2.64 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌚𑌤𑍁𑌃𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.64 Ayodhyakanda - Chatuhshashtitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌚𑌤𑍁𑌃𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌵𑌧𑌮𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌤𑍁 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑍇𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌵𑌿𑌲𑌪𑌨𑍍𑌨𑍇𑌵 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌤𑌦𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾𑌹𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌲𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌏𑌕𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌂 𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌕𑌥𑌂 𑌨𑍁 𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ॥ 2 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌘𑌟𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌵𑌾𑌰𑌿𑌣𑌾 ।
𑌆𑌶𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌤𑌮𑌹𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌯𑌥𑌾𑌽𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌪𑌥𑌂 𑌗𑌤𑌃 ॥ 3 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌰𑌾𑌹𑌂 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌬𑌲𑌾𑌵𑌨𑍍𑌧𑍗 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌵𑌪𑌰𑌿𑌣𑌾𑌯𑌕𑍗 ।
𑌅𑌪𑌶𑍍𑌯𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌿𑌤𑌰𑍗 𑌲𑍂𑌨𑌪𑌕𑍍𑌷𑌾𑌵𑌿𑌵 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑍗 ॥ 4 ॥
𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌭𑌿𑌰𑌾𑌸𑍀𑌨𑍗 𑌕𑌥𑌾𑌭𑌿𑌰𑌪𑌰𑌿𑌶𑍍𑌰𑌮𑍗 ।
𑌤𑌾𑌮𑌾𑌶𑌾𑌂 𑌮𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌹𑍀𑌨𑌾𑌵𑍁𑌦𑌾𑌸𑍀𑌨𑌾𑌵𑌨𑌾𑌥𑌵𑌤𑍍 ॥ 5 ॥
𑌶𑍋𑌕𑍋𑌪𑌹𑌤𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌭𑌯𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌚𑍇𑌤𑌨𑌃 ।
𑌤𑌚𑍍𑌚𑌾𑌽𑌶𑍍𑌰𑌮𑌪𑌦𑌂 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌭𑍂𑌯𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑌮𑌹𑌂 𑌗𑌤𑌃 ॥ 6 ॥
𑌪𑌦𑌶𑌬𑍍𑌦𑌂 𑌤𑍁 𑌮𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌭𑌾𑌷𑌤 ।
𑌕𑌿𑌂 𑌚𑌿𑌰𑌾𑌯𑌸𑌿 𑌮𑍇 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌪𑌾𑌨𑍀𑌯𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌨𑌯 ॥ 7 ॥
𑌯𑌨𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌤𑌾𑌤 𑌸𑌲𑌿𑌲𑍇 𑌕𑍍𑌰𑍀𑌡𑌿𑌤𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌉𑌤𑍍𑌕𑌣𑍍𑌠𑌿𑌤𑌾 𑌤𑍇 𑌮𑌾𑌤𑍇𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌵𑍍𑌯𑌲𑍀𑌕𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌤𑍇 𑌯𑌦𑌿 𑌵𑌾 𑌮𑌯𑌾 ।
𑌨 𑌤𑌨𑍍𑌮𑌨𑌸𑌿 𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌤𑌾𑌤 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾 ॥ 9 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌗𑌤𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌹𑍀𑌨𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌷𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑌾𑌸𑌕𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨𑍋 𑌨𑌾𑌭𑌿𑌭𑌾𑌷𑌸𑍇 ॥ 10 ॥
𑌮𑍁𑌨𑌿𑌮𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌯𑌾 𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌤𑌮𑌹𑌂 𑌸𑌜𑍍𑌜𑌮𑌾𑌨𑌯𑌾 ।
𑌹𑍀𑌨𑌵𑍍𑌯𑌞𑍍𑌜𑌨𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌭𑍀𑌤𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤 𑌇𑌵𑌾𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌮𑌨𑌸𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌭𑌿𑌰𑌭𑌿𑌸𑌂𑌸𑍍𑌤𑌭𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌗𑍍𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌆𑌚𑌚𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌹𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌜𑌂 𑌭𑌯𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑍋 𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌸𑌜𑍍𑌜𑌨𑌾𑌵𑌮𑌤𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌕𑌰𑍍𑌮𑌜𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌭𑌗𑌵𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌸𑌰𑌯𑍂𑌤𑍀𑌰𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌜𑌿𑌘𑌾𑌂𑌸𑍁𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌾𑌪𑌦𑌂 𑌕𑌞𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌨𑌿𑌪𑌾𑌨𑍇 𑌚𑌾𑌽𑌗𑌤𑌂 𑌗𑌜𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌤𑌤𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍋 𑌮𑌯𑌾 𑌶𑌬𑍍𑌦𑍋 𑌜𑌲𑍇 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌯𑌤𑌃 ।
𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑍋𑌽𑌯𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌮𑌤𑍍𑌵𑌾𑌽𑌯𑌂 𑌬𑌾𑌣𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌹𑌤𑍋 𑌮𑌯𑌾 ॥ 15 ॥
𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌦𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑌮𑌪𑌶𑍍𑌯𑌮𑌿𑌷𑍁𑌣𑌾 𑌹𑍃𑌦𑌿 ।
𑌵𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌗𑌤𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌂 𑌶𑌯𑌾𑌨𑌂 𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌤𑌾𑌪𑌸𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌭𑌗𑌵𑌚𑍍𑌛𑌶𑌬𑍍𑌦𑌮𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌮𑌯𑌾 𑌗𑌜𑌜𑌿𑌘𑌾𑌂𑌸𑍁𑌨𑌾 ।
𑌵𑌿𑌸𑍃𑌪𑍍𑌟𑍋𑌽𑌮𑍍𑌭𑌸𑌿 𑌨𑌾𑌰𑌾𑌚𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌤𑍇 𑌨𑌿𑌹𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌃 ॥ 17 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌵𑌚𑌨𑌾𑌦𑍁𑌪𑍇𑌤𑍍𑌯 𑌪𑌰𑌿𑌤𑌪𑍍𑌯𑌤𑌃 ।
𑌸 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑌹𑌸𑌾 𑌬𑌾𑌣 𑌉𑌧𑍃𑌤𑍋 𑌮𑌰𑍍𑌮𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 18 ॥
𑌸 𑌚𑍋𑌧𑍃𑌤𑍇𑌨 𑌬𑌾𑌣𑍇𑌨 𑌤𑌤𑍍𑌰𑍈𑌵 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ।
𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑍗 𑌪𑌿𑌤𑌰𑍗 𑌶𑍋𑌚𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌧𑌾𑌵𑌿𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌲𑌪𑍍𑌯 𑌚 ॥ 19 ॥
𑌅𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌦𑍍𑌭𑌵𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑌾𑌽𑌭𑌿𑌹𑌤𑍋 𑌮𑌯𑌾 ।
𑌶𑍇𑌷𑌮𑍇𑌵𑌂 𑌗𑌤𑍇 𑌯𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌤𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑍀𑌦𑌤𑍁 𑌮𑍇 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ॥ 20 ॥
𑌸 𑌤𑌚𑍍𑌚𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌚𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌂 𑌮𑌯𑍋𑌕𑍍𑌤𑌮𑌘𑌶𑌂𑌸𑌿𑌨𑌾 ।
𑌨𑌾𑌶𑌕𑌤𑍍𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌮𑌾𑌯𑌾𑌸𑌮𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍃𑌷𑌿𑌃 ॥ 21 ॥
𑌸 𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌵𑌦𑌨𑍋 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍍𑌶𑍋𑌕𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌃 ।
𑌮𑌾𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑍇𑌤𑌦𑌶𑍁𑌭𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌮𑍇 𑌕𑌥𑌯𑍇𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌫𑌲𑍇𑌨𑍍𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌾 𑌸𑍍𑌮 𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌸𑌦𑍍𑌯 𑌶𑍍𑌶𑌤𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌧𑌾 ॥ 23 ॥
𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑍇𑌣 𑌵𑌧𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌵𑌾𑌨𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌥𑍇 𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌤𑌃 ।
𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌕𑍃𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌾𑌚𑍍𑌚𑍍𑌯𑌾𑌵𑌯𑍇𑌦𑌪𑌿 𑌵𑌜𑍍𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌸𑌪𑍍𑌤𑌧𑌾 𑌤𑍁 𑌫𑌲𑍇𑌨𑍍𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌾 𑌮𑍁𑌨𑍗 𑌤𑌪𑌸𑌿 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌿 ।
𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌸𑍃𑌜𑌤𑌶𑍍𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌾𑌦𑍃𑌶𑍇 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌿 ॥ 25 ॥
𑌅𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌦𑍍𑌧𑌿𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌯𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑌿𑌦𑌂 𑌤𑍇𑌨𑍈𑌵 𑌜𑌵𑌸𑌿 ।
𑌅𑌪𑌿 𑌹𑍍𑌯𑌦𑍍𑌯 𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌨 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍂𑌣𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌤𑍋 𑌭𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 26 ॥
𑌨𑌯 𑌨𑍗 𑌨𑍃𑌪 𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌂 𑌚𑌾𑌭𑍍𑌯𑌭𑌾𑌷𑌤 ।
𑌅𑌦𑍍𑌯 𑌤𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌵𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌚𑌿𑌮𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 27 ॥
𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍇𑌣𑌾𑌵𑌸𑌿𑌕𑍍𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌜𑌿𑌨𑌵𑌾𑌸𑌸𑌮𑍍 ।
𑌶𑌯𑌾𑌨𑌂 𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮 𑌰𑌾𑌜𑌵𑌶𑌂 𑌗𑌤𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌹𑌮𑍇𑌕𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌨𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍗 𑌭𑍃𑌶𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑍗 ।
𑌅𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍𑌶𑌯𑌮𑌹𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌂 𑌸𑌹 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌯𑌾 ॥ 29 ॥
𑌨𑌾𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑌯𑌸𑍇 𑌮𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌨 𑌚 𑌮𑌾𑌽𑌮𑌭𑌿𑌭𑌾𑌷𑌸𑍇 ।
𑌕𑌿𑌂 𑌨𑍁 𑌶𑍇𑌷𑍇 𑌤𑍁 𑌭𑍂𑌮𑍗 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌤𑍍𑌸 𑌕𑌿𑌂 𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑍋 𑌹𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 30 ॥
𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌹𑌂 𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌯 𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕 ।
𑌕𑌿𑌂 𑌨𑍁 𑌨𑌾𑌲𑌿𑌙𑍍𑌗𑌸𑍇 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍁𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰 𑌵𑌚𑍋 𑌵𑌦 ॥ 31 ॥
𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾¶𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌽𑌹𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌙𑍍𑌗𑌮𑌮𑍍 ।
𑌅𑌧𑍀𑌯𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌧𑍁𑌰𑌂 𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑌦𑍍𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌤𑌃 ॥ 32 ॥
𑌕𑍋 𑌮𑌾𑌂 𑌸𑌨𑍍𑌦𑍍𑌯𑌾𑌮𑍁𑌪𑌾𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌸𑍍𑌨𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌹𑍁𑌤𑌹𑍁𑌤𑌾𑌶𑌨𑌃 ।
𑌶𑍍𑌲𑌾𑌘𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌸𑍀𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌶𑍋𑌕𑌭𑌯𑌾𑌰𑍍𑌦𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 33 ॥
𑌕𑌨𑍍𑌦𑌮𑍂𑌲𑌫𑌲𑌂 𑌹𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍋 𑌮𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑌿𑌵𑌾𑌤𑌿𑌥𑌿𑌮𑍍 ।
𑌭𑍋𑌜𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑍍𑌯𑌮𑌪𑍍𑌰𑌗𑍍𑌰𑌹𑌮𑌨𑌾𑌯𑌕𑌮𑍍 ॥ 34 ॥
𑌇𑌮𑌾𑌮𑌨𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌚 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌚 𑌮𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌤𑍇 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌕𑌥𑌂 𑌵𑌤𑍍𑌸 𑌭𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌕𑍃𑌪𑌣𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌗𑌰𑍍𑌧𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥ 35 ॥
𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠 𑌮𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌗𑌮𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌯𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌦𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 ।
𑌶𑍍𑌵𑍋 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌗𑌨𑍍𑌤𑌾𑌸𑌿 𑌜𑌨𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌸𑌮𑍇𑌧𑌿𑌤𑌃 ॥ 36 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌵𑍈𑌵𑌸𑍍𑌵𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌾𑌰𑌤𑍀𑌮𑍍 ।
𑌕𑍍𑌷𑌮𑌤𑌾𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌰𑌾𑌜𑍋 𑌮𑍇 𑌬𑌿𑌭𑍃𑌯𑌾𑌤𑍍𑌪𑌿𑌤𑌰𑌾𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 37 ॥
𑌦𑌾𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌲𑍋𑌕𑌪𑌾𑌲𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ।
𑌈𑌦𑍃𑌶𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌮𑌾𑌕𑍍𑌷𑌯𑍍𑌯𑌾 𑌮𑍇𑌕𑌾𑌮𑌭𑌯𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌮𑍍 ॥ 38 ॥
𑌅𑌪𑌾𑌪𑍋𑌽𑌸𑌿 𑌯𑌦𑌾 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌿𑌹𑌤𑌃 𑌪𑌾𑌪𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ।
𑌤𑍇𑌨 𑌸𑌤𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌽𑌽𑌶𑍁 𑌯𑍇 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌶𑍍𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌧𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ॥ 39 ॥
𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌶𑍂𑌰𑌾 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌯𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍇𑌷𑍍𑌵𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌨𑌃 ।
𑌹𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌭𑌿𑌮𑍁𑌖𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌂 𑌵𑍍𑌰𑌜 ॥ 40 ॥
𑌯𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌸𑌗𑌰𑌶𑍍𑌶𑍈𑌬𑍍𑌯𑍋 𑌦𑌿𑌲𑍀𑌪𑍋 𑌜𑌨𑌮𑍇𑌜𑌯𑌃 ।
𑌨𑌹𑍁𑌷𑍋 𑌦𑍁𑌨𑍍𑌦𑍁𑌮𑌾𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌗𑌚𑍍𑌛 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕 ॥ 41 ॥
𑌯𑌾 𑌗𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌸𑌾𑌧𑍂𑌨𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾𑌤𑍍𑌤𑌪𑌸𑌾𑌚 𑌯𑌾 ।
𑌯𑌾 𑌭𑍂𑌮𑌿𑌦𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑌿𑌽𑌤𑌾𑌗𑍍𑌨𑍇𑌰𑍇𑌕𑌪𑌤𑍍𑌨𑍀 𑌵𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 42 ॥
𑌗𑍋𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌦𑌾𑌤𑍃𑌣𑌾𑌂 𑌯𑌾 𑌯𑌾 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌭𑍃𑌤𑌾𑌮𑌪𑌿 ।
𑌦𑍇𑌹𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑌕𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌯𑌾 𑌚 𑌤𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌗𑌚𑍍𑌛 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕 ॥ 43 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌕𑍁𑌲𑍇 𑌜𑌾𑌤𑍋 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌯𑌕𑍁𑌶𑌲𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌮𑍍 ।
𑌸 𑌤𑍁 𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌯𑍇𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨𑌿𑌹𑌤𑍋 𑌮𑌮 𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌃 ॥ 44 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌸 𑌕𑍃𑌪𑌣𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌪𑌰𑍍𑌯𑌦𑍇𑌵𑌯𑌤𑌾𑌸𑌕𑍃𑌤𑍍 ।
𑌤𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑍁𑌦𑌕𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑌹𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌯𑌾 ॥ 45 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌕𑌰𑍍𑌮𑌭𑌿𑌃 ।
𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗𑌮𑌧𑍍𑌯𑌾𑌰𑍁𑌹𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌶𑌕𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑌹 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌿𑌤𑍍 ॥ 46 ॥
𑌆𑌬𑌭𑌾𑌷𑍇 𑌚 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑍗 𑌤𑍗 𑌸𑌹 𑌶𑌕𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌤𑌾𑌪𑌸𑌃 ।
𑌆𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌯𑌚 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌪𑌿𑌤𑌰𑍗 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 47 ॥
𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌮𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌭𑌵𑌤𑍋𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌚𑌾𑌰𑌣𑌾𑌤𑍍 ।
𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑌾𑌵𑌪𑌿 𑌚 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌮 𑌮𑍂𑌲𑌮𑍁𑌪𑍈𑌷𑍍𑌯𑌤𑌃 ॥ 48 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑍇𑌨 𑌵𑌪𑍁𑌷𑍍𑌮𑌤𑌾 ।
𑌆𑌰𑍁𑌰𑍋𑌹 𑌦𑌿𑌵𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌜𑌿𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 49 ॥
𑌸 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍂𑌦𑌕𑌂 𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌤𑌾𑌪𑌸 𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌯𑌾 ।
𑌮𑌾𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 50 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌜𑌹𑌿𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌮𑌰𑌣𑍇 𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌵𑍍𑌯𑌥𑌾 ।
𑌯𑌚𑍍𑌛𑌰𑍇𑌣𑍈𑌕𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌕𑌰𑍍𑌷𑍀𑌰𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌕𑌮𑍍 ॥ 51 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌤𑍁 𑌯𑌦𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌹𑌤𑍋 𑌮𑍇 𑌸𑍁𑌤𑌶𑍍𑌶𑍁𑌚𑌿𑌃 ।
𑌤𑍇𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌭𑌿𑌶𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌃𑌖𑌮𑌤𑌿𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌮𑍍 ॥ 52 ॥
𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌜𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌯𑌦𑍇𑌤𑌨𑍍𑌮𑌮 𑌸𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌮𑍍 ।
𑌏𑌵𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌶𑍋𑌕𑍇𑌨 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 53 ॥
𑌅𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌾𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌹𑌤𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑍇𑌣 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌨𑌾𑌵𑌿𑌶𑌤𑍍𑌯𑌾𑌶𑍁 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌨𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪 ॥ 54 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌪𑍍𑌯𑍇𑌤𑌾𑌦𑍃𑌶𑍋 𑌭𑌾𑌵𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌵 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌕𑌰𑍋 𑌘𑍋𑌰𑍋 𑌦𑌾𑌤𑌾𑌰𑌮𑌿𑌵 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾 ॥ 55 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌶𑌾𑌪𑌂 𑌮𑌯𑌿 𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌲𑌪𑍍𑌯 𑌕𑌰𑍁𑌣𑌂 𑌬𑌹𑍁 ।
𑌚𑌿𑌤𑌾𑌮𑌾𑌰𑍋𑌪𑍍𑌯 𑌦𑍇𑌹𑌂 𑌤𑌨𑍍𑌮𑌿𑌥𑍁𑌨𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗𑌮𑌭𑍍𑌯𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥ 56 ॥
𑌤𑌦𑍇𑌤𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌨𑍇𑌨 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌂 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ।
𑌤𑌦𑌾 𑌬𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌶𑌬𑍍𑌦𑌵𑍇𑌧𑍍𑌯𑌨𑍁𑌶𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾 ॥ 57 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌯𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌵𑌿𑌪𑌾𑌕𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ।
𑌅𑌪𑌥𑍍𑌯𑍈𑌸𑍍𑌸𑌹𑌮𑍍𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌧𑌿𑌰𑌨𑍍𑌨𑌰𑌸𑍇 𑌯𑌥𑌾 ॥ 58 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌮𑌾𑌗𑌤𑌂 𑌭𑌦𑍍𑌰𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍋𑌦𑌾𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌃 ।
𑌯𑌦𑌹𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌶𑍋𑌕𑍇𑌨 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌦𑍍𑌯 𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 59 ॥
𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌨 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑍇 𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌮𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌫𑍃𑌶 ।
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸 𑌰𑍁𑌦𑌂𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍋 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾𑌹 𑌚 𑌭𑍂𑌮𑌿𑌪𑌃 ॥ 60 ॥
𑌏𑌤𑌨𑍍𑌮𑍇 𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌯𑌨𑍍𑌮𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌘𑌵𑍇 𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌯𑌦𑌨𑍇𑌨 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌮𑌯𑌿 ॥ 61 ॥
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑌪𑌿 𑌕𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌜𑍇𑌦𑍍𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌵𑌿𑌚𑌕𑍍𑌷𑌣𑌃 ।
𑌕𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌵𑌾 𑌨𑌾𑌸𑍂𑌯𑍇𑌤𑍍𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌸𑍁𑌤𑌃 ॥ 62 ॥
𑌯𑌦𑌿 𑌮𑌾𑌂 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑍇𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑌕𑍃𑌦𑌦𑍍𑌯 𑌲𑌭𑍇𑌤 𑌵𑌾 ।
𑌯𑌮𑌕𑍍𑌷𑌯𑌮𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌨 𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌨𑌵𑌾𑌃 ॥ 63 ॥
𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌷𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌨 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌸𑍍𑌮𑍃𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑌮 𑌵𑌿𑌲𑍁𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌦𑍂𑌤𑌾 𑌵𑍈𑌵𑌸𑍍𑌵𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌤𑍇 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 64 ॥
𑌅𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌕𑌿𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌤𑌰𑌂 𑌯𑌦𑌹𑌂 𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇 ।
𑌨 𑌹𑌿 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ॥ 65 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌜𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌉𑌚𑍍𑌛𑍋𑌷𑌯𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌸𑍍𑌤𑍋𑌕𑌮𑌿𑌵𑌾𑌤𑌪𑌃 ॥ 66 ॥
𑌨 𑌤𑍇 𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌚𑌾𑌰𑍁𑌶𑍁𑌭𑌕𑍁𑌣𑍍𑌡𑌲𑌮𑍍 ।
𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌦𑌶𑍇 𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 67 ॥
𑌪𑌦𑍍𑌮𑌪𑌤𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌂 𑌸𑍁𑌭𑍍𑌰𑍁 𑌸𑍁𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌂 𑌚𑌾𑌰𑍁𑌨𑌾𑌸𑌿𑌕𑌮𑍍 ।
𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌨𑌿𑌭𑌂 𑌮𑍁𑌖𑌮𑍍 ॥ 68 ॥
𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌶𑌾𑌰𑌦𑌸𑍍𑌯𑍇𑌨𑍍𑌦𑍋𑌃 𑌪𑍁𑌲𑍍𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌮𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑌿 𑌮𑌮 𑌨𑌾𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑌨𑍍𑌮𑍁𑌖𑌮𑍍 ॥ 69 ॥
𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌂 𑌤𑌮𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍁𑌖𑌿𑌨𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌶𑍁𑌕𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌗𑌤𑌂 𑌯𑌥𑌾 ॥ 70 ॥
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑍇 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌮𑍋𑌹𑍇𑌨 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌂 𑌸𑍀𑌦𑌤𑍀𑌵 𑌮𑍇 ।
𑌵𑍇𑌦𑌯𑍇 𑌨 𑌚 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌶𑌬𑍍𑌦𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍𑌶𑌰𑌸𑌾𑌨𑌹𑌮𑍍 ॥ 71 ॥
𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌨𑌾𑌶𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑍍𑌯𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌮𑍇 ।
𑌕𑍍𑌷𑍀𑌣𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍀𑌪𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌂𑌸𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌰𑌶𑍍𑌮𑌯𑍋 𑌯𑌥𑌾 ॥ 72 ॥
𑌅𑌯𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌭𑌵𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑍋 𑌮𑌾𑌮𑌨𑌾𑌥𑌮𑌚𑍇𑌤𑌨𑌮𑍍 ।
𑌸𑌂𑌸𑌾𑌦𑌯𑌤𑌿 𑌵𑍇𑌗𑍇𑌨 𑌯𑌥𑌾 𑌕𑍂𑌲𑌂 𑌨𑌦𑍀𑌰𑌯𑌃 ॥ 73 ॥
𑌹𑌾 𑌰𑌾𑌘𑌵 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌹𑌾 𑌮𑌮𑌾𑌽𑌯𑌾𑌸𑌨𑌾𑌶𑌨 ।
𑌹𑌾 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯 𑌮𑍇 𑌨𑌾𑌥 𑌹𑌾𑌽𑌦𑍍𑌯 𑌕𑍍𑌵𑌾𑌸𑌿 𑌗𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤 ॥ 74 ॥
𑌹𑌾 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑍇 𑌨𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌹𑌾 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿 ।
𑌹𑌾 𑌨𑍃𑌶𑌂𑌸𑍇 𑌮𑌮𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑌿 𑌕𑍁𑌲𑌪𑌾𑌂𑌸𑌨𑌿 ॥ 75 ॥
𑌇𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌤𑍁𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌧𑍗 ।
𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥 𑌶𑍍𑌶𑍋𑌚𑌞𑍍𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ॥ 76 ॥
𑌯𑌦𑌾 𑌤𑍁 𑌦𑍀𑌨𑌂 𑌕𑌥𑌯𑌨𑍍𑌨𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌵𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍁𑌰𑌃 ।
𑌗𑌤𑍇𑌽𑌰𑍍𑌧𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌭𑍃𑌶𑌦𑍁𑌃𑌖𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 𑌜𑌹𑍗 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌮𑍁𑌦𑌾𑌰𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌃 ॥ 77 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌚𑌤𑍁𑌃𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
vadhamapratirūpaṃ tu maharṣestasya rāghavaḥ |
vilapanneva dharmātmā kausalyāṃ punarabravīt || 1 ||
tadajñānānmahatpāpaṃ kṛtvāhaṃ saṅkulendriyaḥ |
ekastvacintayaṃ budhyā kathaṃ nu sukṛtaṃ bhavet || 2 ||
tatastaṃ ghaṭamādāya pūrṇaṃ paramavāriṇā |
āśramaṃ tamahaṃ prāpya yathā'khyātapathaṃ gataḥ || 3 ||
tatrāhaṃ durbalāvandhau vṛddhāvapariṇāyakau |
apaśyaṃ tasya pitarau lūnapakṣāviva dvijau || 4 ||
tannimittābhirāsīnau kathābhirapariśramau |
tāmāśāṃ matkṛte hīnāvudāsīnāvanāthavat || 5 ||
śokopahatacittaśca bhayasantrastacetanaḥ |
taccā'śramapadaṃ gatvā bhūyaśśokamahaṃ gataḥ || 6 ||
padaśabdaṃ tu me śrutvā munirvākyamabhāṣata |
kiṃ cirāyasi me putra pānīyaṃ kṣipramānaya || 7 ||
yannimittamidaṃ tāta salile krīḍitaṃ tvayā |
utkaṇṭhitā te māteyaṃ praviśa kṣipramāśramam || 8 ||
yadvyalīkaṃ kṛtaṃ putra mātrā te yadi vā mayā |
na tanmanasi kartavyaṃ tvayā tāta tapasvinā || 9 ||
tvaṃ gatistvagatīnāṃ cakṣustvaṃ hīnacakṣuṣām |
samāsaktāstvayi prāṇāḥ kiṃ tvaṃ no nābhibhāṣase || 10 ||
munimavyaktayā vācā tamahaṃ sajjamānayā |
hīnavyañjanayā prekṣya bhītacitta ivābruvam || 11 ||
manasaḥ karma ceṣṭābhirabhisaṃstabhya vāgbalam |
ācacakṣe tvahaṃ tasmai putravyasanajaṃ bhayam || 12 ||
kṣatriyo'haṃ daśaratho nāhaṃ putro mahātmanaḥ |
sajjanāvamataṃ duḥkhamidaṃ prāptaṃ svakarmajam || 13 ||
bhagavaṃścāpahasto'haṃ sarayūtīramāgataḥ |
jighāṃsuśśvāpadaṃ kañcinnipāne cā'gataṃ gajam || 14 ||
tataśśruto mayā śabdo jale kumbhasya pūryataḥ |
dvipo'yamiti matvā'yaṃ bāṇenābhihato mayā || 15 ||
gatvā nadyāstata stīramapaśyamiṣuṇā hṛdi |
vinirbhinnaṃ gataprāṇaṃ śayānaṃ bhuvi tāpasam || 16 ||
bhagavacchaśabdamālakṣya mayā gajajighāṃsunā |
visṛpṭo'mbhasi nārācastena te nihatassutaḥ || 17 ||
tatastasyaiva vacanādupetya paritapyataḥ |
sa mayā sahasā bāṇa udhṛto marmatastadā || 18 ||
sa codhṛtena bāṇena tatraiva svargamāsthitaḥ |
bhavantau pitarau śocannandhāviti vilapya ca || 19 ||
ajñānādbhavataḥ putra ssahasā'bhihato mayā |
śeṣamevaṃ gate yatsyāttatprasīdatu me muniḥ || 20 ||
sa taccrutvā vacaḥ krūraṃ mayoktamaghaśaṃsinā |
nāśakattīvramāyāsamakartuṃ bhagavānṛṣiḥ || 21 ||
sa bāṣpapūrṇavadano niśśvasanśokakarśitaḥ |
māmuvāca mahātejāḥ kṛtāñjalimupasthitam || 22 ||
yadyetadaśubhaṃ karma na tvaṃ me kathayessvayam |
phalenmūrdhā sma te rājan sadya śśatasahasradhā || 23 ||
kṣatriyeṇa vadho rājan vānaprasthe viśeṣataḥ |
jñānapūrvaṃ kṛta ssthānāccyāvayedapi vajriṇam || 24 ||
saptadhā tu phalenmūrdhā munau tapasi tiṣṭhati |
jñānādvisṛjataśśastraṃ tādṛśe brahmāvādini || 25 ||
ajñānāddhikṛtaṃ yasmādidaṃ tenaiva javasi |
api hyadya kulaṃ na syādikṣvākūṇāṃ kuto bhavān || 26 ||
naya nau nṛpa taṃ deśamiti māṃ cābhyabhāṣata |
adya taṃ draṣṭumicchāvaḥ putraṃ paścimadarśanam || 27 ||
rudhireṇāvasiktāṅgaṃ prakīrṇājinavāsasam |
śayānaṃ bhuvi nissañjñaṃ dharma rājavaśaṃ gatam || 28 ||
athāhamekastaṃ deśaṃ nītvā tau bhṛśaduḥkhitau |
asparśayamahaṃ putraṃ taṃ muniṃ saha bhāryayā || 29 ||
nābhivādayase mādya na ca mā'mabhibhāṣase |
kiṃ nu śeṣe tu bhūmau tvaṃ vatsa kiṃ kupito hyasi || 30 ||
na tvahaṃ te priyaṃ putra mātaraṃ paśya dhārmika |
kiṃ nu nāliṅgase putra sukumāra vaco vada || 31 ||
kasya vā¶rātre'haṃ śroṣyāmi hṛdayaṅgamam |
adhīyānasya madhuraṃ śāstraṃ vānyadviśeṣataḥ || 32 ||
ko māṃ sandyāmupāsyaiva snātvā hutahutāśanaḥ |
ślāghayiṣyatyupāsīnaḥ putra śokabhayārditam || 33 ||
kandamūlaphalaṃ hṛtvā ko māṃ priyamivātithim |
bhojayiṣyatyakarmaṇyamapragrahamanāyakam || 34 ||
imāmandhāṃ ca vṛddhāṃ ca mātaraṃ te tapasvinīm |
kathaṃ vatsa bhariṣyāmi kṛpaṇāṃ putragardhinīm || 35 ||
tiṣṭha māṃ māgamaḥ putra yamasya sadanaṃ prati |
śvo mayā saha gantāsi jananyā ca samedhitaḥ || 36 ||
tato vaivasvataṃ dṛṣṭvā taṃ pravakṣyāmi bhāratīm |
kṣamatāṃ dharmarājo me bibhṛyātpitarāvayam || 37 ||
dātumarhati dharmātmā lokapālo mahāyaśāḥ |
īdṛśasya mamākṣayyā mekāmabhayadakṣiṇām || 38 ||
apāpo'si yadā putra nihataḥ pāpakarmaṇā |
tena satyena gacchā''śu ye lokāśśastrayodhinām || 39 ||
yānti śūrā gatiṃ yāṃ ca saṅgrāmeṣvanivartinaḥ |
hatāstvabhimukhāḥ putra gatiṃ tāṃ paramāṃ vraja || 40 ||
yāṃ gatiṃ sagaraśśaibyo dilīpo janamejayaḥ |
nahuṣo dundumāraśca prāptāstāṃ gaccha putraka || 41 ||
yā gati ssarvasādhūnāṃ svādhyāyāttapasāca yā |
yā bhūmidasyāhi'tāgnerekapatnī vratasya ca || 42 ||
gosahasrapradātṛṇāṃ yā yā gurubhṛtāmapi |
dehanyāsakṛtāṃ yā ca tāṃ gatiṃ gaccha putraka || 43 ||
na hi tvasminkule jāto gacchatyakuśalāṃ gatim |
sa tu yāsyati yena tvaṃ nihato mama bāndhavaḥ || 44 ||
evaṃ sa kṛpaṇaṃ tatra paryadevayatāsakṛt |
tato'smai kartumudakaṃ pravṛttassahabhāryayā || 45 ||
sa tu divyena rūpeṇa muniputrassvakarmabhiḥ |
svargamadhyāruhatkṣipraṃ śakreṇa saha dharmavit || 46 ||
ābabhāṣe ca vṛddhau tau saha śakreṇa tāpasaḥ |
āśvāsyaca muhūrtaṃ tu pitarau vākyamabravīt || 47 ||
sthānamasmi mahatprāpto bhavatoḥ paricāraṇāt |
bhavantāvapi ca kṣipraṃ mama mūlamupaiṣyataḥ || 48 ||
evamuktvā tu divyena vimānena vapuṣmatā |
āruroha divaṃ kṣipraṃ muniputro jitendriyaḥ || 49 ||
sa kṛtvā tūdakaṃ tūrṇaṃ tāpasa ssaha bhāryayā |
māmuvāca mahātejāḥ kṛtāñjalimupasthitam || 50 ||
adyaiva jahiṃ māṃ rājanmaraṇe nāsti me vyathā |
yacchareṇaikaputraṃ māṃ tvamakarṣīraputrakam || 51 ||
tvayā tu yadavijñānānnihato me sutaśśuciḥ |
tena tvāmabhiśapsyāmi suduḥkhamatidāruṇam || 52 ||
putravyasanajaṃ duḥkhaṃ yadetanmama sāmpratam |
evaṃ tvaṃ putraśokena rājankālaṃ kariṣyasi || 53 ||
ajñānāttu hato yasmātkṣatriyeṇa tvayā muniḥ |
tasmāttvāṃ nāviśatyāśu brahmahatyā narādhipa || 54 ||
tvāmapyetādṛśo bhāvaḥ kṣiprameva gamiṣyati |
jīvitāntakaro ghoro dātāramiva dakṣiṇā || 55 ||
evaṃ śāpaṃ mayi nyasya vilapya karuṇaṃ bahu |
citāmāropya dehaṃ tanmithunaṃ svargamabhyayāt || 56 ||
tadetacchintayānena smṛtaṃ pāpaṃ mayā svayam |
tadā bālyātkṛtaṃ devi śabdavedhyanuśikṣiṇā || 57 ||
tasyāyaṃ karmaṇo devi vipākassamupasthitaḥ |
apathyaissahambhukte vyādhirannarase yathā || 58 ||
tasmānmāmāgataṃ bhadre tasyodārasya tadvacaḥ |
yadahaṃ putraśokena santyakṣyāmyadya jīvitam || 59 ||
cakṣubhyāṃ tvāṃ na paśyāmi kausalye sādhu māṃ sphṛśa |
ityuktvā sa rudaṃstrasto bhāryāmāha ca bhūmipaḥ || 60 ||
etanme sadṛśaṃ devi yanmayā rāghave kṛtam |
sadṛśaṃ tattu tasyaiva yadanena kṛtaṃ mayi || 61 ||
durvṛttamapi kaḥ putraṃ tyajedbhuvi vicakṣaṇaḥ |
kaśca pravrājyamāno vā nāsūyetpitaraṃ sutaḥ || 62 ||
yadi māṃ saṃspṛśedrāmassakṛdadya labheta vā |
yamakṣayamanuprāptā drakṣyanti na hi mānavāḥ || 63 ||
cakṣuṣā tvāṃ na paśyāmi smṛtirmama vilupyate |
dūtā vaivasvatasyaite kausalye tvarayanti mām || 64 ||
atastu kiṃ duḥkhataraṃ yadahaṃ jīvitakṣaye |
na hi paśyāmi dharmajñaṃ rāmaṃ satyaparākramam || 65 ||
tasyādarśanajaśśokassutasyāpratikarmaṇaḥ |
ucchoṣayati me prāṇānvāristokamivātapaḥ || 66 ||
na te manuṣyā devāste ye cāruśubhakuṇḍalam |
mukhaṃ drakṣyanti rāmasya varṣe pañcadaśe punaḥ || 67 ||
padmapatrekṣaṇaṃ subhru sudaṃṣṭraṃ cārunāsikam |
dhanyā drakṣyanti rāmasya tārādhipanibhaṃ mukham || 68 ||
sadṛśaṃ śāradasyendoḥ pullasya kamalasya ca |
sugandhi mama nāthasya dhanyā drakṣyanti tanmukham || 69 ||
nivṛttavanavāsaṃ tamayodhyāṃ punarāgatam |
drakṣyanti sukhino rāmaṃ śukraṃ mārgagataṃ yathā || 70 ||
kausalye cittamohena hṛdayaṃ sīdatīva me |
vedaye na ca saṃyuktān śabdasparśarasānaham || 71 ||
cittanāśādvipadyante sarvāṇyendriyāṇi me |
kṣīṇasnehasya dīpasya saṃsaktā raśmayo yathā || 72 ||
ayamātmabhavaśśoko māmanāthamacetanam |
saṃsādayati vegena yathā kūlaṃ nadīrayaḥ || 73 ||
hā rāghava mahābāho hā mamā'yāsanāśana |
hā pitṛpriya me nātha hā'dya kvāsi gatassuta || 74 ||
hā kausalye naśiṣyāmi hā sumitre tapasvini |
hā nṛśaṃse mamāmitre kaikeyi kulapāṃsani || 75 ||
iti rāmasya mātuśca sumitrāyāśca sannidhau |
rājā daśaratha śśocañjīvitāntamupāgamat || 76 ||
yadā tu dīnaṃ kathayannarādhipaḥ priyasya puttrasya vivāsanāturaḥ |
gate'rdharātre bhṛśaduḥkhapīḍitastadā jahau prāṇamudāradarśanaḥ || 77 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ चतुःषष्टितमस्सर्गः ।
वधमप्रतिरूपं तु महर्षेस्तस्य राघवः ।
विलपन्नेव धर्मात्मा कौसल्यां पुनरब्रवीत् ॥ 1 ॥
तदज्ञानान्महत्पापं कृत्वाहं सङ्कुलेन्द्रियः ।
एकस्त्वचिन्तयं बुध्या कथं नु सुकृतं भवेत् ॥ 2 ॥
ततस्तं घटमादाय पूर्णं परमवारिणा ।
आश्रमं तमहं प्राप्य यथाऽख्यातपथं गतः ॥ 3 ॥
तत्राहं दुर्बलावन्धौ वृद्धावपरिणायकौ ।
अपश्यं तस्य पितरौ लूनपक्षाविव द्विजौ ॥ 4 ॥
तन्निमित्ताभिरासीनौ कथाभिरपरिश्रमौ ।
तामाशां मत्कृते हीनावुदासीनावनाथवत् ॥ 5 ॥
शोकोपहतचित्तश्च भयसन्त्रस्तचेतनः ।
तच्चाऽश्रमपदं गत्वा भूयश्शोकमहं गतः ॥ 6 ॥
पदशब्दं तु मे श्रुत्वा मुनिर्वाक्यमभाषत ।
किं चिरायसि मे पुत्र पानीयं क्षिप्रमानय ॥ 7 ॥
यन्निमित्तमिदं तात सलिले क्रीडितं त्वया ।
उत्कण्ठिता ते मातेयं प्रविश क्षिप्रमाश्रमम् ॥ 8 ॥
यद्व्यलीकं कृतं पुत्र मात्रा ते यदि वा मया ।
न तन्मनसि कर्तव्यं त्वया तात तपस्विना ॥ 9 ॥
त्वं गतिस्त्वगतीनां चक्षुस्त्वं हीनचक्षुषाम् ।
समासक्तास्त्वयि प्राणाः किं त्वं नो नाभिभाषसे ॥ 10 ॥
मुनिमव्यक्तया वाचा तमहं सज्जमानया ।
हीनव्यञ्जनया प्रेक्ष्य भीतचित्त इवाब्रुवम् ॥ 11 ॥
मनसः कर्म चेष्टाभिरभिसंस्तभ्य वाग्बलम् ।
आचचक्षे त्वहं तस्मै पुत्रव्यसनजं भयम् ॥ 12 ॥
क्षत्रियोऽहं दशरथो नाहं पुत्रो महात्मनः ।
सज्जनावमतं दुःखमिदं प्राप्तं स्वकर्मजम् ॥ 13 ॥
भगवंश्चापहस्तोऽहं सरयूतीरमागतः ।
जिघांसुश्श्वापदं कञ्चिन्निपाने चाऽगतं गजम् ॥ 14 ॥
ततश्श्रुतो मया शब्दो जले कुम्भस्य पूर्यतः ।
द्विपोऽयमिति मत्वाऽयं बाणेनाभिहतो मया ॥ 15 ॥
गत्वा नद्यास्तत स्तीरमपश्यमिषुणा हृदि ।
विनिर्भिन्नं गतप्राणं शयानं भुवि तापसम् ॥ 16 ॥
भगवच्छशब्दमालक्ष्य मया गजजिघांसुना ।
विसृप्टोऽम्भसि नाराचस्तेन ते निहतस्सुतः ॥ 17 ॥
ततस्तस्यैव वचनादुपेत्य परितप्यतः ।
स मया सहसा बाण उधृतो मर्मतस्तदा ॥ 18 ॥
स चोधृतेन बाणेन तत्रैव स्वर्गमास्थितः ।
भवन्तौ पितरौ शोचन्नन्धाविति विलप्य च ॥ 19 ॥
अज्ञानाद्भवतः पुत्र स्सहसाऽभिहतो मया ।
शेषमेवं गते यत्स्यात्तत्प्रसीदतु मे मुनिः ॥ 20 ॥
स तच्च्रुत्वा वचः क्रूरं मयोक्तमघशंसिना ।
नाशकत्तीव्रमायासमकर्तुं भगवानृषिः ॥ 21 ॥
स बाष्पपूर्णवदनो निश्श्वसन्शोककर्शितः ।
मामुवाच महातेजाः कृताञ्जलिमुपस्थितम् ॥ 22 ॥
यद्येतदशुभं कर्म न त्वं मे कथयेस्स्वयम् ।
फलेन्मूर्धा स्म ते राजन् सद्य श्शतसहस्रधा ॥ 23 ॥
क्षत्रियेण वधो राजन् वानप्रस्थे विशेषतः ।
ज्ञानपूर्वं कृत स्स्थानाच्च्यावयेदपि वज्रिणम् ॥ 24 ॥
सप्तधा तु फलेन्मूर्धा मुनौ तपसि तिष्ठति ।
ज्ञानाद्विसृजतश्शस्त्रं तादृशे ब्रह्मावादिनि ॥ 25 ॥
अज्ञानाद्धिकृतं यस्मादिदं तेनैव जवसि ।
अपि ह्यद्य कुलं न स्यादिक्ष्वाकूणां कुतो भवान् ॥ 26 ॥
नय नौ नृप तं देशमिति मां चाभ्यभाषत ।
अद्य तं द्रष्टुमिच्छावः पुत्रं पश्चिमदर्शनम् ॥ 27 ॥
रुधिरेणावसिक्ताङ्गं प्रकीर्णाजिनवाससम् ।
शयानं भुवि निस्सञ्ज्ञं धर्म राजवशं गतम् ॥ 28 ॥
अथाहमेकस्तं देशं नीत्वा तौ भृशदुःखितौ ।
अस्पर्शयमहं पुत्रं तं मुनिं सह भार्यया ॥ 29 ॥
नाभिवादयसे माद्य न च माऽमभिभाषसे ।
किं नु शेषे तु भूमौ त्वं वत्स किं कुपितो ह्यसि ॥ 30 ॥
न त्वहं ते प्रियं पुत्र मातरं पश्य धार्मिक ।
किं नु नालिङ्गसे पुत्र सुकुमार वचो वद ॥ 31 ॥
कस्य वा¶रात्रेऽहं श्रोष्यामि हृदयङ्गमम् ।
अधीयानस्य मधुरं शास्त्रं वान्यद्विशेषतः ॥ 32 ॥
को मां सन्द्यामुपास्यैव स्नात्वा हुतहुताशनः ।
श्लाघयिष्यत्युपासीनः पुत्र शोकभयार्दितम् ॥ 33 ॥
कन्दमूलफलं हृत्वा को मां प्रियमिवातिथिम् ।
भोजयिष्यत्यकर्मण्यमप्रग्रहमनायकम् ॥ 34 ॥
इमामन्धां च वृद्धां च मातरं ते तपस्विनीम् ।
कथं वत्स भरिष्यामि कृपणां पुत्रगर्धिनीम् ॥ 35 ॥
तिष्ठ मां मागमः पुत्र यमस्य सदनं प्रति ।
श्वो मया सह गन्तासि जनन्या च समेधितः ॥ 36 ॥
ततो वैवस्वतं दृष्ट्वा तं प्रवक्ष्यामि भारतीम् ।
क्षमतां धर्मराजो मे बिभृयात्पितरावयम् ॥ 37 ॥
दातुमर्हति धर्मात्मा लोकपालो महायशाः ।
ईदृशस्य ममाक्षय्या मेकामभयदक्षिणाम् ॥ 38 ॥
अपापोऽसि यदा पुत्र निहतः पापकर्मणा ।
तेन सत्येन गच्छाऽऽशु ये लोकाश्शस्त्रयोधिनाम् ॥ 39 ॥
यान्ति शूरा गतिं यां च सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनः ।
हतास्त्वभिमुखाः पुत्र गतिं तां परमां व्रज ॥ 40 ॥
यां गतिं सगरश्शैब्यो दिलीपो जनमेजयः ।
नहुषो दुन्दुमारश्च प्राप्तास्तां गच्छ पुत्रक ॥ 41 ॥
या गति स्सर्वसाधूनां स्वाध्यायात्तपसाच या ।
या भूमिदस्याहिऽताग्नेरेकपत्नी व्रतस्य च ॥ 42 ॥
गोसहस्रप्रदातृणां या या गुरुभृतामपि ।
देहन्यासकृतां या च तां गतिं गच्छ पुत्रक ॥ 43 ॥
न हि त्वस्मिन्कुले जातो गच्छत्यकुशलां गतिम् ।
स तु यास्यति येन त्वं निहतो मम बान्धवः ॥ 44 ॥
एवं स कृपणं तत्र पर्यदेवयतासकृत् ।
ततोऽस्मै कर्तुमुदकं प्रवृत्तस्सहभार्यया ॥ 45 ॥
स तु दिव्येन रूपेण मुनिपुत्रस्स्वकर्मभिः ।
स्वर्गमध्यारुहत्क्षिप्रं शक्रेण सह धर्मवित् ॥ 46 ॥
आबभाषे च वृद्धौ तौ सह शक्रेण तापसः ।
आश्वास्यच मुहूर्तं तु पितरौ वाक्यमब्रवीत् ॥ 47 ॥
स्थानमस्मि महत्प्राप्तो भवतोः परिचारणात् ।
भवन्तावपि च क्षिप्रं मम मूलमुपैष्यतः ॥ 48 ॥
एवमुक्त्वा तु दिव्येन विमानेन वपुष्मता ।
आरुरोह दिवं क्षिप्रं मुनिपुत्रो जितेन्द्रियः ॥ 49 ॥
स कृत्वा तूदकं तूर्णं तापस स्सह भार्यया ।
मामुवाच महातेजाः कृताञ्जलिमुपस्थितम् ॥ 50 ॥
अद्यैव जहिं मां राजन्मरणे नास्ति मे व्यथा ।
यच्छरेणैकपुत्रं मां त्वमकर्षीरपुत्रकम् ॥ 51 ॥
त्वया तु यदविज्ञानान्निहतो मे सुतश्शुचिः ।
तेन त्वामभिशप्स्यामि सुदुःखमतिदारुणम् ॥ 52 ॥
पुत्रव्यसनजं दुःखं यदेतन्मम साम्प्रतम् ।
एवं त्वं पुत्रशोकेन राजन्कालं करिष्यसि ॥ 53 ॥
अज्ञानात्तु हतो यस्मात्क्षत्रियेण त्वया मुनिः ।
तस्मात्त्वां नाविशत्याशु ब्रह्महत्या नराधिप ॥ 54 ॥
त्वामप्येतादृशो भावः क्षिप्रमेव गमिष्यति ।
जीवितान्तकरो घोरो दातारमिव दक्षिणा ॥ 55 ॥
एवं शापं मयि न्यस्य विलप्य करुणं बहु ।
चितामारोप्य देहं तन्मिथुनं स्वर्गमभ्ययात् ॥ 56 ॥
तदेतच्छिन्तयानेन स्मृतं पापं मया स्वयम् ।
तदा बाल्यात्कृतं देवि शब्दवेध्यनुशिक्षिणा ॥ 57 ॥
तस्यायं कर्मणो देवि विपाकस्समुपस्थितः ।
अपथ्यैस्सहम्भुक्ते व्याधिरन्नरसे यथा ॥ 58 ॥
तस्मान्मामागतं भद्रे तस्योदारस्य तद्वचः ।
यदहं पुत्रशोकेन सन्त्यक्ष्याम्यद्य जीवितम् ॥ 59 ॥
चक्षुभ्यां त्वां न पश्यामि कौसल्ये साधु मां स्फृश ।
इत्युक्त्वा स रुदंस्त्रस्तो भार्यामाह च भूमिपः ॥ 60 ॥
एतन्मे सदृशं देवि यन्मया राघवे कृतम् ।
सदृशं तत्तु तस्यैव यदनेन कृतं मयि ॥ 61 ॥
दुर्वृत्तमपि कः पुत्रं त्यजेद्भुवि विचक्षणः ।
कश्च प्रव्राज्यमानो वा नासूयेत्पितरं सुतः ॥ 62 ॥
यदि मां संस्पृशेद्रामस्सकृदद्य लभेत वा ।
यमक्षयमनुप्राप्ता द्रक्ष्यन्ति न हि मानवाः ॥ 63 ॥
चक्षुषा त्वां न पश्यामि स्मृतिर्मम विलुप्यते ।
दूता वैवस्वतस्यैते कौसल्ये त्वरयन्ति माम् ॥ 64 ॥
अतस्तु किं दुःखतरं यदहं जीवितक्षये ।
न हि पश्यामि धर्मज्ञं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ 65 ॥
तस्यादर्शनजश्शोकस्सुतस्याप्रतिकर्मणः ।
उच्छोषयति मे प्राणान्वारिस्तोकमिवातपः ॥ 66 ॥
न ते मनुष्या देवास्ते ये चारुशुभकुण्डलम् ।
मुखं द्रक्ष्यन्ति रामस्य वर्षे पञ्चदशे पुनः ॥ 67 ॥
पद्मपत्रेक्षणं सुभ्रु सुदंष्ट्रं चारुनासिकम् ।
धन्या द्रक्ष्यन्ति रामस्य ताराधिपनिभं मुखम् ॥ 68 ॥
सदृशं शारदस्येन्दोः पुल्लस्य कमलस्य च ।
सुगन्धि मम नाथस्य धन्या द्रक्ष्यन्ति तन्मुखम् ॥ 69 ॥
निवृत्तवनवासं तमयोध्यां पुनरागतम् ।
द्रक्ष्यन्ति सुखिनो रामं शुक्रं मार्गगतं यथा ॥ 70 ॥
कौसल्ये चित्तमोहेन हृदयं सीदतीव मे ।
वेदये न च संयुक्तान् शब्दस्पर्शरसानहम् ॥ 71 ॥
चित्तनाशाद्विपद्यन्ते सर्वाण्येन्द्रियाणि मे ।
क्षीणस्नेहस्य दीपस्य संसक्ता रश्मयो यथा ॥ 72 ॥
अयमात्मभवश्शोको मामनाथमचेतनम् ।
संसादयति वेगेन यथा कूलं नदीरयः ॥ 73 ॥
हा राघव महाबाहो हा ममाऽयासनाशन ।
हा पितृप्रिय मे नाथ हाऽद्य क्वासि गतस्सुत ॥ 74 ॥
हा कौसल्ये नशिष्यामि हा सुमित्रे तपस्विनि ।
हा नृशंसे ममामित्रे कैकेयि कुलपांसनि ॥ 75 ॥
इति रामस्य मातुश्च सुमित्रायाश्च सन्निधौ ।
राजा दशरथ श्शोचञ्जीवितान्तमुपागमत् ॥ 76 ॥
यदा तु दीनं कथयन्नराधिपः प्रियस्य पुत्त्रस्य विवासनातुरः ।
गतेऽर्धरात्रे भृशदुःखपीडितस्तदा जहौ प्राणमुदारदर्शनः ॥ 77 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे चतुःषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
vadhamapratirūpaṃ tu maharṣestasya rāghavaḥ |
vilapanneva dharmātmā kausalyāṃ punarabravīt || 1 ||
tadajñānānmahatpāpaṃ kṛtvāhaṃ saṅkulendriyaḥ |
ekastvacintayaṃ budhyā kathaṃ nu sukṛtaṃ bhavet || 2 ||
tatastaṃ ghaṭamādāya pūrṇaṃ paramavāriṇā |
āśramaṃ tamahaṃ prāpya yathā'khyātapathaṃ gataḥ || 3 ||
tatrāhaṃ durbalāvandhau vṛddhāvapariṇāyakau |
apaśyaṃ tasya pitarau lūnapakṣāviva dvijau || 4 ||
tannimittābhirāsīnau kathābhirapariśramau |
tāmāśāṃ matkṛte hīnāvudāsīnāvanāthavat || 5 ||
śokopahatacittaśca bhayasantrastacetanaḥ |
taccā'śramapadaṃ gatvā bhūyaśśokamahaṃ gataḥ || 6 ||
padaśabdaṃ tu me śrutvā munirvākyamabhāṣata |
kiṃ cirāyasi me putra pānīyaṃ kṣipramānaya || 7 ||
yannimittamidaṃ tāta salile krīḍitaṃ tvayā |
utkaṇṭhitā te māteyaṃ praviśa kṣipramāśramam || 8 ||
yadvyalīkaṃ kṛtaṃ putra mātrā te yadi vā mayā |
na tanmanasi kartavyaṃ tvayā tāta tapasvinā || 9 ||
tvaṃ gatistvagatīnāṃ cakṣustvaṃ hīnacakṣuṣām |
samāsaktāstvayi prāṇāḥ kiṃ tvaṃ no nābhibhāṣase || 10 ||
munimavyaktayā vācā tamahaṃ sajjamānayā |
hīnavyañjanayā prekṣya bhītacitta ivābruvam || 11 ||
manasaḥ karma ceṣṭābhirabhisaṃstabhya vāgbalam |
ācacakṣe tvahaṃ tasmai putravyasanajaṃ bhayam || 12 ||
kṣatriyo'haṃ daśaratho nāhaṃ putro mahātmanaḥ |
sajjanāvamataṃ duḥkhamidaṃ prāptaṃ svakarmajam || 13 ||
bhagavaṃścāpahasto'haṃ sarayūtīramāgataḥ |
jighāṃsuśśvāpadaṃ kañcinnipāne cā'gataṃ gajam || 14 ||
tataśśruto mayā śabdo jale kumbhasya pūryataḥ |
dvipo'yamiti matvā'yaṃ bāṇenābhihato mayā || 15 ||
gatvā nadyāstata stīramapaśyamiṣuṇā hṛdi |
vinirbhinnaṃ gataprāṇaṃ śayānaṃ bhuvi tāpasam || 16 ||
bhagavacchaśabdamālakṣya mayā gajajighāṃsunā |
visṛpṭo'mbhasi nārācastena te nihatassutaḥ || 17 ||
tatastasyaiva vacanādupetya paritapyataḥ |
sa mayā sahasā bāṇa udhṛto marmatastadā || 18 ||
sa codhṛtena bāṇena tatraiva svargamāsthitaḥ |
bhavantau pitarau śocannandhāviti vilapya ca || 19 ||
ajñānādbhavataḥ putra ssahasā'bhihato mayā |
śeṣamevaṃ gate yatsyāttatprasīdatu me muniḥ || 20 ||
sa taccrutvā vacaḥ krūraṃ mayoktamaghaśaṃsinā |
nāśakattīvramāyāsamakartuṃ bhagavānṛṣiḥ || 21 ||
sa bāṣpapūrṇavadano niśśvasanśokakarśitaḥ |
māmuvāca mahātejāḥ kṛtāñjalimupasthitam || 22 ||
yadyetadaśubhaṃ karma na tvaṃ me kathayessvayam |
phalenmūrdhā sma te rājan sadya śśatasahasradhā || 23 ||
kṣatriyeṇa vadho rājan vānaprasthe viśeṣataḥ |
jñānapūrvaṃ kṛta ssthānāccyāvayedapi vajriṇam || 24 ||
saptadhā tu phalenmūrdhā munau tapasi tiṣṭhati |
jñānādvisṛjataśśastraṃ tādṛśe brahmāvādini || 25 ||
ajñānāddhikṛtaṃ yasmādidaṃ tenaiva javasi |
api hyadya kulaṃ na syādikṣvākūṇāṃ kuto bhavān || 26 ||
naya nau nṛpa taṃ deśamiti māṃ cābhyabhāṣata |
adya taṃ draṣṭumicchāvaḥ putraṃ paścimadarśanam || 27 ||
rudhireṇāvasiktāṅgaṃ prakīrṇājinavāsasam |
śayānaṃ bhuvi nissañjñaṃ dharma rājavaśaṃ gatam || 28 ||
athāhamekastaṃ deśaṃ nītvā tau bhṛśaduḥkhitau |
asparśayamahaṃ putraṃ taṃ muniṃ saha bhāryayā || 29 ||
nābhivādayase mādya na ca mā'mabhibhāṣase |
kiṃ nu śeṣe tu bhūmau tvaṃ vatsa kiṃ kupito hyasi || 30 ||
na tvahaṃ te priyaṃ putra mātaraṃ paśya dhārmika |
kiṃ nu nāliṅgase putra sukumāra vaco vada || 31 ||
kasya vā¶rātre'haṃ śroṣyāmi hṛdayaṅgamam |
adhīyānasya madhuraṃ śāstraṃ vānyadviśeṣataḥ || 32 ||
ko māṃ sandyāmupāsyaiva snātvā hutahutāśanaḥ |
ślāghayiṣyatyupāsīnaḥ putra śokabhayārditam || 33 ||
kandamūlaphalaṃ hṛtvā ko māṃ priyamivātithim |
bhojayiṣyatyakarmaṇyamapragrahamanāyakam || 34 ||
imāmandhāṃ ca vṛddhāṃ ca mātaraṃ te tapasvinīm |
kathaṃ vatsa bhariṣyāmi kṛpaṇāṃ putragardhinīm || 35 ||
tiṣṭha māṃ māgamaḥ putra yamasya sadanaṃ prati |
śvo mayā saha gantāsi jananyā ca samedhitaḥ || 36 ||
tato vaivasvataṃ dṛṣṭvā taṃ pravakṣyāmi bhāratīm |
kṣamatāṃ dharmarājo me bibhṛyātpitarāvayam || 37 ||
dātumarhati dharmātmā lokapālo mahāyaśāḥ |
īdṛśasya mamākṣayyā mekāmabhayadakṣiṇām || 38 ||
apāpo'si yadā putra nihataḥ pāpakarmaṇā |
tena satyena gacchā''śu ye lokāśśastrayodhinām || 39 ||
yānti śūrā gatiṃ yāṃ ca saṅgrāmeṣvanivartinaḥ |
hatāstvabhimukhāḥ putra gatiṃ tāṃ paramāṃ vraja || 40 ||
yāṃ gatiṃ sagaraśśaibyo dilīpo janamejayaḥ |
nahuṣo dundumāraśca prāptāstāṃ gaccha putraka || 41 ||
yā gati ssarvasādhūnāṃ svādhyāyāttapasāca yā |
yā bhūmidasyāhi'tāgnerekapatnī vratasya ca || 42 ||
gosahasrapradātṛṇāṃ yā yā gurubhṛtāmapi |
dehanyāsakṛtāṃ yā ca tāṃ gatiṃ gaccha putraka || 43 ||
na hi tvasminkule jāto gacchatyakuśalāṃ gatim |
sa tu yāsyati yena tvaṃ nihato mama bāndhavaḥ || 44 ||
evaṃ sa kṛpaṇaṃ tatra paryadevayatāsakṛt |
tato'smai kartumudakaṃ pravṛttassahabhāryayā || 45 ||
sa tu divyena rūpeṇa muniputrassvakarmabhiḥ |
svargamadhyāruhatkṣipraṃ śakreṇa saha dharmavit || 46 ||
ābabhāṣe ca vṛddhau tau saha śakreṇa tāpasaḥ |
āśvāsyaca muhūrtaṃ tu pitarau vākyamabravīt || 47 ||
sthānamasmi mahatprāpto bhavatoḥ paricāraṇāt |
bhavantāvapi ca kṣipraṃ mama mūlamupaiṣyataḥ || 48 ||
evamuktvā tu divyena vimānena vapuṣmatā |
āruroha divaṃ kṣipraṃ muniputro jitendriyaḥ || 49 ||
sa kṛtvā tūdakaṃ tūrṇaṃ tāpasa ssaha bhāryayā |
māmuvāca mahātejāḥ kṛtāñjalimupasthitam || 50 ||
adyaiva jahiṃ māṃ rājanmaraṇe nāsti me vyathā |
yacchareṇaikaputraṃ māṃ tvamakarṣīraputrakam || 51 ||
tvayā tu yadavijñānānnihato me sutaśśuciḥ |
tena tvāmabhiśapsyāmi suduḥkhamatidāruṇam || 52 ||
putravyasanajaṃ duḥkhaṃ yadetanmama sāmpratam |
evaṃ tvaṃ putraśokena rājankālaṃ kariṣyasi || 53 ||
ajñānāttu hato yasmātkṣatriyeṇa tvayā muniḥ |
tasmāttvāṃ nāviśatyāśu brahmahatyā narādhipa || 54 ||
tvāmapyetādṛśo bhāvaḥ kṣiprameva gamiṣyati |
jīvitāntakaro ghoro dātāramiva dakṣiṇā || 55 ||
evaṃ śāpaṃ mayi nyasya vilapya karuṇaṃ bahu |
citāmāropya dehaṃ tanmithunaṃ svargamabhyayāt || 56 ||
tadetacchintayānena smṛtaṃ pāpaṃ mayā svayam |
tadā bālyātkṛtaṃ devi śabdavedhyanuśikṣiṇā || 57 ||
tasyāyaṃ karmaṇo devi vipākassamupasthitaḥ |
apathyaissahambhukte vyādhirannarase yathā || 58 ||
tasmānmāmāgataṃ bhadre tasyodārasya tadvacaḥ |
yadahaṃ putraśokena santyakṣyāmyadya jīvitam || 59 ||
cakṣubhyāṃ tvāṃ na paśyāmi kausalye sādhu māṃ sphṛśa |
ityuktvā sa rudaṃstrasto bhāryāmāha ca bhūmipaḥ || 60 ||
etanme sadṛśaṃ devi yanmayā rāghave kṛtam |
sadṛśaṃ tattu tasyaiva yadanena kṛtaṃ mayi || 61 ||
durvṛttamapi kaḥ putraṃ tyajedbhuvi vicakṣaṇaḥ |
kaśca pravrājyamāno vā nāsūyetpitaraṃ sutaḥ || 62 ||
yadi māṃ saṃspṛśedrāmassakṛdadya labheta vā |
yamakṣayamanuprāptā drakṣyanti na hi mānavāḥ || 63 ||
cakṣuṣā tvāṃ na paśyāmi smṛtirmama vilupyate |
dūtā vaivasvatasyaite kausalye tvarayanti mām || 64 ||
atastu kiṃ duḥkhataraṃ yadahaṃ jīvitakṣaye |
na hi paśyāmi dharmajñaṃ rāmaṃ satyaparākramam || 65 ||
tasyādarśanajaśśokassutasyāpratikarmaṇaḥ |
ucchoṣayati me prāṇānvāristokamivātapaḥ || 66 ||
na te manuṣyā devāste ye cāruśubhakuṇḍalam |
mukhaṃ drakṣyanti rāmasya varṣe pañcadaśe punaḥ || 67 ||
padmapatrekṣaṇaṃ subhru sudaṃṣṭraṃ cārunāsikam |
dhanyā drakṣyanti rāmasya tārādhipanibhaṃ mukham || 68 ||
sadṛśaṃ śāradasyendoḥ pullasya kamalasya ca |
sugandhi mama nāthasya dhanyā drakṣyanti tanmukham || 69 ||
nivṛttavanavāsaṃ tamayodhyāṃ punarāgatam |
drakṣyanti sukhino rāmaṃ śukraṃ mārgagataṃ yathā || 70 ||
kausalye cittamohena hṛdayaṃ sīdatīva me |
vedaye na ca saṃyuktān śabdasparśarasānaham || 71 ||
cittanāśādvipadyante sarvāṇyendriyāṇi me |
kṣīṇasnehasya dīpasya saṃsaktā raśmayo yathā || 72 ||
ayamātmabhavaśśoko māmanāthamacetanam |
saṃsādayati vegena yathā kūlaṃ nadīrayaḥ || 73 ||
hā rāghava mahābāho hā mamā'yāsanāśana |
hā pitṛpriya me nātha hā'dya kvāsi gatassuta || 74 ||
hā kausalye naśiṣyāmi hā sumitre tapasvini |
hā nṛśaṃse mamāmitre kaikeyi kulapāṃsani || 75 ||
iti rāmasya mātuśca sumitrāyāśca sannidhau |
rājā daśaratha śśocañjīvitāntamupāgamat || 76 ||
yadā tu dīnaṃ kathayannarādhipaḥ priyasya puttrasya vivāsanāturaḥ |
gate'rdharātre bhṛśaduḥkhapīḍitastadā jahau prāṇamudāradarśanaḥ || 77 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in