2.65 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

2.65 Ayodhyakanda - Panchashashtitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌤𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍇𑌵𑌾𑌪𑌰𑍇𑌽𑌹𑌨𑌿 ।
𑌵𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵 𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌸𑍂𑌤𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑌾𑌰𑌾 𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌾𑌃 ।
𑌗𑌾𑌯𑌕𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑌿𑌶𑍀𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌗𑌦𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌕𑍍 𑌪𑍃𑌥𑌕𑍍 ॥ 2 ॥
𑌅𑌥 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌤𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍇𑌵𑌾𑌪𑌰𑍇𑌽𑌹𑌨𑌿 ।
𑌵𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵 𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌸𑍂𑌤𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑌾𑌰𑌾 𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌾𑌃 ।
𑌗𑌾𑌯𑌕𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑌿𑌶𑍀𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌗𑌦𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌕𑍍 𑌪𑍃𑌥𑌕𑍍 ॥ 4 ॥
𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌸𑍍𑌤𑍁𑌵𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌮𑍁𑌦𑌾𑌤𑍍𑌤𑌾𑌭𑌿𑌹𑌿𑌤𑌾𑌶𑌿𑌷𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑌾𑌽𑌭𑍋𑌗𑌵𑌿𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍍𑌣𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑌿𑌶𑌬𑍍𑌦𑍋𑌹𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ॥ 5 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍍𑌤𑍁𑌵𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌸𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌣𑌿𑌵𑌾𑌦𑌕𑌾𑌃 ।
𑌅𑌪𑌦𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑍁𑌦𑌾𑌹𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌣𑌿𑌵𑌾𑌦𑌾 𑌨𑌵𑌾𑌦𑌯𑌨𑍍 ॥ 6 ॥
𑌤𑍇𑌨 𑌶𑌬𑍍𑌦𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌹𑌗𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌵𑌿𑌸𑌸𑍍𑌵𑌨𑍁𑌃 ।
𑌶𑌾𑌖𑌾𑌸𑍍𑌥𑌾𑌃 𑌪𑌞𑍍𑌜𑌰𑌸𑍍𑌥𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌯𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌕𑍁𑌲𑌗𑍋𑌚𑌰𑌾𑌃 ॥ 7 ॥
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑍃𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌶𑌬𑍍𑌦𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌵𑍀𑌣𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑌾𑌃 ।
𑌆𑌶𑍀𑌰𑍍𑌗𑍇𑌯𑌂 𑌚 𑌗𑌾𑌥𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑍂𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮 𑌤𑌤𑍍 ॥ 8 ॥
𑌤𑌤 𑌶𑍍𑌶𑍁𑌚𑌿𑌸𑌮𑌾𑌚𑌾𑌰𑌾𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌯𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌾𑌃 ।
𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌵𑌰𑍍𑌷 𑌧𑌰𑌭𑍂𑌯𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾 𑌉𑌪𑌤𑌸𑍍𑌥𑍁𑌰𑍍𑌯𑌥𑌾𑌪𑍁𑌰𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌹𑌰𑌿𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌸𑌮𑍍𑌪𑍃𑌕𑍍𑌤𑌮𑍁𑌦𑌕𑌂 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑍈𑌰𑍍𑌘𑌟𑍈𑌃 ।
𑌆𑌨𑌿𑌨𑍍𑌯𑍁𑌸𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾𑌨𑌶𑌿𑌕𑍍𑌷𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌯𑌥𑌾𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌯𑌥𑌾𑌵𑌿𑌧𑌿 ॥ 10 ॥
𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌲𑌮𑍍𑌭𑌨𑍀𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌶𑌨𑍀𑌯𑌾𑌨𑍍𑌯𑍁𑌪𑌸𑍍𑌕𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌉𑌪𑌨𑌿𑌨𑍍𑌯𑍁𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯𑌨𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑍀𑌬𑌹𑍁𑌲𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 11 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌦𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍁𑌗𑍁𑌣𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑍀𑌵𑌤𑍍𑌤𑌦𑍍𑌬𑌭𑍂𑌵𑌾𑌭𑌿𑌹𑌾𑌰𑌿𑌕𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑍋𑌦𑌯𑌂 𑌯𑌾𑌵𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍁𑌕𑌮𑍍 ।
𑌤𑌸𑍍𑌥𑌾𑌵𑌨𑍁𑌪𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌕𑌿𑌂𑌸𑍍𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑍁𑌪𑌶𑌙𑍍𑌕𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌅𑌥 𑌯𑌾𑌃 𑌕𑍋𑌸𑌲𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌶𑌯𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌾𑌃 ।
𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌬𑍋𑌧𑌯𑌨𑍍 ॥ 14 ॥
𑌤𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯𑍁𑌚𑌿𑌤𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌤𑌾 𑌵𑌿𑌨𑌯𑍇𑌨 𑌨𑌯𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌨𑌹𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌶𑌯𑌨𑌂 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌪𑍍𑌯𑍁𑌪𑌲𑍇𑌭𑌿𑌰𑍇 ॥ 15 ॥
𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌶𑍀𑌲𑌜𑍍𑌞𑌾𑌶𑍍𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌸𑌞𑍍𑌚𑌲𑌨𑌾𑌦𑌿𑌷𑍁 𑌤𑌾 𑌵𑍇𑌪𑌥𑍁𑌪𑌰𑍀𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑍇𑌷𑍁 𑌶𑌙𑍍𑌕𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑍍𑌰𑍋𑌤𑌸𑍍𑌤𑍃𑌣𑌾𑌗𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌸𑌞𑍍𑌚𑌕𑌾𑌶𑌿𑌰𑍇 ॥ 16 ॥
𑌅𑌥 𑌸𑌨𑍍𑌦𑍇𑌹𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌣𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌮𑍍 ।
𑌯𑌤𑍍𑌤𑌦𑌾𑌶𑌙𑍍𑌕𑌿𑌤𑌂 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌜𑍍𑌞𑍇 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌃 ॥ 17 ॥
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌸𑍁𑌮𑌤𑍍𑌰𑌚 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌶𑍋𑌕𑌪𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑍇 𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑍇𑌤𑍇 𑌯𑌥𑌾 𑌕𑌾𑌲𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑍇 ॥ 18 ॥
𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾 𑌚 𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾 𑌚 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌶𑍋𑌕𑍇𑌨 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌤𑌾 ।
𑌨 𑌵𑍍𑌯𑌰𑌾𑌜𑌤 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌤𑌾𑌰𑍇𑌵 𑌤𑌿𑌮𑌿𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾 ॥ 19 ॥
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌽𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌤𑌦𑌨𑍍𑌤𑌨𑌰𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌸𑍍𑌮 𑌵𑌿𑌭𑍍𑌰𑌾𑌜𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌶𑍋𑌕𑌾𑌶𑍍𑌰𑍁𑌲𑍁𑌲𑌿𑌤𑌾𑌨𑌨𑌾 ॥ 20 ॥
𑌤𑍇 𑌚 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌥𑌾 𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑍇 𑌶𑍁𑌭𑍇 𑌦𑍇𑌵𑍍𑌯𑍗 𑌚 𑌤𑌂 𑌨𑍃𑌪𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌮𑍇𑌵𑍋𑌦𑍍𑌗𑌤𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌮𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑌮𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 21 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌚𑍁𑌕𑍍𑌰𑍁𑌶𑍁𑌰𑍍𑌦𑍀𑌨𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌸𑍍𑌵𑌰𑌂 𑌤𑌾 𑌵𑌰𑌾𑌙𑍍𑌗𑌨𑌾𑌃 ।
𑌕𑌰𑍇𑌣𑌵 𑌇𑌵𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌃 ॥ 22 ॥
𑌤𑌾𑌸𑌾𑌮𑌾𑌕𑍍𑌰𑌨𑍍𑌦𑌶𑌬𑍍𑌦𑍇𑌨 𑌸𑌹𑌸𑍋𑌦𑍍𑌧𑌤𑌚𑍇𑌤𑌨𑍇 ।
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌚 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤 𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑍇 𑌬𑌭𑍂𑌵𑌤𑍁𑌃 ॥ 23 ॥
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌚 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌮𑍍 ।
𑌹𑌾 𑌨𑌾𑌥𑍇𑌤𑌿 𑌪𑌰𑌿𑌕𑍍𑌰𑍁𑌶𑍍𑌯 𑌪𑍇𑌤𑌤𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑌣𑍀𑌤𑌲𑍇 ॥ 24 ॥
𑌸𑌾 𑌕𑍋𑌸𑌲𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑌮𑌾𑌨𑌾 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌨 𑌬𑌭𑍍𑌰𑌾𑌜 𑌰𑌜𑍋𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌾 𑌤𑌾𑌰𑍇𑌵 𑌗𑌗𑌨𑌾𑌚𑍍𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌾 ॥ 25 ॥
𑌨𑍃𑌪𑍇 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌗𑍁𑌣𑍇 𑌜𑌾𑌤𑍇 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌭𑍁𑌵𑌿 ।
𑌅𑌪𑌶𑍍𑌯𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌾𑌗𑌵𑌧𑍂𑌮𑌿𑌵 ॥ 26 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌖𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌰𑍁𑌦𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯 𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌨𑌿𑌪𑍇𑌤𑍁𑌰𑍍𑌗𑌤𑌚𑍇𑌤𑌨𑌾𑌃 ॥ 27 ॥
𑌤𑌾𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸 𑌬𑌲𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌦𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌨𑍍𑌤𑍀𑌭𑌿𑌰𑌨𑍁𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 ।
𑌯𑍇𑌨 𑌸𑍍𑌫𑍀𑌤𑍀𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌭𑍂𑌯𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌗𑍃𑌹𑌂 𑌸𑌮𑌨𑌾𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 28 ॥
𑌤𑌤𑍍 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤 𑌪𑌰𑍍𑌯𑍁𑌤𑍍𑌸𑍁𑌕𑌜𑌨𑌾𑌕𑍁𑌲𑌮𑍍 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌮𑍁𑌲𑌾𑌕𑍍𑌰𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌤𑌾𑌪𑌾𑌰𑍍𑌤𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌮𑍍 ॥ 29 ॥
𑌸𑌦𑍍𑌯𑍋 𑌨𑌿𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌦𑍀𑌨𑌵𑌿𑌕𑍍𑌲𑌬𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌨𑌰𑌦𑍇𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌦𑍍𑌮 𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑍀𑌯𑍁𑌷𑌃 ॥ 30 ॥
𑌅𑌤𑍀𑌤𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌤𑍁 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌰𑍍𑌷𑌭𑌂 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯 𑌪𑌤𑍍𑌨𑌯𑌃 ।
𑌭𑍃𑌶𑌂 𑌰𑍁𑌦𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌃 𑌕𑌰𑍁𑌣𑌂 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌬𑌾𑌹𑍂 𑌵𑍍𑌯𑌲𑌪𑌨𑍍𑌨𑌨𑌾𑌥𑌵𑌤𑍍 ॥ 31 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ prātarevāpare'hani |
vandinaḥ paryupātiṣṭhaṃstatpārthiva niveśanam || 1 ||
sūtāḥ paramasaṃskārā maṅgalāścottamaśrutāḥ |
gāyakāḥ stutiśīlāśca nigadantaḥ pṛthak pṛthak || 2 ||
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ prātarevāpare'hani |
vandinaḥ paryupātiṣṭhaṃstatpārthiva niveśanam || 3 ||
sūtāḥ paramasaṃskārā maṅgalāścottamaśrutāḥ |
gāyakāḥ stutiśīlāśca nigadantaḥ pṛthak pṛthak || 4 ||
rājānaṃ stuvatāṃ teṣāmudāttābhihitāśiṣām |
prāsādā'bhogavistīrṇaḥ stutiśabdohyavartata || 5 ||
tatastu stuvatāṃ teṣāṃ sūtānāṃ pāṇivādakāḥ |
apadānānyudāhṛtya pāṇivādā navādayan || 6 ||
tena śabdena vihagāḥ pratibuddhā visasvanuḥ |
śākhāsthāḥ pañjarasthāśca ye rājakulagocarāḥ || 7 ||
vyāhṛtāḥ puṇyaśabdāśca vīṇānāṃ cāpi nissvanāḥ |
āśīrgeyaṃ ca gāthānāṃ pūrayāmāsa veśma tat || 8 ||
tata śśucisamācārāḥ paryupasthānakovidāḥ |
strīvarṣa dharabhūyiṣṭhā upatasthuryathāpuram || 9 ||
haricandanasampṛktamudakaṃ kāñcanairghaṭaiḥ |
āninyussnānaśikṣājñā yathākālaṃ yathāvidhi || 10 ||
maṅgalālambhanīyāni prāśanīyānyupaskarān |
upaninyustathāpyanyāḥ kumārībahulāḥ striyaḥ || 11 ||
sarvalakṣaṇasampannaṃ sarvaṃ vidhivadarcitam |
sarvaṃ suguṇalakṣmīvattadbabhūvābhihārikam || 12 ||
tata ssūryodayaṃ yāvatsarvaṃ parisamutsukam |
tasthāvanupasamprāptaṃ kiṃsvidityupaśaṅkitam || 13 ||
atha yāḥ kosalendrasya śayanaṃ pratyanantarāḥ |
tāḥ striyastu samāgamya bhartāraṃ pratyabodhayan || 14 ||
tathāpyucitavṛttā stā vinayena nayena ca |
nahyasya śayanaṃ spṛṣṭvā kiñcidapyupalebhire || 15 ||
tāḥ striyassvapnaśīlajñāśceṣṭāsañcalanādiṣu tā vepathuparītāśca rājñaḥ prāṇeṣu śaṅkitāḥ |
pratisrotastṛṇāgrāṇāṃ sadṛśaṃ sañcakāśire || 16 ||
atha sandehamānānāṃ strīṇāṃ dṛṣṭvā ca pārthivam |
yattadāśaṅkitaṃ pāpaṃ tasya jajñe viniścayaḥ || 17 ||
kausalyā ca sumatraca putraśokaparājite |
prasupte na prabudhyete yathā kālasamanvite || 18 ||
niṣprabhā ca vivarṇā ca sannā śokena sannatā |
na vyarājata kausalyā tāreva timirāvṛtā || 19 ||
kausalyā'nantaraṃ rājñassumitrā tadantanaram |
na sma vibhrājate devī śokāśrululitānanā || 20 ||
te ca dṛṣṭvā tathā supte śubhe devyau ca taṃ nṛpam |
suptamevodgataprāṇamantaḥpuramadṛśyata || 21 ||
tataḥ pracukruśurdīnā ssasvaraṃ tā varāṅganāḥ |
kareṇava ivāraṇye sthānapracyutayūthapāḥ || 22 ||
tāsāmākrandaśabdena sahasoddhatacetane |
kausalyā ca sumitrā ca tyakta nidre babhūvatuḥ || 23 ||
kausalyā ca sumitrā ca dṛṣṭvā spṛṣṭvā ca pārthivam |
hā nātheti parikruśya petaturdharaṇītale || 24 ||
sā kosalendraduhitā veṣṭamānā mahītale |
na babhrāja rajodhvastā tāreva gaganāccyutā || 25 ||
nṛpe śāntaguṇe jāte kausalyāṃ patitāṃ bhuvi |
apaśyaṃstāḥ striyaḥ sarvā hatāṃ nāgavadhūmiva || 26 ||
tatassarvā narendrasya kaikeyīpramukhāḥ striyaḥ |
rudantya śśokasantaptā nipeturgatacetanāḥ || 27 ||
tābhissa balavānnādaḥ krośantībhiranudrutaḥ |
yena sphītīkṛtaṃ bhūyastadgṛhaṃ samanādayat || 28 ||
tat paritrastantrasambhrānta paryutsukajanākulam |
sarvatastumulākrandaṃ paritāpārtabāndhavam || 29 ||
sadyo nipatitānandaṃ dīnaviklabadarśanam |
babhūva naradevasya sadma diṣṭāntamīyuṣaḥ || 30 ||
atītamājñāya tu pārthivarṣabhaṃ yaśasvinaṃ samparivārya patnayaḥ |
bhṛśaṃ rudantyaḥ karuṇaṃ suduḥkhitāḥ pragṛhya bāhū vyalapannanāthavat || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ पञ्चषष्टितमस्सर्गः ।
अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरेवापरेऽहनि ।
वन्दिनः पर्युपातिष्ठंस्तत्पार्थिव निवेशनम् ॥ 1 ॥
सूताः परमसंस्कारा मङ्गलाश्चोत्तमश्रुताः ।
गायकाः स्तुतिशीलाश्च निगदन्तः पृथक् पृथक् ॥ 2 ॥
अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरेवापरेऽहनि ।
वन्दिनः पर्युपातिष्ठंस्तत्पार्थिव निवेशनम् ॥ 3 ॥
सूताः परमसंस्कारा मङ्गलाश्चोत्तमश्रुताः ।
गायकाः स्तुतिशीलाश्च निगदन्तः पृथक् पृथक् ॥ 4 ॥
राजानं स्तुवतां तेषामुदात्ताभिहिताशिषाम् ।
प्रासादाऽभोगविस्तीर्णः स्तुतिशब्दोह्यवर्तत ॥ 5 ॥
ततस्तु स्तुवतां तेषां सूतानां पाणिवादकाः ।
अपदानान्युदाहृत्य पाणिवादा नवादयन् ॥ 6 ॥
तेन शब्देन विहगाः प्रतिबुद्धा विसस्वनुः ।
शाखास्थाः पञ्जरस्थाश्च ये राजकुलगोचराः ॥ 7 ॥
व्याहृताः पुण्यशब्दाश्च वीणानां चापि निस्स्वनाः ।
आशीर्गेयं च गाथानां पूरयामास वेश्म तत् ॥ 8 ॥
तत श्शुचिसमाचाराः पर्युपस्थानकोविदाः ।
स्त्रीवर्ष धरभूयिष्ठा उपतस्थुर्यथापुरम् ॥ 9 ॥
हरिचन्दनसम्पृक्तमुदकं काञ्चनैर्घटैः ।
आनिन्युस्स्नानशिक्षाज्ञा यथाकालं यथाविधि ॥ 10 ॥
मङ्गलालम्भनीयानि प्राशनीयान्युपस्करान् ।
उपनिन्युस्तथाप्यन्याः कुमारीबहुलाः स्त्रियः ॥ 11 ॥
सर्वलक्षणसम्पन्नं सर्वं विधिवदर्चितम् ।
सर्वं सुगुणलक्ष्मीवत्तद्बभूवाभिहारिकम् ॥ 12 ॥
तत स्सूर्योदयं यावत्सर्वं परिसमुत्सुकम् ।
तस्थावनुपसम्प्राप्तं किंस्विदित्युपशङ्कितम् ॥ 13 ॥
अथ याः कोसलेन्द्रस्य शयनं प्रत्यनन्तराः ।
ताः स्त्रियस्तु समागम्य भर्तारं प्रत्यबोधयन् ॥ 14 ॥
तथाप्युचितवृत्ता स्ता विनयेन नयेन च ।
नह्यस्य शयनं स्पृष्ट्वा किञ्चिदप्युपलेभिरे ॥ 15 ॥
ताः स्त्रियस्स्वप्नशीलज्ञाश्चेष्टासञ्चलनादिषु ता वेपथुपरीताश्च राज्ञः प्राणेषु शङ्किताः ।
प्रतिस्रोतस्तृणाग्राणां सदृशं सञ्चकाशिरे ॥ 16 ॥
अथ सन्देहमानानां स्त्रीणां दृष्ट्वा च पार्थिवम् ।
यत्तदाशङ्कितं पापं तस्य जज्ञे विनिश्चयः ॥ 17 ॥
कौसल्या च सुमत्रच पुत्रशोकपराजिते ।
प्रसुप्ते न प्रबुध्येते यथा कालसमन्विते ॥ 18 ॥
निष्प्रभा च विवर्णा च सन्ना शोकेन सन्नता ।
न व्यराजत कौसल्या तारेव तिमिरावृता ॥ 19 ॥
कौसल्याऽनन्तरं राज्ञस्सुमित्रा तदन्तनरम् ।
न स्म विभ्राजते देवी शोकाश्रुलुलितानना ॥ 20 ॥
ते च दृष्ट्वा तथा सुप्ते शुभे देव्यौ च तं नृपम् ।
सुप्तमेवोद्गतप्राणमन्तःपुरमदृश्यत ॥ 21 ॥
ततः प्रचुक्रुशुर्दीना स्सस्वरं ता वराङ्गनाः ।
करेणव इवारण्ये स्थानप्रच्युतयूथपाः ॥ 22 ॥
तासामाक्रन्दशब्देन सहसोद्धतचेतने ।
कौसल्या च सुमित्रा च त्यक्त निद्रे बभूवतुः ॥ 23 ॥
कौसल्या च सुमित्रा च दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च पार्थिवम् ।
हा नाथेति परिक्रुश्य पेततुर्धरणीतले ॥ 24 ॥
सा कोसलेन्द्रदुहिता वेष्टमाना महीतले ।
न बभ्राज रजोध्वस्ता तारेव गगनाच्च्युता ॥ 25 ॥
नृपे शान्तगुणे जाते कौसल्यां पतितां भुवि ।
अपश्यंस्ताः स्त्रियः सर्वा हतां नागवधूमिव ॥ 26 ॥
ततस्सर्वा नरेन्द्रस्य कैकेयीप्रमुखाः स्त्रियः ।
रुदन्त्य श्शोकसन्तप्ता निपेतुर्गतचेतनाः ॥ 27 ॥
ताभिस्स बलवान्नादः क्रोशन्तीभिरनुद्रुतः ।
येन स्फीतीकृतं भूयस्तद्गृहं समनादयत् ॥ 28 ॥
तत् परित्रस्तन्त्रसम्भ्रान्त पर्युत्सुकजनाकुलम् ।
सर्वतस्तुमुलाक्रन्दं परितापार्तबान्धवम् ॥ 29 ॥
सद्यो निपतितानन्दं दीनविक्लबदर्शनम् ।
बभूव नरदेवस्य सद्म दिष्टान्तमीयुषः ॥ 30 ॥
अतीतमाज्ञाय तु पार्थिवर्षभं यशस्विनं सम्परिवार्य पत्नयः ।
भृशं रुदन्त्यः करुणं सुदुःखिताः प्रगृह्य बाहू व्यलपन्ननाथवत् ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे पञ्चषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ prātarevāpare'hani |
vandinaḥ paryupātiṣṭhaṃstatpārthiva niveśanam || 1 ||
sūtāḥ paramasaṃskārā maṅgalāścottamaśrutāḥ |
gāyakāḥ stutiśīlāśca nigadantaḥ pṛthak pṛthak || 2 ||
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ prātarevāpare'hani |
vandinaḥ paryupātiṣṭhaṃstatpārthiva niveśanam || 3 ||
sūtāḥ paramasaṃskārā maṅgalāścottamaśrutāḥ |
gāyakāḥ stutiśīlāśca nigadantaḥ pṛthak pṛthak || 4 ||
rājānaṃ stuvatāṃ teṣāmudāttābhihitāśiṣām |
prāsādā'bhogavistīrṇaḥ stutiśabdohyavartata || 5 ||
tatastu stuvatāṃ teṣāṃ sūtānāṃ pāṇivādakāḥ |
apadānānyudāhṛtya pāṇivādā navādayan || 6 ||
tena śabdena vihagāḥ pratibuddhā visasvanuḥ |
śākhāsthāḥ pañjarasthāśca ye rājakulagocarāḥ || 7 ||
vyāhṛtāḥ puṇyaśabdāśca vīṇānāṃ cāpi nissvanāḥ |
āśīrgeyaṃ ca gāthānāṃ pūrayāmāsa veśma tat || 8 ||
tata śśucisamācārāḥ paryupasthānakovidāḥ |
strīvarṣa dharabhūyiṣṭhā upatasthuryathāpuram || 9 ||
haricandanasampṛktamudakaṃ kāñcanairghaṭaiḥ |
āninyussnānaśikṣājñā yathākālaṃ yathāvidhi || 10 ||
maṅgalālambhanīyāni prāśanīyānyupaskarān |
upaninyustathāpyanyāḥ kumārībahulāḥ striyaḥ || 11 ||
sarvalakṣaṇasampannaṃ sarvaṃ vidhivadarcitam |
sarvaṃ suguṇalakṣmīvattadbabhūvābhihārikam || 12 ||
tata ssūryodayaṃ yāvatsarvaṃ parisamutsukam |
tasthāvanupasamprāptaṃ kiṃsvidityupaśaṅkitam || 13 ||
atha yāḥ kosalendrasya śayanaṃ pratyanantarāḥ |
tāḥ striyastu samāgamya bhartāraṃ pratyabodhayan || 14 ||
tathāpyucitavṛttā stā vinayena nayena ca |
nahyasya śayanaṃ spṛṣṭvā kiñcidapyupalebhire || 15 ||
tāḥ striyassvapnaśīlajñāśceṣṭāsañcalanādiṣu tā vepathuparītāśca rājñaḥ prāṇeṣu śaṅkitāḥ |
pratisrotastṛṇāgrāṇāṃ sadṛśaṃ sañcakāśire || 16 ||
atha sandehamānānāṃ strīṇāṃ dṛṣṭvā ca pārthivam |
yattadāśaṅkitaṃ pāpaṃ tasya jajñe viniścayaḥ || 17 ||
kausalyā ca sumatraca putraśokaparājite |
prasupte na prabudhyete yathā kālasamanvite || 18 ||
niṣprabhā ca vivarṇā ca sannā śokena sannatā |
na vyarājata kausalyā tāreva timirāvṛtā || 19 ||
kausalyā'nantaraṃ rājñassumitrā tadantanaram |
na sma vibhrājate devī śokāśrululitānanā || 20 ||
te ca dṛṣṭvā tathā supte śubhe devyau ca taṃ nṛpam |
suptamevodgataprāṇamantaḥpuramadṛśyata || 21 ||
tataḥ pracukruśurdīnā ssasvaraṃ tā varāṅganāḥ |
kareṇava ivāraṇye sthānapracyutayūthapāḥ || 22 ||
tāsāmākrandaśabdena sahasoddhatacetane |
kausalyā ca sumitrā ca tyakta nidre babhūvatuḥ || 23 ||
kausalyā ca sumitrā ca dṛṣṭvā spṛṣṭvā ca pārthivam |
hā nātheti parikruśya petaturdharaṇītale || 24 ||
sā kosalendraduhitā veṣṭamānā mahītale |
na babhrāja rajodhvastā tāreva gaganāccyutā || 25 ||
nṛpe śāntaguṇe jāte kausalyāṃ patitāṃ bhuvi |
apaśyaṃstāḥ striyaḥ sarvā hatāṃ nāgavadhūmiva || 26 ||
tatassarvā narendrasya kaikeyīpramukhāḥ striyaḥ |
rudantya śśokasantaptā nipeturgatacetanāḥ || 27 ||
tābhissa balavānnādaḥ krośantībhiranudrutaḥ |
yena sphītīkṛtaṃ bhūyastadgṛhaṃ samanādayat || 28 ||
tat paritrastantrasambhrānta paryutsukajanākulam |
sarvatastumulākrandaṃ paritāpārtabāndhavam || 29 ||
sadyo nipatitānandaṃ dīnaviklabadarśanam |
babhūva naradevasya sadma diṣṭāntamīyuṣaḥ || 30 ||
atītamājñāya tu pārthivarṣabhaṃ yaśasvinaṃ samparivārya patnayaḥ |
bhṛśaṃ rudantyaḥ karuṇaṃ suduḥkhitāḥ pragṛhya bāhū vyalapannanāthavat || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in