𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌷𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌗𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌸𑍍𑌨𑌾𑌤𑍋 𑌨𑌿𑌯𑌤𑌮𑌾𑌨𑌸𑌃 ।
𑌸𑌹 𑌪𑌤𑍍𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌪𑌾𑌤𑍍𑌰𑍀𑌂 𑌹𑌵𑌿𑌷𑍋 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌤𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌮𑌹𑌤𑍇 𑌦𑍈𑌵𑌤𑌾𑌯𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌜𑍁𑌹𑌾𑌵 𑌜𑍍𑌵𑌲𑌿𑌤𑍇𑌽𑌨𑌲𑍇 ॥ 2 ॥
𑌶𑍇𑌷𑌂 𑌚 𑌹𑌵𑌿𑌷𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌯𑌾𑌶𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌨𑍍𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍍𑌣𑍇 𑌕𑍁𑌶𑌸𑌂𑌸𑍍𑌤𑌰𑍇 ॥ 3 ॥
𑌵𑌾𑌗𑍍𑌯𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌯𑌤𑌮𑌾𑌨𑌸𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌤𑍍𑌯𑌾𑌯𑌤𑌨𑍇 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍋 𑌶𑍍𑌶𑌿𑌶𑍍𑌯𑍇 𑌨𑌰𑌵𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ॥ 4 ॥
𑌏𑌕𑌯𑌾𑌮𑌾𑌵𑌶𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌵𑌿𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯 𑌸𑌃 ।
𑌅𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌰𑌵𑌿𑌧𑌿𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌂 𑌕𑌾𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 5 ॥
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌶𑍍𑌰𑍃𑌣𑍍𑌵𑌨𑍍𑌸𑍁𑌖𑌾 𑌵𑌾𑌚 𑌸𑍍𑌸𑍂𑌤𑌮𑌾𑌗𑌧𑌵𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌸𑌧𑍍𑌯𑌾𑌮𑍁𑌪𑌾𑌸𑍀𑌨𑍋 𑌜𑌜𑌾𑌪 𑌯𑌤𑌮𑌾𑌨𑌸𑌃 ॥ 6 ॥
𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌤𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌮𑌧𑍁𑌸𑍂𑌦𑌨𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍗𑌮𑌸𑌂𑌵𑍀𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌚𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌸 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌾𑌨𑍍 ॥ 7 ॥
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌾𑌹𑌘𑍋𑌷𑍋𑌽𑌥 𑌗𑌮𑍍𑌭𑍀𑌰𑌮𑌧𑍁𑌰𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍂𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌤𑍂𑌰𑍍𑌯𑌘𑍋𑌷𑌾𑌨𑍁𑌨𑌾𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 8 ॥
𑌕𑍃𑌤𑍋𑌪𑌵𑌾𑌸𑌂 𑌤𑍁 𑌤𑌦𑌾 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍 ।
𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿𑌲𑌯𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑍋 𑌜𑌨𑌃 ॥ 9 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍗𑌰𑌜𑌨𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌜𑌨𑍀𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌕𑍍𑌰𑍇 𑌶𑍋𑌭𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌸𑌿𑌤𑌾𑌭𑍍𑌰𑌶𑌿𑌖𑌰𑌾𑌭𑍇𑌷𑍁 𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌯𑌤𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌚 ।
𑌚𑌤𑍁𑌷𑍍𑌪𑌥𑍇𑌷𑍁 𑌰𑌥𑍍𑌯𑌾𑌸𑍁 𑌚𑍈𑌤𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌵𑌟𑍍𑌟𑌾𑌲𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌚 ॥ 11 ॥
𑌨𑌾𑌨𑌾𑌪𑌣𑍍𑌯𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑍇𑌷𑍁 𑌵𑌣𑌿𑌜𑌾𑌮𑌾𑌪𑌣𑍇𑌷𑍁 𑌚 ।
𑌕𑍁𑌟𑍁𑌮𑍍𑌬𑌿𑌨𑌾𑌂 𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑍇𑌷𑍁 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌤𑍍𑌸𑍁 𑌭𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌚 ॥ 12 ॥
𑌸𑌭𑌾𑌸𑍁 𑌚𑍈𑌵 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑍁 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍇𑌷𑍍𑌵𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌚 ।
𑌧𑍍𑌵𑌜𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌃 𑌪𑌤𑌾𑌕𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌭𑌵𑌂𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 13 ॥
𑌨𑌟𑌨𑌰𑍍𑌤𑌕𑌸𑌙𑍍𑌘𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌗𑌾𑌯𑌕𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌗𑌾𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌮𑌨𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍁𑌖𑌾 𑌵𑌾𑌚 𑌶𑍍𑌶𑍁𑌶𑍃𑌵𑍁𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 14 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌕𑌥𑌾𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑍁𑌰𑍍𑌮𑌿𑌥𑍋 𑌜𑌨𑌾𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑍇 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍇 𑌚𑌤𑍍𑌵𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌗𑍃𑌹𑍇𑌷𑍁 𑌚 ॥ 15 ॥
𑌬𑌾𑌲𑌾 𑌅𑌪𑌿 𑌕𑍍𑌰𑍀𑌡𑌮𑌾𑌨𑌾 𑌗𑍃𑌹𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌙𑍍𑌘𑌶𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑌵𑌸𑌂𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑍁𑌰𑍇𑌵𑌂 𑌮𑌿𑌥𑌃 𑌕𑌥𑌾𑌃 ॥ 16 ॥
𑌕𑍃𑌤𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑍋𑌪𑌹𑌾𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌧𑍂𑌪𑌗𑌨𑍍𑌧𑌾𑌧𑌿𑌵𑌾𑌸𑌿𑌤𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌪𑍗𑌰𑍈 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑍇 ॥ 17 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌕𑌰𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚 𑌨𑌿𑌶𑌾𑌗𑌮𑌨𑌶𑌙𑍍𑌕𑌯𑌾 ।
𑌦𑍀𑌪𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 𑌚𑌕𑍍𑌰𑍁𑌰𑌨𑍁 𑌰𑌥𑍍𑌯𑌾𑌸𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌃 ॥ 18 ॥
𑌅𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌰𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌤𑍍𑌪𑍁𑌰𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑌃 ।
𑌆𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌣𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌯𑍗𑌵𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌸𑌮𑍇𑌤𑍍𑌯 𑌸𑌙𑍍𑌘𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌚𑌤𑍍𑌵𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌭𑌾𑌸𑍁 𑌚 ।
𑌕𑌥𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌿𑌥𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌶𑌂𑌸𑍁𑌰𑍍𑌜𑌨𑌾𑌧𑌿𑌪𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌅𑌹𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌽𑌯𑌮𑌿𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌕𑍁𑌲𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ।
𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌯𑍋 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇𑌽𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 21 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌪𑍍𑌯𑌨𑍁𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌮𑍋 𑌯𑌨𑍍𑌨𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌮𑌹𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌚𑌿𑌰𑌾𑌯 𑌭𑌵𑌿𑌤𑌾 𑌗𑍋𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌲𑍋𑌕𑌪𑌰𑌾𑌵𑌰𑌃 ॥ 22 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌦𑍍𑌧𑌤𑌮𑌨𑌾𑌃 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌃 ।
𑌯𑌥𑌾 𑌚 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌷𑍁 𑌸𑍍𑌨𑌿𑌗𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌽𑌸𑍍𑌮𑌾𑌸𑍍𑌵𑌪𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 23 ॥
𑌚𑌿𑌰𑌂 𑌜𑍀𑌵𑌤𑍁 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑍋𑌽𑌨𑌘𑌃 ।
𑌯𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑍋𑌨𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌹𑍇 𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌏𑌵𑌂𑌵𑌿𑌧𑌂 𑌕𑌥𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍗𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑍁𑌵𑍁 𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌦𑌿𑌗𑍍𑌭𑍍𑌯𑍋𑌪𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌜𑌾𑌨𑌪𑌦𑌾 𑌜𑌨𑌾𑌃 ॥ 25 ॥
𑌤𑍇 𑌤𑍁 𑌦𑌿𑌗𑍍𑌭𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌨𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍂𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍁𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌜𑌾𑌨𑌪𑌦𑌾 𑌜𑌨𑌾𑌃 ॥ 26 ॥
𑌜𑌨𑍗𑌘𑍈𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌵𑌿𑌸𑌰𑍍𑌪𑌦𑍍𑌭𑌿𑌃 𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑍁𑌵𑍇 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌿𑌸𑍍𑌵𑌨𑌃 ।
𑌪𑌰𑍍𑌵𑌸𑍂𑌦𑍀𑌰𑍍𑌣𑌵𑍇𑌗𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌨𑌿𑌸𑍍𑌵𑌨𑌃 ॥ 27 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑌯𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌂 𑌦𑌿𑌦𑍃𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑌿𑌰𑍍𑌜𑌾𑌨𑌪𑌦𑍈𑌰𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑍈𑌃 ।
𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌸𑍍𑌵𑌨𑌮𑌾𑌕𑍁𑌲𑌂 𑌬𑌭𑍗 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌯𑌾𑌦𑍋𑌭𑌿𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑍍𑌣𑌵𑍋𑌦𑌕𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌷𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
gate purohite rāmaḥ snāto niyatamānasaḥ |
saha patnyā viśālākṣyā nārāyaṇamupāgamat || 1 ||
pragṛhya śirasā pātrīṃ haviṣo vidhivattadā |
mahate daivatāyājyaṃ juhāva jvalite'nale || 2 ||
śeṣaṃ ca haviṣastasya prāśyāśāsyātmanaḥ priyam |
dhyāyannārāyaṇaṃ devaṃ svāstīrṇe kuśasaṃstare || 3 ||
vāgyata ssaha vaidehyā bhūtvā niyatamānasaḥ |
śrīmatyāyatane viṣṇo śśiśye naravarātmajaḥ || 4 ||
ekayāmāvaśiṣṭāyāṃ rātryāṃ prativibuddhya saḥ |
alaṅkāravidhiṃ kṛtsnaṃ kārayāmāsa veśmanaḥ || 5 ||
tatra śrṛṇvansukhā vāca ssūtamāgadhavandinām |
pūrvāṃ sadhyāmupāsīno jajāpa yatamānasaḥ || 6 ||
tuṣṭāva praṇataścaiva śirasā madhusūdanam |
vimalakṣaumasaṃvīto vācayāmāsa sa dvijān || 7 ||
teṣāṃ puṇyāhaghoṣo'tha gambhīramadhurastadā |
ayodhyāṃ pūrayāmāsa tūryaghoṣānunāditaḥ || 8 ||
kṛtopavāsaṃ tu tadā vaidehyā saha rāghavam |
ayodhyānilayaśśrutvā sarvaḥ pramudito janaḥ || 9 ||
tataḥ paurajanassarvaśśrutvā rāmābhiṣecanam |
prabhātāṃ rajanīṃ dṛṣṭvā cakre śobhayituṃ purīm || 10 ||
sitābhraśikharābheṣu devatāyataneṣu ca |
catuṣpatheṣu rathyāsu caityeṣvaṭṭālakeṣu ca || 11 ||
nānāpaṇyasamṛddheṣu vaṇijāmāpaṇeṣu ca |
kuṭumbināṃ samṛddheṣu śrīmatsu bhavaneṣu ca || 12 ||
sabhāsu caiva sarvāsu vṛkṣeṣvālakṣiteṣu ca |
dhvajā ssamucchritāścitrāḥ patākāścābhavaṃstadā || 13 ||
naṭanartakasaṅghānāṃ gāyakānāṃ ca gāyatām |
manaḥ karṇasukhā vāca śśuśṛvuśca tatastataḥ || 14 ||
rāmābhiṣekayuktāśca kathāścakrurmitho janāḥ |
rāmābhiṣeke samprāpte catvareṣu gṛheṣu ca || 15 ||
bālā api krīḍamānā gṛhadvāreṣu saṅghaśaḥ |
rāmābhiṣavasaṃyuktāścakrurevaṃ mithaḥ kathāḥ || 16 ||
kṛtapuṣpopahāraśca dhūpagandhādhivāsitaḥ |
rājamārgaḥ kṛtaḥ śrīmānpaurai rāmābhiṣecane || 17 ||
prakāśakaraṇārthaṃ ca niśāgamanaśaṅkayā |
dīpavṛkṣāṃ stathā cakruranu rathyāsu sarvaśaḥ || 18 ||
alaṅkāraṃ purasyaivaṃ kṛtvā tatpuravāsinaḥ |
ākāṅkṣamāṇā rāmasya yauvarājyābhiṣecanam || 19 ||
sametya saṅghaśassarve catvareṣu sabhāsu ca |
kathayanto mithastatra praśaśaṃsurjanādhipam || 20 ||
aho mahātmā rājā'yamikṣvākukulanandanaḥ |
jñātvā yo vṛddhamātmānaṃ rāmaṃ rājye'bhiṣekṣyati || 21 ||
sarvepyanugṛhītā smo yanno rāmo mahīpatiḥ |
cirāya bhavitā goptā dṛṣṭalokaparāvaraḥ || 22 ||
anuddhatamanāḥ vidvāndharmātmā bhrātṛvatsalaḥ |
yathā ca bhrātṛṣu snigdhastathā'smāsvapi rāghavaḥ || 23 ||
ciraṃ jīvatu dharmātmā rājā daśaratho'naghaḥ |
yatprasādonabhiṣiktaṃ tu rāmaṃ drakṣyāmahe vayam || 24 ||
evaṃvidhaṃ kathayatāṃ paurāṇāṃ śuśruvu stadā |
digbhyopi śrutavṛttāntāḥ prāptā jānapadā janāḥ || 25 ||
te tu digbhyaḥ purīṃ prāptā draṣṭuṃ rāmābhiṣecanam |
rāmasya pūrayāmāsuḥ purīṃ jānapadā janāḥ || 26 ||
janaughaistairvisarpadbhiḥ śuśruve tatra nisvanaḥ |
parvasūdīrṇavegasya sāgarasyeva nisvanaḥ || 27 ||
tatastadindrakṣayasannibhaṃ puraṃ didṛkṣubhirjānapadairupāgataiḥ |
samantata ssasvanamākulaṃ babhau samudrayādobhirivārṇavodakam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ षष्ठस्सर्गः ।
गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः ।
सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणमुपागमत् ॥ 1 ॥
प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत्तदा ।
महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलितेऽनले ॥ 2 ॥
शेषं च हविषस्तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम् ।
ध्यायन्नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे ॥ 3 ॥
वाग्यत स्सह वैदेह्या भूत्वा नियतमानसः ।
श्रीमत्यायतने विष्णो श्शिश्ये नरवरात्मजः ॥ 4 ॥
एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुद्ध्य सः ।
अलङ्कारविधिं कृत्स्नं कारयामास वेश्मनः ॥ 5 ॥
तत्र श्रृण्वन्सुखा वाच स्सूतमागधवन्दिनाम् ।
पूर्वां सध्यामुपासीनो जजाप यतमानसः ॥ 6 ॥
तुष्टाव प्रणतश्चैव शिरसा मधुसूदनम् ।
विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास स द्विजान् ॥ 7 ॥
तेषां पुण्याहघोषोऽथ गम्भीरमधुरस्तदा ।
अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः ॥ 8 ॥
कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम् ।
अयोध्यानिलयश्श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः ॥ 9 ॥
ततः पौरजनस्सर्वश्श्रुत्वा रामाभिषेचनम् ।
प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभयितुं पुरीम् ॥ 10 ॥
सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च ।
चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्वट्टालकेषु च ॥ 11 ॥
नानापण्यसमृद्धेषु वणिजामापणेषु च ।
कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च ॥ 12 ॥
सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्वालक्षितेषु च ।
ध्वजा स्समुच्छ्रिताश्चित्राः पताकाश्चाभवंस्तदा ॥ 13 ॥
नटनर्तकसङ्घानां गायकानां च गायताम् ।
मनः कर्णसुखा वाच श्शुशृवुश्च ततस्ततः ॥ 14 ॥
रामाभिषेकयुक्ताश्च कथाश्चक्रुर्मिथो जनाः ।
रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च ॥ 15 ॥
बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु सङ्घशः ।
रामाभिषवसंयुक्ताश्चक्रुरेवं मिथः कथाः ॥ 16 ॥
कृतपुष्पोपहारश्च धूपगन्धाधिवासितः ।
राजमार्गः कृतः श्रीमान्पौरै रामाभिषेचने ॥ 17 ॥
प्रकाशकरणार्थं च निशागमनशङ्कया ।
दीपवृक्षां स्तथा चक्रुरनु रथ्यासु सर्वशः ॥ 18 ॥
अलङ्कारं पुरस्यैवं कृत्वा तत्पुरवासिनः ।
आकाङ्क्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम् ॥ 19 ॥
समेत्य सङ्घशस्सर्वे चत्वरेषु सभासु च ।
कथयन्तो मिथस्तत्र प्रशशंसुर्जनाधिपम् ॥ 20 ॥
अहो महात्मा राजाऽयमिक्ष्वाकुकुलनन्दनः ।
ज्ञात्वा यो वृद्धमात्मानं रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥ 21 ॥
सर्वेप्यनुगृहीता स्मो यन्नो रामो महीपतिः ।
चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः ॥ 22 ॥
अनुद्धतमनाः विद्वान्धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः ।
यथा च भ्रातृषु स्निग्धस्तथाऽस्मास्वपि राघवः ॥ 23 ॥
चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथोऽनघः ।
यत्प्रसादोनभिषिक्तं तु रामं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥ 24 ॥
एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवु स्तदा ।
दिग्भ्योपि श्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः ॥ 25 ॥
ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम् ।
रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः ॥ 26 ॥
जनौघैस्तैर्विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निस्वनः ।
पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निस्वनः ॥ 27 ॥
ततस्तदिन्द्रक्षयसन्निभं पुरं दिदृक्षुभिर्जानपदैरुपागतैः ।
समन्तत स्सस्वनमाकुलं बभौ समुद्रयादोभिरिवार्णवोदकम् ॥ 28 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे षष्ठस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
gate purohite rāmaḥ snāto niyatamānasaḥ |
saha patnyā viśālākṣyā nārāyaṇamupāgamat || 1 ||
pragṛhya śirasā pātrīṃ haviṣo vidhivattadā |
mahate daivatāyājyaṃ juhāva jvalite'nale || 2 ||
śeṣaṃ ca haviṣastasya prāśyāśāsyātmanaḥ priyam |
dhyāyannārāyaṇaṃ devaṃ svāstīrṇe kuśasaṃstare || 3 ||
vāgyata ssaha vaidehyā bhūtvā niyatamānasaḥ |
śrīmatyāyatane viṣṇo śśiśye naravarātmajaḥ || 4 ||
ekayāmāvaśiṣṭāyāṃ rātryāṃ prativibuddhya saḥ |
alaṅkāravidhiṃ kṛtsnaṃ kārayāmāsa veśmanaḥ || 5 ||
tatra śrṛṇvansukhā vāca ssūtamāgadhavandinām |
pūrvāṃ sadhyāmupāsīno jajāpa yatamānasaḥ || 6 ||
tuṣṭāva praṇataścaiva śirasā madhusūdanam |
vimalakṣaumasaṃvīto vācayāmāsa sa dvijān || 7 ||
teṣāṃ puṇyāhaghoṣo'tha gambhīramadhurastadā |
ayodhyāṃ pūrayāmāsa tūryaghoṣānunāditaḥ || 8 ||
kṛtopavāsaṃ tu tadā vaidehyā saha rāghavam |
ayodhyānilayaśśrutvā sarvaḥ pramudito janaḥ || 9 ||
tataḥ paurajanassarvaśśrutvā rāmābhiṣecanam |
prabhātāṃ rajanīṃ dṛṣṭvā cakre śobhayituṃ purīm || 10 ||
sitābhraśikharābheṣu devatāyataneṣu ca |
catuṣpatheṣu rathyāsu caityeṣvaṭṭālakeṣu ca || 11 ||
nānāpaṇyasamṛddheṣu vaṇijāmāpaṇeṣu ca |
kuṭumbināṃ samṛddheṣu śrīmatsu bhavaneṣu ca || 12 ||
sabhāsu caiva sarvāsu vṛkṣeṣvālakṣiteṣu ca |
dhvajā ssamucchritāścitrāḥ patākāścābhavaṃstadā || 13 ||
naṭanartakasaṅghānāṃ gāyakānāṃ ca gāyatām |
manaḥ karṇasukhā vāca śśuśṛvuśca tatastataḥ || 14 ||
rāmābhiṣekayuktāśca kathāścakrurmitho janāḥ |
rāmābhiṣeke samprāpte catvareṣu gṛheṣu ca || 15 ||
bālā api krīḍamānā gṛhadvāreṣu saṅghaśaḥ |
rāmābhiṣavasaṃyuktāścakrurevaṃ mithaḥ kathāḥ || 16 ||
kṛtapuṣpopahāraśca dhūpagandhādhivāsitaḥ |
rājamārgaḥ kṛtaḥ śrīmānpaurai rāmābhiṣecane || 17 ||
prakāśakaraṇārthaṃ ca niśāgamanaśaṅkayā |
dīpavṛkṣāṃ stathā cakruranu rathyāsu sarvaśaḥ || 18 ||
alaṅkāraṃ purasyaivaṃ kṛtvā tatpuravāsinaḥ |
ākāṅkṣamāṇā rāmasya yauvarājyābhiṣecanam || 19 ||
sametya saṅghaśassarve catvareṣu sabhāsu ca |
kathayanto mithastatra praśaśaṃsurjanādhipam || 20 ||
aho mahātmā rājā'yamikṣvākukulanandanaḥ |
jñātvā yo vṛddhamātmānaṃ rāmaṃ rājye'bhiṣekṣyati || 21 ||
sarvepyanugṛhītā smo yanno rāmo mahīpatiḥ |
cirāya bhavitā goptā dṛṣṭalokaparāvaraḥ || 22 ||
anuddhatamanāḥ vidvāndharmātmā bhrātṛvatsalaḥ |
yathā ca bhrātṛṣu snigdhastathā'smāsvapi rāghavaḥ || 23 ||
ciraṃ jīvatu dharmātmā rājā daśaratho'naghaḥ |
yatprasādonabhiṣiktaṃ tu rāmaṃ drakṣyāmahe vayam || 24 ||
evaṃvidhaṃ kathayatāṃ paurāṇāṃ śuśruvu stadā |
digbhyopi śrutavṛttāntāḥ prāptā jānapadā janāḥ || 25 ||
te tu digbhyaḥ purīṃ prāptā draṣṭuṃ rāmābhiṣecanam |
rāmasya pūrayāmāsuḥ purīṃ jānapadā janāḥ || 26 ||
janaughaistairvisarpadbhiḥ śuśruve tatra nisvanaḥ |
parvasūdīrṇavegasya sāgarasyeva nisvanaḥ || 27 ||
tatastadindrakṣayasannibhaṃ puraṃ didṛkṣubhirjānapadairupāgataiḥ |
samantata ssasvanamākulaṃ babhau samudrayādobhirivārṇavodakam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.