ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਉਪਸ੍ਥਿਤਨ੍ਤੁਤਙ੍ਕृਤ੍ਵਾਪੁष੍ਪਕਮ੍ਪੁष੍ਪਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਅਵਿਦੂਰੇਸ੍ਥਿਤੋਰਾਮਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚਵਿਭੀषਣਃ ॥ 1 ॥
ਸ ਤੁਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪ੍ਰਹ੍ਵੋਵਿਨੀਤੋਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤ੍ਵਰਯੋਪੇਤਃਕਿਙ੍ਕਰੋਮੀਤਿਰਾਘਵਮ੍ ॥ 2 ॥
ਤਮਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯੋਪਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ ।
ਵਿਮृਸ਼੍ਯਰਾਘਵੋਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂਸ੍ਨੇਹਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 3 ॥
ਕृਤਪ੍ਰਯਤ੍ਨਕਰ੍ਮਾਣਃਸਰ੍ਵਏਵਵਨੇਚਰਾਃ ।
ਰਤ੍ਨੈਰਰ੍ਥੈਸ਼੍ਚਵਿਵਿਧੈਸ੍ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤਾਂਵਿਭੀषਣ ॥ 4 ॥
ਸਹਾਮੀਭਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾਲਙ੍ਕਾਨਿਰ੍ਜਿਤਾਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਹृष੍ਟੈਃਪ੍ਰਾਣਭਯਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵਨਿਵਰ੍ਤਿਭਿਃ ॥ 5 ॥
ਤ ਇਮੇਕृਤਕਰ੍ਮਾਣਸ੍ਸਰ੍ਵਏਵਵਨੌਕਸਃ ।
ਧਨਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦਾਨੇਨਕਰ੍ਮੈषਾਂਸਫਲਙ੍ਕੁਰੁ ॥ 6 ॥
ਏਵਂਸਮ੍ਮਾਨਿਤਾਸ਼੍ਚੇਤੇਮਾਨਾਰ੍ਹਮਾਨਦਾਤ੍ਵਯਾ ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿਕृਤਜ੍ਞੇਨਨਿਰ੍ਵृਤਾਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥ 7 ॥
ਤ੍ਯਾਗਿਨਂਸਙ੍ਗ੍ਰਹੀਤਾਰਂਸਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਞ੍ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵੇਤਤਃਅਵਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਸਮ੍ਬੋਧਯਾਮਿਤੇ ॥ 8 ॥
ਹੀਨਂਰਤਿਗੁਣੈਸ੍ਸਰ੍ਵੈਰਭਿਹਨ੍ਤਾਰਮਾਹਵੇ ।
ਸੇਨਾਤ੍ਯਜਤਿਸਮ੍ਵਿਗ੍ਨਾਨृਪਤਿਨ੍ਤਨ੍ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਾ ॥ 9 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਰਾਮੇਣਵਾਨਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਵਿਭੀषਣਃ ।
ਰਤ੍ਨਾਰ੍ਥਸਂਵਿਭਾਗੇਨਸਰ੍ਵਾਨੇਵਾਭ੍ਯਪੂਜਯਤ੍ ॥ 10 ॥
ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ਪੂਜਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਤ੍ਨਾਰ੍ਥੈਰ੍ਹਰਿਯੂਥਪਾਨ੍ ।
ਆਰੁਰੋਹਤਦਾਰਾਮਸ੍ਤਦ੍ਵਿਮਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯਵੈਦੇਹੀਂਲਜ੍ਜਮਾਨਾਂਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਸਹਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਵਧਨੁष੍ਮਤਾ ॥ 12 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਵਿਮਾਨਸ੍ਥਃਪੂਜਯਨ੍ਸਰ੍ਵਾਵਾਨਰਾਨ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਙ੍ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸਵਿਭੀषਣਮ੍ ॥ 13 ॥
ਮਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਯਙ੍ਕृਤਮਿਦਮ੍ਭਵਦ੍ਭਿਦ੍ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਾਮਯਾਸਰ੍ਵੇਯਥੇष੍ਟਮ੍ਪ੍ਰਤਿਗਚ੍ਛਤ ॥ 14 ॥
ਯਤ੍ਤੁਕਾਰ੍ਯਂਵਯਸ੍ਯੇਨਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇਨ ਚ ਹਿਤੇਨ ਚ ।
ਕृਤਂਸੁਗ੍ਰੀਵਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮ੍ਭਵਤਾਧਰ੍ਮਭੀਰੁਣਾ ॥ 15 ॥
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਯਾਹ੍ਯਾਵੁਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯੇਨਾਭਿਸਮ੍ਵृਤਃ ।
ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯੇਵਸਲਙ੍ਕਾਯਾਮ੍ਮਯਾਦਤ੍ਤੇਵਿਭੀषਣ ॥ 16 ॥
ਨ ਤ੍ਵਾਨ੍ਧਰ੍षਯਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਅਪਿਦਿਵੌਕਸਃ ।
ਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਾਮਿਰਾਜਧਾਨੀਮ੍ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ॥ 17 ॥
ਅਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿਸਰ੍ਵਾਨਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯਾਮਿਵਃ ।
ਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁਰਾਮੇਣਹਰੀਨ੍ਦ੍ਰਾਹਰਯਸ੍ਤਥਾ ॥ 18 ॥
ਊਚੁਃਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇਰਾਕ੍षਸਸ਼੍ਚਵਿਭੀषਣਃ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਙ੍ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃਸਰ੍ਵਨ੍ਨਯਤੁਨੋਭਵਾਨ੍ ॥ 19 ॥
ਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਵਿਚਰਿष੍ਯਾਮੋਵਨਾਨ੍ਯੁਪਨਨਾਨਿ ਚ ।
ਦृष੍ਟਵਾਤ੍ਵਾਮਭਿषੇਕਾਰ੍ਧ੍ਰਙ੍ਕੌਸਲ੍ਯਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ॥ 20 ॥
ਅਚਿਰਾਦਗਮਿष੍ਯਾਮਃਸ੍ਵਗृਹਾਨ੍ਨृਪਸਤ੍ਤਮ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਸਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਵਾਨਰੈਸ੍ਸਵਿਭੀषਣੈਃ ॥ 21 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਨਰਾਨ੍ਰਾਮਸ੍ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਵਿਭੀषਣਾਨ੍ ।
ਪ੍ਰਿਯਯਤਰਂਲਬ੍ਦਂਯਦਹਂਸਸੁਹृਜ੍ਜਨਃ ॥ 22 ॥
ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭਵਦ੍ਭਿਃਸਹਿਤਃਪ੍ਰੀਤਿਂਲਪ੍ਸ੍ਯੇਪੁਰੀਙ੍ਗਤਃ ।
ਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਿਮਾਨਂਵਾਨਰੈਸ੍ਸਹ ॥ 23 ॥
ਤ੍ਵਮਪ੍ਯਾਰੋਹਸਾਮਾਤ੍ਯੋਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਵਿਭੀषਣ ।
ਤਤਃ ਸ ਪੁष੍ਪਕਨ੍ਦਿਵ੍ਯਂਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਹਵਾਨਰੈਃ ॥ 24 ॥
ਆਰੁਰੋਹਮੁਦਾਯੁਕ੍ਤਃਸਾਮਾਤ੍ਯਸ਼੍ਚਵਿਭੀषਣਃ ।
ਤੇष੍ਵਾਰੂਢੇषੁਸਰ੍ਵੇषੁਕੌਬੇਰਮ੍ਪਰਮਾਸਨਮ੍ ॥ 25 ॥
ਰਾਘਵਣਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਮੁਤ੍ਪਪਾਤਵਿਹਾਯਸਮ੍ ।
ਗਤੇਨਵਿਮਾਨੇਨਹਂਸਯੁਕ੍ਤੇਨਭਾਸ੍ਵਤਾ ॥ 26 ॥
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ਼੍ਚਪ੍ਰਤੀਤਸ਼੍ਚਬਭੌਰਾਮਃਕੁਬੇਰਵਤ੍ ।
ਤੇਸਰ੍ਵੇਵਾਨਰਰ੍ਰ੍ਕ੍षਸ਼੍ਚਰਾਕ੍षਸਾਸ਼੍ਚਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
upasthitantutaṅkṛtvāpuṣpakampuṣpabhūṣitam |
avidūresthitorāmamityuvācavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
sa tubaddhāñjaliḥ prahvovinītorākṣaseśvaraḥ |
abravīttvarayopetaḥkiṅkaromītirāghavam || 2 ||
tamabravīnmahātejālakṣmaṇasyopaśṛṇvataḥ |
vimṛśyarāghavovākyamidaṃsnehapuraskṛtam || 3 ||
kṛtaprayatnakarmāṇaḥsarvaevavanecarāḥ |
ratnairarthaiścavividhaissampūjyantāṃvibhīṣaṇa || 4 ||
sahāmībhistvayālaṅkānirjitārākṣaseśvara |
hṛṣṭaiḥprāṇabhayantyaktvāsaṅgrāmeṣvanivartibhiḥ || 5 ||
ta imekṛtakarmāṇassarvaevavanaukasaḥ |
dhanaratnapradānenakarmaiṣāṃsaphalaṅkuru || 6 ||
evaṃsammānitāścetemānārhamānadātvayā |
bhaviṣyantikṛtajñenanirvṛtāhariyūthapāḥ || 7 ||
tyāginaṃsaṅgrahītāraṃsānukrośañjitendriyam |
sarvetataḥavagacchantisambodhayāmite || 8 ||
hīnaṃratiguṇaissarvairabhihantāramāhave |
senātyajatisamvignānṛpatintannareśvarā || 9 ||
evamuktasturāmeṇavānarāṃstānvibhīṣaṇaḥ |
ratnārthasaṃvibhāgenasarvānevābhyapūjayat || 10 ||
tatastānpūjitāndṛṣṭavāratnārthairhariyūthapān |
ārurohatadārāmastadvimānamanuttamam || 11 ||
aṅkenādāyavaidehīṃlajjamānāṃyaśasvinīm |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvikrāntevadhanuṣmatā || 12 ||
abravītsavimānasthaḥpūjayansarvāvānarān |
sugrīvaṃ ca mahāvīryaṅkākutsthasavibhīṣaṇam || 13 ||
mitrakāryaṅkṛtamidambhavadbhidvānararṣabhāḥ |
anujñātāmayāsarveyatheṣṭampratigacchata || 14 ||
yattukāryaṃvayasyenasnigdhena ca hitena ca |
kṛtaṃsugrīvatatsarvambhavatādharmabhīruṇā || 15 ||
kiṣkindhāmpratiyāhyāvusvasainyenābhisamvṛtaḥ |
svarājyevasalaṅkāyāmmayādattevibhīṣaṇa || 16 ||
na tvāndharṣayituṃśaktāssendrāapidivaukasaḥ |
yodhyāmpratiyāsyāmirājadhānīmpiturmama || 17 ||
abhyanujñātumicchāmisarvānāmantrayāmivaḥ |
vamuktāsturāmeṇaharīndrāharayastathā || 18 ||
ūcuḥprāñjalayassarverākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
ayodhyāṅgantumicchāmaḥsarvannayatunobhavān || 19 ||
mudyuktāvicariṣyāmovanānyupananāni ca |
dṛṣṭavātvāmabhiṣekārdhraṅkausalyāmabhivādya ca || 20 ||
acirādagamiṣyāmaḥsvagṛhānnṛpasattama |
evamuktassadharmātmāvānaraissavibhīṣaṇaiḥ || 21 ||
abravīdvānarānrāmassasugrīvavibhīṣaṇān |
priyayataraṃlabdaṃyadahaṃsasuhṛjjanaḥ || 22 ||
sarvairbhavadbhiḥsahitaḥprītiṃlapsyepurīṅgataḥ |
kṣipraṃ sugrīvavimānaṃvānaraissaha || 23 ||
tvamapyārohasāmātyorākṣasendravibhīṣaṇa |
tataḥ sa puṣpakandivyaṃsugrīvassahavānaraiḥ || 24 ||
ārurohamudāyuktaḥsāmātyaścavibhīṣaṇaḥ |
teṣvārūḍheṣusarveṣukauberamparamāsanam || 25 ||
rāghavaṇābhyanujñātamutpapātavihāyasam |
gatenavimānenahaṃsayuktenabhāsvatā || 26 ||
prahṛṣṭaścapratītaścababhaurāmaḥkuberavat |
tesarvevānararrkṣaścarākṣasāścamahābalāḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
उपस्थितन्तुतङ्कृत्वापुष्पकम्पुष्पभूषितम् ।
अविदूरेस्थितोराममित्युवाचविभीषणः ॥ 1 ॥
स तुबद्धाञ्जलिः प्रह्वोविनीतोराक्षसेश्वरः ।
अब्रवीत्त्वरयोपेतःकिङ्करोमीतिराघवम् ॥ 2 ॥
तमब्रवीन्महातेजालक्ष्मणस्योपशृण्वतः ।
विमृश्यराघवोवाक्यमिदंस्नेहपुरस्कृतम् ॥ 3 ॥
कृतप्रयत्नकर्माणःसर्वएववनेचराः ।
रत्नैरर्थैश्चविविधैस्सम्पूज्यन्तांविभीषण ॥ 4 ॥
सहामीभिस्त्वयालङ्कानिर्जिताराक्षसेश्वर ।
हृष्टैःप्राणभयन्त्यक्त्वासङ्ग्रामेष्वनिवर्तिभिः ॥ 5 ॥
त इमेकृतकर्माणस्सर्वएववनौकसः ।
धनरत्नप्रदानेनकर्मैषांसफलङ्कुरु ॥ 6 ॥
एवंसम्मानिताश्चेतेमानार्हमानदात्वया ।
भविष्यन्तिकृतज्ञेननिर्वृताहरियूथपाः ॥ 7 ॥
त्यागिनंसङ्ग्रहीतारंसानुक्रोशञ्जितेन्द्रियम् ।
सर्वेततःअवगच्छन्तिसम्बोधयामिते ॥ 8 ॥
हीनंरतिगुणैस्सर्वैरभिहन्तारमाहवे ।
सेनात्यजतिसम्विग्नानृपतिन्तन्नरेश्वरा ॥ 9 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणवानरांस्तान्विभीषणः ।
रत्नार्थसंविभागेनसर्वानेवाभ्यपूजयत् ॥ 10 ॥
ततस्तान्पूजितान्दृष्टवारत्नार्थैर्हरियूथपान् ।
आरुरोहतदारामस्तद्विमानमनुत्तमम् ॥ 11 ॥
अङ्केनादायवैदेहींलज्जमानांयशस्विनीम् ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्राविक्रान्तेवधनुष्मता ॥ 12 ॥
अब्रवीत्सविमानस्थःपूजयन्सर्वावानरान् ।
सुग्रीवं च महावीर्यङ्काकुत्स्थसविभीषणम् ॥ 13 ॥
मित्रकार्यङ्कृतमिदम्भवद्भिद्वानरर्षभाः ।
अनुज्ञातामयासर्वेयथेष्टम्प्रतिगच्छत ॥ 14 ॥
यत्तुकार्यंवयस्येनस्निग्धेन च हितेन च ।
कृतंसुग्रीवतत्सर्वम्भवताधर्मभीरुणा ॥ 15 ॥
किष्किन्धाम्प्रतियाह्यावुस्वसैन्येनाभिसम्वृतः ।
स्वराज्येवसलङ्कायाम्मयादत्तेविभीषण ॥ 16 ॥
न त्वान्धर्षयितुंशक्तास्सेन्द्राअपिदिवौकसः ।
योध्याम्प्रतियास्यामिराजधानीम्पितुर्मम ॥ 17 ॥
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामिसर्वानामन्त्रयामिवः ।
वमुक्तास्तुरामेणहरीन्द्राहरयस्तथा ॥ 18 ॥
ऊचुःप्राञ्जलयस्सर्वेराक्षसश्चविभीषणः ।
अयोध्याङ्गन्तुमिच्छामःसर्वन्नयतुनोभवान् ॥ 19 ॥
मुद्युक्ताविचरिष्यामोवनान्युपननानि च ।
दृष्टवात्वामभिषेकार्ध्रङ्कौसल्यामभिवाद्य च ॥ 20 ॥
अचिरादगमिष्यामःस्वगृहान्नृपसत्तम ।
एवमुक्तस्सधर्मात्मावानरैस्सविभीषणैः ॥ 21 ॥
अब्रवीद्वानरान्रामस्ससुग्रीवविभीषणान् ।
प्रिययतरंलब्दंयदहंससुहृज्जनः ॥ 22 ॥
सर्वैर्भवद्भिःसहितःप्रीतिंलप्स्येपुरीङ्गतः ।
क्षिप्रं सुग्रीवविमानंवानरैस्सह ॥ 23 ॥
त्वमप्यारोहसामात्योराक्षसेन्द्रविभीषण ।
ततः स पुष्पकन्दिव्यंसुग्रीवस्सहवानरैः ॥ 24 ॥
आरुरोहमुदायुक्तःसामात्यश्चविभीषणः ।
तेष्वारूढेषुसर्वेषुकौबेरम्परमासनम् ॥ 25 ॥
राघवणाभ्यनुज्ञातमुत्पपातविहायसम् ।
गतेनविमानेनहंसयुक्तेनभास्वता ॥ 26 ॥
प्रहृष्टश्चप्रतीतश्चबभौरामःकुबेरवत् ।
तेसर्वेवानरर्र्क्षश्चराक्षसाश्चमहाबलाः ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
upasthitantutaṅkṛtvāpuṣpakampuṣpabhūṣitam |
avidūresthitorāmamityuvācavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
sa tubaddhāñjaliḥ prahvovinītorākṣaseśvaraḥ |
abravīttvarayopetaḥkiṅkaromītirāghavam || 2 ||
tamabravīnmahātejālakṣmaṇasyopaśṛṇvataḥ |
vimṛśyarāghavovākyamidaṃsnehapuraskṛtam || 3 ||
kṛtaprayatnakarmāṇaḥsarvaevavanecarāḥ |
ratnairarthaiścavividhaissampūjyantāṃvibhīṣaṇa || 4 ||
sahāmībhistvayālaṅkānirjitārākṣaseśvara |
hṛṣṭaiḥprāṇabhayantyaktvāsaṅgrāmeṣvanivartibhiḥ || 5 ||
ta imekṛtakarmāṇassarvaevavanaukasaḥ |
dhanaratnapradānenakarmaiṣāṃsaphalaṅkuru || 6 ||
evaṃsammānitāścetemānārhamānadātvayā |
bhaviṣyantikṛtajñenanirvṛtāhariyūthapāḥ || 7 ||
tyāginaṃsaṅgrahītāraṃsānukrośañjitendriyam |
sarvetataḥavagacchantisambodhayāmite || 8 ||
hīnaṃratiguṇaissarvairabhihantāramāhave |
senātyajatisamvignānṛpatintannareśvarā || 9 ||
evamuktasturāmeṇavānarāṃstānvibhīṣaṇaḥ |
ratnārthasaṃvibhāgenasarvānevābhyapūjayat || 10 ||
tatastānpūjitāndṛṣṭavāratnārthairhariyūthapān |
ārurohatadārāmastadvimānamanuttamam || 11 ||
aṅkenādāyavaidehīṃlajjamānāṃyaśasvinīm |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvikrāntevadhanuṣmatā || 12 ||
abravītsavimānasthaḥpūjayansarvāvānarān |
sugrīvaṃ ca mahāvīryaṅkākutsthasavibhīṣaṇam || 13 ||
mitrakāryaṅkṛtamidambhavadbhidvānararṣabhāḥ |
anujñātāmayāsarveyatheṣṭampratigacchata || 14 ||
yattukāryaṃvayasyenasnigdhena ca hitena ca |
kṛtaṃsugrīvatatsarvambhavatādharmabhīruṇā || 15 ||
kiṣkindhāmpratiyāhyāvusvasainyenābhisamvṛtaḥ |
svarājyevasalaṅkāyāmmayādattevibhīṣaṇa || 16 ||
na tvāndharṣayituṃśaktāssendrāapidivaukasaḥ |
yodhyāmpratiyāsyāmirājadhānīmpiturmama || 17 ||
abhyanujñātumicchāmisarvānāmantrayāmivaḥ |
vamuktāsturāmeṇaharīndrāharayastathā || 18 ||
ūcuḥprāñjalayassarverākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
ayodhyāṅgantumicchāmaḥsarvannayatunobhavān || 19 ||
mudyuktāvicariṣyāmovanānyupananāni ca |
dṛṣṭavātvāmabhiṣekārdhraṅkausalyāmabhivādya ca || 20 ||
acirādagamiṣyāmaḥsvagṛhānnṛpasattama |
evamuktassadharmātmāvānaraissavibhīṣaṇaiḥ || 21 ||
abravīdvānarānrāmassasugrīvavibhīṣaṇān |
priyayataraṃlabdaṃyadahaṃsasuhṛjjanaḥ || 22 ||
sarvairbhavadbhiḥsahitaḥprītiṃlapsyepurīṅgataḥ |
kṣipraṃ sugrīvavimānaṃvānaraissaha || 23 ||
tvamapyārohasāmātyorākṣasendravibhīṣaṇa |
tataḥ sa puṣpakandivyaṃsugrīvassahavānaraiḥ || 24 ||
ārurohamudāyuktaḥsāmātyaścavibhīṣaṇaḥ |
teṣvārūḍheṣusarveṣukauberamparamāsanam || 25 ||
rāghavaṇābhyanujñātamutpapātavihāyasam |
gatenavimānenahaṃsayuktenabhāsvatā || 26 ||
prahṛṣṭaścapratītaścababhaurāmaḥkuberavat |
tesarvevānararrkṣaścarākṣasāścamahābalāḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.