𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌯𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌤𑍇 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑍇𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍋 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌽𑌯𑌮𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 1 ॥
𑌵𑍍𑌯𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌤𑍁 𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌮𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌧𑌿𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌭𑍃𑌶𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌯𑌤𑌪𑍍𑌯𑌤 ॥ 2 ॥
𑌤𑌪𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌵𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌃 ।
𑌆𑌯𑌾𑌸𑌂 𑌹𑌿 𑌵𑌿𑌨𑍇𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌭𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌚𑌕𑍍𑌰𑌿𑌰𑍇 𑌕𑌥𑌾𑌃 ॥ 3 ॥
𑌵𑌾𑌦𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑌥𑌾 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌲𑌾𑌸 𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌪𑌿 𑌚𑌾𑌪𑌰𑍇 ।
𑌨𑌾𑌟𑌕𑌾𑌨𑍍𑌯𑌪𑌰𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌹𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 4 ॥
𑌸 𑌤𑍈𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌸𑌖𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌦𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌗𑍋𑌷𑍍𑌠𑍀𑌹𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌦𑍍𑌭𑌿𑌰𑍍𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹𑍃𑌷𑍍𑌯𑌤 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 5 ॥
𑌤𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑌖𑍋 𑌭𑌰𑌤𑌂 𑌸𑌖𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑍍𑌭𑌿𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌸𑍀𑌨𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌸𑌖𑍇 𑌨𑌾𑌨𑍁𑌮𑍋𑌦𑌸𑍇 ॥ 6 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑌂 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌂 𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌣𑍁 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌯𑌨𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌮𑍇 𑌦𑍈𑌨𑍍𑌯𑌮𑍇𑌤𑌦𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍇 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌮𑌲𑌿𑌨𑌂 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌜𑌮𑍍 ।
𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌮𑌦𑍍𑌰𑌿𑌶𑌿𑌖𑌰𑌾𑌤𑍍𑌕𑌲𑍁𑌷𑍇 𑌗𑍋𑌮𑌯𑌹𑍍𑌰𑌦𑍇 ॥ 8 ॥
𑌪𑍍𑌲𑌵𑌮𑌾𑌨𑌶𑍍𑌚 𑌮𑍇 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌸𑍍𑌸 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌗𑍋𑌮𑌯𑌹𑍍𑌰𑌦𑍇 ।
𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌨𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌨𑌾 𑌤𑍈𑌲𑌂 𑌹𑌸𑌨𑍍𑌨𑌪𑌿 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 ॥ 9 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌿𑌲𑍗𑌦𑌨𑌂 𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌧𑌶𑍍𑌶𑌿𑌰𑌾𑌃 ।
𑌤𑍈𑌲𑍇𑌨𑌾𑌭𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑌃 𑌤𑍈𑌲𑌮𑍇𑌵𑌾𑌨𑍍𑌵𑌗𑌾𑌹𑌤 ॥ 10 ॥
𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌂 𑌶𑍁𑌷𑍍𑌕𑌂 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌚 𑌪𑌤𑌿𑌤𑌂 𑌭𑌵𑌿 ।
𑌉𑌪𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌚 𑌜𑌗𑌤𑍀𑌂 𑌤𑌮𑌸𑍇𑌵 𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌔𑌪𑌵𑌾𑌹𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌾𑌗𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌷𑌾𑌣𑌂 𑌶𑌕𑌲𑍀𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌹𑌸𑌾𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌂𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌜𑍍𑌵𑌲𑌿𑌤𑌂 𑌜𑌾𑌤𑌵𑍇𑌦𑌸𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌅𑌵𑌤𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌶𑍁𑌷𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌅𑌹𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌵𑌿𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌧𑍂𑌮𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 13 ॥
𑌪𑍀𑌠𑍇 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌷𑍍𑌣𑌾𑌯𑌸𑍇 𑌚𑍈𑌨𑌂 𑌨𑌿𑌷𑌣𑍍𑌣𑌂 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌵𑌾𑌸𑌸𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑌾𑌃 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌪𑌿𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌃 ॥ 14 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌰𑌮𑌾𑌣𑌶𑍍𑌚 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑍁𑌲𑍇𑌪𑌨𑌃 ।
𑌰𑌥𑍇𑌨 𑌖𑌰𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌤𑍋 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌮𑍁𑌖𑌃 ॥ 15 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌤𑍀𑌵 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑌾 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑍀 ।
𑌪𑍍𑌰𑌕𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌵𑌿𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑌨𑌾 ॥ 16 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍇𑌤𑌨𑍍𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌮𑌿𑌮𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂 𑌭𑌯𑌾𑌵𑌹𑌮𑍍 ।
𑌅𑌹𑌂 𑌰𑌾𑌮𑍋𑌽𑌥𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌵𑌾 𑌮𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 17 ॥
𑌨𑌰𑍋 𑌯𑌾𑌨𑍇𑌨 𑌯 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌰𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌯𑌾𑌤𑌿 𑌹𑌿 ।
𑌅𑌚𑌿𑌰𑌾𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍂𑌮𑌾𑌗𑍍𑌰𑌂 𑌚𑌿𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 18 ॥
𑌏𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌦𑍀𑌨𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌤𑌨𑍍𑌨𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑍂𑌜𑌯𑍇 ।
𑌶𑍁𑌷𑍍𑌯𑌤𑍀𑌵 𑌚 𑌮𑍇 𑌕𑌣𑍍𑌠𑌃 𑌨 𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌥𑌮𑌿𑌵 𑌮𑍇 𑌮𑌨𑌃 ॥ 19 ॥
𑌨 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌯𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌂 𑌭𑌯𑌂 𑌚𑍈𑌵𑍋𑌪𑌧𑌾𑌰𑌯𑍇 𑌭𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍍𑌵𑌰𑌯𑍋𑌗𑍋 𑌮𑍇 𑌛𑌾𑌯𑌾 𑌚𑍋𑌪𑌹𑌤𑌾 𑌮𑌮 ।
𑌜𑍁𑌗𑍁𑌪𑍍𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵 𑌚𑌾𑌽𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌨 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌮𑌿 𑌚 𑌕𑌾𑌰𑌣𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌇𑌮𑌾𑌂 𑌚 𑌦𑍁𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌾𑌮𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑌨𑍇𑌕𑌰𑍂𑌪𑌾𑌮𑌵𑌿𑌤𑌰𑍍𑌕𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌾 ।
𑌭𑌯𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌤𑌦𑍍𑌧𑍃𑌦𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨𑌯𑌾𑌤𑌿 𑌮𑍇 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌮𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonasaptatitamassargaḥ |
yāmeva rātriṃ te dūtāḥ praviśanti sma tāṃ purīm |
bharatenāpi tāṃ rātriṃ svapno dṛṣṭo'yamapriyaḥ || 1 ||
vyuṣṭāmeva tu tāṃ rātriṃ dṛṣṭvā taṃ svapnamapriyam |
putro rājādhirājasya subhṛśaṃ paryatapyata || 2 ||
tapyamānaṃ samājñāya vayasyāḥ priyavādinaḥ |
āyāsaṃ hi vineṣyanta ssabhāyāṃ cakrire kathāḥ || 3 ||
vādayanti tathā śāntiṃ lāsa yantyapi cāpare |
nāṭakānyapare prāhurhāsyāni vividhāni ca || 4 ||
sa tairmahātmā bharatassakhibhiḥ priyavādibhiḥ |
goṣṭhīhāsyāni kurvadbhirna prāhṛṣyata rāghavaḥ || 5 ||
tamabravītpriyasakho bharataṃ sakhibhirvṛtam |
suhṛdbhiḥ paryupāsīnaḥ kiṃ sakhe nānumodase || 6 ||
evaṃ bruvāṇaṃ suhṛdaṃ bharataḥ pratyuvāca ha |
śruṇu tvaṃ yannimittaṃ me dainyametadupāgatam || 7 ||
svapne pitaramadrākṣaṃ malinaṃ mukta mūrdhajam |
patantamadriśikharātkaluṣe gomayahrade || 8 ||
plavamānaśca me dṛṣṭassa tasmingomayahrade |
pibannañjalinā tailaṃ hasannapi muhurmuhuḥ || 9 ||
tatastilaudanaṃ bhuktvā punaḥ punaradhaśśirāḥ |
tailenābhyaktasarvāṅgaḥ tailamevānvagāhata || 10 ||
svapne'pi sāgaraṃ śuṣkaṃ candraṃ ca patitaṃ bhavi |
uparuddhāṃ ca jagatīṃ tamaseva samāvṛtām || 11 ||
aupavāhyasya nāgasya viṣāṇaṃ śakalīkṛtam |
sahasācāpi saṃśāntaṃ jvalitaṃ jātavedasam || 12 ||
avatīrṇāṃ ca pṛthivīṃ śuṣkāṃ śca vividhān drumān |
ahaṃ paśyāmi vidhvastān sadhūmāṃścāpi parvatān || 13 ||
pīṭhe kārṣṇāyase cainaṃ niṣaṇṇaṃ kṛṣṇavāsasam |
prahasanti sma rājānaṃ pramadāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ || 14 ||
tvaramāṇaśca dharmātmā raktamālyānulepanaḥ |
rathena kharayuktena prayāto dakṣiṇāmukhaḥ || 15 ||
prahasantīva rājānaṃ pramadā raktavāsinī |
prakarṣantī mayā dṛṣṭā rākṣasī vikṛtānanā || 16 ||
evametanmayā dṛṣṭamimāṃ rātriṃ bhayāvaham |
ahaṃ rāmo'thavā rājā lakṣmaṇo vā mariṣyati || 17 ||
naro yānena ya ssvapne svarayuktena yāti hi |
acirāttasya dhūmāgraṃ citāyāṃ sampradṛśyate || 18 ||
etannimittaṃ dīno'haṃ tannavaḥ pratipūjaye |
śuṣyatīva ca me kaṇṭhaḥ na svasthamiva me manaḥ || 19 ||
na paśyāmi bhayasthānaṃ bhayaṃ caivopadhāraye bhraṣṭaśca svarayogo me chāyā copahatā mama |
jugupsanniva cā'tmānaṃ na paśyami ca kāraṇam || 20 ||
imāṃ ca dussvapnagatiṃ niśāmyatāmanekarūpāmavitarkitāṃ purā |
bhayaṃ mahattaddhṛdayānnayāti me vicintya rājānamacintadarśanam || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonasaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ एकोनसप्ततितमस्सर्गः ।
यामेव रात्रिं ते दूताः प्रविशन्ति स्म तां पुरीम् ।
भरतेनापि तां रात्रिं स्वप्नो दृष्टोऽयमप्रियः ॥ 1 ॥
व्युष्टामेव तु तां रात्रिं दृष्ट्वा तं स्वप्नमप्रियम् ।
पुत्रो राजाधिराजस्य सुभृशं पर्यतप्यत ॥ 2 ॥
तप्यमानं समाज्ञाय वयस्याः प्रियवादिनः ।
आयासं हि विनेष्यन्त स्सभायां चक्रिरे कथाः ॥ 3 ॥
वादयन्ति तथा शान्तिं लास यन्त्यपि चापरे ।
नाटकान्यपरे प्राहुर्हास्यानि विविधानि च ॥ 4 ॥
स तैर्महात्मा भरतस्सखिभिः प्रियवादिभिः ।
गोष्ठीहास्यानि कुर्वद्भिर्न प्राहृष्यत राघवः ॥ 5 ॥
तमब्रवीत्प्रियसखो भरतं सखिभिर्वृतम् ।
सुहृद्भिः पर्युपासीनः किं सखे नानुमोदसे ॥ 6 ॥
एवं ब्रुवाणं सुहृदं भरतः प्रत्युवाच ह ।
श्रुणु त्वं यन्निमित्तं मे दैन्यमेतदुपागतम् ॥ 7 ॥
स्वप्ने पितरमद्राक्षं मलिनं मुक्त मूर्धजम् ।
पतन्तमद्रिशिखरात्कलुषे गोमयह्रदे ॥ 8 ॥
प्लवमानश्च मे दृष्टस्स तस्मिन्गोमयह्रदे ।
पिबन्नञ्जलिना तैलं हसन्नपि मुहुर्मुहुः ॥ 9 ॥
ततस्तिलौदनं भुक्त्वा पुनः पुनरधश्शिराः ।
तैलेनाभ्यक्तसर्वाङ्गः तैलमेवान्वगाहत ॥ 10 ॥
स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भवि ।
उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृताम् ॥ 11 ॥
औपवाह्यस्य नागस्य विषाणं शकलीकृतम् ।
सहसाचापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम् ॥ 12 ॥
अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कां श्च विविधान् द्रुमान् ।
अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि पर्वतान् ॥ 13 ॥
पीठे कार्ष्णायसे चैनं निषण्णं कृष्णवाससम् ।
प्रहसन्ति स्म राजानं प्रमदाः कृष्णपिङ्गलाः ॥ 14 ॥
त्वरमाणश्च धर्मात्मा रक्तमाल्यानुलेपनः ।
रथेन खरयुक्तेन प्रयातो दक्षिणामुखः ॥ 15 ॥
प्रहसन्तीव राजानं प्रमदा रक्तवासिनी ।
प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतानना ॥ 16 ॥
एवमेतन्मया दृष्टमिमां रात्रिं भयावहम् ।
अहं रामोऽथवा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति ॥ 17 ॥
नरो यानेन य स्स्वप्ने स्वरयुक्तेन याति हि ।
अचिरात्तस्य धूमाग्रं चितायां सम्प्रदृश्यते ॥ 18 ॥
एतन्निमित्तं दीनोऽहं तन्नवः प्रतिपूजये ।
शुष्यतीव च मे कण्ठः न स्वस्थमिव मे मनः ॥ 19 ॥
न पश्यामि भयस्थानं भयं चैवोपधारये भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे छाया चोपहता मम ।
जुगुप्सन्निव चाऽत्मानं न पश्यमि च कारणम् ॥ 20 ॥
इमां च दुस्स्वप्नगतिं निशाम्यतामनेकरूपामवितर्कितां पुरा ।
भयं महत्तद्धृदयान्नयाति मे विचिन्त्य राजानमचिन्तदर्शनम् ॥ 21 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे एकोनसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonasaptatitamassargaḥ |
yāmeva rātriṃ te dūtāḥ praviśanti sma tāṃ purīm |
bharatenāpi tāṃ rātriṃ svapno dṛṣṭo'yamapriyaḥ || 1 ||
vyuṣṭāmeva tu tāṃ rātriṃ dṛṣṭvā taṃ svapnamapriyam |
putro rājādhirājasya subhṛśaṃ paryatapyata || 2 ||
tapyamānaṃ samājñāya vayasyāḥ priyavādinaḥ |
āyāsaṃ hi vineṣyanta ssabhāyāṃ cakrire kathāḥ || 3 ||
vādayanti tathā śāntiṃ lāsa yantyapi cāpare |
nāṭakānyapare prāhurhāsyāni vividhāni ca || 4 ||
sa tairmahātmā bharatassakhibhiḥ priyavādibhiḥ |
goṣṭhīhāsyāni kurvadbhirna prāhṛṣyata rāghavaḥ || 5 ||
tamabravītpriyasakho bharataṃ sakhibhirvṛtam |
suhṛdbhiḥ paryupāsīnaḥ kiṃ sakhe nānumodase || 6 ||
evaṃ bruvāṇaṃ suhṛdaṃ bharataḥ pratyuvāca ha |
śruṇu tvaṃ yannimittaṃ me dainyametadupāgatam || 7 ||
svapne pitaramadrākṣaṃ malinaṃ mukta mūrdhajam |
patantamadriśikharātkaluṣe gomayahrade || 8 ||
plavamānaśca me dṛṣṭassa tasmingomayahrade |
pibannañjalinā tailaṃ hasannapi muhurmuhuḥ || 9 ||
tatastilaudanaṃ bhuktvā punaḥ punaradhaśśirāḥ |
tailenābhyaktasarvāṅgaḥ tailamevānvagāhata || 10 ||
svapne'pi sāgaraṃ śuṣkaṃ candraṃ ca patitaṃ bhavi |
uparuddhāṃ ca jagatīṃ tamaseva samāvṛtām || 11 ||
aupavāhyasya nāgasya viṣāṇaṃ śakalīkṛtam |
sahasācāpi saṃśāntaṃ jvalitaṃ jātavedasam || 12 ||
avatīrṇāṃ ca pṛthivīṃ śuṣkāṃ śca vividhān drumān |
ahaṃ paśyāmi vidhvastān sadhūmāṃścāpi parvatān || 13 ||
pīṭhe kārṣṇāyase cainaṃ niṣaṇṇaṃ kṛṣṇavāsasam |
prahasanti sma rājānaṃ pramadāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ || 14 ||
tvaramāṇaśca dharmātmā raktamālyānulepanaḥ |
rathena kharayuktena prayāto dakṣiṇāmukhaḥ || 15 ||
prahasantīva rājānaṃ pramadā raktavāsinī |
prakarṣantī mayā dṛṣṭā rākṣasī vikṛtānanā || 16 ||
evametanmayā dṛṣṭamimāṃ rātriṃ bhayāvaham |
ahaṃ rāmo'thavā rājā lakṣmaṇo vā mariṣyati || 17 ||
naro yānena ya ssvapne svarayuktena yāti hi |
acirāttasya dhūmāgraṃ citāyāṃ sampradṛśyate || 18 ||
etannimittaṃ dīno'haṃ tannavaḥ pratipūjaye |
śuṣyatīva ca me kaṇṭhaḥ na svasthamiva me manaḥ || 19 ||
na paśyāmi bhayasthānaṃ bhayaṃ caivopadhāraye bhraṣṭaśca svarayogo me chāyā copahatā mama |
jugupsanniva cā'tmānaṃ na paśyami ca kāraṇam || 20 ||
imāṃ ca dussvapnagatiṃ niśāmyatāmanekarūpāmavitarkitāṃ purā |
bhayaṃ mahattaddhṛdayānnayāti me vicintya rājānamacintadarśanam || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonasaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.