2.52 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.52 Ayodhyakanda - Dvipanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌶𑌰𑍍𑌵𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍃𑌥𑍁𑌵𑌕𑍍𑌷𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌶𑍁𑌭𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌭𑌾𑌸𑍍𑌕𑌰𑍋𑌦𑌯𑌕𑌾𑌲𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌗𑌤𑌾 𑌭𑌗𑌵𑌤𑍀 𑌨𑌿𑌶𑌾 ।
𑌅𑌸𑍗 𑌸𑍁𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑍋 𑌵𑌿𑌹𑌗𑌃 𑌕𑍋𑌕𑌿𑌲𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤 𑌕𑍂𑌜𑌤𑌿 ॥ 2 ॥
𑌬𑌰𑍍𑌹𑌿𑌣𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑍋𑌷𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌤𑍇 𑌨𑌦𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌨𑍇 ।
𑌤𑌰𑌾𑌮 𑌜𑌾𑌹𑍍𑌨𑌵𑍀𑌂 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌗𑌾𑌂 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌚𑌃 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ।
𑌗𑍁𑌹𑌮𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯 𑌸𑍂𑌤𑌂 𑌚 𑌸𑍋𑌽𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌦𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌰𑌗𑍍𑌰𑌤𑌃 ॥ 4 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌸𑍍𑌥𑌪𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌾𑌹𑍂𑌯 𑌸𑌚𑌿𑌵𑌾𑌨𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 5 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌹𑌨𑌸𑌂𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌣𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹𑌵𑌤𑍀𑌂 𑌶𑍁𑌭𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌤𑌾𑌰𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌢𑌾𑌂 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌨𑌾𑌵𑌮𑍁𑌪𑌾𑌹𑌰 ॥ 6 ॥
𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌸𑌮𑌾𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌗𑌣𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ।
𑌉𑌪𑍋𑌹𑍍𑌯 𑌰𑍁𑌚𑌿𑌰𑌾𑌂 𑌨𑌾𑌵𑌂 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌵𑍇𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 7 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌸 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌗𑍁𑌹𑍋 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌉𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍇𑌯𑌂 𑌨𑍗𑌰𑍍𑌦𑍇𑌵 𑌭𑍂𑌯𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌕𑌰𑌵𑌾𑌣𑌿 𑌤𑍇 ॥ 8 ॥
𑌤𑌵𑌾𑌮𑌰𑌸𑍁𑌤𑌪𑍍𑌰𑌖𑍍𑌯 𑌤𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌗𑌾𑌂 𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ।
𑌨𑍗𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰 𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌰𑍋𑌹 𑌸𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤 ॥ 9 ॥
𑌅𑌥𑍋𑌵𑌾𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌗𑍁𑌹𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌃 ।
𑌕𑍃𑌤𑌕𑌾𑌮𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌭𑌵𑌤𑌾 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌮𑌾𑌰𑍋𑌪𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑌿𑌤𑌿 ॥ 10 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌲𑌾𑌪𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌹𑍍𑌯 𑌖𑌡𑍍𑌗𑍗 𑌬𑌧𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌧𑌨𑍍𑌵𑌿𑌨𑍗 ।
𑌜𑌗𑍍𑌮𑌤𑍁𑌰𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌤𑍗 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌘𑌵𑍗 ॥ 11 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌮𑍇𑌵 𑌤𑍁 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌮𑍁𑌪𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌵𑌤𑍍 ।
𑌕𑌿𑌮𑌹𑌂 𑌕𑌰𑌵𑌾𑌣𑍀𑌤𑌿 𑌸𑍂𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 12 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌦𑌾𑌶𑌰𑌥𑌿𑌃 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌨𑍍 𑌕𑌰𑍇𑌣𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑍇𑌨 ।
𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍇𑌵 𑌯𑌾𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌸𑌕𑌾𑌶𑍇 𑌭𑌵 𑌚𑌾𑌪𑍍𑌰𑌮𑌤𑍍𑌤𑌃 ॥ 13 ॥
𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌵𑍇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑍈𑌵 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌤𑌾𑌵𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌮𑌮 ।
𑌰𑌥𑌂 𑌵𑌿𑌹𑌾𑌯 𑌪𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌮𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌤𑌃 𑌸 𑌸𑌾𑌰𑌥𑌿𑌃 ।
𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌮𑍈𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 15 ॥
𑌨𑌾𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍇𑌣𑍇𑌹 𑌕𑍇𑌨𑌚𑌿𑌤𑍍 ।
𑌤𑌵 𑌸𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌸𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍃𑌤𑌵𑌦𑍍𑌵𑌨𑍇 ॥ 16 ॥
𑌨 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌚𑌰𑍍𑌯𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌧𑍀𑌤𑍇 𑌵𑌾 𑌫𑌲𑍋𑌦𑌯𑌃 ।
𑌮𑌾𑌰𑍍𑌦𑌵𑌾𑌰𑍍𑌜𑌵𑌯𑍋𑌰𑍍𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌚𑍇𑌦𑍍𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌮𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌘𑌵 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌚𑍈𑌵 𑌵𑌨𑍇 𑌵𑌸𑌨𑍍 ।
𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑍇 𑌵𑍀𑌰 𑌤𑍍𑌰𑍀𑌨𑍍 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌜𑌯𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵 ॥ 18 ॥
𑌵𑌯𑌂 𑌖𑌲𑍁 𑌹𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌯𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌪𑍍𑌯𑍁𑌪𑌵𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌶𑌮𑍇𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌃 𑌪𑌾𑌪𑌾𑌯𑌾 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌭𑌾𑌗𑌿𑌨𑌃 ॥ 19 ॥
𑌇𑌤𑌿 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌸𑌮𑌂 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌸𑌾𑌰𑌥𑌿𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍂𑌰𑌗𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌤𑍋 𑌰𑍁𑌰𑍁𑌦𑍇 𑌚𑌿𑌰𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌵𑌿𑌗𑌤𑍇 𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑍇 𑌸𑍂𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌦𑌕𑌂 𑌶𑍁𑌚𑌿𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌧𑍁𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌤𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍂𑌣𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌤𑍁𑌲𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌂 𑌨𑍋𑌪𑌲𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇 ।
𑌯𑌥𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌮𑌾𑌂 𑌨 𑌶𑍋𑌚𑍇𑌤𑍍𑌤𑌥𑌾 𑌕𑍁𑌰𑍁 ॥ 22 ॥
𑌶𑍋𑌕𑍋𑌪𑌹𑌤𑌚𑍇𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌶𑍍𑌚 𑌜𑌗𑌤𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌕𑌾𑌮𑌭𑌾𑌵𑌾𑌵𑌸𑌨𑍍𑌨𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍇𑌤𑌦𑍍𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌮𑌿 𑌤𑍇 ॥ 23 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌦𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑌯𑍇𑌤𑍍𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌸 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌮𑌹𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌤𑌦𑌵𑌿𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾 ॥ 24 ॥
𑌏𑌤𑌦𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌸𑌤𑌿 𑌨𑌰𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌾𑌃 ।
𑌯𑌦𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁 𑌮𑌨𑍋 𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌹𑌨𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 25 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌥𑌾 𑌸 𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜𑍋 𑌨𑌾𑌲𑍀𑌕𑌮𑌧𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ।
𑌨 𑌚 𑌤𑌾𑌮𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌦𑍁𑌃𑌖𑍇𑌨 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌤𑌤𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 26 ॥
𑌅𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌮𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌜𑌿𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌮𑌮 𑌹𑍇𑌤𑍋𑌰𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌃 ॥ 27 ॥
𑌨𑍈𑌵𑌾𑌹𑌮𑌨𑍁𑌶𑍋𑌚𑌾𑌮𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌨 𑌚 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀 ।
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑍇𑌤𑌿 𑌵𑌨𑍇 𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌹𑍇𑌤𑌿 𑌚 ॥ 28 ॥
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶𑌸𑍁 𑌵𑌰𑍍𑌷𑍇𑌷𑍁 𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌚 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑍇 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 29 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌮𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌚 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰 𑌮𑍇 ।
𑌅𑌨𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍇𑌵𑍀𑌸𑍍𑌸𑌹𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀𑌂 𑌚 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 30 ॥
𑌆𑌰𑍋𑌗𑍍𑌯𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿 𑌕𑍗𑌶𑌲𑍍𑌯𑌾𑌮𑌥 𑌪𑌾𑌦𑌾𑌭𑌿𑌵𑌨𑍍𑌦𑌨𑌮𑍍 ।
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾 𑌮𑌮 𑌚𑌾𑌽𑌽𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌚𑌨𑌾𑌲𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 31 ॥
𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌹𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌨𑌯 ।
𑌆𑌗𑌤𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯𑍋 𑌨𑍃𑌪𑌮𑌤𑍇 𑌪𑌦𑍇 ॥ 32 ॥
𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌚 𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯 𑌯𑍗𑌵𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇𑌽𑌭𑌿𑌷𑌿𑌚𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌤𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌜𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌭𑌿𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 33 ॥
𑌭𑌰𑌤𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌵𑌕𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑍋 𑌯𑌥𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌨𑌿 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌸𑍇 ।
𑌤𑌥𑌾 𑌮𑌾𑌤𑍃𑌷𑍁 𑌵𑌰𑍍𑌤𑍇𑌥𑌾𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌵𑍇𑌵𑌾𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌤𑌃 ॥ 34 ॥
𑌤𑌾𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌮𑍇𑌨 𑌯𑍗𑌵𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌪𑍇𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾 ।
𑌲𑍋𑌕𑌯𑍋𑌰𑍁𑌭𑌯𑍋𑌃 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌯𑌤𑍍𑌸𑍁𑌖𑌮𑍇𑌧𑌿𑌤𑍁𑌮𑍍 ॥ 35 ॥
𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌶𑍋𑌕𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌃 ।
𑌤𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌾𑌤𑍍𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 36 ॥
𑌯𑌦𑌹𑌂 𑌨𑍋𑌪𑌚𑌾𑌰𑍇𑌣 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌾𑌦𑌵𑌿𑌕𑍍𑌲𑌬𑌃 ।
𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌮𑌾𑌨𑌿𑌤𑌿 𑌤𑌤𑍍𑌤𑌾𑌵𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 37 ॥
𑌕𑌥𑌂 𑌹𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌹𑍀𑌨𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ।
𑌤𑌵 𑌤𑌾𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌯𑍋𑌗𑍇𑌨 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌶𑍋𑌕𑌾𑌕𑍁𑌲𑌾𑌮𑌿𑌵 ॥ 38 ॥
𑌸𑌰𑌾𑌮𑌮𑌪𑌿 𑌤𑌾𑌵𑌨𑍍𑌮𑍇 𑌰𑌥𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌦𑌾 𑌜𑌨𑌃 ।
𑌵𑌿𑌨𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌰𑌥𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌦𑍀𑌰𑍍𑌯𑍇𑌤𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌾 𑌪𑍁𑌰𑍀 ॥ 39 ॥
𑌦𑍈𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌿 𑌨𑌗𑌰𑍀 𑌗𑌚𑍍𑌛𑍇𑌦𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌶𑍂𑌨𑍍𑌯𑌮𑌿𑌮𑌂 𑌰𑌥𑌮𑍍 ।
𑌸𑍂𑌤𑌾𑌵𑌶𑍇𑌷𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌤𑌵𑍀𑌰𑌮𑌿𑌵𑌾𑌽𑌹𑌵𑍇 ॥ 40 ॥
𑌦𑍂𑌰𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌨𑌿𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌨𑌸𑍇𑌨𑌾𑌗𑍍𑌰𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋𑌽𑌦𑍍𑌯 𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌹𑌾𑌰𑌾𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌃 ॥ 41 ॥
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌤𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌯𑌾𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌚𑍍𑌛𑍋𑌕𑌕𑍍𑌲𑌾𑌨𑍍𑌤𑌚𑍇𑌤𑌸𑌾𑌮𑍍 ॥ 42 ॥
𑌆𑌰𑍍𑌤𑌨𑌾𑌦𑍋 𑌹𑌿 𑌯𑌃 𑌪𑍗𑌰𑍈𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌸𑌰𑌥𑌂 𑌮𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌾𑌮𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑍁𑌃 𑌶𑌤𑌗𑍁𑌣𑌂 𑌤𑌤𑌃 ॥ 43 ॥
𑌅𑌹𑌂 𑌕𑌿𑌂 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌦𑍇𑌵𑍀𑌂 𑌤𑌵 𑌸𑍁𑌤𑍋 𑌮𑌯𑌾 ।
𑌨𑍀𑌤𑍋𑌽𑌸𑍗 𑌮𑌾𑌤𑍁𑌲𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌂 𑌮𑌾 𑌕𑍃𑌥𑌾 𑌇𑌤𑌿 ॥ 44 ॥
𑌅𑌸𑌤𑍍𑌯𑌮𑌪𑌿 𑌨𑍈𑌵𑌾𑌹𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌮𑍀𑌦𑍃𑌶𑌮𑍍 ।
𑌕𑌥𑌮𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍇𑌵𑌾𑌹𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌃 ॥ 45 ॥
𑌮𑌮 𑌤𑌾𑌵𑌨𑍍𑌨𑌿𑌯𑍋𑌗𑌸𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁𑌜𑌨𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑌃 ।
𑌕𑌥𑌂 𑌰𑌥𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌹𑍀𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌹𑌯𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ॥ 46 ॥
𑌤𑌨𑍍𑌨 𑌶𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌦𑍃𑌤𑍇𑌽𑌨𑌘 ।
𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌾𑌨𑍁𑌯𑌾𑌨𑌾𑌯 𑌮𑌾𑌮𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 47 ॥
𑌯𑌦𑌿 𑌮𑍇 𑌯𑌾𑌚𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑌮𑍇𑌵 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ।
𑌸𑌰𑌥𑍋𑌽𑌗𑍍𑌨𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰 𑌇𑌹 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ॥ 48 ॥
𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌵𑌨𑍇 𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌤𑌪𑍋𑌵𑌿𑌘𑍍𑌨𑌕𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌤𑍇 ।
𑌰𑌥𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌬𑌾𑌧𑌿𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌨𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 49 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌨 𑌮𑌯𑌾𑌽𑌵𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌥𑌚𑌰𑍍𑌯𑌾𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌸𑍁𑌖𑌮𑍍 ।
𑌆𑌶𑌂𑌸𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌸𑍁𑌖𑌮𑍍 ॥ 50 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍀𑌦𑍇𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌤𑍇𑌽𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌭𑌵𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍍𑌯𑌾𑌽𑌭𑌿𑌹𑌿𑌤𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌵 𑌮𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌃 ॥ 51 ॥
𑌇𑌮𑍇 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌹𑌯𑌾 𑌵𑍀𑌰 𑌯𑌦𑌿 𑌤𑍇 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑌃 ।
𑌪𑌰𑌿𑌚𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌮𑍍 ॥ 52 ॥
𑌤𑌵 𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑍂𑌷𑌣𑌂 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌨𑌾 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌵𑌨𑍇 𑌵𑌸𑌨𑍍 ।
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌵𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌥𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌹𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌮𑍍 ॥ 53 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌸𑌾 𑌮𑌯𑌾𑌽𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌨𑌾 ।
𑌰𑌾𑌜𑌧𑌾𑌨𑍀 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌥𑌾 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑍃𑌤𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ॥ 54 ॥
𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑍇 𑌕𑍍𑌷𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌮𑍈𑌷 𑌹𑌿 𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥𑌃 ।
𑌯𑌦𑌨𑍇𑌨 𑌰𑌥𑍇𑌨𑍈𑌵 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌵𑌹𑍇𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 55 ॥
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶 𑌹𑌿 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿 𑌸𑌹𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌵𑌨𑍇 ।
𑌕𑍍𑌷𑌣𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌶𑌤𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌯𑌤𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑌥𑌾 ॥ 56 ॥
𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌗𑌤𑍇 𑌪𑌥𑌿 ।
𑌭𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨 𑌮𑌾𑌂 𑌹𑌾𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 57 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌬𑌹𑍁𑌵𑌿𑌧𑌂 𑌦𑍀𑌨𑌂 𑌯𑌾𑌚𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾𑌨𑍁𑌕𑌮𑍍𑌪𑍀 𑌤𑍁 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 58 ॥
𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌂 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌮𑌯𑌿 𑌤𑍇 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲 ।
𑌶𑍃𑌣𑍁 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌯𑌦𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑌿𑌤𑌃 ॥ 59 ॥
𑌨𑌗𑌰𑍀𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌜𑌨𑌨𑍀 𑌮𑍇 𑌯𑌵𑍀𑌯𑌸𑍀 ।
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌯𑌂 𑌗𑌚𑍍𑌛𑍇𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌨𑌂 𑌗𑌤𑌃 ॥ 60 ॥
𑌪𑌰𑌿𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌹𑌿 𑌸𑌾 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌂 𑌗𑌤𑍇 𑌮𑌯𑌿 ।
𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌨𑌾𑌤𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑍇𑌤 '𑌮𑌿𑌥𑍍𑌯𑌾𑌵𑌾𑌦𑍀'𑌤𑌿 𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕𑌮𑍍 ॥ 61 ॥
𑌏𑌷 𑌮𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌃 𑌕𑌲𑍍𑌪𑍋 𑌯𑌦𑌮𑍍𑌬𑌾 𑌮𑍇 𑌯𑌵𑍀𑌯𑌸𑍀 ।
𑌭𑌰𑌤𑌾𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌫𑍀𑌤𑌂 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌵𑌾𑌪𑍍𑌨𑍁𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥ 62 ॥
𑌮𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌰𑌥𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌵𑍍𑌰𑌜 ।
𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑌿 𑌯𑌾𑌨𑌰𑍍𑌥𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 𑌤𑌥𑌾 ॥ 63 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌸𑍂𑌤𑌂 𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ।
𑌗𑍁𑌹𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌮𑌕𑍍𑌲𑍀𑌬𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌹𑍇𑌤𑍁𑌮𑌦𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 64 ॥
𑌨𑍇𑌦𑌾𑌨𑍀𑌂 𑌗𑍁𑌹 𑌯𑍋𑌗𑍍𑌯𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌵𑌾𑌸𑍋 𑌮𑍇 𑌸𑌜𑌨𑍇 𑌵𑌨𑍇 ।
𑌆𑌵𑌶𑍍𑌯𑌂 𑌹𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑍇 𑌵𑌾𑌸𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌗𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌃 ॥ 65 ॥
𑌸𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌯𑌮𑌂 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑌿 𑌜𑌨𑌭𑍂𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌹𑌿𑌤𑌕𑌾𑌮𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑍂𑌯𑌃 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 66 ॥
𑌜𑌟𑌾𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌨𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑍋𑌧𑌕𑍍𑌷𑍀𑌰𑌮𑌾𑌨𑌯 ।
𑌤𑌤𑍍 𑌕𑍍𑌷𑍀𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌯 𑌗𑍁𑌹𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌪𑌾𑌹𑌰𑌤𑍍 ॥ 67 ॥
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌾𑌕𑌰𑍋𑌜𑍍𑌜𑌟𑌾𑌃 ।
𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑍋 𑌜𑌟𑌿𑌲𑌤𑍍𑌵𑌮𑌧𑌾𑌰𑌯𑌤𑍍 ॥ 68 ॥
𑌤𑍗 𑌤𑌦𑌾 𑌚𑍀𑌰𑌵𑌸𑌨𑍗 𑌜𑌟𑌾𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌧𑌾𑌰𑌿𑌣𑍗 ।
𑌆𑌶𑍋𑌭𑍇𑌤𑌾𑌮𑍃𑌷𑌿𑌸𑌮𑍗 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍗 𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ॥ 69 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌵𑍈𑌖𑌾𑌨𑌸𑌂 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 𑌸𑌹 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌵𑍍𑌰𑌤𑌮𑌾𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌸𑌖𑌾𑌯𑌂 𑌗𑍁𑌹𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 70 ॥
𑌅𑌪𑍍𑌰𑌮𑌤𑍍𑌤𑍋 𑌬𑌲𑍇 𑌕𑍋𑌶𑍇 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌗𑍇 𑌜𑌨𑌪𑌦𑍇 𑌤𑌥𑌾 ।
𑌭𑌵𑍇𑌥𑌾 𑌗𑍁𑌹 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌿 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌰𑌕𑍍𑌷𑌤𑌮𑌂 𑌮𑌤𑌮𑍍 ॥ 71 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌗𑍁𑌹𑌮𑌿𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑌃 𑌸𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌃 𑌸𑌹 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 72 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌦𑍀𑌤𑍀𑌰𑍇 𑌨𑌾𑌵𑌮𑌿𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ।
𑌤𑌿𑌤𑍀𑌰𑍍𑌷𑍁𑌃 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌗𑌾𑌂 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 73 ॥
𑌆𑌰𑍋𑌹 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌾𑌵𑌮𑌿𑌮𑌾𑌂 𑌶𑌨𑍈𑌃 ।
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌚𑌾𑌰𑍋𑌪𑌯𑌾𑌨𑍍𑌵𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌮𑌨𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥ 74 ॥
𑌸 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌃 𑌶𑌾𑌸𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑍂𑌲𑌯𑌨𑍍 ।
𑌆𑌰𑍋𑌪𑍍𑌯 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌂 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌮𑌾𑌰𑍁𑌰𑍋𑌹𑌾𑌽𑌽𑌤𑍍𑌮𑌵𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 75 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌰𑍁𑌰𑍋𑌹 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌜𑌃 ।
𑌤𑌤𑍋 𑌨𑌿𑌷𑌾𑌦𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌹𑍋 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍀𑌨𑌚𑍋𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 76 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌨𑌾𑌵𑌮𑌾𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌤𑌃 ।
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌵𑌤𑍍 𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌵𑌚𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌜𑌜𑌾𑌪 𑌹𑌿𑌤𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 77 ॥
𑌆𑌚𑌮𑍍𑌯 𑌚 𑌯𑌥𑌾𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌨𑌦𑍀𑌂 𑌤𑌾𑌂 𑌸𑌹 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌮𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌸𑌂𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌶𑍍𑌚𑌾𑌮𑌿𑌤𑌪𑍍𑌰𑌭𑌃 ॥ 78 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌚 𑌸𑌬𑌲𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌤𑌂 𑌗𑍁𑌹𑌮𑍍 ।
𑌆𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌨𑌾𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌚𑍋𑌦𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌨𑌾𑌵𑌿𑌕𑌾𑌨𑍍 ॥ 79 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍈𑌶𑍍𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑌾 𑌸𑌾 𑌨𑍗𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌣𑌧𑌾𑌰𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌾 ।
𑌶𑍁𑌭𑌸𑍍𑌫𑍍𑌯𑌵𑍇𑌗𑌾𑌭𑌿𑌹𑌤𑌾 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌲𑌿𑌲𑌮𑌤𑍍𑌯𑌗𑌾𑌤𑍍 ॥ 80 ॥
. ।
𑌮𑌧𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍁 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌗𑍀𑌰𑌥𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑌾 ।
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌦𑍀𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 81 ॥
𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯𑌾𑌯𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌨𑌿𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌪𑌾𑌰𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑍇𑌮𑌂 𑌗𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌦𑌭𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 82 ॥
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶 𑌹𑌿 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿 𑌸𑌮𑌗𑍍𑌰𑌾𑌣𑍍𑌯𑍁𑌷𑍍𑌯 𑌕𑌾𑌨𑌨𑍇 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌸𑌹 𑌮𑌯𑌾 𑌚𑍈𑌵 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 83 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌸𑍁𑌭𑌗𑍇 𑌕𑍍𑌷𑍇𑌮𑍇𑌣 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌾𑌗𑌤𑌾 ।
𑌯𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌾 𑌗𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌕𑌾𑌮𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌿𑌨𑍀 ॥ 84 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌹𑌿 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌪𑌥𑌗𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇 ।
𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌚𑍋𑌦𑌧𑌿𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌸𑍇 ॥ 85 ॥
𑌸𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌨𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌂𑌸𑌾𑌮𑌿 𑌚 𑌶𑍋𑌭𑌨𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑍇 𑌶𑌿𑌵𑍇𑌨 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌾𑌗𑌤𑍇 ॥ 86 ॥
𑌗𑌵𑌾𑌂 𑌶𑌤𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑍍𑌯𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌚 𑌪𑍇𑌶𑌲𑌮𑍍 ।
𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑍇𑌭𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌤𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌚𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌷𑌯𑌾 ॥ 87 ॥
𑌸𑍁𑌰𑌾𑌘𑌟𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌮𑌾𑌂𑌸𑌭𑍂𑌤𑍗𑌦𑌨𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌯𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌤𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌾 ॥ 88 ॥
𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌤𑍀𑌰𑌵𑌾𑌸𑍀𑌨𑌿 𑌦𑍈𑌵𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌹𑌿 ।
𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿 𑌯𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌯𑌤𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 89 ॥
𑌪𑍁𑌨𑌰𑍇𑌵 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑌯𑌾 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌚 𑌸𑌙𑍍𑌗𑌤𑌃 ।
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌾𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑌤𑍍𑌵𑌨𑌘𑍋𑌽𑌨𑌘𑍇 ॥ 90 ॥
𑌤𑌥𑌾 𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌷𑌮𑌾𑌣𑌾 𑌸𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌮𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑌾 ।
𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌂 𑌤𑍀𑌰𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌵𑌾𑌭𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ॥ 91 ॥
𑌤𑍀𑌰𑌂 𑌤𑍁 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌨𑌾𑌵𑌂 𑌹𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤 𑌸𑌹 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪𑌃 ॥ 92 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌃 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑌮𑍍 ।
𑌭𑌵 𑌸𑌂𑌰𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌸𑌜𑌨𑍇 𑌵𑌿𑌜𑌨𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌵𑌾 ॥ 93 ॥
𑌅𑌵𑌶𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌣𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇 𑌵𑌿𑌜𑌨𑍇 𑌵𑌨𑍇 ।
𑌅𑌗𑍍𑌰𑌤𑍋 𑌗𑌚𑍍𑌛 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌨𑍁𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑍁 ॥ 94 ॥
𑌪𑍃𑌷𑍍𑌠𑌤𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌚 𑌪𑌾𑌲𑌯𑌨𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑍇𑌹 𑌨𑍋 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌾 𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭 ॥ 95 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌤𑌾𑌵𑌦𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍁𑌕𑌰𑌾 𑌕𑌾𑌚𑌨 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 ।
𑌅𑌦𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌤𑍁 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌸𑍍𑌯 𑌵𑍇𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 96 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌷𑍍𑌟𑌜𑌨𑌸𑌮𑍍𑌬𑌾𑌧𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍇𑌤𑍍𑌰𑌾𑌰𑌾𑌮𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌷𑌮𑌂 𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌾𑌤𑌂 𑌚 𑌵𑌨𑌮𑌦𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 97 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌥𑍇 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋𑌽𑌗𑍍𑌰𑌤𑌃 ।
𑌅𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌚 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌘𑌵𑍋 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ॥ 98 ॥
𑌗𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌪𑌰𑌪𑌾𑌰𑌮𑌾𑌶𑍁 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 ।
𑌅𑌧𑍍𑌵𑌪𑍍𑌰𑌕𑌰𑍍𑌷𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿 𑌰𑍍𑌮𑍁𑌮𑍋𑌚 𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌥𑌿𑌤 𑌸𑍍𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑍀 ॥ 99 ॥
𑌸 𑌲𑍋𑌕𑌪𑌾𑌲𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌵𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌵𑌰𑌦𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑍍 𑌶𑍁𑌭𑌸𑌸𑍍𑌯𑌮𑌾𑌲𑌿𑌨𑌃 𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇𑌣 𑌵𑌤𑍍𑌸𑌾𑌨𑍍 𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌾𑌨𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ॥ 100 ॥
𑌤𑍗 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌤𑍁𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍃𑌗𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌰𑌾𑌹𑌮𑍃𑌶𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍃𑌷𑌤𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍁𑌰𑍁𑌮𑍍 ।
𑌆𑌦𑌾𑌯 𑌮𑍇𑌧𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑌂 𑌬𑍁𑌭𑍁𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗 𑌵𑌾𑌸𑌾𑌯 𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌯𑌯𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑌸𑍍𑌪𑌤𑌿𑌮𑍍 ॥ 101 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvipañcāśassargaḥ |
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ pṛthuvakṣā mahāyaśāḥ |
uvāca rāmaḥ saumitriṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam || 1 ||
bhāskarodayakālo'yaṃ gatā bhagavatī niśā |
asau sukṛṣṇo vihagaḥ kokilastāta kūjati || 2 ||
barhiṇānāṃ ca nirghoṣaḥ śrūyate nadatāṃ vane |
tarāma jāhnavīṃ saumya śīghragāṃ sāgaraṅgamām || 3 ||
vijñāya rāmasya vacaḥ saumitrirmitranandanaḥ |
guhamāmantrya sūtaṃ ca so'tiṣṭhadbhrāturagrataḥ || 4 ||
sa tu rāmasya vacanaṃ niśamya pratigṛhya ca |
sthapatistūrṇamāhūya sacivānidamabravīt || 5 ||
asya vāhanasaṃyuktāṃ karṇagrāhavatīṃ śubhām |
supratārāṃ dṛḍhāṃ tīrthe śīghraṃ nāvamupāhara || 6 ||
taṃ niśamya samādeśaṃ guhāmātyagaṇo mahān |
upohya rucirāṃ nāvaṃ guhāya pratyavedayat || 7 ||
tataḥ sa prāñjalirbhūtvā guho rāghavamabravīt |
upasthiteyaṃ naurdeva bhūyaḥ kiṃ karavāṇi te || 8 ||
tavāmarasutaprakhya tartuṃ sāgaragāṃ nadīm |
nauriyaṃ puruṣavyāghra tāṃ tvamāroha suvrata || 9 ||
athovāca mahātejā rāmo guhamidaṃ vacaḥ |
kṛtakāmo'smi bhavatā śīghramāropyatāmiti || 10 ||
tataḥ kalāpān sannahya khaḍgau badhvā ca dhanvinau |
jagmaturyena tau gaṅgāṃ sītayā saha rāghavau || 11 ||
rāmameva tu dharmajñamupagamya vinītavat |
kimahaṃ karavāṇīti sūtaḥ prāñjalirabravīt || 12 ||
tato'bravīddāśarathiḥ sumantraṃ spṛśan kareṇottamadakṣiṇena |
sumantra śīghraṃ punareva yāhi rājñaḥ sakāśe bhava cāpramattaḥ || 13 ||
nivartasvetyuvācaiva hyetāvaddhi kṛtaṃ mama |
rathaṃ vihāya padbhyāṃ tu gamiṣyāmi mahāvanam || 14 ||
ātmānaṃ tvabhyanujñātamavekṣyārtaḥ sa sārathiḥ |
sumantraḥ puruṣavyāghramaikṣvākamidamabravīt || 15 ||
nātikrāntamidaṃ loke puruṣeṇeha kenacit |
tava sabhrātṛbhāryasya vāsaḥ prākṛtavadvane || 16 ||
na manye brahmacarye'sti svadhīte vā phalodayaḥ |
mārdavārjavayorvāpi tvāṃ cedvyasanamāgatam || 17 ||
saha rāghava vaidehyā bhrātrā caiva vane vasan |
tvaṃ gatiṃ prāpsyase vīra trīn lokāṃstu jayanniva || 18 ||
vayaṃ khalu hatā rāma ye tvayāpyupavañcitāḥ |
kaikeyyā vaśameṣyāmaḥ pāpāyā duḥkhabhāginaḥ || 19 ||
iti bruvannātmasamaṃ sumantraḥ sārathistadā |
dṛṣṭvā dūragataṃ rāmaṃ duḥkhārto rurude ciram || 20 ||
tatastu vigate bāṣpe sūtaṃ spṛṣṭodakaṃ śucim |
rāmastu madhuraṃ vākyaṃ punaḥ punaruvāca tam || 21 ||
ikṣvākūṇāṃ tvayā tulyaṃ suhṛdaṃ nopalakṣaye |
yathā daśaratho rājā māṃ na śocettathā kuru || 22 ||
śokopahatacetāśca vṛddhaśca jagatīpatiḥ |
kāmabhāvāvasannaśca tasmādetadbravīmi te || 23 ||
yadyadājñāpayetkiñcitsa mahātmā mahīpatiḥ |
kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ kāryaṃ tadavikāṅkṣayā || 24 ||
etadarthaṃ hi rājyāni praśāsati nareśvarāḥ |
yadeṣāṃ sarvakṛtyeṣu mano na pratihanyate || 25 ||
yadyathā sa mahārājo nālīkamadhigacchati |
na ca tāmyati duḥkhena sumantra kuru tattathā || 26 ||
adṛṣṭaduḥkhaṃ rājānaṃ vṛddhamāryaṃ jitendriyam |
brūyāstvamabhivādyaiva mama hetoridaṃ vacaḥ || 27 ||
naivāhamanuśocāmi lakṣmaṇo na ca maithilī |
ayodhyāyāścyutāśceti vane vatsyāmaheti ca || 28 ||
caturdaśasu varṣeṣu nivṛtteṣu punaḥ punaḥ |
lakṣmaṇaṃ māṃ ca sītāṃ ca drakṣyase kṣipramāgatān || 29 ||
evamuktvā tu rājānaṃ mātaraṃ ca sumantra me |
anyāśca devīssahitāḥ kaikeyīṃ ca punaḥ punaḥ || 30 ||
ārogyaṃ brūhi kauśalyāmatha pādābhivandanam |
sītāyā mama cā''ryasya vacanāllakṣmaṇasya ca || 31 ||
brūyāśca hi mahārājaṃ bharataṃ kṣipramānaya |
āgataścāpi bharataḥ sthāpyo nṛpamate pade || 32 ||
bharataṃ ca pariṣvajya yauvarājye'bhiṣicya ca |
asmatsantāpajaṃ duḥkhaṃ na tvāmabhibhaviṣyati || 33 ||
bharataścāpi vaktavyo yathā rājani vartase |
tathā mātṛṣu vartethāḥ sarvāsvevāviśeṣataḥ || 34 ||
tātasya priyakāmena yauvarājyamapekṣatā |
lokayorubhayoḥ śakyaṃ tvayā yatsukhamedhitum || 35 ||
nivartyamāno rāmeṇa sumantraḥ śokakarśitaḥ |
tatsarvaṃ vacanaṃ śrutvā snehātkākutsthamabravīt || 36 ||
yadahaṃ nopacāreṇa brūyāṃ snehādaviklabaḥ |
bhaktimāniti tattāvadvākyaṃ tvaṃ kṣantumarhasi || 37 ||
kathaṃ hi tvadvihīno'haṃ pratiyāsyāmi tāṃ purīm |
tava tāvadviyogena putraśokākulāmiva || 38 ||
sarāmamapi tāvanme rathaṃ dṛṣṭvā tadā janaḥ |
vinā rāmaṃ rathaṃ dṛṣṭvā vidīryetāpi sā purī || 39 ||
dainyaṃ hi nagarī gaccheddṛṣṭvā śūnyamimaṃ ratham |
sūtāvaśeṣaṃ svaṃ sainyaṃ hatavīramivā'have || 40 ||
dūre'pi nivasantaṃ tvāṃ mānasenāgrataḥ sthitam |
cintayanto'dya nūnaṃ tvāṃ nirāhārāḥ kṛtāḥ prajāḥ || 41 ||
dṛṣṭaṃ taddhi tvayā rāma yādṛśaṃ tvatpravāsane |
prajānāṃ saṅkulaṃ vṛttaṃ tvacchokaklāntacetasām || 42 ||
ārtanādo hi yaḥ paurairmuktastvadvipravāsane |
sarathaṃ māṃ niśāmyaiva kuryuḥ śataguṇaṃ tataḥ || 43 ||
ahaṃ kiṃ cāpi vakṣyāmi devīṃ tava suto mayā |
nīto'sau mātulakulaṃ santāpaṃ mā kṛthā iti || 44 ||
asatyamapi naivāhaṃ brūyāṃ vacanamīdṛśam |
kathamapriyamevāhaṃ brūyāṃ satyamidaṃ vacaḥ || 45 ||
mama tāvanniyogasthāstvadbandhujanavāhinaḥ |
kathaṃ rathaṃ tvayā hīnaṃ pravakṣyanti hayottamāḥ || 46 ||
tanna śakṣyāmyahaṃ gantumayodhyāṃ tvadṛte'nagha |
vanavāsānuyānāya māmanujñātumarhasi || 47 ||
yadi me yācamānasya tyāgameva kariṣyasi |
saratho'gniṃ pravekṣyāmi tyaktamātra iha tvayā || 48 ||
bhaviṣyanti vane yāni tapovighnakarāṇi te |
rathena pratibādhiṣye tāni sattvāni rāghava || 49 ||
tvatkṛte na mayā'vāptaṃ rathacaryākṛtaṃ sukham |
āśaṃse tvatkṛte nāhaṃ vanavāsakṛtaṃ sukham || 50 ||
prasīdecchāmi te'raṇye bhavituṃ pratyanantaraḥ |
prītyā'bhihitamicchāmi bhava me pratyanantaraḥ || 51 ||
ime cāpi hayā vīra yadi te vanavāsinaḥ |
paricaryāṃ kariṣyanti prāpsyanti paramāṃ gatim || 52 ||
tava śuśrūṣaṇaṃ mūrdhnā kariṣyāmi vane vasan |
ayodhyāṃ devalokaṃ vā sarvathā prajahāmyaham || 53 ||
na hi śakyā praveṣṭuṃ sā mayā'yodhyā tvayā vinā |
rājadhānī mahendrasya yathā duṣkṛtakarmaṇā || 54 ||
vanavāse kṣayaṃ prāpte mamaiṣa hi manorathaḥ |
yadanena rathenaiva tvāṃ vaheyaṃ purīṃ punaḥ || 55 ||
caturdaśa hi varṣāṇi sahitasya tvayā vane |
kṣaṇabhūtāni yāsyanti śatasaṅkhyānyato'nyathā || 56 ||
bhṛtyavatsala tiṣṭhantaṃ bhartṛputragate pathi |
bhaktaṃ bhṛtyaṃ sthitaṃ sthityāṃ tvaṃ na māṃ hātumarhasi || 57 ||
evaṃ bahuvidhaṃ dīnaṃ yācamānaṃ punaḥ punaḥ |
rāmo bhṛtyānukampī tu sumantramidamabravīt || 58 ||
jānāmi paramāṃ bhaktiṃ mayi te bhartṛvatsala |
śṛṇu cāpi yadarthaṃ tvāṃ preṣayāmi purīmitaḥ || 59 ||
nagarīṃ tvāṃ gataṃ dṛṣṭvā jananī me yavīyasī |
kaikeyī pratyayaṃ gacchediti rāmo vanaṃ gataḥ || 60 ||
parituṣṭā hi sā devī vanavāsaṃ gate mayi |
rājānaṃ nātiśaṅketa 'mithyāvādī'ti dhārmikam || 61 ||
eṣa me prathamaḥ kalpo yadambā me yavīyasī |
bharatārakṣitaṃ sphītaṃ putrarājyamavāpnuyāt || 62 ||
mama priyārthaṃ rājñaśca sarathastvaṃ purīṃ vraja |
sandiṣṭaścāsi yānarthāṃstāṃ stān brūyāstathā tathā || 63 ||
ityuktvā vacanaṃ sūtaṃ sāntvayitvā punaḥ punaḥ |
guhaṃ vacanamaklībo rāmo hetumadabravīt || 64 ||
nedānīṃ guha yogyo'yaṃ vāso me sajane vane |
āvaśyaṃ hyāśrame vāsaḥ kartavyastadgato vidhiḥ || 65 ||
so'haṃ gṛhītvā niyamaṃ tapasvi janabhūṣaṇam |
hitakāmaḥ piturbhūyaḥ sītāyā lakṣmaṇasya ca || 66 ||
jaṭāḥ kṛtvā gamiṣyāmi nyagrodhakṣīramānaya |
tat kṣīraṃ rājaputrāya guhaḥ kṣipramupāharat || 67 ||
lakṣmaṇasyātmanaścaiva rāmastenākarojjaṭāḥ |
dīrghabāhurnaravyāghro jaṭilatvamadhārayat || 68 ||
tau tadā cīravasanau jaṭāmaṇḍaladhāriṇau |
āśobhetāmṛṣisamau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 69 ||
tato vaikhānasaṃ mārgamāsthitaḥ saha lakṣmaṇaḥ |
vratamādiṣṭavān rāmaḥ sakhāyaṃ guhamabravīt || 70 ||
apramatto bale kośe durge janapade tathā |
bhavethā guha rājyaṃ hi durārakṣatamaṃ matam || 71 ||
tatastaṃ samanujñāya guhamikṣvākunandanaḥ |
jagāma tūrṇamavyagraḥ sabhāryaḥ saha lakṣmaṇaḥ || 72 ||
sa tu dṛṣṭvā nadītīre nāvamikṣvākunandanaḥ |
titīrṣuḥ śīghragāṃ gaṅgāmidaṃ lakṣmaṇamabravīt || 73 ||
āroha tvaṃ naravyāghra sthitāṃ nāvamimāṃ śanaiḥ |
sītāṃ cāropayānvakṣaṃ parigṛhya manasvinīm || 74 ||
sa bhrātuḥ śāsanaṃ śrutvā sarvamapratikūlayan |
āropya maithilīṃ pūrvamārurohā''tmavāṃ stataḥ || 75 ||
athāruroha tejasvī svayaṃ lakṣmaṇapūrvajaḥ |
tato niṣādādhipatirguho jñātīnacodayat || 76 ||
rāghavo'pi mahātejā nāvamāruhya tāṃ tataḥ |
brahmavat kṣatravaccaiva jajāpa hitamātmanaḥ || 77 ||
ācamya ca yathāśāstraṃ nadīṃ tāṃ saha sītayā |
prāṇamatprītisaṃhṛṣṭo lakṣmaṇaścāmitaprabhaḥ || 78 ||
anujñāya sumantraṃ ca sabalaṃ caiva taṃ guham |
āsthāya nāvaṃ rāmastu codayāmāsa nāvikān || 79 ||
tatastaiścoditā sā nauḥ karṇadhārasamāhitā |
śubhasphyavegābhihatā śīghraṃ salilamatyagāt || 80 ||
. |
madhyaṃ tu samanuprāpya bhāgīrathyāstvaninditā |
vaidehī prāñjalirbhūtvā tāṃ nadīmidamabravīt || 81 ||
putro daśarathasyāyaṃ mahārājasya dhīmataḥ |
nideśaṃ pārayitvemaṃ gaṅge tvadabhirakṣitaḥ || 82 ||
caturdaśa hi varṣāṇi samagrāṇyuṣya kānane |
bhrātrā saha mayā caiva punaḥ pratyāgamiṣyati || 83 ||
tatastvāṃ devi subhage kṣemeṇa punarāgatā |
yakṣye pramuditā gaṅge sarvakāmasamṛddhinī || 84 ||
tvaṃ hi tripathagā devi brahmalokaṃ samīkṣase |
bhāryā codadhirājasya loke'smin sampradṛśyase || 85 ||
sā tvāṃ devi namasyāmi praśaṃsāmi ca śobhane |
prāptarājye naravyāghre śivena punarāgate || 86 ||
gavāṃ śatasahasrāṇi vastrāṇyannaṃ ca peśalam |
brāhmaṇebhyaḥ pradāsyāmi tava priyacikīrṣayā || 87 ||
surāghaṭasahasreṇa māṃsabhūtaudanena ca |
yakṣye tvāṃ prayatā devi purīṃ punarupāgatā || 88 ||
yāni tvattīravāsīni daivatāni ca santi hi |
tāni sarvāṇi yakṣyāmi tīrthānyāyatanāni ca || 89 ||
punareva mahābāhurmayā bhrātrā ca saṅgataḥ |
ayodhyāṃ vanavāsāttu praviśatvanagho'naghe || 90 ||
tathā sambhāṣamāṇā sā sītā gaṅgāmaninditā |
dakṣiṇā dakṣiṇaṃ tīraṃ kṣipramevābhyupāgamat || 91 ||
tīraṃ tu samanuprāpya nāvaṃ hitvā nararṣabhaḥ |
prātiṣṭhata saha bhrātrā vaidehyā ca parantapaḥ || 92 ||
athābravīnmahābāhuḥ sumitrānandavardhanam |
bhava saṃrakṣaṇārthāya sajane vijane'pi vā || 93 ||
avaśyaṃ rakṣaṇaṃ kāryamadṛṣṭe vijane vane |
agrato gaccha saumitre sītā tvāmanugacchatu || 94 ||
pṛṣṭhato'haṃ gamiṣyāmi tvāṃ ca sītāṃ ca pālayan |
anyonyasyeha no rakṣā kartavyā puruṣarṣabha || 95 ||
na hi tāvadatikrāntā sukarā kācana kriyā |
adya duḥkhaṃ tu vaidehī vanavāsasya vetsyati || 96 ||
praṇaṣṭajanasambādhaṃ kṣetrārāmavivarjitam |
viṣamaṃ ca prapātaṃ ca vanamadya pravekṣyati || 97 ||
śrutvā rāmasya vacanaṃ pratasthe lakṣmaṇo'grataḥ |
anantaraṃ ca sītāyā rāghavo raghunandanaḥ || 98 ||
gataṃ tu gaṅgāparapāramāśu rāmaṃ sumantraḥ pratataṃ nirīkṣya |
adhvaprakarṣādvinivṛttadṛṣṭi rmumoca bāṣpaṃ vyathita stapasvī || 99 ||
sa lokapālapratimaprabhāvavāṃ stīrtvā mahātmā varado mahānadīm |
tataḥ samṛddhān śubhasasyamālinaḥ krameṇa vatsān muditānupāgamat || 100 ||
tau tatra hatvā caturo mahāmṛgān varāhamṛśyaṃ pṛṣataṃ mahārurum |
ādāya medhyaṃ tvaritaṃ bubhukṣitau vāsāya kāle yayaturvanaspatim || 101 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvipañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ द्विपञ्चाशस्सर्गः ।
प्रभातायां तु शर्वर्यां पृथुवक्षा महायशाः ।
उवाच रामः सौमित्रिं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ॥ 1 ॥
भास्करोदयकालोऽयं गता भगवती निशा ।
असौ सुकृष्णो विहगः कोकिलस्तात कूजति ॥ 2 ॥
बर्हिणानां च निर्घोषः श्रूयते नदतां वने ।
तराम जाह्नवीं सौम्य शीघ्रगां सागरङ्गमाम् ॥ 3 ॥
विज्ञाय रामस्य वचः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ।
गुहमामन्त्र्य सूतं च सोऽतिष्ठद्भ्रातुरग्रतः ॥ 4 ॥
स तु रामस्य वचनं निशम्य प्रतिगृह्य च ।
स्थपतिस्तूर्णमाहूय सचिवानिदमब्रवीत् ॥ 5 ॥
अस्य वाहनसंयुक्तां कर्णग्राहवतीं शुभाम् ।
सुप्रतारां दृढां तीर्थे शीघ्रं नावमुपाहर ॥ 6 ॥
तं निशम्य समादेशं गुहामात्यगणो महान् ।
उपोह्य रुचिरां नावं गुहाय प्रत्यवेदयत् ॥ 7 ॥
ततः स प्राञ्जलिर्भूत्वा गुहो राघवमब्रवीत् ।
उपस्थितेयं नौर्देव भूयः किं करवाणि ते ॥ 8 ॥
तवामरसुतप्रख्य तर्तुं सागरगां नदीम् ।
नौरियं पुरुषव्याघ्र तां त्वमारोह सुव्रत ॥ 9 ॥
अथोवाच महातेजा रामो गुहमिदं वचः ।
कृतकामोऽस्मि भवता शीघ्रमारोप्यतामिति ॥ 10 ॥
ततः कलापान् सन्नह्य खड्गौ बध्वा च धन्विनौ ।
जग्मतुर्येन तौ गङ्गां सीतया सह राघवौ ॥ 11 ॥
राममेव तु धर्मज्ञमुपगम्य विनीतवत् ।
किमहं करवाणीति सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ 12 ॥
ततोऽब्रवीद्दाशरथिः सुमन्त्रं स्पृशन् करेणोत्तमदक्षिणेन ।
सुमन्त्र शीघ्रं पुनरेव याहि राज्ञः सकाशे भव चाप्रमत्तः ॥ 13 ॥
निवर्तस्वेत्युवाचैव ह्येतावद्धि कृतं मम ।
रथं विहाय पद्भ्यां तु गमिष्यामि महावनम् ॥ 14 ॥
आत्मानं त्वभ्यनुज्ञातमवेक्ष्यार्तः स सारथिः ।
सुमन्त्रः पुरुषव्याघ्रमैक्ष्वाकमिदमब्रवीत् ॥ 15 ॥
नातिक्रान्तमिदं लोके पुरुषेणेह केनचित् ।
तव सभ्रातृभार्यस्य वासः प्राकृतवद्वने ॥ 16 ॥
न मन्ये ब्रह्मचर्येऽस्ति स्वधीते वा फलोदयः ।
मार्दवार्जवयोर्वापि त्वां चेद्व्यसनमागतम् ॥ 17 ॥
सह राघव वैदेह्या भ्रात्रा चैव वने वसन् ।
त्वं गतिं प्राप्स्यसे वीर त्रीन् लोकांस्तु जयन्निव ॥ 18 ॥
वयं खलु हता राम ये त्वयाप्युपवञ्चिताः ।
कैकेय्या वशमेष्यामः पापाया दुःखभागिनः ॥ 19 ॥
इति ब्रुवन्नात्मसमं सुमन्त्रः सारथिस्तदा ।
दृष्ट्वा दूरगतं रामं दुःखार्तो रुरुदे चिरम् ॥ 20 ॥
ततस्तु विगते बाष्पे सूतं स्पृष्टोदकं शुचिम् ।
रामस्तु मधुरं वाक्यं पुनः पुनरुवाच तम् ॥ 21 ॥
इक्ष्वाकूणां त्वया तुल्यं सुहृदं नोपलक्षये ।
यथा दशरथो राजा मां न शोचेत्तथा कुरु ॥ 22 ॥
शोकोपहतचेताश्च वृद्धश्च जगतीपतिः ।
कामभावावसन्नश्च तस्मादेतद्ब्रवीमि ते ॥ 23 ॥
यद्यदाज्ञापयेत्किञ्चित्स महात्मा महीपतिः ।
कैकेय्याः प्रियकामार्थं कार्यं तदविकाङ्क्षया ॥ 24 ॥
एतदर्थं हि राज्यानि प्रशासति नरेश्वराः ।
यदेषां सर्वकृत्येषु मनो न प्रतिहन्यते ॥ 25 ॥
यद्यथा स महाराजो नालीकमधिगच्छति ।
न च ताम्यति दुःखेन सुमन्त्र कुरु तत्तथा ॥ 26 ॥
अदृष्टदुःखं राजानं वृद्धमार्यं जितेन्द्रियम् ।
ब्रूयास्त्वमभिवाद्यैव मम हेतोरिदं वचः ॥ 27 ॥
नैवाहमनुशोचामि लक्ष्मणो न च मैथिली ।
अयोध्यायाश्च्युताश्चेति वने वत्स्यामहेति च ॥ 28 ॥
चतुर्दशसु वर्षेषु निवृत्तेषु पुनः पुनः ।
लक्ष्मणं मां च सीतां च द्रक्ष्यसे क्षिप्रमागतान् ॥ 29 ॥
एवमुक्त्वा तु राजानं मातरं च सुमन्त्र मे ।
अन्याश्च देवीस्सहिताः कैकेयीं च पुनः पुनः ॥ 30 ॥
आरोग्यं ब्रूहि कौशल्यामथ पादाभिवन्दनम् ।
सीताया मम चाऽऽर्यस्य वचनाल्लक्ष्मणस्य च ॥ 31 ॥
ब्रूयाश्च हि महाराजं भरतं क्षिप्रमानय ।
आगतश्चापि भरतः स्थाप्यो नृपमते पदे ॥ 32 ॥
भरतं च परिष्वज्य यौवराज्येऽभिषिच्य च ।
अस्मत्सन्तापजं दुःखं न त्वामभिभविष्यति ॥ 33 ॥
भरतश्चापि वक्तव्यो यथा राजनि वर्तसे ।
तथा मातृषु वर्तेथाः सर्वास्वेवाविशेषतः ॥ 34 ॥
तातस्य प्रियकामेन यौवराज्यमपेक्षता ।
लोकयोरुभयोः शक्यं त्वया यत्सुखमेधितुम् ॥ 35 ॥
निवर्त्यमानो रामेण सुमन्त्रः शोककर्शितः ।
तत्सर्वं वचनं श्रुत्वा स्नेहात्काकुत्स्थमब्रवीत् ॥ 36 ॥
यदहं नोपचारेण ब्रूयां स्नेहादविक्लबः ।
भक्तिमानिति तत्तावद्वाक्यं त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ 37 ॥
कथं हि त्वद्विहीनोऽहं प्रतियास्यामि तां पुरीम् ।
तव तावद्वियोगेन पुत्रशोकाकुलामिव ॥ 38 ॥
सराममपि तावन्मे रथं दृष्ट्वा तदा जनः ।
विना रामं रथं दृष्ट्वा विदीर्येतापि सा पुरी ॥ 39 ॥
दैन्यं हि नगरी गच्छेद्दृष्ट्वा शून्यमिमं रथम् ।
सूतावशेषं स्वं सैन्यं हतवीरमिवाऽहवे ॥ 40 ॥
दूरेऽपि निवसन्तं त्वां मानसेनाग्रतः स्थितम् ।
चिन्तयन्तोऽद्य नूनं त्वां निराहाराः कृताः प्रजाः ॥ 41 ॥
दृष्टं तद्धि त्वया राम यादृशं त्वत्प्रवासने ।
प्रजानां सङ्कुलं वृत्तं त्वच्छोकक्लान्तचेतसाम् ॥ 42 ॥
आर्तनादो हि यः पौरैर्मुक्तस्त्वद्विप्रवासने ।
सरथं मां निशाम्यैव कुर्युः शतगुणं ततः ॥ 43 ॥
अहं किं चापि वक्ष्यामि देवीं तव सुतो मया ।
नीतोऽसौ मातुलकुलं सन्तापं मा कृथा इति ॥ 44 ॥
असत्यमपि नैवाहं ब्रूयां वचनमीदृशम् ।
कथमप्रियमेवाहं ब्रूयां सत्यमिदं वचः ॥ 45 ॥
मम तावन्नियोगस्थास्त्वद्बन्धुजनवाहिनः ।
कथं रथं त्वया हीनं प्रवक्ष्यन्ति हयोत्तमाः ॥ 46 ॥
तन्न शक्ष्याम्यहं गन्तुमयोध्यां त्वदृतेऽनघ ।
वनवासानुयानाय मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ 47 ॥
यदि मे याचमानस्य त्यागमेव करिष्यसि ।
सरथोऽग्निं प्रवेक्ष्यामि त्यक्तमात्र इह त्वया ॥ 48 ॥
भविष्यन्ति वने यानि तपोविघ्नकराणि ते ।
रथेन प्रतिबाधिष्ये तानि सत्त्वानि राघव ॥ 49 ॥
त्वत्कृते न मयाऽवाप्तं रथचर्याकृतं सुखम् ।
आशंसे त्वत्कृते नाहं वनवासकृतं सुखम् ॥ 50 ॥
प्रसीदेच्छामि तेऽरण्ये भवितुं प्रत्यनन्तरः ।
प्रीत्याऽभिहितमिच्छामि भव मे प्रत्यनन्तरः ॥ 51 ॥
इमे चापि हया वीर यदि ते वनवासिनः ।
परिचर्यां करिष्यन्ति प्राप्स्यन्ति परमां गतिम् ॥ 52 ॥
तव शुश्रूषणं मूर्ध्ना करिष्यामि वने वसन् ।
अयोध्यां देवलोकं वा सर्वथा प्रजहाम्यहम् ॥ 53 ॥
न हि शक्या प्रवेष्टुं सा मयाऽयोध्या त्वया विना ।
राजधानी महेन्द्रस्य यथा दुष्कृतकर्मणा ॥ 54 ॥
वनवासे क्षयं प्राप्ते ममैष हि मनोरथः ।
यदनेन रथेनैव त्वां वहेयं पुरीं पुनः ॥ 55 ॥
चतुर्दश हि वर्षाणि सहितस्य त्वया वने ।
क्षणभूतानि यास्यन्ति शतसङ्ख्यान्यतोऽन्यथा ॥ 56 ॥
भृत्यवत्सल तिष्ठन्तं भर्तृपुत्रगते पथि ।
भक्तं भृत्यं स्थितं स्थित्यां त्वं न मां हातुमर्हसि ॥ 57 ॥
एवं बहुविधं दीनं याचमानं पुनः पुनः ।
रामो भृत्यानुकम्पी तु सुमन्त्रमिदमब्रवीत् ॥ 58 ॥
जानामि परमां भक्तिं मयि ते भर्तृवत्सल ।
शृणु चापि यदर्थं त्वां प्रेषयामि पुरीमितः ॥ 59 ॥
नगरीं त्वां गतं दृष्ट्वा जननी मे यवीयसी ।
कैकेयी प्रत्ययं गच्छेदिति रामो वनं गतः ॥ 60 ॥
परितुष्टा हि सा देवी वनवासं गते मयि ।
राजानं नातिशङ्केत 'मिथ्यावादी'ति धार्मिकम् ॥ 61 ॥
एष मे प्रथमः कल्पो यदम्बा मे यवीयसी ।
भरतारक्षितं स्फीतं पुत्रराज्यमवाप्नुयात् ॥ 62 ॥
मम प्रियार्थं राज्ञश्च सरथस्त्वं पुरीं व्रज ।
सन्दिष्टश्चासि यानर्थांस्तां स्तान् ब्रूयास्तथा तथा ॥ 63 ॥
इत्युक्त्वा वचनं सूतं सान्त्वयित्वा पुनः पुनः ।
गुहं वचनमक्लीबो रामो हेतुमदब्रवीत् ॥ 64 ॥
नेदानीं गुह योग्योऽयं वासो मे सजने वने ।
आवश्यं ह्याश्रमे वासः कर्तव्यस्तद्गतो विधिः ॥ 65 ॥
सोऽहं गृहीत्वा नियमं तपस्वि जनभूषणम् ।
हितकामः पितुर्भूयः सीताया लक्ष्मणस्य च ॥ 66 ॥
जटाः कृत्वा गमिष्यामि न्यग्रोधक्षीरमानय ।
तत् क्षीरं राजपुत्राय गुहः क्षिप्रमुपाहरत् ॥ 67 ॥
लक्ष्मणस्यात्मनश्चैव रामस्तेनाकरोज्जटाः ।
दीर्घबाहुर्नरव्याघ्रो जटिलत्वमधारयत् ॥ 68 ॥
तौ तदा चीरवसनौ जटामण्डलधारिणौ ।
आशोभेतामृषिसमौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 69 ॥
ततो वैखानसं मार्गमास्थितः सह लक्ष्मणः ।
व्रतमादिष्टवान् रामः सखायं गुहमब्रवीत् ॥ 70 ॥
अप्रमत्तो बले कोशे दुर्गे जनपदे तथा ।
भवेथा गुह राज्यं हि दुरारक्षतमं मतम् ॥ 71 ॥
ततस्तं समनुज्ञाय गुहमिक्ष्वाकुनन्दनः ।
जगाम तूर्णमव्यग्रः सभार्यः सह लक्ष्मणः ॥ 72 ॥
स तु दृष्ट्वा नदीतीरे नावमिक्ष्वाकुनन्दनः ।
तितीर्षुः शीघ्रगां गङ्गामिदं लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ 73 ॥
आरोह त्वं नरव्याघ्र स्थितां नावमिमां शनैः ।
सीतां चारोपयान्वक्षं परिगृह्य मनस्विनीम् ॥ 74 ॥
स भ्रातुः शासनं श्रुत्वा सर्वमप्रतिकूलयन् ।
आरोप्य मैथिलीं पूर्वमारुरोहाऽऽत्मवां स्ततः ॥ 75 ॥
अथारुरोह तेजस्वी स्वयं लक्ष्मणपूर्वजः ।
ततो निषादाधिपतिर्गुहो ज्ञातीनचोदयत् ॥ 76 ॥
राघवोऽपि महातेजा नावमारुह्य तां ततः ।
ब्रह्मवत् क्षत्रवच्चैव जजाप हितमात्मनः ॥ 77 ॥
आचम्य च यथाशास्त्रं नदीं तां सह सीतया ।
प्राणमत्प्रीतिसंहृष्टो लक्ष्मणश्चामितप्रभः ॥ 78 ॥
अनुज्ञाय सुमन्त्रं च सबलं चैव तं गुहम् ।
आस्थाय नावं रामस्तु चोदयामास नाविकान् ॥ 79 ॥
ततस्तैश्चोदिता सा नौः कर्णधारसमाहिता ।
शुभस्फ्यवेगाभिहता शीघ्रं सलिलमत्यगात् ॥ 80 ॥
. ।
मध्यं तु समनुप्राप्य भागीरथ्यास्त्वनिन्दिता ।
वैदेही प्राञ्जलिर्भूत्वा तां नदीमिदमब्रवीत् ॥ 81 ॥
पुत्रो दशरथस्यायं महाराजस्य धीमतः ।
निदेशं पारयित्वेमं गङ्गे त्वदभिरक्षितः ॥ 82 ॥
चतुर्दश हि वर्षाणि समग्राण्युष्य कानने ।
भ्रात्रा सह मया चैव पुनः प्रत्यागमिष्यति ॥ 83 ॥
ततस्त्वां देवि सुभगे क्षेमेण पुनरागता ।
यक्ष्ये प्रमुदिता गङ्गे सर्वकामसमृद्धिनी ॥ 84 ॥
त्वं हि त्रिपथगा देवि ब्रह्मलोकं समीक्षसे ।
भार्या चोदधिराजस्य लोकेऽस्मिन् सम्प्रदृश्यसे ॥ 85 ॥
सा त्वां देवि नमस्यामि प्रशंसामि च शोभने ।
प्राप्तराज्ये नरव्याघ्रे शिवेन पुनरागते ॥ 86 ॥
गवां शतसहस्राणि वस्त्राण्यन्नं च पेशलम् ।
ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यामि तव प्रियचिकीर्षया ॥ 87 ॥
सुराघटसहस्रेण मांसभूतौदनेन च ।
यक्ष्ये त्वां प्रयता देवि पुरीं पुनरुपागता ॥ 88 ॥
यानि त्वत्तीरवासीनि दैवतानि च सन्ति हि ।
तानि सर्वाणि यक्ष्यामि तीर्थान्यायतनानि च ॥ 89 ॥
पुनरेव महाबाहुर्मया भ्रात्रा च सङ्गतः ।
अयोध्यां वनवासात्तु प्रविशत्वनघोऽनघे ॥ 90 ॥
तथा सम्भाषमाणा सा सीता गङ्गामनिन्दिता ।
दक्षिणा दक्षिणं तीरं क्षिप्रमेवाभ्युपागमत् ॥ 91 ॥
तीरं तु समनुप्राप्य नावं हित्वा नरर्षभः ।
प्रातिष्ठत सह भ्रात्रा वैदेह्या च परन्तपः ॥ 92 ॥
अथाब्रवीन्महाबाहुः सुमित्रानन्दवर्धनम् ।
भव संरक्षणार्थाय सजने विजनेऽपि वा ॥ 93 ॥
अवश्यं रक्षणं कार्यमदृष्टे विजने वने ।
अग्रतो गच्छ सौमित्रे सीता त्वामनुगच्छतु ॥ 94 ॥
पृष्ठतोऽहं गमिष्यामि त्वां च सीतां च पालयन् ।
अन्योन्यस्येह नो रक्षा कर्तव्या पुरुषर्षभ ॥ 95 ॥
न हि तावदतिक्रान्ता सुकरा काचन क्रिया ।
अद्य दुःखं तु वैदेही वनवासस्य वेत्स्यति ॥ 96 ॥
प्रणष्टजनसम्बाधं क्षेत्रारामविवर्जितम् ।
विषमं च प्रपातं च वनमद्य प्रवेक्ष्यति ॥ 97 ॥
श्रुत्वा रामस्य वचनं प्रतस्थे लक्ष्मणोऽग्रतः ।
अनन्तरं च सीताया राघवो रघुनन्दनः ॥ 98 ॥
गतं तु गङ्गापरपारमाशु रामं सुमन्त्रः प्रततं निरीक्ष्य ।
अध्वप्रकर्षाद्विनिवृत्तदृष्टि र्मुमोच बाष्पं व्यथित स्तपस्वी ॥ 99 ॥
स लोकपालप्रतिमप्रभाववां स्तीर्त्वा महात्मा वरदो महानदीम् ।
ततः समृद्धान् शुभसस्यमालिनः क्रमेण वत्सान् मुदितानुपागमत् ॥ 100 ॥
तौ तत्र हत्वा चतुरो महामृगान् वराहमृश्यं पृषतं महारुरुम् ।
आदाय मेध्यं त्वरितं बुभुक्षितौ वासाय काले ययतुर्वनस्पतिम् ॥ 101 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे द्विपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvipañcāśassargaḥ |
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ pṛthuvakṣā mahāyaśāḥ |
uvāca rāmaḥ saumitriṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam || 1 ||
bhāskarodayakālo'yaṃ gatā bhagavatī niśā |
asau sukṛṣṇo vihagaḥ kokilastāta kūjati || 2 ||
barhiṇānāṃ ca nirghoṣaḥ śrūyate nadatāṃ vane |
tarāma jāhnavīṃ saumya śīghragāṃ sāgaraṅgamām || 3 ||
vijñāya rāmasya vacaḥ saumitrirmitranandanaḥ |
guhamāmantrya sūtaṃ ca so'tiṣṭhadbhrāturagrataḥ || 4 ||
sa tu rāmasya vacanaṃ niśamya pratigṛhya ca |
sthapatistūrṇamāhūya sacivānidamabravīt || 5 ||
asya vāhanasaṃyuktāṃ karṇagrāhavatīṃ śubhām |
supratārāṃ dṛḍhāṃ tīrthe śīghraṃ nāvamupāhara || 6 ||
taṃ niśamya samādeśaṃ guhāmātyagaṇo mahān |
upohya rucirāṃ nāvaṃ guhāya pratyavedayat || 7 ||
tataḥ sa prāñjalirbhūtvā guho rāghavamabravīt |
upasthiteyaṃ naurdeva bhūyaḥ kiṃ karavāṇi te || 8 ||
tavāmarasutaprakhya tartuṃ sāgaragāṃ nadīm |
nauriyaṃ puruṣavyāghra tāṃ tvamāroha suvrata || 9 ||
athovāca mahātejā rāmo guhamidaṃ vacaḥ |
kṛtakāmo'smi bhavatā śīghramāropyatāmiti || 10 ||
tataḥ kalāpān sannahya khaḍgau badhvā ca dhanvinau |
jagmaturyena tau gaṅgāṃ sītayā saha rāghavau || 11 ||
rāmameva tu dharmajñamupagamya vinītavat |
kimahaṃ karavāṇīti sūtaḥ prāñjalirabravīt || 12 ||
tato'bravīddāśarathiḥ sumantraṃ spṛśan kareṇottamadakṣiṇena |
sumantra śīghraṃ punareva yāhi rājñaḥ sakāśe bhava cāpramattaḥ || 13 ||
nivartasvetyuvācaiva hyetāvaddhi kṛtaṃ mama |
rathaṃ vihāya padbhyāṃ tu gamiṣyāmi mahāvanam || 14 ||
ātmānaṃ tvabhyanujñātamavekṣyārtaḥ sa sārathiḥ |
sumantraḥ puruṣavyāghramaikṣvākamidamabravīt || 15 ||
nātikrāntamidaṃ loke puruṣeṇeha kenacit |
tava sabhrātṛbhāryasya vāsaḥ prākṛtavadvane || 16 ||
na manye brahmacarye'sti svadhīte vā phalodayaḥ |
mārdavārjavayorvāpi tvāṃ cedvyasanamāgatam || 17 ||
saha rāghava vaidehyā bhrātrā caiva vane vasan |
tvaṃ gatiṃ prāpsyase vīra trīn lokāṃstu jayanniva || 18 ||
vayaṃ khalu hatā rāma ye tvayāpyupavañcitāḥ |
kaikeyyā vaśameṣyāmaḥ pāpāyā duḥkhabhāginaḥ || 19 ||
iti bruvannātmasamaṃ sumantraḥ sārathistadā |
dṛṣṭvā dūragataṃ rāmaṃ duḥkhārto rurude ciram || 20 ||
tatastu vigate bāṣpe sūtaṃ spṛṣṭodakaṃ śucim |
rāmastu madhuraṃ vākyaṃ punaḥ punaruvāca tam || 21 ||
ikṣvākūṇāṃ tvayā tulyaṃ suhṛdaṃ nopalakṣaye |
yathā daśaratho rājā māṃ na śocettathā kuru || 22 ||
śokopahatacetāśca vṛddhaśca jagatīpatiḥ |
kāmabhāvāvasannaśca tasmādetadbravīmi te || 23 ||
yadyadājñāpayetkiñcitsa mahātmā mahīpatiḥ |
kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ kāryaṃ tadavikāṅkṣayā || 24 ||
etadarthaṃ hi rājyāni praśāsati nareśvarāḥ |
yadeṣāṃ sarvakṛtyeṣu mano na pratihanyate || 25 ||
yadyathā sa mahārājo nālīkamadhigacchati |
na ca tāmyati duḥkhena sumantra kuru tattathā || 26 ||
adṛṣṭaduḥkhaṃ rājānaṃ vṛddhamāryaṃ jitendriyam |
brūyāstvamabhivādyaiva mama hetoridaṃ vacaḥ || 27 ||
naivāhamanuśocāmi lakṣmaṇo na ca maithilī |
ayodhyāyāścyutāśceti vane vatsyāmaheti ca || 28 ||
caturdaśasu varṣeṣu nivṛtteṣu punaḥ punaḥ |
lakṣmaṇaṃ māṃ ca sītāṃ ca drakṣyase kṣipramāgatān || 29 ||
evamuktvā tu rājānaṃ mātaraṃ ca sumantra me |
anyāśca devīssahitāḥ kaikeyīṃ ca punaḥ punaḥ || 30 ||
ārogyaṃ brūhi kauśalyāmatha pādābhivandanam |
sītāyā mama cā''ryasya vacanāllakṣmaṇasya ca || 31 ||
brūyāśca hi mahārājaṃ bharataṃ kṣipramānaya |
āgataścāpi bharataḥ sthāpyo nṛpamate pade || 32 ||
bharataṃ ca pariṣvajya yauvarājye'bhiṣicya ca |
asmatsantāpajaṃ duḥkhaṃ na tvāmabhibhaviṣyati || 33 ||
bharataścāpi vaktavyo yathā rājani vartase |
tathā mātṛṣu vartethāḥ sarvāsvevāviśeṣataḥ || 34 ||
tātasya priyakāmena yauvarājyamapekṣatā |
lokayorubhayoḥ śakyaṃ tvayā yatsukhamedhitum || 35 ||
nivartyamāno rāmeṇa sumantraḥ śokakarśitaḥ |
tatsarvaṃ vacanaṃ śrutvā snehātkākutsthamabravīt || 36 ||
yadahaṃ nopacāreṇa brūyāṃ snehādaviklabaḥ |
bhaktimāniti tattāvadvākyaṃ tvaṃ kṣantumarhasi || 37 ||
kathaṃ hi tvadvihīno'haṃ pratiyāsyāmi tāṃ purīm |
tava tāvadviyogena putraśokākulāmiva || 38 ||
sarāmamapi tāvanme rathaṃ dṛṣṭvā tadā janaḥ |
vinā rāmaṃ rathaṃ dṛṣṭvā vidīryetāpi sā purī || 39 ||
dainyaṃ hi nagarī gaccheddṛṣṭvā śūnyamimaṃ ratham |
sūtāvaśeṣaṃ svaṃ sainyaṃ hatavīramivā'have || 40 ||
dūre'pi nivasantaṃ tvāṃ mānasenāgrataḥ sthitam |
cintayanto'dya nūnaṃ tvāṃ nirāhārāḥ kṛtāḥ prajāḥ || 41 ||
dṛṣṭaṃ taddhi tvayā rāma yādṛśaṃ tvatpravāsane |
prajānāṃ saṅkulaṃ vṛttaṃ tvacchokaklāntacetasām || 42 ||
ārtanādo hi yaḥ paurairmuktastvadvipravāsane |
sarathaṃ māṃ niśāmyaiva kuryuḥ śataguṇaṃ tataḥ || 43 ||
ahaṃ kiṃ cāpi vakṣyāmi devīṃ tava suto mayā |
nīto'sau mātulakulaṃ santāpaṃ mā kṛthā iti || 44 ||
asatyamapi naivāhaṃ brūyāṃ vacanamīdṛśam |
kathamapriyamevāhaṃ brūyāṃ satyamidaṃ vacaḥ || 45 ||
mama tāvanniyogasthāstvadbandhujanavāhinaḥ |
kathaṃ rathaṃ tvayā hīnaṃ pravakṣyanti hayottamāḥ || 46 ||
tanna śakṣyāmyahaṃ gantumayodhyāṃ tvadṛte'nagha |
vanavāsānuyānāya māmanujñātumarhasi || 47 ||
yadi me yācamānasya tyāgameva kariṣyasi |
saratho'gniṃ pravekṣyāmi tyaktamātra iha tvayā || 48 ||
bhaviṣyanti vane yāni tapovighnakarāṇi te |
rathena pratibādhiṣye tāni sattvāni rāghava || 49 ||
tvatkṛte na mayā'vāptaṃ rathacaryākṛtaṃ sukham |
āśaṃse tvatkṛte nāhaṃ vanavāsakṛtaṃ sukham || 50 ||
prasīdecchāmi te'raṇye bhavituṃ pratyanantaraḥ |
prītyā'bhihitamicchāmi bhava me pratyanantaraḥ || 51 ||
ime cāpi hayā vīra yadi te vanavāsinaḥ |
paricaryāṃ kariṣyanti prāpsyanti paramāṃ gatim || 52 ||
tava śuśrūṣaṇaṃ mūrdhnā kariṣyāmi vane vasan |
ayodhyāṃ devalokaṃ vā sarvathā prajahāmyaham || 53 ||
na hi śakyā praveṣṭuṃ sā mayā'yodhyā tvayā vinā |
rājadhānī mahendrasya yathā duṣkṛtakarmaṇā || 54 ||
vanavāse kṣayaṃ prāpte mamaiṣa hi manorathaḥ |
yadanena rathenaiva tvāṃ vaheyaṃ purīṃ punaḥ || 55 ||
caturdaśa hi varṣāṇi sahitasya tvayā vane |
kṣaṇabhūtāni yāsyanti śatasaṅkhyānyato'nyathā || 56 ||
bhṛtyavatsala tiṣṭhantaṃ bhartṛputragate pathi |
bhaktaṃ bhṛtyaṃ sthitaṃ sthityāṃ tvaṃ na māṃ hātumarhasi || 57 ||
evaṃ bahuvidhaṃ dīnaṃ yācamānaṃ punaḥ punaḥ |
rāmo bhṛtyānukampī tu sumantramidamabravīt || 58 ||
jānāmi paramāṃ bhaktiṃ mayi te bhartṛvatsala |
śṛṇu cāpi yadarthaṃ tvāṃ preṣayāmi purīmitaḥ || 59 ||
nagarīṃ tvāṃ gataṃ dṛṣṭvā jananī me yavīyasī |
kaikeyī pratyayaṃ gacchediti rāmo vanaṃ gataḥ || 60 ||
parituṣṭā hi sā devī vanavāsaṃ gate mayi |
rājānaṃ nātiśaṅketa 'mithyāvādī'ti dhārmikam || 61 ||
eṣa me prathamaḥ kalpo yadambā me yavīyasī |
bharatārakṣitaṃ sphītaṃ putrarājyamavāpnuyāt || 62 ||
mama priyārthaṃ rājñaśca sarathastvaṃ purīṃ vraja |
sandiṣṭaścāsi yānarthāṃstāṃ stān brūyāstathā tathā || 63 ||
ityuktvā vacanaṃ sūtaṃ sāntvayitvā punaḥ punaḥ |
guhaṃ vacanamaklībo rāmo hetumadabravīt || 64 ||
nedānīṃ guha yogyo'yaṃ vāso me sajane vane |
āvaśyaṃ hyāśrame vāsaḥ kartavyastadgato vidhiḥ || 65 ||
so'haṃ gṛhītvā niyamaṃ tapasvi janabhūṣaṇam |
hitakāmaḥ piturbhūyaḥ sītāyā lakṣmaṇasya ca || 66 ||
jaṭāḥ kṛtvā gamiṣyāmi nyagrodhakṣīramānaya |
tat kṣīraṃ rājaputrāya guhaḥ kṣipramupāharat || 67 ||
lakṣmaṇasyātmanaścaiva rāmastenākarojjaṭāḥ |
dīrghabāhurnaravyāghro jaṭilatvamadhārayat || 68 ||
tau tadā cīravasanau jaṭāmaṇḍaladhāriṇau |
āśobhetāmṛṣisamau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 69 ||
tato vaikhānasaṃ mārgamāsthitaḥ saha lakṣmaṇaḥ |
vratamādiṣṭavān rāmaḥ sakhāyaṃ guhamabravīt || 70 ||
apramatto bale kośe durge janapade tathā |
bhavethā guha rājyaṃ hi durārakṣatamaṃ matam || 71 ||
tatastaṃ samanujñāya guhamikṣvākunandanaḥ |
jagāma tūrṇamavyagraḥ sabhāryaḥ saha lakṣmaṇaḥ || 72 ||
sa tu dṛṣṭvā nadītīre nāvamikṣvākunandanaḥ |
titīrṣuḥ śīghragāṃ gaṅgāmidaṃ lakṣmaṇamabravīt || 73 ||
āroha tvaṃ naravyāghra sthitāṃ nāvamimāṃ śanaiḥ |
sītāṃ cāropayānvakṣaṃ parigṛhya manasvinīm || 74 ||
sa bhrātuḥ śāsanaṃ śrutvā sarvamapratikūlayan |
āropya maithilīṃ pūrvamārurohā''tmavāṃ stataḥ || 75 ||
athāruroha tejasvī svayaṃ lakṣmaṇapūrvajaḥ |
tato niṣādādhipatirguho jñātīnacodayat || 76 ||
rāghavo'pi mahātejā nāvamāruhya tāṃ tataḥ |
brahmavat kṣatravaccaiva jajāpa hitamātmanaḥ || 77 ||
ācamya ca yathāśāstraṃ nadīṃ tāṃ saha sītayā |
prāṇamatprītisaṃhṛṣṭo lakṣmaṇaścāmitaprabhaḥ || 78 ||
anujñāya sumantraṃ ca sabalaṃ caiva taṃ guham |
āsthāya nāvaṃ rāmastu codayāmāsa nāvikān || 79 ||
tatastaiścoditā sā nauḥ karṇadhārasamāhitā |
śubhasphyavegābhihatā śīghraṃ salilamatyagāt || 80 ||
. |
madhyaṃ tu samanuprāpya bhāgīrathyāstvaninditā |
vaidehī prāñjalirbhūtvā tāṃ nadīmidamabravīt || 81 ||
putro daśarathasyāyaṃ mahārājasya dhīmataḥ |
nideśaṃ pārayitvemaṃ gaṅge tvadabhirakṣitaḥ || 82 ||
caturdaśa hi varṣāṇi samagrāṇyuṣya kānane |
bhrātrā saha mayā caiva punaḥ pratyāgamiṣyati || 83 ||
tatastvāṃ devi subhage kṣemeṇa punarāgatā |
yakṣye pramuditā gaṅge sarvakāmasamṛddhinī || 84 ||
tvaṃ hi tripathagā devi brahmalokaṃ samīkṣase |
bhāryā codadhirājasya loke'smin sampradṛśyase || 85 ||
sā tvāṃ devi namasyāmi praśaṃsāmi ca śobhane |
prāptarājye naravyāghre śivena punarāgate || 86 ||
gavāṃ śatasahasrāṇi vastrāṇyannaṃ ca peśalam |
brāhmaṇebhyaḥ pradāsyāmi tava priyacikīrṣayā || 87 ||
surāghaṭasahasreṇa māṃsabhūtaudanena ca |
yakṣye tvāṃ prayatā devi purīṃ punarupāgatā || 88 ||
yāni tvattīravāsīni daivatāni ca santi hi |
tāni sarvāṇi yakṣyāmi tīrthānyāyatanāni ca || 89 ||
punareva mahābāhurmayā bhrātrā ca saṅgataḥ |
ayodhyāṃ vanavāsāttu praviśatvanagho'naghe || 90 ||
tathā sambhāṣamāṇā sā sītā gaṅgāmaninditā |
dakṣiṇā dakṣiṇaṃ tīraṃ kṣipramevābhyupāgamat || 91 ||
tīraṃ tu samanuprāpya nāvaṃ hitvā nararṣabhaḥ |
prātiṣṭhata saha bhrātrā vaidehyā ca parantapaḥ || 92 ||
athābravīnmahābāhuḥ sumitrānandavardhanam |
bhava saṃrakṣaṇārthāya sajane vijane'pi vā || 93 ||
avaśyaṃ rakṣaṇaṃ kāryamadṛṣṭe vijane vane |
agrato gaccha saumitre sītā tvāmanugacchatu || 94 ||
pṛṣṭhato'haṃ gamiṣyāmi tvāṃ ca sītāṃ ca pālayan |
anyonyasyeha no rakṣā kartavyā puruṣarṣabha || 95 ||
na hi tāvadatikrāntā sukarā kācana kriyā |
adya duḥkhaṃ tu vaidehī vanavāsasya vetsyati || 96 ||
praṇaṣṭajanasambādhaṃ kṣetrārāmavivarjitam |
viṣamaṃ ca prapātaṃ ca vanamadya pravekṣyati || 97 ||
śrutvā rāmasya vacanaṃ pratasthe lakṣmaṇo'grataḥ |
anantaraṃ ca sītāyā rāghavo raghunandanaḥ || 98 ||
gataṃ tu gaṅgāparapāramāśu rāmaṃ sumantraḥ pratataṃ nirīkṣya |
adhvaprakarṣādvinivṛttadṛṣṭi rmumoca bāṣpaṃ vyathita stapasvī || 99 ||
sa lokapālapratimaprabhāvavāṃ stīrtvā mahātmā varado mahānadīm |
tataḥ samṛddhān śubhasasyamālinaḥ krameṇa vatsān muditānupāgamat || 100 ||
tau tatra hatvā caturo mahāmṛgān varāhamṛśyaṃ pṛṣataṃ mahārurum |
ādāya medhyaṃ tvaritaṃ bubhukṣitau vāsāya kāle yayaturvanaspatim || 101 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvipañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in