ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத பஞ்சவிம்ஶத்யதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।
உபஸ்திதந்துதங்க்ரு'த்வாபுஷ்பகம்புஷ்பபூஷிதம் ।
அவிதூரேஸ்திதோராமமித்யுவாசவிபீஷணஃ ॥ 1 ॥
ஸ துபத்தாஞ்ஜலிஃ ப்ரஹ்வோவிநீதோராக்ஷஸேஶ்வரஃ ।
அப்ரவீத்த்வரயோபேதஃகிங்கரோமீதிராகவம் ॥ 2 ॥
தமப்ரவீந்மஹாதேஜாலக்ஷ்மணஸ்யோபஶ்ரு'ண்வதஃ ।
விம்ரு'ஶ்யராகவோவாக்யமிதம்ஸ்நேஹபுரஸ்க்ரு'தம் ॥ 3 ॥
க்ரு'தப்ரயத்நகர்மாணஃஸர்வஏவவநேசராஃ ।
ரத்நைரர்தைஶ்சவிவிதைஸ்ஸம்பூஜ்யந்தாம்விபீஷண ॥ 4 ॥
ஸஹாமீபிஸ்த்வயாலங்காநிர்ஜிதாராக்ஷஸேஶ்வர ।
ஹ்ரு'ஷ்டைஃப்ராணபயந்த்யக்த்வாஸங்க்ராமேஷ்வநிவர்திபிஃ ॥ 5 ॥
த இமேக்ரு'தகர்மாணஸ்ஸர்வஏவவநௌகஸஃ ।
தநரத்நப்ரதாநேநகர்மைஷாம்ஸபலங்குரு ॥ 6 ॥
ஏவம்ஸம்மாநிதாஶ்சேதேமாநார்ஹமாநதாத்வயா ।
பவிஷ்யந்திக்ரு'தஜ்ஞேநநிர்வ்ரு'தாஹரியூதபாஃ ॥ 7 ॥
த்யாகிநம்ஸங்க்ரஹீதாரம்ஸாநுக்ரோஶஞ்ஜிதேந்த்ரியம் ।
ஸர்வேததஃஅவகச்சந்திஸம்போதயாமிதே ॥ 8 ॥
ஹீநம்ரதிகுணைஸ்ஸர்வைரபிஹந்தாரமாஹவே ।
ஸேநாத்யஜதிஸம்விக்நாந்ரு'பதிந்தந்நரேஶ்வரா ॥ 9 ॥
ஏவமுக்தஸ்துராமேணவாநராம்ஸ்தாந்விபீஷணஃ ।
ரத்நார்தஸம்விபாகேநஸர்வாநேவாப்யபூஜயத் ॥ 10 ॥
ததஸ்தாந்பூஜிதாந்த்ரு'ஷ்டவாரத்நார்தைர்ஹரியூதபாந் ।
ஆருரோஹததாராமஸ்தத்விமாநமநுத்தமம் ॥ 11 ॥
அங்கேநாதாயவைதேஹீம்லஜ்ஜமாநாம்யஶஸ்விநீம் ।
லக்ஷ்மணேநஸஹப்ராத்ராவிக்ராந்தேவதநுஷ்மதா ॥ 12 ॥
அப்ரவீத்ஸவிமாநஸ்தஃபூஜயந்ஸர்வாவாநராந் ।
ஸுக்ரீவம் ச மஹாவீர்யங்காகுத்ஸ்தஸவிபீஷணம் ॥ 13 ॥
மித்ரகார்யங்க்ரு'தமிதம்பவத்பித்வாநரர்ஷபாஃ ।
அநுஜ்ஞாதாமயாஸர்வேயதேஷ்டம்ப்ரதிகச்சத ॥ 14 ॥
யத்துகார்யம்வயஸ்யேநஸ்நிக்தேந ச ஹிதேந ச ।
க்ரு'தம்ஸுக்ரீவதத்ஸர்வம்பவதாதர்மபீருணா ॥ 15 ॥
கிஷ்கிந்தாம்ப்ரதியாஹ்யாவுஸ்வஸைந்யேநாபிஸம்வ்ரு'தஃ ।
ஸ்வராஜ்யேவஸலங்காயாம்மயாதத்தேவிபீஷண ॥ 16 ॥
ந த்வாந்தர்ஷயிதும்ஶக்தாஸ்ஸேந்த்ராஅபிதிவௌகஸஃ ।
யோத்யாம்ப்ரதியாஸ்யாமிராஜதாநீம்பிதுர்மம ॥ 17 ॥
அப்யநுஜ்ஞாதுமிச்சாமிஸர்வாநாமந்த்ரயாமிவஃ ।
வமுக்தாஸ்துராமேணஹரீந்த்ராஹரயஸ்ததா ॥ 18 ॥
ஊசுஃப்ராஞ்ஜலயஸ்ஸர்வேராக்ஷஸஶ்சவிபீஷணஃ ।
அயோத்யாங்கந்துமிச்சாமஃஸர்வந்நயதுநோபவாந் ॥ 19 ॥
முத்யுக்தாவிசரிஷ்யாமோவநாந்யுபநநாநி ச ।
த்ரு'ஷ்டவாத்வாமபிஷேகார்த்ரங்கௌஸல்யாமபிவாத்ய ச ॥ 20 ॥
அசிராதகமிஷ்யாமஃஸ்வக்ரு'ஹாந்ந்ரு'பஸத்தம ।
ஏவமுக்தஸ்ஸதர்மாத்மாவாநரைஸ்ஸவிபீஷணைஃ ॥ 21 ॥
அப்ரவீத்வாநராந்ராமஸ்ஸஸுக்ரீவவிபீஷணாந் ।
ப்ரியயதரம்லப்தம்யதஹம்ஸஸுஹ்ரு'ஜ்ஜநஃ ॥ 22 ॥
ஸர்வைர்பவத்பிஃஸஹிதஃப்ரீதிம்லப்ஸ்யேபுரீங்கதஃ ।
க்ஷிப்ரம் ஸுக்ரீவவிமாநம்வாநரைஸ்ஸஹ ॥ 23 ॥
த்வமப்யாரோஹஸாமாத்யோராக்ஷஸேந்த்ரவிபீஷண ।
ததஃ ஸ புஷ்பகந்திவ்யம்ஸுக்ரீவஸ்ஸஹவாநரைஃ ॥ 24 ॥
ஆருரோஹமுதாயுக்தஃஸாமாத்யஶ்சவிபீஷணஃ ।
தேஷ்வாரூடேஷுஸர்வேஷுகௌபேரம்பரமாஸநம் ॥ 25 ॥
ராகவணாப்யநுஜ்ஞாதமுத்பபாதவிஹாயஸம் ।
கதேநவிமாநேநஹம்ஸயுக்தேநபாஸ்வதா ॥ 26 ॥
ப்ரஹ்ரு'ஷ்டஶ்சப்ரதீதஶ்சபபௌராமஃகுபேரவத் ।
தேஸர்வேவாநரர்ர்க்ஷஶ்சராக்ஷஸாஶ்சமஹாபலாஃ ॥ 27 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே பஞ்சவிம்ஶத்யதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
upasthitantutaṅkṛtvāpuṣpakampuṣpabhūṣitam |
avidūresthitorāmamityuvācavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
sa tubaddhāñjaliḥ prahvovinītorākṣaseśvaraḥ |
abravīttvarayopetaḥkiṅkaromītirāghavam || 2 ||
tamabravīnmahātejālakṣmaṇasyopaśṛṇvataḥ |
vimṛśyarāghavovākyamidaṃsnehapuraskṛtam || 3 ||
kṛtaprayatnakarmāṇaḥsarvaevavanecarāḥ |
ratnairarthaiścavividhaissampūjyantāṃvibhīṣaṇa || 4 ||
sahāmībhistvayālaṅkānirjitārākṣaseśvara |
hṛṣṭaiḥprāṇabhayantyaktvāsaṅgrāmeṣvanivartibhiḥ || 5 ||
ta imekṛtakarmāṇassarvaevavanaukasaḥ |
dhanaratnapradānenakarmaiṣāṃsaphalaṅkuru || 6 ||
evaṃsammānitāścetemānārhamānadātvayā |
bhaviṣyantikṛtajñenanirvṛtāhariyūthapāḥ || 7 ||
tyāginaṃsaṅgrahītāraṃsānukrośañjitendriyam |
sarvetataḥavagacchantisambodhayāmite || 8 ||
hīnaṃratiguṇaissarvairabhihantāramāhave |
senātyajatisamvignānṛpatintannareśvarā || 9 ||
evamuktasturāmeṇavānarāṃstānvibhīṣaṇaḥ |
ratnārthasaṃvibhāgenasarvānevābhyapūjayat || 10 ||
tatastānpūjitāndṛṣṭavāratnārthairhariyūthapān |
ārurohatadārāmastadvimānamanuttamam || 11 ||
aṅkenādāyavaidehīṃlajjamānāṃyaśasvinīm |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvikrāntevadhanuṣmatā || 12 ||
abravītsavimānasthaḥpūjayansarvāvānarān |
sugrīvaṃ ca mahāvīryaṅkākutsthasavibhīṣaṇam || 13 ||
mitrakāryaṅkṛtamidambhavadbhidvānararṣabhāḥ |
anujñātāmayāsarveyatheṣṭampratigacchata || 14 ||
yattukāryaṃvayasyenasnigdhena ca hitena ca |
kṛtaṃsugrīvatatsarvambhavatādharmabhīruṇā || 15 ||
kiṣkindhāmpratiyāhyāvusvasainyenābhisamvṛtaḥ |
svarājyevasalaṅkāyāmmayādattevibhīṣaṇa || 16 ||
na tvāndharṣayituṃśaktāssendrāapidivaukasaḥ |
yodhyāmpratiyāsyāmirājadhānīmpiturmama || 17 ||
abhyanujñātumicchāmisarvānāmantrayāmivaḥ |
vamuktāsturāmeṇaharīndrāharayastathā || 18 ||
ūcuḥprāñjalayassarverākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
ayodhyāṅgantumicchāmaḥsarvannayatunobhavān || 19 ||
mudyuktāvicariṣyāmovanānyupananāni ca |
dṛṣṭavātvāmabhiṣekārdhraṅkausalyāmabhivādya ca || 20 ||
acirādagamiṣyāmaḥsvagṛhānnṛpasattama |
evamuktassadharmātmāvānaraissavibhīṣaṇaiḥ || 21 ||
abravīdvānarānrāmassasugrīvavibhīṣaṇān |
priyayataraṃlabdaṃyadahaṃsasuhṛjjanaḥ || 22 ||
sarvairbhavadbhiḥsahitaḥprītiṃlapsyepurīṅgataḥ |
kṣipraṃ sugrīvavimānaṃvānaraissaha || 23 ||
tvamapyārohasāmātyorākṣasendravibhīṣaṇa |
tataḥ sa puṣpakandivyaṃsugrīvassahavānaraiḥ || 24 ||
ārurohamudāyuktaḥsāmātyaścavibhīṣaṇaḥ |
teṣvārūḍheṣusarveṣukauberamparamāsanam || 25 ||
rāghavaṇābhyanujñātamutpapātavihāyasam |
gatenavimānenahaṃsayuktenabhāsvatā || 26 ||
prahṛṣṭaścapratītaścababhaurāmaḥkuberavat |
tesarvevānararrkṣaścarākṣasāścamahābalāḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
उपस्थितन्तुतङ्कृत्वापुष्पकम्पुष्पभूषितम् ।
अविदूरेस्थितोराममित्युवाचविभीषणः ॥ 1 ॥
स तुबद्धाञ्जलिः प्रह्वोविनीतोराक्षसेश्वरः ।
अब्रवीत्त्वरयोपेतःकिङ्करोमीतिराघवम् ॥ 2 ॥
तमब्रवीन्महातेजालक्ष्मणस्योपशृण्वतः ।
विमृश्यराघवोवाक्यमिदंस्नेहपुरस्कृतम् ॥ 3 ॥
कृतप्रयत्नकर्माणःसर्वएववनेचराः ।
रत्नैरर्थैश्चविविधैस्सम्पूज्यन्तांविभीषण ॥ 4 ॥
सहामीभिस्त्वयालङ्कानिर्जिताराक्षसेश्वर ।
हृष्टैःप्राणभयन्त्यक्त्वासङ्ग्रामेष्वनिवर्तिभिः ॥ 5 ॥
त इमेकृतकर्माणस्सर्वएववनौकसः ।
धनरत्नप्रदानेनकर्मैषांसफलङ्कुरु ॥ 6 ॥
एवंसम्मानिताश्चेतेमानार्हमानदात्वया ।
भविष्यन्तिकृतज्ञेननिर्वृताहरियूथपाः ॥ 7 ॥
त्यागिनंसङ्ग्रहीतारंसानुक्रोशञ्जितेन्द्रियम् ।
सर्वेततःअवगच्छन्तिसम्बोधयामिते ॥ 8 ॥
हीनंरतिगुणैस्सर्वैरभिहन्तारमाहवे ।
सेनात्यजतिसम्विग्नानृपतिन्तन्नरेश्वरा ॥ 9 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणवानरांस्तान्विभीषणः ।
रत्नार्थसंविभागेनसर्वानेवाभ्यपूजयत् ॥ 10 ॥
ततस्तान्पूजितान्दृष्टवारत्नार्थैर्हरियूथपान् ।
आरुरोहतदारामस्तद्विमानमनुत्तमम् ॥ 11 ॥
अङ्केनादायवैदेहींलज्जमानांयशस्विनीम् ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्राविक्रान्तेवधनुष्मता ॥ 12 ॥
अब्रवीत्सविमानस्थःपूजयन्सर्वावानरान् ।
सुग्रीवं च महावीर्यङ्काकुत्स्थसविभीषणम् ॥ 13 ॥
मित्रकार्यङ्कृतमिदम्भवद्भिद्वानरर्षभाः ।
अनुज्ञातामयासर्वेयथेष्टम्प्रतिगच्छत ॥ 14 ॥
यत्तुकार्यंवयस्येनस्निग्धेन च हितेन च ।
कृतंसुग्रीवतत्सर्वम्भवताधर्मभीरुणा ॥ 15 ॥
किष्किन्धाम्प्रतियाह्यावुस्वसैन्येनाभिसम्वृतः ।
स्वराज्येवसलङ्कायाम्मयादत्तेविभीषण ॥ 16 ॥
न त्वान्धर्षयितुंशक्तास्सेन्द्राअपिदिवौकसः ।
योध्याम्प्रतियास्यामिराजधानीम्पितुर्मम ॥ 17 ॥
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामिसर्वानामन्त्रयामिवः ।
वमुक्तास्तुरामेणहरीन्द्राहरयस्तथा ॥ 18 ॥
ऊचुःप्राञ्जलयस्सर्वेराक्षसश्चविभीषणः ।
अयोध्याङ्गन्तुमिच्छामःसर्वन्नयतुनोभवान् ॥ 19 ॥
मुद्युक्ताविचरिष्यामोवनान्युपननानि च ।
दृष्टवात्वामभिषेकार्ध्रङ्कौसल्यामभिवाद्य च ॥ 20 ॥
अचिरादगमिष्यामःस्वगृहान्नृपसत्तम ।
एवमुक्तस्सधर्मात्मावानरैस्सविभीषणैः ॥ 21 ॥
अब्रवीद्वानरान्रामस्ससुग्रीवविभीषणान् ।
प्रिययतरंलब्दंयदहंससुहृज्जनः ॥ 22 ॥
सर्वैर्भवद्भिःसहितःप्रीतिंलप्स्येपुरीङ्गतः ।
क्षिप्रं सुग्रीवविमानंवानरैस्सह ॥ 23 ॥
त्वमप्यारोहसामात्योराक्षसेन्द्रविभीषण ।
ततः स पुष्पकन्दिव्यंसुग्रीवस्सहवानरैः ॥ 24 ॥
आरुरोहमुदायुक्तःसामात्यश्चविभीषणः ।
तेष्वारूढेषुसर्वेषुकौबेरम्परमासनम् ॥ 25 ॥
राघवणाभ्यनुज्ञातमुत्पपातविहायसम् ।
गतेनविमानेनहंसयुक्तेनभास्वता ॥ 26 ॥
प्रहृष्टश्चप्रतीतश्चबभौरामःकुबेरवत् ।
तेसर्वेवानरर्र्क्षश्चराक्षसाश्चमहाबलाः ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
upasthitantutaṅkṛtvāpuṣpakampuṣpabhūṣitam |
avidūresthitorāmamityuvācavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
sa tubaddhāñjaliḥ prahvovinītorākṣaseśvaraḥ |
abravīttvarayopetaḥkiṅkaromītirāghavam || 2 ||
tamabravīnmahātejālakṣmaṇasyopaśṛṇvataḥ |
vimṛśyarāghavovākyamidaṃsnehapuraskṛtam || 3 ||
kṛtaprayatnakarmāṇaḥsarvaevavanecarāḥ |
ratnairarthaiścavividhaissampūjyantāṃvibhīṣaṇa || 4 ||
sahāmībhistvayālaṅkānirjitārākṣaseśvara |
hṛṣṭaiḥprāṇabhayantyaktvāsaṅgrāmeṣvanivartibhiḥ || 5 ||
ta imekṛtakarmāṇassarvaevavanaukasaḥ |
dhanaratnapradānenakarmaiṣāṃsaphalaṅkuru || 6 ||
evaṃsammānitāścetemānārhamānadātvayā |
bhaviṣyantikṛtajñenanirvṛtāhariyūthapāḥ || 7 ||
tyāginaṃsaṅgrahītāraṃsānukrośañjitendriyam |
sarvetataḥavagacchantisambodhayāmite || 8 ||
hīnaṃratiguṇaissarvairabhihantāramāhave |
senātyajatisamvignānṛpatintannareśvarā || 9 ||
evamuktasturāmeṇavānarāṃstānvibhīṣaṇaḥ |
ratnārthasaṃvibhāgenasarvānevābhyapūjayat || 10 ||
tatastānpūjitāndṛṣṭavāratnārthairhariyūthapān |
ārurohatadārāmastadvimānamanuttamam || 11 ||
aṅkenādāyavaidehīṃlajjamānāṃyaśasvinīm |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvikrāntevadhanuṣmatā || 12 ||
abravītsavimānasthaḥpūjayansarvāvānarān |
sugrīvaṃ ca mahāvīryaṅkākutsthasavibhīṣaṇam || 13 ||
mitrakāryaṅkṛtamidambhavadbhidvānararṣabhāḥ |
anujñātāmayāsarveyatheṣṭampratigacchata || 14 ||
yattukāryaṃvayasyenasnigdhena ca hitena ca |
kṛtaṃsugrīvatatsarvambhavatādharmabhīruṇā || 15 ||
kiṣkindhāmpratiyāhyāvusvasainyenābhisamvṛtaḥ |
svarājyevasalaṅkāyāmmayādattevibhīṣaṇa || 16 ||
na tvāndharṣayituṃśaktāssendrāapidivaukasaḥ |
yodhyāmpratiyāsyāmirājadhānīmpiturmama || 17 ||
abhyanujñātumicchāmisarvānāmantrayāmivaḥ |
vamuktāsturāmeṇaharīndrāharayastathā || 18 ||
ūcuḥprāñjalayassarverākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
ayodhyāṅgantumicchāmaḥsarvannayatunobhavān || 19 ||
mudyuktāvicariṣyāmovanānyupananāni ca |
dṛṣṭavātvāmabhiṣekārdhraṅkausalyāmabhivādya ca || 20 ||
acirādagamiṣyāmaḥsvagṛhānnṛpasattama |
evamuktassadharmātmāvānaraissavibhīṣaṇaiḥ || 21 ||
abravīdvānarānrāmassasugrīvavibhīṣaṇān |
priyayataraṃlabdaṃyadahaṃsasuhṛjjanaḥ || 22 ||
sarvairbhavadbhiḥsahitaḥprītiṃlapsyepurīṅgataḥ |
kṣipraṃ sugrīvavimānaṃvānaraissaha || 23 ||
tvamapyārohasāmātyorākṣasendravibhīṣaṇa |
tataḥ sa puṣpakandivyaṃsugrīvassahavānaraiḥ || 24 ||
ārurohamudāyuktaḥsāmātyaścavibhīṣaṇaḥ |
teṣvārūḍheṣusarveṣukauberamparamāsanam || 25 ||
rāghavaṇābhyanujñātamutpapātavihāyasam |
gatenavimānenahaṃsayuktenabhāsvatā || 26 ||
prahṛṣṭaścapratītaścababhaurāmaḥkuberavat |
tesarvevānararrkṣaścarākṣasāścamahābalāḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.