ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹਾ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ ।
ਪ੍ਰਣਯਾਦੇਵ ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਭਰ੍ਤਾਰਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਕਿਮਿਦਂ ਭਾषਸੇ ਰਾਮ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਘੁਤਯਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਯਦਪਹਾਸ੍ਯਂ ਮੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਰਵਰਾਤ੍ਮਜ ॥ 2 ॥
ਆਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਨੁषਾ ।
ਸ੍ਵਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਾਨਾਃ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਭਾਗ੍ਯਮੁਪਾਸਤੇ ॥ 3 ॥
ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਤੁ ਭਾਰ੍ਯੈਕਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ ।
ਅਤਸ਼੍ਚੈਵਾਹਮਾਦਿष੍ਟਾ ਵਨੇ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪਿ ॥ 4 ॥
ਨ ਪਿਤਾ ਨਾਤ੍ਮਜੋ ਨਾਤ੍ਮਾ ਨ ਮਾਤਾ ਨ ਸਖੀਜਨਃ ।
ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚ ਨਾਰੀਣਾਂ ਪਤਿਰੇਕੋ ਗਤਿਸ੍ਸਦਾ ॥ 5 ॥
ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਦੁਰ੍ਗਂ ਵਨਮਦ੍ਯੈਵ ਰਾਘਵ ।
ਅਗ੍ਰਤਸ੍ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮृਦ੍ਨਨ੍ਤੀ ਕੁਸ਼ਕਣ੍ਟਕਾਨ੍ ॥ 6 ॥
ਈਰ੍ष੍ਯਾਰੋषੌ ਬਹਿष੍ਕृਤ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਸ਼ੇषਮਿਵੋਦਕਮ੍ ।
ਨਯ ਮਾਂ ਵੀਰ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਃ ਪਾਪਂ ਮਯਿ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਗ੍ਰੈਰ੍ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਵਾ ਵੈਹਾਯਸਗਤੇਨ ਵਾ ।
ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾਗਤਾ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪਾਦਚ੍ਛਾਯਾ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ॥ 8 ॥
ਅਨੁਸ਼ਿष੍ਟਾऽਸ੍ਮਿ ਮਾਤ੍ਰਾ ਚ ਪਿਤ੍ਰਾ ਚ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ ।
ਨਾऽਸ੍ਮਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾ ਮਯਾ ॥ 9 ॥
ਅਹਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਵਨਂ ਪੁਰੁषਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।
ਨਾਨਾਮृਗਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵृਕਸੇਵਿਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਸੁਖਂ ਵਨੇ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਯਥੈਵ ਭਵਨੇ ਪਿਤੁਃ ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀ ਤ੍ਰੀਨ੍ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚ੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਮ੍ ॥ 11 ॥
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾ ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਯਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀ ।
ਸਹ ਰਂਸ੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਵਨੇषੁ ਮਧੁਗਨ੍ਧਿषੁ ॥ 12 ॥
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਨੇ ਕਰ੍ਤੁਂ ਰਾਮ ਸਮ੍ਪਰਿਪਾਲਨਮ੍ ।
ਅਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਜਨਸ੍ਯੇਹ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਮਮ ਮਾਨਦ ॥ 13 ॥
ਸਹ ਤ੍ਵਯਾ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਵਨਮਦ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਨਾਹਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾ ॥ 14 ॥
ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਨ ਤੇ ਦੁਃਖਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨਿਵਸਨ੍ਤੀ ਸਹ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 15 ॥
ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਸਰਿਤਸ਼੍ਸ਼ੈਲਾਨ੍ਪਲ੍ਵਲਾਨਿ ਵਨਾਨਿ ਚ ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਭੀਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਥੇਨ ਧੀਮਤਾ ॥ 16 ॥
ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵਾਕੀਰ੍ਣਾਃ ਪਦ੍ਮਿਨੀਸ੍ਸਾਧੁਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ।
ਇਚ੍ਛੇਯਂ ਸੁਖਿਨੀ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰੇਣ ਸਙ੍ਗਤਾ ॥ 17 ॥
ਅਭਿषੇਕਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਾਸੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਤਵ੍ਰਤਾ ।
ਸਹ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ष ਰਂਸ੍ਯੇ ਪਰਮਨਨ੍ਦਿਨੀ ॥ 18 ॥
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਵਾऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ।
ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਂ ਨ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋऽਪਿ ਨ ਹਿ ਮੇ ਮਤਃ ॥ 19 ॥
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇऽਪਿ ਚ ਵਿਨਾ ਵਾਸੋ ਭਵਿਤਾ ਯਦਿ ਰਾਘਵ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਮਮ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਨਾਹਂ ਤਮਪਿ ਰੋਚਯੇ ॥ 20 ॥
ਅਹਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਵਨਂ ਸੁਦੁਰ੍ਗਮਂ ਮृਗਾਯੁਤਂ ਵਾਨਰਵਾਰਣੈਰ੍ਯੁਤਮ੍ ।
ਵਨੇ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹੇ ਤਵੈਵ ਪਾਦਾਵੁਪਗृਹ੍ਯ ਸਂਯਤਾ ॥ 21 ॥
ਅਨਨ੍ਯਭਾਵਾਮਨੁਰਕ੍ਤਚੇਤਸਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਯੁਕ੍ਤਾਂ ਮਰਣਾਯਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਮ੍ ।
ਨਯਸ੍ਵ ਮਾਂ ਸਾਧੁ ਕੁਰੁष੍ਵ ਯਾਚਨਾਂ ਨ ਤੇ ਮਯਾऽਤੋ ਗੁਰੁਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 22 ॥
ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾਮਪਿ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲੋ ਨ ਚ ਸ੍ਮ ਸੀਤਾਂ ਨृਵਰੋ ਨਿਨੀषਤਿ ।
ਉਵਾਚ ਚੈਨਾਂ ਬਹੁ ਸਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ ਵਨੇ ਨਿਵਾਸਸ੍ਯ ਚ ਦੁਃਖਿਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī |
praṇayādeva saṅkruddhā bhartāramidamabravīt || 1 ||
kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam |
tvayā yadapahāsyaṃ me śrutvā naravarātmaja || 2 ||
āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā |
svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate || 3 ||
bharturbhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha |
ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi || 4 ||
na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ |
iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatissadā || 5 ||
yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava |
agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān || 6 ||
īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣamivodakam |
naya māṃ vīra visrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate || 7 ||
prāsādāgrairvimānairvā vaihāyasagatena vā |
sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate || 8 ||
anuśiṣṭā'smi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam |
nā'smi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā || 9 ||
ahaṃ durgaṃ gamiṣyāmi vanaṃ puruṣavarjitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ śārdūlavṛkasevitam || 10 ||
sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ |
acintayantī trīnlokāṃśccintayantī pativratam || 11 ||
śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī |
saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu || 12 ||
tvaṃ hi śakto vane kartuṃ rāma samparipālanam |
anyasyāpi janasyeha kiṃ punarmama mānada || 13 ||
saha tvayā gamiṣyāmi vanamadya na saṃśayaḥ |
nāhaṃ śakyā mahābhāga nivartayitumudyatā || 14 ||
phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ |
na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 15 ||
icchāmi saritaśśailānpalvalāni vanāni ca |
draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 16 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīssādhupuṣpitāḥ |
iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṅgatā || 17 ||
abhiṣekaṃ kariṣyāmi tāsu nityaṃ yatavratā |
saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī || 18 ||
evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vā'haṃ tvayā saha |
vyatikramaṃ na vetsyāmi svargo'pi na hi me mataḥ || 19 ||
svarge'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava |
tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tamapi rocaye || 20 ||
ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇairyutam |
vane nivatsyāmi yathā piturgṛhe tavaiva pādāvupagṛhya saṃyatā || 21 ||
ananyabhāvāmanuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāyaniścitām |
nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayā'to gurutā bhaviṣyati || 22 ||
tathā bruvāṇāmapi dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati |
uvāca caināṃ bahu sannivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्तविंशस्सर्गः ।
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी ।
प्रणयादेव सङ्क्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
किमिदं भाषसे राम वाक्यं लघुतया ध्रुवम् ।
त्वया यदपहास्यं मे श्रुत्वा नरवरात्मज ॥ 2 ॥
आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस्तथा स्नुषा ।
स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यमुपासते ॥ 3 ॥
भर्तुर्भाग्यं तु भार्यैका प्राप्नोति पुरुषर्षभ ।
अतश्चैवाहमादिष्टा वने वस्तव्यमित्यपि ॥ 4 ॥
न पिता नात्मजो नात्मा न माता न सखीजनः ।
इह प्रेत्य च नारीणां पतिरेको गतिस्सदा ॥ 5 ॥
यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनमद्यैव राघव ।
अग्रतस्ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान् ॥ 6 ॥
ईर्ष्यारोषौ बहिष्कृत्य भुक्तशेषमिवोदकम् ।
नय मां वीर विस्रब्धः पापं मयि न विद्यते ॥ 7 ॥
प्रासादाग्रैर्विमानैर्वा वैहायसगतेन वा ।
सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते ॥ 8 ॥
अनुशिष्टाऽस्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम् ।
नाऽस्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया ॥ 9 ॥
अहं दुर्गं गमिष्यामि वनं पुरुषवर्जितम् ।
नानामृगगणाकीर्णं शार्दूलवृकसेवितम् ॥ 10 ॥
सुखं वने निवत्स्यामि यथैव भवने पितुः ।
अचिन्तयन्ती त्रीन्लोकांश्च्चिन्तयन्ती पतिव्रतम् ॥ 11 ॥
शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी ।
सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु ॥ 12 ॥
त्वं हि शक्तो वने कर्तुं राम सम्परिपालनम् ।
अन्यस्यापि जनस्येह किं पुनर्मम मानद ॥ 13 ॥
सह त्वया गमिष्यामि वनमद्य न संशयः ।
नाहं शक्या महाभाग निवर्तयितुमुद्यता ॥ 14 ॥
फलमूलाशना नित्यं भविष्यामि न संशयः ।
न ते दुःखं करिष्यामि निवसन्ती सह त्वया ॥ 15 ॥
इच्छामि सरितश्शैलान्पल्वलानि वनानि च ।
द्रष्टुं सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता ॥ 16 ॥
हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मिनीस्साधुपुष्पिताः ।
इच्छेयं सुखिनी द्रष्टुं त्वया वीरेण सङ्गता ॥ 17 ॥
अभिषेकं करिष्यामि तासु नित्यं यतव्रता ।
सह त्वया विशालाक्ष रंस्ये परमनन्दिनी ॥ 18 ॥
एवं वर्षसहस्राणां शतं वाऽहं त्वया सह ।
व्यतिक्रमं न वेत्स्यामि स्वर्गोऽपि न हि मे मतः ॥ 19 ॥
स्वर्गेऽपि च विना वासो भविता यदि राघव ।
त्वया मम नरव्याघ्र नाहं तमपि रोचये ॥ 20 ॥
अहं गमिष्यामि वनं सुदुर्गमं मृगायुतं वानरवारणैर्युतम् ।
वने निवत्स्यामि यथा पितुर्गृहे तवैव पादावुपगृह्य संयता ॥ 21 ॥
अनन्यभावामनुरक्तचेतसं त्वया वियुक्तां मरणायनिश्चिताम् ।
नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनां न ते मयाऽतो गुरुता भविष्यति ॥ 22 ॥
तथा ब्रुवाणामपि धर्मवत्सलो न च स्म सीतां नृवरो निनीषति ।
उवाच चैनां बहु सन्निवर्तने वने निवासस्य च दुःखितां प्रति ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī |
praṇayādeva saṅkruddhā bhartāramidamabravīt || 1 ||
kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam |
tvayā yadapahāsyaṃ me śrutvā naravarātmaja || 2 ||
āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā |
svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate || 3 ||
bharturbhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha |
ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi || 4 ||
na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ |
iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatissadā || 5 ||
yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava |
agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān || 6 ||
īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣamivodakam |
naya māṃ vīra visrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate || 7 ||
prāsādāgrairvimānairvā vaihāyasagatena vā |
sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate || 8 ||
anuśiṣṭā'smi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam |
nā'smi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā || 9 ||
ahaṃ durgaṃ gamiṣyāmi vanaṃ puruṣavarjitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ śārdūlavṛkasevitam || 10 ||
sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ |
acintayantī trīnlokāṃśccintayantī pativratam || 11 ||
śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī |
saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu || 12 ||
tvaṃ hi śakto vane kartuṃ rāma samparipālanam |
anyasyāpi janasyeha kiṃ punarmama mānada || 13 ||
saha tvayā gamiṣyāmi vanamadya na saṃśayaḥ |
nāhaṃ śakyā mahābhāga nivartayitumudyatā || 14 ||
phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ |
na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 15 ||
icchāmi saritaśśailānpalvalāni vanāni ca |
draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 16 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīssādhupuṣpitāḥ |
iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṅgatā || 17 ||
abhiṣekaṃ kariṣyāmi tāsu nityaṃ yatavratā |
saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī || 18 ||
evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vā'haṃ tvayā saha |
vyatikramaṃ na vetsyāmi svargo'pi na hi me mataḥ || 19 ||
svarge'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava |
tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tamapi rocaye || 20 ||
ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇairyutam |
vane nivatsyāmi yathā piturgṛhe tavaiva pādāvupagṛhya saṃyatā || 21 ||
ananyabhāvāmanuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāyaniścitām |
nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayā'to gurutā bhaviṣyati || 22 ||
tathā bruvāṇāmapi dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati |
uvāca caināṃ bahu sannivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.