ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਰਾਮਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਨੇਤੁਲਕ੍ष੍ਮਣੇਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲੇ ।
ਨਿਕ੍षਿਪ੍ਯਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇਤਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛਦ੍ਵਿਭੀषਣਃ ॥ 1 ॥
ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣੈਰ੍ਵੀਰੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ੍ਸਚਿਵੈਰ੍ਵृਤਃ ।
ਨੀਲਾਞ੍ਜਨਚਯਾਕਾਰੈਰ੍ਮਾਤਙ੍ਗੈਰਿਵਯੂਥਪ ॥ 2 ॥
ਰਾਘਵਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮਿਕ੍ष੍ਵਾਕੁਕੁਲਨਨ੍ਦਨਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਮੋਹਮਾਪਨ੍ਨਂਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯਾਙ੍ਗਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ॥ 3 ॥
ਵ੍ਰੀਡਿਤਂਸ਼ੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਮਂਵਿਭੀषਣਃ ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਧੁਃਖਏਨਦੀਨਾਤ੍ਮਾਕਿਮੇਤਦਿਤਿਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਵਿਭੀषਣਮੁਖਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਸੁਗ੍ਰੀਵਨ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਵਾਨਰਾਨ੍ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣੋਵਾਚਮਨ੍ਦਾਰ੍ਥਮਿਦਮ੍ਬਾष੍ਪਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ॥ 5 ॥
ਹਤਾਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਾਸੀਤਾਇਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵਰਾਘਵਃ ।
ਹਨੂਮਦ੍ਵਚਨਾਤ੍ਸੌਮ੍ਯਤਤੋਮੋਹਮੁਪਾਗਤਃ ॥ 6 ॥
ਕਥਯਨ੍ਤਨ੍ਤੁਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂਸਨ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯਵਿਭੀषਣਃ ।
ਪੁष੍ਕਲਾਰ੍ਥਮਿਦਂਵਾਕ੍ਯਂਵਿਸਞ੍ਜ੍ਞਂਰਾਮਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 7 ॥
ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਥਰੂਪੇਣਯਦੁਕ੍ਤਤੁਹਨੂਮਤਾ ।
ਤਦਯੁਕ੍ਤਮਹਮ੍ਮਨ੍ਯੇਸਾਗਰਸ੍ਯੇਵਸ਼ੋषਣਮ੍ ॥ 8 ॥
ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਨ੍ਤੁਜਾਨਾਮਿਰਾਵਣਸ੍ਯਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸੀਤਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਮਹਾਬਾਹੋ ਨ ਚ ਘਾਤਙ੍ਕਰਿष੍ਯਤਿ ॥ 9 ॥
ਯਾਚ੍ਯਮਾਨਃਸੁਬਹੁਸ਼ੋਮਯਾਹਿਤਚਿਕੀਰ੍षੁਣਾ ।
ਵੈਦੇਹੀਮੁਤ੍ਸृਜਸ੍ਵੇਤਿ ਨ ਚ ਤਤ੍ਕृਤਵਾਨ੍ਵਚਃ ॥ 10 ॥
ਨੈਵਸਾਮ੍ਨਾ ਨ ਦਾਨੇਨ ਨ ਭੇਦੇਨਕੁਤੋਯੁਧਾ ।
ਸਾਦ੍ਰष੍ਟੁਮਪਿਸ਼ਕ੍ਯੇਤਨੈਵਚਾਨ੍ਯੇਨਕੇਨਚਿਤ੍ ॥ 11 ॥
ਵਾਨਰਾਨ੍ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾਤੁਪ੍ਰਤਿਯਾਤਃ ਸ ਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਮਯਾਮਯੀਮ੍ਮਹਾਬਾਹੋਤਾਂਵਿਦ੍ਦਿਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਚੈਤ੍ਯਨ੍ਨਿਕੁਮ੍ਭਿਲਾਨ੍ਨਾਮਪ੍ਰਾਪ੍ਯਹੋਮਙ੍ਕਰਿष੍ਯਤਿ ।
ਹੁਤਵਾਨੁਪਯਾਤੋਹਿਦੇਵੈਰਪਿਸਵਾਸਵੈਃ ॥ 13 ॥
ਦੁਰਾਧਰ੍षੋਭਵਤ੍ਯੇषਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਤੇਨਮੋਹਯਤਾਨੂਨਮੇषਾਮਾਯਾਪ੍ਰਯੋਜਿਤਾ ॥ 14 ॥
ਵਿਘ੍ਨਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਤਾਤਤ੍ਰਵਾਨਰਾਣਾਮ੍ਪਰਾਕ੍ਰਮੇ ।
ਸਸੈਨ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰਗਚ੍ਛਾਮੋਯਾਵਤ੍ਤਨ੍ਨਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ॥ 15 ॥
ਤ੍ਯਜੇਮਨ੍ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਿਥ੍ਯਾਸਨ੍ਤਾਪਗਤਮ੍ ।
ਸੀਦਤੇਹਿਬਲਂਸਰ੍ਵਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਤ੍ਵਾਂਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 16 ॥
ਇਹਤ੍ਵਂਸ੍ਵਸ੍ਥਹृਦਯਸ੍ਤਿष੍ਠਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਸਹਸੈਨ੍ਯਾਨੁਕਰ੍षਿਭਿਃ ॥ 17 ॥
ਏषਤਨ੍ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋਰਾਵਣਿਨ੍ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਤ੍ਯਾਜਯਿष੍ਯਤਿਤਤ੍ਕਰ੍ਮਤਤੋਵਧ੍ਯੋਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 18 ॥
ਏष ਤਂ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਰਾਵਣਿਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ ।
ਤ੍ਯਾਜਯਿष੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਤਤੋ ਵਧ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 19 ॥
ਸਤ੍ਸਨ੍ਦਿਸ਼ਮਹਾਬਾਹੋਲਕ੍ष੍ਮਣਂਸ਼ੁਭਲਕ੍षਣਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਾਯਵਜ੍ਰਂਵਜ੍ਰਧਰੋਯਥਾ ॥ 20 ॥
ਮਨੁਜਵਰਨ ਕਾਲਵਿਪ੍ਰਕਰ੍षੋਰਿਪੁਨਿਧਨਮ੍ਪ੍ਰਤਿਯਤ੍ਕ੍षਾਮੋऽਦ੍ਯਕਰ੍ਤੁਮ੍ ।
ਤ੍ਵਮਤਿਸृਜਰਿਪੋਰ੍ਵਧਾਯਵਾਣੀਮਮਰਰਿਪੋਰ੍ਮਥਨੇਯਥਾਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ॥ 21 ॥
ਸਮਾਪ੍ਤਕਰ੍ਮਾਹਿ ਸ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪੋਭਵਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਸ੍ਸਮਰੇਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ।
ਯੁਯੁਤ੍ਸਤਾਤੇਨਸਮਾਪ੍ਤਕਰ੍ਮਣਾਭਵੇਤ੍ਸੁਰਾਣਾਮਪਿਸਂਸ਼ਯੋਮਹਾਨ੍ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
rāmamāśvāsayānetulakṣmaṇebhrātṛvatsale |
nikṣipyagulmān svasthānetatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
nānāpraharaṇairvīraiścaturbhissacivairvṛtaḥ |
nīlāñjanacayākārairmātaṅgairivayūthapa || 2 ||
rāghavaṃ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam |
dadarśamohamāpannaṃlakṣmaṇasyāṅgamāśritam || 3 ||
vrīḍitaṃśokasantaptandṛṣṭavārāmaṃvibhīṣaṇaḥ |
antardhuḥkhaenadīnātmākimetaditiso'bravīt || 4 ||
vibhīṣaṇamukhandṛṣṭavāsugrīvantāṃścavānarān |
lakṣmaṇovācamandārthamidambāṣpapariplutaḥ || 5 ||
hatāindrajitāsītāitiśrutvaivarāghavaḥ |
hanūmadvacanātsaumyatatomohamupāgataḥ || 6 ||
kathayantantusaumitriṃsannivāryavibhīṣaṇaḥ |
puṣkalārthamidaṃvākyaṃvisañjñaṃrāmamabravīt || 7 ||
manujendrārtharūpeṇayaduktatuhanūmatā |
tadayuktamahammanyesāgarasyevaśoṣaṇam || 8 ||
abhiprāyantujānāmirāvaṇasyadurātmanaḥ |
sītāmpratimahābāho na ca ghātaṅkariṣyati || 9 ||
yācyamānaḥsubahuśomayāhitacikīrṣuṇā |
vaidehīmutsṛjasveti na ca tatkṛtavānvacaḥ || 10 ||
naivasāmnā na dānena na bhedenakutoyudhā |
sādraṣṭumapiśakyetanaivacānyenakenacit || 11 ||
vānarānmohayitvātupratiyātaḥ sa rākṣasaḥ |
mayāmayīmmahābāhotāṃviddijanakātmajām || 12 ||
caityannikumbhilānnāmaprāpyahomaṅkariṣyati |
hutavānupayātohidevairapisavāsavaiḥ || 13 ||
durādharṣobhavatyeṣasaṅgrāmerāvaṇātmajaḥ |
tenamohayatānūnameṣāmāyāprayojitā || 14 ||
vighnamanvicchatātatravānarāṇāmparākrame |
sasainyāstatragacchāmoyāvattannasamāpyate || 15 ||
tyajemannaraśārdūlamithyāsantāpagatam |
sīdatehibalaṃsarvandṛṣṭavātvāṃśokakarśitam || 16 ||
ihatvaṃsvasthahṛdayastiṣṭhasattvasamucchritaḥ |
lakṣmaṇampreṣayāsmābhissahasainyānukarṣibhiḥ || 17 ||
eṣatannaraśārdūlorāvaṇinniśitaiśśaraiḥ |
tyājayiṣyatitatkarmatatovadhyobhaviṣyati || 18 ||
eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ |
tyājayiṣyati tatkarma tato vadhyo bhaviṣyati || 19 ||
satsandiśamahābāholakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |
rākṣasasyavināśāyavajraṃvajradharoyathā || 20 ||
manujavarana kālaviprakarṣoripunidhanampratiyatkṣāmo'dyakartum |
tvamatisṛjariporvadhāyavāṇīmamararipormathaneyathāmahendraḥ || 21 ||
samāptakarmāhi sa rākṣasādhipobhavatyadṛśyassamaresurāsuraiḥ |
yuyutsatātenasamāptakarmaṇābhavetsurāṇāmapisaṃśayomahān || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुरशीतितमस्सर्गः ।
राममाश्वासयानेतुलक्ष्मणेभ्रातृवत्सले ।
निक्षिप्यगुल्मान् स्वस्थानेतत्रागच्छद्विभीषणः ॥ 1 ॥
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिस्सचिवैर्वृतः ।
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातङ्गैरिवयूथप ॥ 2 ॥
राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ।
ददर्शमोहमापन्नंलक्ष्मणस्याङ्गमाश्रितम् ॥ 3 ॥
व्रीडितंशोकसन्तप्तन्दृष्टवारामंविभीषणः ।
अन्तर्धुःखएनदीनात्माकिमेतदितिसोऽब्रवीत् ॥ 4 ॥
विभीषणमुखन्दृष्टवासुग्रीवन्तांश्चवानरान् ।
लक्ष्मणोवाचमन्दार्थमिदम्बाष्पपरिप्लुतः ॥ 5 ॥
हताइन्द्रजितासीताइतिश्रुत्वैवराघवः ।
हनूमद्वचनात्सौम्यततोमोहमुपागतः ॥ 6 ॥
कथयन्तन्तुसौमित्रिंसन्निवार्यविभीषणः ।
पुष्कलार्थमिदंवाक्यंविसञ्ज्ञंराममब्रवीत् ॥ 7 ॥
मनुजेन्द्रार्थरूपेणयदुक्ततुहनूमता ।
तदयुक्तमहम्मन्येसागरस्येवशोषणम् ॥ 8 ॥
अभिप्रायन्तुजानामिरावणस्यदुरात्मनः ।
सीताम्प्रतिमहाबाहो न च घातङ्करिष्यति ॥ 9 ॥
याच्यमानःसुबहुशोमयाहितचिकीर्षुणा ।
वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत्कृतवान्वचः ॥ 10 ॥
नैवसाम्ना न दानेन न भेदेनकुतोयुधा ।
साद्रष्टुमपिशक्येतनैवचान्येनकेनचित् ॥ 11 ॥
वानरान्मोहयित्वातुप्रतियातः स राक्षसः ।
मयामयीम्महाबाहोतांविद्दिजनकात्मजाम् ॥ 12 ॥
चैत्यन्निकुम्भिलान्नामप्राप्यहोमङ्करिष्यति ।
हुतवानुपयातोहिदेवैरपिसवासवैः ॥ 13 ॥
दुराधर्षोभवत्येषसङ्ग्रामेरावणात्मजः ।
तेनमोहयतानूनमेषामायाप्रयोजिता ॥ 14 ॥
विघ्नमन्विच्छतातत्रवानराणाम्पराक्रमे ।
ससैन्यास्तत्रगच्छामोयावत्तन्नसमाप्यते ॥ 15 ॥
त्यजेमन्नरशार्दूलमिथ्यासन्तापगतम् ।
सीदतेहिबलंसर्वन्दृष्टवात्वांशोककर्शितम् ॥ 16 ॥
इहत्वंस्वस्थहृदयस्तिष्ठसत्त्वसमुच्छ्रितः ।
लक्ष्मणम्प्रेषयास्माभिस्सहसैन्यानुकर्षिभिः ॥ 17 ॥
एषतन्नरशार्दूलोरावणिन्निशितैश्शरैः ।
त्याजयिष्यतितत्कर्मततोवध्योभविष्यति ॥ 18 ॥
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः ।
त्याजयिष्यति तत्कर्म ततो वध्यो भविष्यति ॥ 19 ॥
सत्सन्दिशमहाबाहोलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।
राक्षसस्यविनाशायवज्रंवज्रधरोयथा ॥ 20 ॥
मनुजवरन कालविप्रकर्षोरिपुनिधनम्प्रतियत्क्षामोऽद्यकर्तुम् ।
त्वमतिसृजरिपोर्वधायवाणीममररिपोर्मथनेयथामहेन्द्रः ॥ 21 ॥
समाप्तकर्माहि स राक्षसाधिपोभवत्यदृश्यस्समरेसुरासुरैः ।
युयुत्सतातेनसमाप्तकर्मणाभवेत्सुराणामपिसंशयोमहान् ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुरशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
rāmamāśvāsayānetulakṣmaṇebhrātṛvatsale |
nikṣipyagulmān svasthānetatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
nānāpraharaṇairvīraiścaturbhissacivairvṛtaḥ |
nīlāñjanacayākārairmātaṅgairivayūthapa || 2 ||
rāghavaṃ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam |
dadarśamohamāpannaṃlakṣmaṇasyāṅgamāśritam || 3 ||
vrīḍitaṃśokasantaptandṛṣṭavārāmaṃvibhīṣaṇaḥ |
antardhuḥkhaenadīnātmākimetaditiso'bravīt || 4 ||
vibhīṣaṇamukhandṛṣṭavāsugrīvantāṃścavānarān |
lakṣmaṇovācamandārthamidambāṣpapariplutaḥ || 5 ||
hatāindrajitāsītāitiśrutvaivarāghavaḥ |
hanūmadvacanātsaumyatatomohamupāgataḥ || 6 ||
kathayantantusaumitriṃsannivāryavibhīṣaṇaḥ |
puṣkalārthamidaṃvākyaṃvisañjñaṃrāmamabravīt || 7 ||
manujendrārtharūpeṇayaduktatuhanūmatā |
tadayuktamahammanyesāgarasyevaśoṣaṇam || 8 ||
abhiprāyantujānāmirāvaṇasyadurātmanaḥ |
sītāmpratimahābāho na ca ghātaṅkariṣyati || 9 ||
yācyamānaḥsubahuśomayāhitacikīrṣuṇā |
vaidehīmutsṛjasveti na ca tatkṛtavānvacaḥ || 10 ||
naivasāmnā na dānena na bhedenakutoyudhā |
sādraṣṭumapiśakyetanaivacānyenakenacit || 11 ||
vānarānmohayitvātupratiyātaḥ sa rākṣasaḥ |
mayāmayīmmahābāhotāṃviddijanakātmajām || 12 ||
caityannikumbhilānnāmaprāpyahomaṅkariṣyati |
hutavānupayātohidevairapisavāsavaiḥ || 13 ||
durādharṣobhavatyeṣasaṅgrāmerāvaṇātmajaḥ |
tenamohayatānūnameṣāmāyāprayojitā || 14 ||
vighnamanvicchatātatravānarāṇāmparākrame |
sasainyāstatragacchāmoyāvattannasamāpyate || 15 ||
tyajemannaraśārdūlamithyāsantāpagatam |
sīdatehibalaṃsarvandṛṣṭavātvāṃśokakarśitam || 16 ||
ihatvaṃsvasthahṛdayastiṣṭhasattvasamucchritaḥ |
lakṣmaṇampreṣayāsmābhissahasainyānukarṣibhiḥ || 17 ||
eṣatannaraśārdūlorāvaṇinniśitaiśśaraiḥ |
tyājayiṣyatitatkarmatatovadhyobhaviṣyati || 18 ||
eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ |
tyājayiṣyati tatkarma tato vadhyo bhaviṣyati || 19 ||
satsandiśamahābāholakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |
rākṣasasyavināśāyavajraṃvajradharoyathā || 20 ||
manujavarana kālaviprakarṣoripunidhanampratiyatkṣāmo'dyakartum |
tvamatisṛjariporvadhāyavāṇīmamararipormathaneyathāmahendraḥ || 21 ||
samāptakarmāhi sa rākṣasādhipobhavatyadṛśyassamaresurāsuraiḥ |
yuyutsatātenasamāptakarmaṇābhavetsurāṇāmapisaṃśayomahān || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.