ||
athavā svayamevāhaṃ sumitrānucarā sukham |
agnihotraṃ puraskṛtya prasthāsye yatra rāghavaḥ || 14 ||
kāmaṃ vā svayamevādya tatra māṃ netumarhasi |
yatrāsau puruṣavyāghraḥ putro me tapyate tapaḥ || 15 ||
idaṃ hi tava vistīrṇaṃ dhanadhānyasamācitam |
hastvaśvarathasampūrṇaṃ rājyaṃ niryātitaṃ tayā || 16 ||
ityādibahubhirvākyaiḥ krūraiḥ sambhartsito'naghaḥ |
vivyathe bharatastīvraṃ vraṇe tudyeva sūcinā || 17 ||
papāta caraṇau tasyāstadā sambhrāntacetanaḥ |
vilapya bahudhā'sañjño labdhasañjñastataḥ sthitaḥ || 18 ||
evaṃ vilapamānāṃ tāṃ bharataḥ prāñjalistadā |
kausalyāṃ pratyuvācedaṃ śokairbahubhirāvṛtām || 19 ||
ārye kasmādajānantaṃ garhase māmakilbiṣam |
vipulāṃ ca mama prītiṃ sthirāṃ jānāsi rāghave || 20 ||
kṛtā śāstrānugā buddhirmābhūttasya kadācana |
satyasandha ssatāṃ śreṣṭho yasyā'ryo'numate gataḥ || 21 ||
preṣyaṃ pāpīyasāṃ yātu sūryañca pratimehatu |
hantu pādena gāṃ suptāṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 22 ||
kārayitvā mahatkarma bhartā bhṛtyamanarthakam |
adharmo yo'sya so'syāstu yasyā'ryo'numategataḥ || 23 ||
paripālayamānasya rājño bhūtāni puyatravat |
tatasnu duhyatāṃ pāpaṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 24 ||
baliṣaḍbhāgamuddhṛtya nṛpasyārakṣataḥ prajāḥ |
adharmo yo'sya so'syāstu yasyārtho'numate gataḥ || 25 ||
saṃśrutya ca tapasvibhyassatre vai yajñadakṣiṇām |
tāṃ vipralapatāṃ pāpaṃ yasyāryo'numate gataḥ || 26 ||
hastyaśvarathasambādhe yuddhe śastrasamākule |
mā sma kārṣītsatāṃ dharmaṃ yasyāryo'numate gataḥ || 27 ||
upadiṣṭaṃ susūkṣmārthaṃ śāstraṃ yatnena dhīmatā |
sa nāśayatu duṣṭātmā yasyā'ryo'numate gataḥ || 28 ||
mā ca taṃ vyūḍhabāhvaṃsaṃ candrārkasamatejasam |
drākṣīdrājyasthamāsīnaṃ yasyāryo'numategataḥ || 29 ||
pāyasaṃ kṛsaraṃ chāgaṃ vṛthā so'śnātu nirghṛṇaḥ |
gurūṃścāpyavajānātu yasyā'ryo'numate gataḥ || 30 ||
gāśca spṛśatu pādena gurūnparivadetsvayam |
mitre druhyeta so'tyantaṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 31 ||
viśvāsātkathitaṃ kiñcitparivādaṃ mithaḥ kvacit |
vivṛṇotu sa duṣṭātmā yasyā'ryo'mate gataḥ || 32 ||
akartā hyakṛtajñaśca tyaktācā'tmā nirapatrapaḥ |
loke bhavatu vidviṣṭo yasyāryo'numate gataḥ || 33 ||
putrairdāraiśca bhṛtyaiśca svagṛhe parivāritaḥ |
sa eko mṛṣṭamaśnātu yasyāryo'numate gataḥ || 34 ||
aprāpya sadṛśān dārānanapatyaḥ pramīyatām |
anavāpya kriyāṃ dharmyāṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 35 ||
mā'tmanassantatiṃ drākṣītsveṣu dāreṣu duḥkhitaḥ |
āyussamagramaprāpya ya'syāryo'numate gataḥ || 36 ||
rājastrībālavṛddhānāṃ vadhe yatpāpamucyate |
bhṛtyatyāge ca yatpāpaṃ tatpāpaṃ pratipadyatām || 37 ||
lākṣayā madhumāṃsena lohena ca viṣeṇa ca |
sadaiva bibhṛyādbhṛtyānyasyāryo'numate gataḥ || 38 ||
saṅgrame samupoḍhe sma śatrupakṣabhayaṅkare |
palāyāmāno vadhyeta yasyāryo'numate gataḥ || 39 ||
kapālapāṇiḥ pṛthivīmaṭatāṃ cīrasaṃvṛtaḥ |
bhikṣamāṇo yathonmatto yasyāryo'numate gataḥ || 40 ||
madye prasakto bhavatu strīṣvakṣeṣu ca nityaśaḥ |
kāmakrodhābhibhūtastu yasyāryo'numate gataḥ || 41 ||
māsma dharme mano bhūyādadharmaṃ sa niṣevatām |
apātravarṣī bhavatu yasyāryo'numate gataḥ || 42 ||
sañcitānyasya vittani vividhāni sahasraśaḥ |
dasyubhirvipralupyantāṃ yasyāryo'numate gataḥ || 43 ||
ubhe sandhye śayānasya yatpāpaṃ parikalpyate |
taccapāpaṃ bhavettasya yasyāryo'numate gataḥ || 44 ||
yadagnidāyake pāpaṃ yatpāpaṃ guratalpage |
mitradrohe ca yatpāpaṃ tatpāpaṃ pratipadyatām || 45 ||
devatānāṃ pitrūṇāṃ ca mātāpitrostathaiva ca |
mā sma kārṣītsa śuśrūṣāṃ yasyāryo'numate gataḥ || 46 ||
satāṃ lokātsatāṃ kīrtyā ssañjuṣṭātkarmaṇastathā |
bhraśyatu kṣipramadyaiva yasyāryo'numate gataḥ || 47 ||
apāsya mātṛśuśrūṣāmanarthe so'vatiṣṭhatām |
dīrghabāhurmahāvakṣāḥ yasyāryo'numate gataḥ || 48 ||
bahuputro daridraśca jvararogasamanvitaḥ |
sa bhūyātsatata kleśī yasyāryo'numate gataḥ || 49 ||
āśāmāśaṃsamānānāṃ dīnānāmūrdhvacakṣuṣām |
arthināṃ vitathāṃ kuryādyasyāryo'numate gataḥ || 50 ||
māyayā ramatāṃ nityaṃ paruṣaḥ piśuno'śuciḥ |
rājño bhītastvadharmātmā yasyāryo'numate gataḥ || 51 ||
ṛtusnātāṃ satīṃ bhāryāmṛtukālānurodhinīm |
ativarteta duṣṭātmā yasyāryo'numate gataḥ || 52 ||
sadharmadārānparityajya paradārānniṣevatām |
tyaktadharmaratirmūḍho yasyāryo'numate gataḥ || 53 ||
vipraluptaprajātasya duṣkṛtaṃ brāhmaṇasya yat |
tadeva pratipadyeta yasyāryo'numate gataḥ || 54 ||
pānīyadūṣake pāpaṃ tathaiva viṣadāyake |
yattadekassa labhatāṃ yasyāryo'numate gataḥ || 55 ||
brāhmaṇāyodyatāṃ pūjāṃ vihantu kaluṣendriyaḥ |
bālavatsāṃ ca gāṃ dogdhu yasyāryo 'numate gataḥ || 56 ||
turṣṇārtaṃ sati pānīye vipralambhena yojayet |
labheta tasya yatpāpaṃ yasyāryo'numate gataḥ || 57 ||
bhaktyā vivadamāneṣu mārgamāśritya paśyataḥ |
tasya pāpena yujyeta yasyāryo'numate gataḥ || 58 ||
vihīnāṃ patiputrābhyāṃ kausalyāṃ pārthivātmajaḥ |
evamāśvāsayanneva duḥkhārto nipapāta ha || 59 ||
tathā tu śapathaiḥ kaṣṭai śśapamānamacetanam |
bharataṃ śokasantaptaṃ kausalyā vākyamabravīt || 60 ||
mama duḥkhamidaṃ putra bhūyassamupajāyate |
śapathai śśapamāno hi prāṇānuparuṇatsi me || 61 ||
diṣṭyā na calito dharmādātmā te sahalakṣmaṇaḥ |
vatsa satyapratijño te satāṃ lokamavāpsyasi || 62 ||
ityuktvā cāṅkamānīya bharataṃ bhrātṛvatsalam |
pariṣvajya mahābāhuṃ ruroda bhṛśaduḥkhitā || 63 ||
evaṃ vilapamānasya duḥkhārtasya mahātmanaḥ |
mohācca śokasamrodhādbabhūva lulitaṃ manaḥ || 64 ||
lālapyamānasya vicetanasya praṇaṣṭabuddheḥ patitasya bhūmau |
muhurmuhurniśśvasataśca gharmaṃ sā tasya śokena jagāma rātriḥ || 65 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcasaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ पञ्चसप्ततितमस्सर्गः ।
दीर्घकालात्समुत्थाय सञ्ज्ञां लब्ध्वा च वीर्यवान् ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां दीनामुद्वीक्ष्य मातरम् ॥ 1 ॥
सोऽमात्यमध्ये भरतो जननीमभ्यकुत्सयत् ।
राज्यं न कामये जातु मन्त्रये नापि मातरम् ॥ 2 ॥
अभिषेकं न जानामि योऽभूद्राज्ञा समीक्षितः ।
विप्रकृष्टेह्यहं देशे शत्रुघ्नसहितोऽवसम् ॥ 3 ॥
वनवासं न जानामि रामस्याहं महात्मनः ।
विवासनं वा सौमित्रे स्सीतायाश्च यथाऽभवत् ॥ 4 ॥
तथैव क्रोशतस्तस्य भरतस्य महात्मनः ।
कौसल्या शब्दमाज्ञाय सुमित्रामिदमब्रवीत् ॥ 5 ॥
आगतः क्रूरकार्यायाः कैकेय्या भरतस्सुतः ।
तमहं द्रष्टुमिच्छामि भरतं दीर्घदर्शिनम् ॥ 6 ॥
एवमुक्त्वा सुमित्रां सा विवर्णा मलिना कृशा ।
प्रतस्थे भरतो यत्र वेपमाना विचेतना ॥ 7 ॥
स तु रामानुजश्चापि शत्रुघ्नसहितस्तदा ।
प्रतस्थे भरतो यत्र कौसल्याया निवेशनम् ॥ 8 ॥
तत श्शत्रुघ्नभरतौ कौसल्यां प्रेक्ष्य दुःखितौ ।
पर्यष्वजेतां दुःखार्तां पतितां नष्टचेतसाम् ॥ 9 ॥
रुदन्तौ रुदतीं दुःखात्समेत्यार्यां मनस्स्विनीम् ।
भरतं प्रत्युवाचेदं कौसल्या भृशदुःखिता ॥ 10 ॥
इदं ते राज्यकामस्य राज्यं प्राप्तमकण्टकम् ।
सम्प्राप्तं बत कैकेय्या शशीघ्रं क्रूरेण कर्मणा ॥ 11 ॥
प्रस्थाप्य चीरवसनं पुत्रं मे वनवासिनम् ।
कैकेयी कं गुणं तत्र पश्यति क्रूरदर्शिनी ॥ 12 ॥
क्षिप्रं मामपि कैकेयी प्रस्थापयितुमर्हति ।
हिरण्यनाभो यत्रास्ते सुतो मे सुमहायशाः ॥ 13 ॥
अथवा स्वयमेवाहं सुमित्रानुचरा सुखम् ।
अग्निहोत्रं पुरस्कृत्य प्रस्थास्ये यत्र राघवः ॥ 14 ॥
कामं वा स्वयमेवाद्य तत्र मां नेतुमर्हसि ।
यत्रासौ पुरुषव्याघ्रः पुत्रो मे तप्यते तपः ॥ 15 ॥
इदं हि तव विस्तीर्णं धनधान्यसमाचितम् ।
हस्त्वश्वरथसम्पूर्णं राज्यं निर्यातितं तया ॥ 16 ॥
इत्यादिबहुभिर्वाक्यैः क्रूरैः सम्भर्त्सितोऽनघः ।
विव्यथे भरतस्तीव्रं व्रणे तुद्येव सूचिना ॥ 17 ॥
पपात चरणौ तस्यास्तदा सम्भ्रान्तचेतनः ।
विलप्य बहुधाऽसञ्ज्ञो लब्धसञ्ज्ञस्ततः स्थितः ॥ 18 ॥
एवं विलपमानां तां भरतः प्राञ्जलिस्तदा ।
कौसल्यां प्रत्युवाचेदं शोकैर्बहुभिरावृताम् ॥ 19 ॥
आर्ये कस्मादजानन्तं गर्हसे मामकिल्बिषम् ।
विपुलां च मम प्रीतिं स्थिरां जानासि राघवे ॥ 20 ॥
कृता शास्त्रानुगा बुद्धिर्माभूत्तस्य कदाचन ।
सत्यसन्ध स्सतां श्रेष्ठो यस्याऽर्योऽनुमते गतः ॥ 21 ॥
प्रेष्यं पापीयसां यातु सूर्यञ्च प्रतिमेहतु ।
हन्तु पादेन गां सुप्तां यस्याऽर्योऽनुमते गतः ॥ 22 ॥
कारयित्वा महत्कर्म भर्ता भृत्यमनर्थकम् ।
अधर्मो योऽस्य सोऽस्यास्तु यस्याऽर्योऽनुमतेगतः ॥ 23 ॥
परिपालयमानस्य राज्ञो भूतानि पुयत्रवत् ।
ततस्नु दुह्यतां पापं यस्याऽर्योऽनुमते गतः ॥ 24 ॥
बलिषड्भागमुद्धृत्य नृपस्यारक्षतः प्रजाः ।
अधर्मो योऽस्य सोऽस्यास्तु यस्यार्थोऽनुमते गतः ॥ 25 ॥
संश्रुत्य च तपस्विभ्यस्सत्रे वै यज्ञदक्षिणाम् ।
तां विप्रलपतां पापं यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 26 ॥
हस्त्यश्वरथसम्बाधे युद्धे शस्त्रसमाकुले ।
मा स्म कार्षीत्सतां धर्मं यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 27 ॥
उपदिष्टं सुसूक्ष्मार्थं शास्त्रं यत्नेन धीमता ।
स नाशयतु दुष्टात्मा यस्याऽर्योऽनुमते गतः ॥ 28 ॥
मा च तं व्यूढबाह्वंसं चन्द्रार्कसमतेजसम् ।
द्राक्षीद्राज्यस्थमासीनं यस्यार्योऽनुमतेगतः ॥ 29 ॥
पायसं कृसरं छागं वृथा सोऽश्नातु निर्घृणः ।
गुरूंश्चाप्यवजानातु यस्याऽर्योऽनुमते गतः ॥ 30 ॥
गाश्च स्पृशतु पादेन गुरून्परिवदेत्स्वयम् ।
मित्रे द्रुह्येत सोऽत्यन्तं यस्याऽर्योऽनुमते गतः ॥ 31 ॥
विश्वासात्कथितं किञ्चित्परिवादं मिथः क्वचित् ।
विवृणोतु स दुष्टात्मा यस्याऽर्योऽमते गतः ॥ 32 ॥
अकर्ता ह्यकृतज्ञश्च त्यक्ताचाऽत्मा निरपत्रपः ।
लोके भवतु विद्विष्टो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 33 ॥
पुत्रैर्दारैश्च भृत्यैश्च स्वगृहे परिवारितः ।
स एको मृष्टमश्नातु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 34 ॥
अप्राप्य सदृशान् दाराननपत्यः प्रमीयताम् ।
अनवाप्य क्रियां धर्म्यां यस्याऽर्योऽनुमते गतः ॥ 35 ॥
माऽत्मनस्सन्ततिं द्राक्षीत्स्वेषु दारेषु दुःखितः ।
आयुस्समग्रमप्राप्य यऽस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 36 ॥
राजस्त्रीबालवृद्धानां वधे यत्पापमुच्यते ।
भृत्यत्यागे च यत्पापं तत्पापं प्रतिपद्यताम् ॥ 37 ॥
लाक्षया मधुमांसेन लोहेन च विषेण च ।
सदैव बिभृयाद्भृत्यान्यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 38 ॥
सङ्ग्रमे समुपोढे स्म शत्रुपक्षभयङ्करे ।
पलायामानो वध्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 39 ॥
कपालपाणिः पृथिवीमटतां चीरसंवृतः ।
भिक्षमाणो यथोन्मत्तो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 40 ॥
मद्ये प्रसक्तो भवतु स्त्रीष्वक्षेषु च नित्यशः ।
कामक्रोधाभिभूतस्तु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 41 ॥
मास्म धर्मे मनो भूयादधर्मं स निषेवताम् ।
अपात्रवर्षी भवतु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 42 ॥
सञ्चितान्यस्य वित्तनि विविधानि सहस्रशः ।
दस्युभिर्विप्रलुप्यन्तां यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 43 ॥
उभे सन्ध्ये शयानस्य यत्पापं परिकल्प्यते ।
तच्चपापं भवेत्तस्य यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 44 ॥
यदग्निदायके पापं यत्पापं गुरतल्पगे ।
मित्रद्रोहे च यत्पापं तत्पापं प्रतिपद्यताम् ॥ 45 ॥
देवतानां पित्रूणां च मातापित्रोस्तथैव च ।
मा स्म कार्षीत्स शुश्रूषां यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 46 ॥
सतां लोकात्सतां कीर्त्या स्सञ्जुष्टात्कर्मणस्तथा ।
भ्रश्यतु क्षिप्रमद्यैव यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 47 ॥
अपास्य मातृशुश्रूषामनर्थे सोऽवतिष्ठताम् ।
दीर्घबाहुर्महावक्षाः यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 48 ॥
बहुपुत्रो दरिद्रश्च ज्वररोगसमन्वितः ।
स भूयात्सतत क्लेशी यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 49 ॥
आशामाशंसमानानां दीनानामूर्ध्वचक्षुषाम् ।
अर्थिनां वितथां कुर्याद्यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 50 ॥
मायया रमतां नित्यं परुषः पिशुनोऽशुचिः ।
राज्ञो भीतस्त्वधर्मात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 51 ॥
ऋतुस्नातां सतीं भार्यामृतुकालानुरोधिनीम् ।
अतिवर्तेत दुष्टात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 52 ॥
सधर्मदारान्परित्यज्य परदारान्निषेवताम् ।
त्यक्तधर्मरतिर्मूढो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 53 ॥
विप्रलुप्तप्रजातस्य दुष्कृतं ब्राह्मणस्य यत् ।
तदेव प्रतिपद्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 54 ॥
पानीयदूषके पापं तथैव विषदायके ।
यत्तदेकस्स लभतां यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 55 ॥
ब्राह्मणायोद्यतां पूजां विहन्तु कलुषेन्द्रियः ।
बालवत्सां च गां दोग्धु यस्यार्यो ऽनुमते गतः ॥ 56 ॥
तुर्ष्णार्तं सति पानीये विप्रलम्भेन योजयेत् ।
लभेत तस्य यत्पापं यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 57 ॥
भक्त्या विवदमानेषु मार्गमाश्रित्य पश्यतः ।
तस्य पापेन युज्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ 58 ॥
विहीनां पतिपुत्राभ्यां कौसल्यां पार्थिवात्मजः ।
एवमाश्वासयन्नेव दुःखार्तो निपपात ह ॥ 59 ॥
तथा तु शपथैः कष्टै श्शपमानमचेतनम् ।
भरतं शोकसन्तप्तं कौसल्या वाक्यमब्रवीत् ॥ 60 ॥
मम दुःखमिदं पुत्र भूयस्समुपजायते ।
शपथै श्शपमानो हि प्राणानुपरुणत्सि मे ॥ 61 ॥
दिष्ट्या न चलितो धर्मादात्मा ते सहलक्ष्मणः ।
वत्स सत्यप्रतिज्ञो ते सतां लोकमवाप्स्यसि ॥ 62 ॥
इत्युक्त्वा चाङ्कमानीय भरतं भ्रातृवत्सलम् ।
परिष्वज्य महाबाहुं रुरोद भृशदुःखिता ॥ 63 ॥
एवं विलपमानस्य दुःखार्तस्य महात्मनः ।
मोहाच्च शोकसम्रोधाद्बभूव लुलितं मनः ॥ 64 ॥
लालप्यमानस्य विचेतनस्य प्रणष्टबुद्धेः पतितस्य भूमौ ।
मुहुर्मुहुर्निश्श्वसतश्च घर्मं सा तस्य शोकेन जगाम रात्रिः ॥ 65 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे पञ्चसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcasaptatitamassargaḥ |
dīrghakālātsamutthāya sañjñāṃ labdhvā ca vīryavān |
netrābhyāmaśrupūrṇābhyāṃ dīnāmudvīkṣya mātaram || 1 ||
so'mātyamadhye bharato jananīmabhyakutsayat |
rājyaṃ na kāmaye jātu mantraye nāpi mātaram || 2 ||
abhiṣekaṃ na jānāmi yo'bhūdrājñā samīkṣitaḥ |
viprakṛṣṭehyahaṃ deśe śatrughnasahito'vasam || 3 ||
vanavāsaṃ na jānāmi rāmasyāhaṃ mahātmanaḥ |
vivāsanaṃ vā saumitre ssītāyāśca yathā'bhavat || 4 ||
tathaiva krośatastasya bharatasya mahātmanaḥ |
kausalyā śabdamājñāya sumitrāmidamabravīt || 5 ||
āgataḥ krūrakāryāyāḥ kaikeyyā bharatassutaḥ |
tamahaṃ draṣṭumicchāmi bharataṃ dīrghadarśinam || 6 ||
evamuktvā sumitrāṃ sā vivarṇā malinā kṛśā |
pratasthe bharato yatra vepamānā vicetanā || 7 ||
sa tu rāmānujaścāpi śatrughnasahitastadā |
pratasthe bharato yatra kausalyāyā niveśanam || 8 ||
tata śśatrughnabharatau kausalyāṃ prekṣya duḥkhitau |
paryaṣvajetāṃ duḥkhārtāṃ patitāṃ naṣṭacetasām || 9 ||
rudantau rudatīṃ duḥkhātsametyāryāṃ manassvinīm |
bharataṃ pratyuvācedaṃ kausalyā bhṛśaduḥkhitā || 10 ||
idaṃ te rājyakāmasya rājyaṃ prāptamakaṇṭakam |
samprāptaṃ bata kaikeyyā śaśīghraṃ krūreṇa karmaṇā || 11 ||
prasthāpya cīravasanaṃ putraṃ me vanavāsinam |
kaikeyī kaṃ guṇaṃ tatra paśyati krūradarśinī || 12 ||
kṣipraṃ māmapi kaikeyī prasthāpayitumarhati |
hiraṇyanābho yatrāste suto me sumahāyaśāḥ || 13 ||
athavā svayamevāhaṃ sumitrānucarā sukham |
agnihotraṃ puraskṛtya prasthāsye yatra rāghavaḥ || 14 ||
kāmaṃ vā svayamevādya tatra māṃ netumarhasi |
yatrāsau puruṣavyāghraḥ putro me tapyate tapaḥ || 15 ||
idaṃ hi tava vistīrṇaṃ dhanadhānyasamācitam |
hastvaśvarathasampūrṇaṃ rājyaṃ niryātitaṃ tayā || 16 ||
ityādibahubhirvākyaiḥ krūraiḥ sambhartsito'naghaḥ |
vivyathe bharatastīvraṃ vraṇe tudyeva sūcinā || 17 ||
papāta caraṇau tasyāstadā sambhrāntacetanaḥ |
vilapya bahudhā'sañjño labdhasañjñastataḥ sthitaḥ || 18 ||
evaṃ vilapamānāṃ tāṃ bharataḥ prāñjalistadā |
kausalyāṃ pratyuvācedaṃ śokairbahubhirāvṛtām || 19 ||
ārye kasmādajānantaṃ garhase māmakilbiṣam |
vipulāṃ ca mama prītiṃ sthirāṃ jānāsi rāghave || 20 ||
kṛtā śāstrānugā buddhirmābhūttasya kadācana |
satyasandha ssatāṃ śreṣṭho yasyā'ryo'numate gataḥ || 21 ||
preṣyaṃ pāpīyasāṃ yātu sūryañca pratimehatu |
hantu pādena gāṃ suptāṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 22 ||
kārayitvā mahatkarma bhartā bhṛtyamanarthakam |
adharmo yo'sya so'syāstu yasyā'ryo'numategataḥ || 23 ||
paripālayamānasya rājño bhūtāni puyatravat |
tatasnu duhyatāṃ pāpaṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 24 ||
baliṣaḍbhāgamuddhṛtya nṛpasyārakṣataḥ prajāḥ |
adharmo yo'sya so'syāstu yasyārtho'numate gataḥ || 25 ||
saṃśrutya ca tapasvibhyassatre vai yajñadakṣiṇām |
tāṃ vipralapatāṃ pāpaṃ yasyāryo'numate gataḥ || 26 ||
hastyaśvarathasambādhe yuddhe śastrasamākule |
mā sma kārṣītsatāṃ dharmaṃ yasyāryo'numate gataḥ || 27 ||
upadiṣṭaṃ susūkṣmārthaṃ śāstraṃ yatnena dhīmatā |
sa nāśayatu duṣṭātmā yasyā'ryo'numate gataḥ || 28 ||
mā ca taṃ vyūḍhabāhvaṃsaṃ candrārkasamatejasam |
drākṣīdrājyasthamāsīnaṃ yasyāryo'numategataḥ || 29 ||
pāyasaṃ kṛsaraṃ chāgaṃ vṛthā so'śnātu nirghṛṇaḥ |
gurūṃścāpyavajānātu yasyā'ryo'numate gataḥ || 30 ||
gāśca spṛśatu pādena gurūnparivadetsvayam |
mitre druhyeta so'tyantaṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 31 ||
viśvāsātkathitaṃ kiñcitparivādaṃ mithaḥ kvacit |
vivṛṇotu sa duṣṭātmā yasyā'ryo'mate gataḥ || 32 ||
akartā hyakṛtajñaśca tyaktācā'tmā nirapatrapaḥ |
loke bhavatu vidviṣṭo yasyāryo'numate gataḥ || 33 ||
putrairdāraiśca bhṛtyaiśca svagṛhe parivāritaḥ |
sa eko mṛṣṭamaśnātu yasyāryo'numate gataḥ || 34 ||
aprāpya sadṛśān dārānanapatyaḥ pramīyatām |
anavāpya kriyāṃ dharmyāṃ yasyā'ryo'numate gataḥ || 35 ||
mā'tmanassantatiṃ drākṣītsveṣu dāreṣu duḥkhitaḥ |
āyussamagramaprāpya ya'syāryo'numate gataḥ || 36 ||
rājastrībālavṛddhānāṃ vadhe yatpāpamucyate |
bhṛtyatyāge ca yatpāpaṃ tatpāpaṃ pratipadyatām || 37 ||
lākṣayā madhumāṃsena lohena ca viṣeṇa ca |
sadaiva bibhṛyādbhṛtyānyasyāryo'numate gataḥ || 38 ||
saṅgrame samupoḍhe sma śatrupakṣabhayaṅkare |
palāyāmāno vadhyeta yasyāryo'numate gataḥ || 39 ||
kapālapāṇiḥ pṛthivīmaṭatāṃ cīrasaṃvṛtaḥ |
bhikṣamāṇo yathonmatto yasyāryo'numate gataḥ || 40 ||
madye prasakto bhavatu strīṣvakṣeṣu ca nityaśaḥ |
kāmakrodhābhibhūtastu yasyāryo'numate gataḥ || 41 ||
māsma dharme mano bhūyādadharmaṃ sa niṣevatām |
apātravarṣī bhavatu yasyāryo'numate gataḥ || 42 ||
sañcitānyasya vittani vividhāni sahasraśaḥ |
dasyubhirvipralupyantāṃ yasyāryo'numate gataḥ || 43 ||
ubhe sandhye śayānasya yatpāpaṃ parikalpyate |
taccapāpaṃ bhavettasya yasyāryo'numate gataḥ || 44 ||
yadagnidāyake pāpaṃ yatpāpaṃ guratalpage |
mitradrohe ca yatpāpaṃ tatpāpaṃ pratipadyatām || 45 ||
devatānāṃ pitrūṇāṃ ca mātāpitrostathaiva ca |
mā sma kārṣītsa śuśrūṣāṃ yasyāryo'numate gataḥ || 46 ||
satāṃ lokātsatāṃ kīrtyā ssañjuṣṭātkarmaṇastathā |
bhraśyatu kṣipramadyaiva yasyāryo'numate gataḥ || 47 ||
apāsya mātṛśuśrūṣāmanarthe so'vatiṣṭhatām |
dīrghabāhurmahāvakṣāḥ yasyāryo'numate gataḥ || 48 ||
bahuputro daridraśca jvararogasamanvitaḥ |
sa bhūyātsatata kleśī yasyāryo'numate gataḥ || 49 ||
āśāmāśaṃsamānānāṃ dīnānāmūrdhvacakṣuṣām |
arthināṃ vitathāṃ kuryādyasyāryo'numate gataḥ || 50 ||
māyayā ramatāṃ nityaṃ paruṣaḥ piśuno'śuciḥ |
rājño bhītastvadharmātmā yasyāryo'numate gataḥ || 51 ||
ṛtusnātāṃ satīṃ bhāryāmṛtukālānurodhinīm |
ativarteta duṣṭātmā yasyāryo'numate gataḥ || 52 ||
sadharmadārānparityajya paradārānniṣevatām |
tyaktadharmaratirmūḍho yasyāryo'numate gataḥ || 53 ||
vipraluptaprajātasya duṣkṛtaṃ brāhmaṇasya yat |
tadeva pratipadyeta yasyāryo'numate gataḥ || 54 ||
pānīyadūṣake pāpaṃ tathaiva viṣadāyake |
yattadekassa labhatāṃ yasyāryo'numate gataḥ || 55 ||
brāhmaṇāyodyatāṃ pūjāṃ vihantu kaluṣendriyaḥ |
bālavatsāṃ ca gāṃ dogdhu yasyāryo 'numate gataḥ || 56 ||
turṣṇārtaṃ sati pānīye vipralambhena yojayet |
labheta tasya yatpāpaṃ yasyāryo'numate gataḥ || 57 ||
bhaktyā vivadamāneṣu mārgamāśritya paśyataḥ |
tasya pāpena yujyeta yasyāryo'numate gataḥ || 58 ||
vihīnāṃ patiputrābhyāṃ kausalyāṃ pārthivātmajaḥ |
evamāśvāsayanneva duḥkhārto nipapāta ha || 59 ||
tathā tu śapathaiḥ kaṣṭai śśapamānamacetanam |
bharataṃ śokasantaptaṃ kausalyā vākyamabravīt || 60 ||
mama duḥkhamidaṃ putra bhūyassamupajāyate |
śapathai śśapamāno hi prāṇānuparuṇatsi me || 61 ||
diṣṭyā na calito dharmādātmā te sahalakṣmaṇaḥ |
vatsa satyapratijño te satāṃ lokamavāpsyasi || 62 ||
ityuktvā cāṅkamānīya bharataṃ bhrātṛvatsalam |
pariṣvajya mahābāhuṃ ruroda bhṛśaduḥkhitā || 63 ||
evaṃ vilapamānasya duḥkhārtasya mahātmanaḥ |
mohācca śokasamrodhādbabhūva lulitaṃ manaḥ || 64 ||
lālapyamānasya vicetanasya praṇaṣṭabuddheḥ patitasya bhūmau |
muhurmuhurniśśvasataśca gharmaṃ sā tasya śokena jagāma rātriḥ || 65 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcasaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in