𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌤𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌾𑌰𑌾𑌨𑍍𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌅𑌭𑌿𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌮 𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌤𑌰𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 1 ॥
𑌰𑌾𑌜𑌪𑌤𑍍𑌨𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑍋 𑌮𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌦𑌾𑌕𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 ।
𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁 𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌤𑌤𑍍 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑍇𑌨 𑌮𑍁𑌖𑍇𑌨 𑌪𑌰𑌿𑌶𑍁𑌷𑍍𑌯𑌤𑌾 ।
𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌦𑍀𑌨𑌾 𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌯𑍋𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 3 ॥
𑌇𑌦𑌂 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌮𑌨𑌾𑌥𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌮𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌵𑌨𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌕𑌲𑌨𑌂 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌯𑍇 𑌤𑍇 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌷𑌯𑍀𑌕𑍃𑌤𑌾𑌃 ॥ 4 ॥
𑌇𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌦𑌾 𑌜𑌲𑌮𑌤𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌹𑌰𑌤𑌿 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍍𑌮𑌮 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌾𑌰𑌣𑌾𑌤𑍍 ॥ 5 ॥
𑌜𑌘𑌨𑍍𑌯𑌮𑌪𑌿 𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌨 𑌤𑍁 𑌗𑌰𑍍𑌹𑌿𑌤𑌃 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌯𑌦𑌰𑍍𑌥𑌰𑌹𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌤𑌦𑍍 𑌗𑌰𑍍𑌹𑌿𑌤𑌂𑌂 𑌗𑍁𑌣𑍈𑌃 ॥ 6 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌾𑌯𑌮𑌪𑌿 𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌕𑍍𑌲𑍇𑌶𑌾𑌨𑌾𑌮𑌤𑌥𑍋𑌚𑌿𑌤𑌃 ।
𑌨𑍀𑌚𑌾𑌨𑌰𑍍𑌥 𑌸𑌮𑌾𑌚𑌾𑌰𑌂 𑌸𑌜𑍍𑌜𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌞𑍍𑌚𑌤𑍁 ॥ 7 ॥
𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌗𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌦𑌰𑍍𑌭𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌾 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑌿𑌙𑍍𑌗𑍁𑌦𑌿𑌪𑌿𑌣𑍍𑌯𑌾𑌕𑌂 𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌮𑌾𑌯𑌤𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾 ॥ 8 ॥
𑌤𑌂 𑌭𑍂𑌮𑍗 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑌾𑌰𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌵𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑌾 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 9 ॥
𑌇𑌦𑌮𑌿𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌨𑌾𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑍇𑌣 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑍈𑌤𑌦𑍍𑌯𑌥𑌾𑌵𑌿𑌧𑌿 ॥ 10 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍇𑌵𑌸𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌨𑍈𑌤𑌦𑍗𑌪𑌯𑌿𑌕𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑌭𑍋𑌗𑌸𑍍𑌯 𑌭𑍋𑌜𑌨𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌚𑌤𑍁𑌰𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌮𑌹𑍀𑌂 𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑌦𑍃𑌶𑍋 𑌵𑌿𑌭𑍁𑌃 ।
𑌕𑌥𑌮𑌿𑌙𑍍𑌗𑍁𑌦𑌿𑌪𑌿𑌣𑍍𑌯𑌾𑌕𑌂 𑌸 𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ॥ 12 ॥
𑌅𑌤𑍋 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌤𑌰𑌂 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌨 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌭𑌾𑌤𑌿 𑌮𑌾 ।
𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌦𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌙𑍍𑌗𑍁𑌦𑌿𑌕𑍍𑌷𑍋𑌦𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍 ॥ 13 ॥
𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣𑍇𑌙𑍍𑌗𑍁𑌦𑌿𑌪𑌿𑌣𑍍𑌯𑌾𑌕𑌂 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌮𑍇 ।
𑌕𑌥𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑍇𑌨 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌂 𑌨 𑌸𑍍𑌫𑍋𑌟𑌤𑌿 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌧𑌾 ॥ 14 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌖𑌲𑍍𑌵𑌿𑌯𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌲𑍗𑌕𑌿𑌕𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌭𑌾𑌤𑌿 𑌮𑌾 ।
𑌯𑌦𑌨𑍍𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋 𑌭𑌵𑌤𑌿 𑌤𑌦𑌨𑍍𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌃 ॥ 15 ॥
𑌏𑌵𑌮𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌸𑌪𑌤𑍍𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌾 𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑌾𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌦𑌾 ।
𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌶𑍍𑌚𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑍇 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑌰𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍋𑌗𑍈𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌤𑌰𑌃 ।
𑌆𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌮𑍁𑌮𑍁𑌚𑍁𑌰𑌶𑍍𑌰𑍂𑌣𑌿 𑌸𑌸𑍍𑌵𑌰𑌂 𑌶𑍋𑌕𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 17 ॥
𑌤𑌾𑌸𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌚𑌰𑌣𑌾𑌨𑍍 𑌶𑍁𑌭𑌾𑌨𑍍 ।
𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍂𑌣𑌾𑌂 𑌮𑌨𑍁𑌜𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑌾𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌗𑌰𑌃 ॥ 18 ॥
𑌤𑌾𑌃 𑌪𑌾𑌣𑌿𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌖𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍𑌶𑍈𑌰𑍍𑌮𑍃𑌦𑍍𑌵𑌙𑍍𑌗𑍁𑌲𑌿𑌤𑌲𑍈 𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑍈𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌮𑌮𑌾𑌰𑍍𑌜𑍂 𑌰𑌜𑌃 𑌪𑍃𑌷𑍍𑌠𑌾𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌯𑌤𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾𑌃 ॥ 19 ॥
𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑌪𑌿 𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌾𑌤𑍃𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌃 ।
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌵𑌾𑌦𑌯𑌤𑌾𑌸𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌶𑌨𑍈 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌦𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌯𑌥𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌤𑌥𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌵𑍃𑌤𑌿𑌰𑍇 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌾𑌜𑍍𑌜𑌾𑌤𑍇 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇 𑌶𑍁𑌭𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑍇 ॥ 21 ॥
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌽𑌪𑌿 𑌚𑌰𑌣𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌸𑌾𑌮𑍁𑌪𑌸𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌾 ।
𑌶𑍍𑌵𑌶𑍍𑌰𑍂𑌣𑌾𑌮𑌶𑍍𑌰𑍁𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌸𑌾 𑌬𑌭𑍂𑌵𑌾𑌗𑍍𑌰𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾 ॥ 22 ॥
𑌤𑌾𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌯𑌥𑌾 ।
𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌕𑍃𑌶𑌾𑌂 𑌦𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 23 ॥
𑌵𑌿𑌦𑍇𑌹𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌨𑍁𑌷𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌰𑌾𑌮𑌪𑌤𑍍𑌨𑍀 𑌕𑌥𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌨𑍇 𑌵𑌨𑍇 ॥ 24 ॥
𑌪𑌦𑍍𑌮𑌮𑌾𑌤𑌪𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌮𑌿𑌵𑍋𑌤𑍍𑌪𑌲𑌮𑍍 ।
𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌂 𑌰𑌜𑌸𑌾 𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌦𑍈𑌃 ॥ 25 ॥
𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌂 𑌶𑍋𑌕𑍋 𑌦𑌹𑌤𑍍𑌯𑌗𑍍𑌨𑌿𑌰𑌿𑌵𑌾𑌽𑌶𑍍𑌰𑌯𑌮𑍍 ।
𑌭𑍃𑌶𑌂 𑌮𑌨𑌸𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑌿 𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌾𑌰𑌣𑌿𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵𑌃 ॥ 26 ॥
𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌮𑍇𑌵𑌮𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌜𑌨𑌨𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌾𑌗𑍍𑌰𑌜𑌃 ।
𑌪𑌾𑌦𑌾𑌵𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 27 ॥
𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌸𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑍈 𑌤𑌦𑌾 𑌬𑍃𑌹𑌸𑍍𑌪𑌤𑍇𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌦𑍗 𑌸𑍁𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌤𑍇𑌜𑌸𑌸𑍍𑌸𑌹𑍈𑌵 𑌤𑍇𑌨𑍋𑌪𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 28 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌜𑌘𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌹𑌿𑌤𑍈 𑌸𑍍𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌨𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌹𑍈𑌵 𑌸𑍈𑌨𑌿𑌕𑍈𑌃 ।
𑌜𑌨𑍇𑌨 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌤𑌮𑍇𑌨 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌾𑌨𑍁𑌪𑍋𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌭𑌰𑌤 𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌽𑌗𑍍𑌰𑌜𑌮𑍍 ॥ 29 ॥
𑌉𑌪𑍋𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟 𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌦𑌾 𑌸 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌪𑌸𑍍𑌵𑌿𑌵𑍇𑌷𑍇𑌣 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌯𑌥𑌾 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌤𑌿𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌕𑌿𑌮𑍇𑌷 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌭𑌰𑌤𑍋𑌽𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑍍𑌯 𑌸𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌚 𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌇𑌤𑍀𑌵 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑌜𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑍋 𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌕𑍗𑌤𑍂𑌹𑌲𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌂 𑌤𑌦𑌾 ॥ 31 ॥
𑌸 𑌰𑌾𑌘𑌵 𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌧𑍃𑌤𑌿 𑌶𑍍𑌚 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍁𑌭𑌾𑌵𑍋 𑌭𑌰𑌤 𑌶𑍍𑌚 𑌧𑌾𑌰𑍍𑌮𑌿𑌕𑌃 ।
𑌵𑍃𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑍍𑌭𑌿 𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌰𑍇𑌜𑍁𑌰𑌧𑍍𑌵𑌰𑍇 𑌯𑌥𑌾 𑌸𑌦𑌸𑍍𑌯𑍈 𑌸𑍍𑌸𑌹𑌿𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌽𑌗𑍍𑌨𑌯𑌃 ॥ 32 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha tryadhikaśatatamassargaḥ |
vasiṣṭhaḥ purataḥ kṛtvā dārāndaśarathasya ca |
abhicakrāma taṃ deśaṃ rāmadarśanatarṣitaḥ || 1 ||
rājapatnyaśca gacchantyo mandaṃ mandākinīṃ prati |
dadṛśu statra tat tīrthaṃ rāmalakṣmaṇasevitam || 2 ||
kausalyā bāṣpapūrṇena mukhena pariśuṣyatā |
sumitrāmabravīddīnā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 3 ||
idaṃ teṣāmanāthānāṃ kliṣṭamakliṣṭakarmaṇām |
vane prākkalanaṃ tīrthaṃ ye te nirviṣayīkṛtāḥ || 4 ||
ita ssumitre putraste sadā jalamatandritaḥ |
svayaṃ harati saumitrirmama putrasya kāraṇāt || 5 ||
jaghanyamapi te putraḥ kṛtavān na tu garhitaḥ |
bhrāturyadartharahitaṃ sarvaṃ tad garhitaṃṃ guṇaiḥ || 6 ||
adyāyamapi te putraḥ kleśānāmatathocitaḥ |
nīcānartha samācāraṃ sajjaṃ karma pramuñcatu || 7 ||
dakṣiṇāgreṣu darbheṣu sā dadarśa mahītale |
pituriṅgudipiṇyākaṃ nyastamāyatalocanā || 8 ||
taṃ bhūmau piturārtena nyastaṃ rāmeṇa vīkṣya sā |
uvāca devī kausalyā sarvā daśarathastriyaḥ || 9 ||
idamikṣvākunāthasya rāghavasya mahātmanaḥ |
rāghaveṇa piturdattaṃ paśyataitadyathāvidhi || 10 ||
tasya devasamānasya pārthivasya mahātmanaḥ |
naitadaupayikaṃ manye bhuktabhogasya bhojanam || 11 ||
caturantāṃ mahīṃ bhuktvā mahendrasadṛśo vibhuḥ |
kathamiṅgudipiṇyākaṃ sa bhukte vasudhādhipaḥ || 12 ||
ato duḥkhataraṃ loke na kiñcitpratibhāti mā |
yatra rāmaḥ piturdadyādiṅgudikṣodamṛddhimān || 13 ||
rāmeṇeṅgudipiṇyākaṃ piturdattaṃ samīkṣya me |
kathaṃ duḥkhena hṛdayaṃ na sphoṭati sahasradhā || 14 ||
śrutistu khalviyaṃ satyā laukikī pratibhāti mā |
yadannaḥ puruṣo bhavati tadannāstasya devatāḥ || 15 ||
evamārtāṃ sapatnyastā jagmurāśvāsya tāṃ tadā |
dadṛśuścāśrame rāmaṃ svargacyutamivāmaram || 16 ||
sarvabhogaiḥ parityaktaṃ rāmaṃ samprekṣya mātaraḥ |
ārtā mumucuraśrūṇi sasvaraṃ śokakarśitāḥ || 17 ||
tāsāṃ rāmassamutthāya jagrāha caraṇān śubhān |
mātrūṇāṃ manujavyāghrassarvāsāṃ satyasaṅgaraḥ || 18 ||
tāḥ pāṇibhi ssukhasparśairmṛdvaṅgulitalai śśubhaiḥ |
pramamārjū rajaḥ pṛṣṭhādrāmasyāyatalocanāḥ || 19 ||
saumitrirapi tā ssarvā mātṛssamprekṣya duḥkhitaḥ |
abhyavādayatāsaktaṃ śanai rāmādanantaram || 20 ||
yathā rāme tathā tasminsarvā vavṛtire striyaḥ |
vṛttiṃ daśarathājjāte lakṣmaṇe śubhalakṣaṇe || 21 ||
sītā'pi caraṇāṃstāsāmupasaṅgṛhya duḥkhitā |
śvaśrūṇāmaśrupūrṇākṣī sā babhūvāgrataḥ sthitā || 22 ||
tāṃ pariṣvajya duḥkhārtāṃ mātā duhitaraṃ yathā |
vanavāsakṛśāṃ dīnāṃ kausalyā vākyamabravīt || 23 ||
videharājasya sutā snuṣā daśarathasya ca |
rāmapatnī kathaṃ duḥkhaṃ samprāptā nirjane vane || 24 ||
padmamātapasantaptaṃ parikliṣṭamivotpalam |
kāñcanaṃ rajasā dhvastaṃ kliṣṭaṃ candramivāmbudaiḥ || 25 ||
mukhaṃ te prekṣya māṃ śoko dahatyagnirivā'śrayam |
bhṛśaṃ manasi vaidehi vyasanāraṇisambhavaḥ || 26 ||
bruvantyāmevamārtāyāṃ jananyāṃ bharatāgrajaḥ |
pādāvāsādya jagrāha vasiṣṭhasya ca rāghavaḥ || 27 ||
purohitasyāgnisamasya vai tadā bṛhaspaterindramivāmarādhipaḥ |
pragṛhya pādau susamṛddhatejasassahaiva tenopaviveśa rāghavaḥ || 28 ||
tato jaghanyaṃ sahitai ssamantribhiḥ purapradhānaiśca sahaiva sainikaiḥ |
janena dharmajñatamena dharmavānupopaviṣṭo bharata stadā'grajam || 29 ||
upopaviṣṭa stu tadā sa vīryavāṃstapasviveṣeṇa samīkṣya rāghavam |
śriyā jvalantaṃ bharataḥ kṛtāñjaliryathā mahendraḥ prayataḥ prajāpatim || 30 ||
kimeṣa vākyaṃ bharato'dya rāghavaṃ praṇamya satkṛtya ca sādhu vakṣyati |
itīva tasyāryajanasya tattvato babhūva kautūhalamuttamaṃ tadā || 31 ||
sa rāghava ssatyadhṛti śca lakṣmaṇo mahānubhāvo bharata śca dhārmikaḥ |
vṛtāḥ suhṛdbhi śca virejuradhvare yathā sadasyai ssahitāstrayo'gnayaḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe tryadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ त्र्यधिकशततमस्सर्गः ।
वसिष्ठः पुरतः कृत्वा दारान्दशरथस्य च ।
अभिचक्राम तं देशं रामदर्शनतर्षितः ॥ 1 ॥
राजपत्न्यश्च गच्छन्त्यो मन्दं मन्दाकिनीं प्रति ।
ददृशु स्तत्र तत् तीर्थं रामलक्ष्मणसेवितम् ॥ 2 ॥
कौसल्या बाष्पपूर्णेन मुखेन परिशुष्यता ।
सुमित्रामब्रवीद्दीना याश्चान्या राजयोषितः ॥ 3 ॥
इदं तेषामनाथानां क्लिष्टमक्लिष्टकर्मणाम् ।
वने प्राक्कलनं तीर्थं ये ते निर्विषयीकृताः ॥ 4 ॥
इत स्सुमित्रे पुत्रस्ते सदा जलमतन्द्रितः ।
स्वयं हरति सौमित्रिर्मम पुत्रस्य कारणात् ॥ 5 ॥
जघन्यमपि ते पुत्रः कृतवान् न तु गर्हितः ।
भ्रातुर्यदर्थरहितं सर्वं तद् गर्हितंं गुणैः ॥ 6 ॥
अद्यायमपि ते पुत्रः क्लेशानामतथोचितः ।
नीचानर्थ समाचारं सज्जं कर्म प्रमुञ्चतु ॥ 7 ॥
दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु सा ददर्श महीतले ।
पितुरिङ्गुदिपिण्याकं न्यस्तमायतलोचना ॥ 8 ॥
तं भूमौ पितुरार्तेन न्यस्तं रामेण वीक्ष्य सा ।
उवाच देवी कौसल्या सर्वा दशरथस्त्रियः ॥ 9 ॥
इदमिक्ष्वाकुनाथस्य राघवस्य महात्मनः ।
राघवेण पितुर्दत्तं पश्यतैतद्यथाविधि ॥ 10 ॥
तस्य देवसमानस्य पार्थिवस्य महात्मनः ।
नैतदौपयिकं मन्ये भुक्तभोगस्य भोजनम् ॥ 11 ॥
चतुरन्तां महीं भुक्त्वा महेन्द्रसदृशो विभुः ।
कथमिङ्गुदिपिण्याकं स भुक्ते वसुधाधिपः ॥ 12 ॥
अतो दुःखतरं लोके न किञ्चित्प्रतिभाति मा ।
यत्र रामः पितुर्दद्यादिङ्गुदिक्षोदमृद्धिमान् ॥ 13 ॥
रामेणेङ्गुदिपिण्याकं पितुर्दत्तं समीक्ष्य मे ।
कथं दुःखेन हृदयं न स्फोटति सहस्रधा ॥ 14 ॥
श्रुतिस्तु खल्वियं सत्या लौकिकी प्रतिभाति मा ।
यदन्नः पुरुषो भवति तदन्नास्तस्य देवताः ॥ 15 ॥
एवमार्तां सपत्न्यस्ता जग्मुराश्वास्य तां तदा ।
ददृशुश्चाश्रमे रामं स्वर्गच्युतमिवामरम् ॥ 16 ॥
सर्वभोगैः परित्यक्तं रामं सम्प्रेक्ष्य मातरः ।
आर्ता मुमुचुरश्रूणि सस्वरं शोककर्शिताः ॥ 17 ॥
तासां रामस्समुत्थाय जग्राह चरणान् शुभान् ।
मात्रूणां मनुजव्याघ्रस्सर्वासां सत्यसङ्गरः ॥ 18 ॥
ताः पाणिभि स्सुखस्पर्शैर्मृद्वङ्गुलितलै श्शुभैः ।
प्रममार्जू रजः पृष्ठाद्रामस्यायतलोचनाः ॥ 19 ॥
सौमित्रिरपि ता स्सर्वा मातृस्सम्प्रेक्ष्य दुःखितः ।
अभ्यवादयतासक्तं शनै रामादनन्तरम् ॥ 20 ॥
यथा रामे तथा तस्मिन्सर्वा ववृतिरे स्त्रियः ।
वृत्तिं दशरथाज्जाते लक्ष्मणे शुभलक्षणे ॥ 21 ॥
सीताऽपि चरणांस्तासामुपसङ्गृह्य दुःखिता ।
श्वश्रूणामश्रुपूर्णाक्षी सा बभूवाग्रतः स्थिता ॥ 22 ॥
तां परिष्वज्य दुःखार्तां माता दुहितरं यथा ।
वनवासकृशां दीनां कौसल्या वाक्यमब्रवीत् ॥ 23 ॥
विदेहराजस्य सुता स्नुषा दशरथस्य च ।
रामपत्नी कथं दुःखं सम्प्राप्ता निर्जने वने ॥ 24 ॥
पद्ममातपसन्तप्तं परिक्लिष्टमिवोत्पलम् ।
काञ्चनं रजसा ध्वस्तं क्लिष्टं चन्द्रमिवाम्बुदैः ॥ 25 ॥
मुखं ते प्रेक्ष्य मां शोको दहत्यग्निरिवाऽश्रयम् ।
भृशं मनसि वैदेहि व्यसनारणिसम्भवः ॥ 26 ॥
ब्रुवन्त्यामेवमार्तायां जनन्यां भरताग्रजः ।
पादावासाद्य जग्राह वसिष्ठस्य च राघवः ॥ 27 ॥
पुरोहितस्याग्निसमस्य वै तदा बृहस्पतेरिन्द्रमिवामराधिपः ।
प्रगृह्य पादौ सुसमृद्धतेजसस्सहैव तेनोपविवेश राघवः ॥ 28 ॥
ततो जघन्यं सहितै स्समन्त्रिभिः पुरप्रधानैश्च सहैव सैनिकैः ।
जनेन धर्मज्ञतमेन धर्मवानुपोपविष्टो भरत स्तदाऽग्रजम् ॥ 29 ॥
उपोपविष्ट स्तु तदा स वीर्यवांस्तपस्विवेषेण समीक्ष्य राघवम् ।
श्रिया ज्वलन्तं भरतः कृताञ्जलिर्यथा महेन्द्रः प्रयतः प्रजापतिम् ॥ 30 ॥
किमेष वाक्यं भरतोऽद्य राघवं प्रणम्य सत्कृत्य च साधु वक्ष्यति ।
इतीव तस्यार्यजनस्य तत्त्वतो बभूव कौतूहलमुत्तमं तदा ॥ 31 ॥
स राघव स्सत्यधृति श्च लक्ष्मणो महानुभावो भरत श्च धार्मिकः ।
वृताः सुहृद्भि श्च विरेजुरध्वरे यथा सदस्यै स्सहितास्त्रयोऽग्नयः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्र्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha tryadhikaśatatamassargaḥ |
vasiṣṭhaḥ purataḥ kṛtvā dārāndaśarathasya ca |
abhicakrāma taṃ deśaṃ rāmadarśanatarṣitaḥ || 1 ||
rājapatnyaśca gacchantyo mandaṃ mandākinīṃ prati |
dadṛśu statra tat tīrthaṃ rāmalakṣmaṇasevitam || 2 ||
kausalyā bāṣpapūrṇena mukhena pariśuṣyatā |
sumitrāmabravīddīnā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 3 ||
idaṃ teṣāmanāthānāṃ kliṣṭamakliṣṭakarmaṇām |
vane prākkalanaṃ tīrthaṃ ye te nirviṣayīkṛtāḥ || 4 ||
ita ssumitre putraste sadā jalamatandritaḥ |
svayaṃ harati saumitrirmama putrasya kāraṇāt || 5 ||
jaghanyamapi te putraḥ kṛtavān na tu garhitaḥ |
bhrāturyadartharahitaṃ sarvaṃ tad garhitaṃṃ guṇaiḥ || 6 ||
adyāyamapi te putraḥ kleśānāmatathocitaḥ |
nīcānartha samācāraṃ sajjaṃ karma pramuñcatu || 7 ||
dakṣiṇāgreṣu darbheṣu sā dadarśa mahītale |
pituriṅgudipiṇyākaṃ nyastamāyatalocanā || 8 ||
taṃ bhūmau piturārtena nyastaṃ rāmeṇa vīkṣya sā |
uvāca devī kausalyā sarvā daśarathastriyaḥ || 9 ||
idamikṣvākunāthasya rāghavasya mahātmanaḥ |
rāghaveṇa piturdattaṃ paśyataitadyathāvidhi || 10 ||
tasya devasamānasya pārthivasya mahātmanaḥ |
naitadaupayikaṃ manye bhuktabhogasya bhojanam || 11 ||
caturantāṃ mahīṃ bhuktvā mahendrasadṛśo vibhuḥ |
kathamiṅgudipiṇyākaṃ sa bhukte vasudhādhipaḥ || 12 ||
ato duḥkhataraṃ loke na kiñcitpratibhāti mā |
yatra rāmaḥ piturdadyādiṅgudikṣodamṛddhimān || 13 ||
rāmeṇeṅgudipiṇyākaṃ piturdattaṃ samīkṣya me |
kathaṃ duḥkhena hṛdayaṃ na sphoṭati sahasradhā || 14 ||
śrutistu khalviyaṃ satyā laukikī pratibhāti mā |
yadannaḥ puruṣo bhavati tadannāstasya devatāḥ || 15 ||
evamārtāṃ sapatnyastā jagmurāśvāsya tāṃ tadā |
dadṛśuścāśrame rāmaṃ svargacyutamivāmaram || 16 ||
sarvabhogaiḥ parityaktaṃ rāmaṃ samprekṣya mātaraḥ |
ārtā mumucuraśrūṇi sasvaraṃ śokakarśitāḥ || 17 ||
tāsāṃ rāmassamutthāya jagrāha caraṇān śubhān |
mātrūṇāṃ manujavyāghrassarvāsāṃ satyasaṅgaraḥ || 18 ||
tāḥ pāṇibhi ssukhasparśairmṛdvaṅgulitalai śśubhaiḥ |
pramamārjū rajaḥ pṛṣṭhādrāmasyāyatalocanāḥ || 19 ||
saumitrirapi tā ssarvā mātṛssamprekṣya duḥkhitaḥ |
abhyavādayatāsaktaṃ śanai rāmādanantaram || 20 ||
yathā rāme tathā tasminsarvā vavṛtire striyaḥ |
vṛttiṃ daśarathājjāte lakṣmaṇe śubhalakṣaṇe || 21 ||
sītā'pi caraṇāṃstāsāmupasaṅgṛhya duḥkhitā |
śvaśrūṇāmaśrupūrṇākṣī sā babhūvāgrataḥ sthitā || 22 ||
tāṃ pariṣvajya duḥkhārtāṃ mātā duhitaraṃ yathā |
vanavāsakṛśāṃ dīnāṃ kausalyā vākyamabravīt || 23 ||
videharājasya sutā snuṣā daśarathasya ca |
rāmapatnī kathaṃ duḥkhaṃ samprāptā nirjane vane || 24 ||
padmamātapasantaptaṃ parikliṣṭamivotpalam |
kāñcanaṃ rajasā dhvastaṃ kliṣṭaṃ candramivāmbudaiḥ || 25 ||
mukhaṃ te prekṣya māṃ śoko dahatyagnirivā'śrayam |
bhṛśaṃ manasi vaidehi vyasanāraṇisambhavaḥ || 26 ||
bruvantyāmevamārtāyāṃ jananyāṃ bharatāgrajaḥ |
pādāvāsādya jagrāha vasiṣṭhasya ca rāghavaḥ || 27 ||
purohitasyāgnisamasya vai tadā bṛhaspaterindramivāmarādhipaḥ |
pragṛhya pādau susamṛddhatejasassahaiva tenopaviveśa rāghavaḥ || 28 ||
tato jaghanyaṃ sahitai ssamantribhiḥ purapradhānaiśca sahaiva sainikaiḥ |
janena dharmajñatamena dharmavānupopaviṣṭo bharata stadā'grajam || 29 ||
upopaviṣṭa stu tadā sa vīryavāṃstapasviveṣeṇa samīkṣya rāghavam |
śriyā jvalantaṃ bharataḥ kṛtāñjaliryathā mahendraḥ prayataḥ prajāpatim || 30 ||
kimeṣa vākyaṃ bharato'dya rāghavaṃ praṇamya satkṛtya ca sādhu vakṣyati |
itīva tasyāryajanasya tattvato babhūva kautūhalamuttamaṃ tadā || 31 ||
sa rāghava ssatyadhṛti śca lakṣmaṇo mahānubhāvo bharata śca dhārmikaḥ |
vṛtāḥ suhṛdbhi śca virejuradhvare yathā sadasyai ssahitāstrayo'gnayaḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe tryadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.