ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத த்ரயோவிம்ஶத்யதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।
ப்ரதிப்ரயாதேகாகுத்ஸ்தேமஹேந்த்ரஃபாகஶாஸநஃ ।
அப்ரவீத்பரமப்ரீதோராகவம்ப்ராஞ்ஜலிம்ஸ்திதம் ॥ 1 ॥
அமோகந்தர்ஶநம்ராம தவாஸ்மாகந்நரர்ஷப ।
ப்ரீதியுக்தாஃஸ்மதேநத்வம்ப்ரூஹியந்மநஸேப்ஸிதம் ॥ 2 ॥
ஏவமுக்தோமஹேந்த்ரேணப்ரஸந்நேநமஹாத்மநா ।
ஸுப்ரஸந்நமநாஹ்ரு'ஷ்டோவசநம்ப்ராஹராகவஃ ॥ 3 ॥
யதிப்ரீதிஸ்ஸமுத்பந்நாமயிதேவிபுதேஶ்வர ।
வக்ஷ்யாமிகுருமேஸத்யம்வசநம்வததாம்வர ॥ 4 ॥
மமஹேதோஃபராக்ராந்தாயேகதாயமஸாதநம் ।
தேஸர்வேஜீவிதம்ப்ராப்யஸமுததிஷ்டந்துவாநராஃ ॥ 5 ॥
மத்க்ரு'தேவிப்ரயுக்தாயேபுத்ரைர்தாரைஶ்சவாநராஃ ।
தாந்ப்ரீதமநஸஃஸர்வாந்த்ரஷ்டுமிச்சாமிமாநத ॥ 6 ॥
விக்ராந்தாஶ்சாபிஶூராஶ்ச ந ம்ரு'த்யுங்கணயந்தி ச ।
க்ரு'தயத்நாவிபந்நாஶ்சஜீவயைநாந் புரந்தர ॥ 7 ॥
மத்ப்ரியேஷ்வபிரக்தாஶ்ச ந ம்ரு'த்யுங்கணயந்தியே ।
த்வத்ப்ரஸாதாத்ஸமேயுஸ்தேவரமேதமஹம்வ்ரு'ணே ॥ 8 ॥
நீருஜோநிர்வ்ரணாம்ஶ்சைவஸம்பந்நபலபௌருஷாந் ।
கோலாங்கூலாம்ஸ்ததைவர்க்ஷாந்ந்த்ரஷ்டுமிச்சாமிமாநத ॥ 9 ॥
அகாலேசாபிபுஷ்பாணிமூலாநி ச பலாநி ச ।
நத்யஶ்சவிமலாஸ்தத்ரதிஷ்டேயுர்யத்ரவாநராஃ ॥ 10 ॥
ஶ்ருத்வாதுவசநந்தஸ்யராகவஸ்யமஹாத்மநஃ ।
மஹேந்த்ரஃப்ரத்யுவாசேதம்வசநம்ப்ரீதிஸம்யுதம் ॥ 11 ॥
மஹாநயம்வரஸ்தாதயஸ்த்வயோக்தோரகூத்தம ।
வதிர்மயாநோக்தபூர்வம் ச தஸ்மாதேதத்பவிஷ்யதி ॥ 12 ॥
ஸமுத்திஷ்டந்துதேஸர்வேஹதாயேயுதிராக்ஷஸைஃ ।
ரு'க்ஷாஶ்சஸஹகோபுச்சைர்நிக்ரு'த்தாநநபாஹவஃ ॥ 13 ॥
நீருஜோநிர்வ்ரணாஶ்சைவஸம்பந்நபலபௌருஷாஃ ।
ஸமுத்தாஸ்யந்திஹரயஸ்ஸுப்தாநித்ராக்ஷ்யேயதா ॥ 14 ॥
ஸுஹ்ரு'த்பிர்பாந்தவைஶ்சைவஜ்ஞாதிபிஃஸ்வஜநேந ச ।
ஸர்வஏவஸமேஷ்யந்திஸம்யுக்தாஃபரயாமுதா ॥ 15 ॥
அகாலேபுஷ்பஶபலாஃபலவந்தஶ்சபாதபாஃ ।
பவிஷ்யந்திமஹேஷ்வாஸ நத்யஶ்சஸலிலாயுதாஃ ॥ 16 ॥
ஸவ்ரணைஃப்ரதமங்காத்ரைரிதாநீந்நிர்வ்ரணைஸ்ஸமைஃ ।
ததஸ்ஸமுத்திதாஸ்ஸர்வேஸுப்த்வேவஹரியூதபாஃ ॥ 17 ॥
பபூவுர்வாநராஸ்ஸர்வேகிந்ந்வேததிதிவிஸ்மிதாஃ ।
காகுத்ஸ்தம்பரிபூர்ணார்தந்த்ரு'ஷ்டவாஸர்வேஸுரோத்தமாஃ ॥ 18 ॥
அப்ருவந்பரமப்ரீதாஸ்ஸ்துத்வாராமம்ஸலக்ஷ்மணம் ।
கச்சாயோத்யாமிதோராஜந்விஸர்ஜய ச வாநராந் ॥ 19 ॥
மைதிலீம்ஸாந்த்வயஸ்வைநாமநுரக்தாம்யஶஸ்விநீம் ।
ப்ராராதரம்பரதம்பஶ்யத்வச்சோகாத்வ்ரதசாரிணம் ॥ 20 ॥
ஶத்ருக்நம் ச மஹாத்மாநம்மாத்ரூஃஸர்வாஃபரந்தப ।
அபிஷேசயசாத்மாநம்பௌராந்கத்வாப்ரஹர்ஷய ॥ 21 ॥
ஏவமுக்த்வாஸஹஸ்ராக்ஷோராமம்ஸௌமித்ரிணாஸஹ ।
விமாநைஃஸூர்யஸங்காஶைர்யயௌஹ்ரு'ஷ்டஃஸுரைஃஸஹ ॥ 22 ॥
அபிவாத்ய ச காகுத்ஸ்தஃ ஸர்வாம்ஸ்தாம்ஸ்த்ரிதஶோத்தமாந் ।
லக்ஷ்மணேநஸஹப்ராத்ராவாஸமாஜ்ஞாபயத்ததா ॥ 23 ॥
ததஸ்துஸாலக்ஷ்மணராமபாலிதாமஹாசமூர்ஹ்ரு'ஷ்டஜநாயஶஸ்விநீ ।
ஶ்ரியாஜ்வலந்தீவிரராஜஸர்வதோநிஶாப்ரணீதேவஹிஶீதரஶ்மிநா ॥ 24 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே த்ரயோவிம்ஶத்யதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
pratiprayātekākutsthemahendraḥpākaśāsanaḥ |
abravītparamaprītorāghavamprāñjaliṃsthitam || 1 ||
amoghandarśanaṃrāma tavāsmākannararṣabha |
prītiyuktāḥsmatenatvambrūhiyanmanasepsitam || 2 ||
evamuktomahendreṇaprasannenamahātmanā |
suprasannamanāhṛṣṭovacanamprāharāghavaḥ || 3 ||
yadiprītissamutpannāmayitevibudheśvara |
vakṣyāmikurumesatyaṃvacanaṃvadatāṃvara || 4 ||
mamahetoḥparākrāntāyegatāyamasādanam |
tesarvejīvitamprāpyasamutatiṣṭhantuvānarāḥ || 5 ||
matkṛteviprayuktāyeputrairdāraiścavānarāḥ |
tānprītamanasaḥsarvāndraṣṭumicchāmimānada || 6 ||
vikrāntāścāpiśūrāśca na mṛtyuṅgaṇayanti ca |
kṛtayatnāvipannāścajīvayainān purandara || 7 ||
matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṅgaṇayantiye |
tvatprasādātsameyustevarametamahaṃvṛṇe || 8 ||
nīrujonirvraṇāṃścaivasampannabalapauruṣān |
golāṅgūlāṃstathaivarkṣānndraṣṭumicchāmimānada || 9 ||
akālecāpipuṣpāṇimūlāni ca phalāni ca |
nadyaścavimalāstatratiṣṭheyuryatravānarāḥ || 10 ||
śrutvātuvacanantasyarāghavasyamahātmanaḥ |
mahendraḥpratyuvācedaṃvacanamprītisaṃyutam || 11 ||
mahānayaṃvarastātayastvayoktoraghūttama |
vadirmayānoktapūrvaṃ ca tasmādetadbhaviṣyati || 12 ||
samuttiṣṭhantutesarvehatāyeyudhirākṣasaiḥ |
ṛkṣāścasahagopucchairnikṛttānanabāhavaḥ || 13 ||
nīrujonirvraṇāścaivasampannabalapauruṣāḥ |
samutthāsyantiharayassuptānidrākṣyeyathā || 14 ||
suhṛdbhirbāndhavaiścaivajñātibhiḥsvajanena ca |
sarvaevasameṣyantisamyuktāḥparayāmudā || 15 ||
akālepuṣpaśabalāḥphalavantaścapādapāḥ |
bhaviṣyantimaheṣvāsa nadyaścasalilāyutāḥ || 16 ||
savraṇaiḥprathamaṅgātrairidānīnnirvraṇaissamaiḥ |
tatassamutthitāssarvesuptvevahariyūthapāḥ || 17 ||
babhūvurvānarāssarvekinnvetaditivismitāḥ |
kākutsthamparipūrṇārthandṛṣṭavāsarvesurottamāḥ || 18 ||
abruvanparamaprītāsstutvārāmaṃsalakṣmaṇam |
gacchāyodhyāmitorājanvisarjaya ca vānarān || 19 ||
maithilīṃsāntvayasvaināmanuraktāṃyaśasvinīm |
bhrārātarambharatampaśyatvacchokādvratacāriṇam || 20 ||
śatrughnaṃ ca mahātmānammātrūḥsarvāḥparantapa |
abhiṣecayacātmānampaurāngatvāpraharṣaya || 21 ||
evamuktvāsahasrākṣorāmaṃsaumitriṇāsaha |
vimānaiḥsūryasaṅkāśairyayauhṛṣṭaḥsuraiḥsaha || 22 ||
abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvāsamājñāpayattadā || 23 ||
tatastusālakṣmaṇarāmapālitāmahācamūrhṛṣṭajanāyaśasvinī |
śriyājvalantīvirarājasarvatoniśāpraṇītevahiśītaraśminā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
प्रतिप्रयातेकाकुत्स्थेमहेन्द्रःपाकशासनः ।
अब्रवीत्परमप्रीतोराघवम्प्राञ्जलिंस्थितम् ॥ 1 ॥
अमोघन्दर्शनंराम तवास्माकन्नरर्षभ ।
प्रीतियुक्ताःस्मतेनत्वम्ब्रूहियन्मनसेप्सितम् ॥ 2 ॥
एवमुक्तोमहेन्द्रेणप्रसन्नेनमहात्मना ।
सुप्रसन्नमनाहृष्टोवचनम्प्राहराघवः ॥ 3 ॥
यदिप्रीतिस्समुत्पन्नामयितेविबुधेश्वर ।
वक्ष्यामिकुरुमेसत्यंवचनंवदतांवर ॥ 4 ॥
ममहेतोःपराक्रान्तायेगतायमसादनम् ।
तेसर्वेजीवितम्प्राप्यसमुततिष्ठन्तुवानराः ॥ 5 ॥
मत्कृतेविप्रयुक्तायेपुत्रैर्दारैश्चवानराः ।
तान्प्रीतमनसःसर्वान्द्रष्टुमिच्छामिमानद ॥ 6 ॥
विक्रान्ताश्चापिशूराश्च न मृत्युङ्गणयन्ति च ।
कृतयत्नाविपन्नाश्चजीवयैनान् पुरन्दर ॥ 7 ॥
मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युङ्गणयन्तिये ।
त्वत्प्रसादात्समेयुस्तेवरमेतमहंवृणे ॥ 8 ॥
नीरुजोनिर्व्रणांश्चैवसम्पन्नबलपौरुषान् ।
गोलाङ्गूलांस्तथैवर्क्षान्न्द्रष्टुमिच्छामिमानद ॥ 9 ॥
अकालेचापिपुष्पाणिमूलानि च फलानि च ।
नद्यश्चविमलास्तत्रतिष्ठेयुर्यत्रवानराः ॥ 10 ॥
श्रुत्वातुवचनन्तस्यराघवस्यमहात्मनः ।
महेन्द्रःप्रत्युवाचेदंवचनम्प्रीतिसंयुतम् ॥ 11 ॥
महानयंवरस्तातयस्त्वयोक्तोरघूत्तम ।
वदिर्मयानोक्तपूर्वं च तस्मादेतद्भविष्यति ॥ 12 ॥
समुत्तिष्ठन्तुतेसर्वेहतायेयुधिराक्षसैः ।
ऋक्षाश्चसहगोपुच्छैर्निकृत्ताननबाहवः ॥ 13 ॥
नीरुजोनिर्व्रणाश्चैवसम्पन्नबलपौरुषाः ।
समुत्थास्यन्तिहरयस्सुप्तानिद्राक्ष्येयथा ॥ 14 ॥
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैवज्ञातिभिःस्वजनेन च ।
सर्वएवसमेष्यन्तिसम्युक्ताःपरयामुदा ॥ 15 ॥
अकालेपुष्पशबलाःफलवन्तश्चपादपाः ।
भविष्यन्तिमहेष्वास नद्यश्चसलिलायुताः ॥ 16 ॥
सव्रणैःप्रथमङ्गात्रैरिदानीन्निर्व्रणैस्समैः ।
ततस्समुत्थितास्सर्वेसुप्त्वेवहरियूथपाः ॥ 17 ॥
बभूवुर्वानरास्सर्वेकिन्न्वेतदितिविस्मिताः ।
काकुत्स्थम्परिपूर्णार्थन्दृष्टवासर्वेसुरोत्तमाः ॥ 18 ॥
अब्रुवन्परमप्रीतास्स्तुत्वारामंसलक्ष्मणम् ।
गच्छायोध्यामितोराजन्विसर्जय च वानरान् ॥ 19 ॥
मैथिलींसान्त्वयस्वैनामनुरक्तांयशस्विनीम् ।
भ्रारातरम्भरतम्पश्यत्वच्छोकाद्व्रतचारिणम् ॥ 20 ॥
शत्रुघ्नं च महात्मानम्मात्रूःसर्वाःपरन्तप ।
अभिषेचयचात्मानम्पौरान्गत्वाप्रहर्षय ॥ 21 ॥
एवमुक्त्वासहस्राक्षोरामंसौमित्रिणासह ।
विमानैःसूर्यसङ्काशैर्ययौहृष्टःसुरैःसह ॥ 22 ॥
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान् ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्रावासमाज्ञापयत्तदा ॥ 23 ॥
ततस्तुसालक्ष्मणरामपालितामहाचमूर्हृष्टजनायशस्विनी ।
श्रियाज्वलन्तीविरराजसर्वतोनिशाप्रणीतेवहिशीतरश्मिना ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
pratiprayātekākutsthemahendraḥpākaśāsanaḥ |
abravītparamaprītorāghavamprāñjaliṃsthitam || 1 ||
amoghandarśanaṃrāma tavāsmākannararṣabha |
prītiyuktāḥsmatenatvambrūhiyanmanasepsitam || 2 ||
evamuktomahendreṇaprasannenamahātmanā |
suprasannamanāhṛṣṭovacanamprāharāghavaḥ || 3 ||
yadiprītissamutpannāmayitevibudheśvara |
vakṣyāmikurumesatyaṃvacanaṃvadatāṃvara || 4 ||
mamahetoḥparākrāntāyegatāyamasādanam |
tesarvejīvitamprāpyasamutatiṣṭhantuvānarāḥ || 5 ||
matkṛteviprayuktāyeputrairdāraiścavānarāḥ |
tānprītamanasaḥsarvāndraṣṭumicchāmimānada || 6 ||
vikrāntāścāpiśūrāśca na mṛtyuṅgaṇayanti ca |
kṛtayatnāvipannāścajīvayainān purandara || 7 ||
matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṅgaṇayantiye |
tvatprasādātsameyustevarametamahaṃvṛṇe || 8 ||
nīrujonirvraṇāṃścaivasampannabalapauruṣān |
golāṅgūlāṃstathaivarkṣānndraṣṭumicchāmimānada || 9 ||
akālecāpipuṣpāṇimūlāni ca phalāni ca |
nadyaścavimalāstatratiṣṭheyuryatravānarāḥ || 10 ||
śrutvātuvacanantasyarāghavasyamahātmanaḥ |
mahendraḥpratyuvācedaṃvacanamprītisaṃyutam || 11 ||
mahānayaṃvarastātayastvayoktoraghūttama |
vadirmayānoktapūrvaṃ ca tasmādetadbhaviṣyati || 12 ||
samuttiṣṭhantutesarvehatāyeyudhirākṣasaiḥ |
ṛkṣāścasahagopucchairnikṛttānanabāhavaḥ || 13 ||
nīrujonirvraṇāścaivasampannabalapauruṣāḥ |
samutthāsyantiharayassuptānidrākṣyeyathā || 14 ||
suhṛdbhirbāndhavaiścaivajñātibhiḥsvajanena ca |
sarvaevasameṣyantisamyuktāḥparayāmudā || 15 ||
akālepuṣpaśabalāḥphalavantaścapādapāḥ |
bhaviṣyantimaheṣvāsa nadyaścasalilāyutāḥ || 16 ||
savraṇaiḥprathamaṅgātrairidānīnnirvraṇaissamaiḥ |
tatassamutthitāssarvesuptvevahariyūthapāḥ || 17 ||
babhūvurvānarāssarvekinnvetaditivismitāḥ |
kākutsthamparipūrṇārthandṛṣṭavāsarvesurottamāḥ || 18 ||
abruvanparamaprītāsstutvārāmaṃsalakṣmaṇam |
gacchāyodhyāmitorājanvisarjaya ca vānarān || 19 ||
maithilīṃsāntvayasvaināmanuraktāṃyaśasvinīm |
bhrārātarambharatampaśyatvacchokādvratacāriṇam || 20 ||
śatrughnaṃ ca mahātmānammātrūḥsarvāḥparantapa |
abhiṣecayacātmānampaurāngatvāpraharṣaya || 21 ||
evamuktvāsahasrākṣorāmaṃsaumitriṇāsaha |
vimānaiḥsūryasaṅkāśairyayauhṛṣṭaḥsuraiḥsaha || 22 ||
abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvāsamājñāpayattadā || 23 ||
tatastusālakṣmaṇarāmapālitāmahācamūrhṛṣṭajanāyaśasvinī |
śriyājvalantīvirarājasarvatoniśāpraṇītevahiśītaraśminā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.