𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌤𑍍𑌯𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌤𑍇𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑍇𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌃𑌪𑌾𑌕𑌶𑌾𑌸𑌨𑌃 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌪𑌰𑌮𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍋𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌂𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌅𑌮𑍋𑌘𑌨𑍍𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌂𑌰𑌾𑌮 𑌤𑌵𑌾𑌸𑍍𑌮𑌾𑌕𑌨𑍍𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭 ।
𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌃𑌸𑍍𑌮𑌤𑍇𑌨𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿𑌯𑌨𑍍𑌮𑌨𑌸𑍇𑌪𑍍𑌸𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑍇𑌨𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌮𑌨𑌾𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌵𑌚𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 3 ॥
𑌯𑌦𑌿𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮𑌯𑌿𑌤𑍇𑌵𑌿𑌬𑍁𑌧𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰 ।
𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌕𑍁𑌰𑍁𑌮𑍇𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂𑌵𑌚𑌨𑌂𑌵𑌦𑌤𑌾𑌂𑌵𑌰 ॥ 4 ॥
𑌮𑌮𑌹𑍇𑌤𑍋𑌃𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌯𑍇𑌗𑌤𑌾𑌯𑌮𑌸𑌾𑌦𑌨𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌸𑌮𑍁𑌤𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑍁𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌮𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍇𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌯𑍇𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌦𑌾𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌤𑌾𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌮𑌨𑌸𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿𑌮𑌾𑌨𑌦 ॥ 6 ॥
𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌶𑍂𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨 𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌙𑍍𑌗𑌣𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 ।
𑌕𑍃𑌤𑌯𑌤𑍍𑌨𑌾𑌵𑌿𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌶𑍍𑌚𑌜𑍀𑌵𑌯𑍈𑌨𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍁𑌰𑌨𑍍𑌦𑌰 ॥ 7 ॥
𑌮𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑍇𑌷𑍍𑌵𑌭𑌿𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨 𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌙𑍍𑌗𑌣𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌯𑍇 ।
𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌤𑍍𑌸𑌮𑍇𑌯𑍁𑌸𑍍𑌤𑍇𑌵𑌰𑌮𑍇𑌤𑌮𑌹𑌂𑌵𑍃𑌣𑍇 ॥ 8 ॥
𑌨𑍀𑌰𑍁𑌜𑍋𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍍𑌰𑌣𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌬𑌲𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌾𑌨𑍍 ।
𑌗𑍋𑌲𑌾𑌙𑍍𑌗𑍂𑌲𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌥𑍈𑌵𑌰𑍍𑌕𑍍𑌷𑌾𑌨𑍍𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿𑌮𑌾𑌨𑌦 ॥ 9 ॥
𑌅𑌕𑌾𑌲𑍇𑌚𑌾𑌪𑌿𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌾𑌣𑌿𑌮𑍂𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌫𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌨𑌦𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌮𑌲𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌯𑍁𑌰𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ॥ 10 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌵𑌚𑌨𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌃𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂𑌵𑌚𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌸𑌂𑌯𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌨𑌯𑌂𑌵𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑍋𑌕𑍍𑌤𑍋𑌰𑌘𑍂𑌤𑍍𑌤𑌮 ।
𑌵𑌦𑌿𑌰𑍍𑌮𑌯𑌾𑌨𑍋𑌕𑍍𑌤𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌚 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍇𑌤𑌦𑍍𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 12 ॥
𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑍁𑌤𑍇𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌹𑌤𑌾𑌯𑍇𑌯𑍁𑌧𑌿𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌃 ।
𑌋𑌕𑍍𑌷𑌾𑌶𑍍𑌚𑌸𑌹𑌗𑍋𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌕𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑌨𑌬𑌾𑌹𑌵𑌃 ॥ 13 ॥
𑌨𑍀𑌰𑍁𑌜𑍋𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍍𑌰𑌣𑌾𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌬𑌲𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌾𑌃 ।
𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌹𑌰𑌯𑌸𑍍𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍇𑌯𑌥𑌾 ॥ 14 ॥
𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑍍𑌭𑌿𑌰𑍍𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑍈𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌿𑌭𑌿𑌃𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌏𑌵𑌸𑌮𑍇𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌸𑌮𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌃𑌪𑌰𑌯𑌾𑌮𑍁𑌦𑌾 ॥ 15 ॥
𑌅𑌕𑌾𑌲𑍇𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌶𑌬𑌲𑌾𑌃𑌫𑌲𑌵𑌨𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌃 ।
𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌮𑌹𑍇𑌷𑍍𑌵𑌾𑌸 𑌨𑌦𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚𑌸𑌲𑌿𑌲𑌾𑌯𑍁𑌤𑌾𑌃 ॥ 16 ॥
𑌸𑌵𑍍𑌰𑌣𑍈𑌃𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌙𑍍𑌗𑌾𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑌿𑌦𑌾𑌨𑍀𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍍𑌰𑌣𑍈𑌸𑍍𑌸𑌮𑍈𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌵𑌹𑌰𑌿𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌃 ॥ 17 ॥
𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌕𑌿𑌨𑍍𑌨𑍍𑌵𑍇𑌤𑌦𑌿𑌤𑌿𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌸𑍁𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ॥ 18 ॥
𑌅𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍𑌪𑌰𑌮𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌾𑌮𑌂𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑍍 ।
𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌤𑍋𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌵𑌿𑌸𑌰𑍍𑌜𑌯 𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ॥ 19 ॥
𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌂𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌸𑍍𑌵𑍈𑌨𑌾𑌮𑌨𑍁𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌂𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌰𑌾𑌤𑌰𑌮𑍍𑌭𑌰𑌤𑌮𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑍍𑌵𑌚𑍍𑌛𑍋𑌕𑌾𑌦𑍍𑌵𑍍𑌰𑌤𑌚𑌾𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍂𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌃𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌯𑌚𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌪𑍗𑌰𑌾𑌨𑍍𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯 ॥ 21 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋𑌰𑌾𑌮𑌂𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌾𑌸𑌹 ।
𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑍈𑌃𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑍈𑌰𑍍𑌯𑌯𑍗𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃𑌸𑍁𑌰𑍈𑌃𑌸𑌹 ॥ 22 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌚 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌶𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨𑌸𑌹𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌵𑌾𑌸𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑌯𑌤𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 23 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌸𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌰𑌾𑌮𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌚𑌮𑍂𑌰𑍍𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌜𑌨𑌾𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀 ।
𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑍀𑌵𑌿𑌰𑌰𑌾𑌜𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋𑌨𑌿𑌶𑌾𑌪𑍍𑌰𑌣𑍀𑌤𑍇𑌵𑌹𑌿𑌶𑍀𑌤𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿𑌨𑌾 ॥ 24 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌤𑍍𑌯𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
pratiprayātekākutsthemahendraḥpākaśāsanaḥ |
abravītparamaprītorāghavamprāñjaliṃsthitam || 1 ||
amoghandarśanaṃrāma tavāsmākannararṣabha |
prītiyuktāḥsmatenatvambrūhiyanmanasepsitam || 2 ||
evamuktomahendreṇaprasannenamahātmanā |
suprasannamanāhṛṣṭovacanamprāharāghavaḥ || 3 ||
yadiprītissamutpannāmayitevibudheśvara |
vakṣyāmikurumesatyaṃvacanaṃvadatāṃvara || 4 ||
mamahetoḥparākrāntāyegatāyamasādanam |
tesarvejīvitamprāpyasamutatiṣṭhantuvānarāḥ || 5 ||
matkṛteviprayuktāyeputrairdāraiścavānarāḥ |
tānprītamanasaḥsarvāndraṣṭumicchāmimānada || 6 ||
vikrāntāścāpiśūrāśca na mṛtyuṅgaṇayanti ca |
kṛtayatnāvipannāścajīvayainān purandara || 7 ||
matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṅgaṇayantiye |
tvatprasādātsameyustevarametamahaṃvṛṇe || 8 ||
nīrujonirvraṇāṃścaivasampannabalapauruṣān |
golāṅgūlāṃstathaivarkṣānndraṣṭumicchāmimānada || 9 ||
akālecāpipuṣpāṇimūlāni ca phalāni ca |
nadyaścavimalāstatratiṣṭheyuryatravānarāḥ || 10 ||
śrutvātuvacanantasyarāghavasyamahātmanaḥ |
mahendraḥpratyuvācedaṃvacanamprītisaṃyutam || 11 ||
mahānayaṃvarastātayastvayoktoraghūttama |
vadirmayānoktapūrvaṃ ca tasmādetadbhaviṣyati || 12 ||
samuttiṣṭhantutesarvehatāyeyudhirākṣasaiḥ |
ṛkṣāścasahagopucchairnikṛttānanabāhavaḥ || 13 ||
nīrujonirvraṇāścaivasampannabalapauruṣāḥ |
samutthāsyantiharayassuptānidrākṣyeyathā || 14 ||
suhṛdbhirbāndhavaiścaivajñātibhiḥsvajanena ca |
sarvaevasameṣyantisamyuktāḥparayāmudā || 15 ||
akālepuṣpaśabalāḥphalavantaścapādapāḥ |
bhaviṣyantimaheṣvāsa nadyaścasalilāyutāḥ || 16 ||
savraṇaiḥprathamaṅgātrairidānīnnirvraṇaissamaiḥ |
tatassamutthitāssarvesuptvevahariyūthapāḥ || 17 ||
babhūvurvānarāssarvekinnvetaditivismitāḥ |
kākutsthamparipūrṇārthandṛṣṭavāsarvesurottamāḥ || 18 ||
abruvanparamaprītāsstutvārāmaṃsalakṣmaṇam |
gacchāyodhyāmitorājanvisarjaya ca vānarān || 19 ||
maithilīṃsāntvayasvaināmanuraktāṃyaśasvinīm |
bhrārātarambharatampaśyatvacchokādvratacāriṇam || 20 ||
śatrughnaṃ ca mahātmānammātrūḥsarvāḥparantapa |
abhiṣecayacātmānampaurāngatvāpraharṣaya || 21 ||
evamuktvāsahasrākṣorāmaṃsaumitriṇāsaha |
vimānaiḥsūryasaṅkāśairyayauhṛṣṭaḥsuraiḥsaha || 22 ||
abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvāsamājñāpayattadā || 23 ||
tatastusālakṣmaṇarāmapālitāmahācamūrhṛṣṭajanāyaśasvinī |
śriyājvalantīvirarājasarvatoniśāpraṇītevahiśītaraśminā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
प्रतिप्रयातेकाकुत्स्थेमहेन्द्रःपाकशासनः ।
अब्रवीत्परमप्रीतोराघवम्प्राञ्जलिंस्थितम् ॥ 1 ॥
अमोघन्दर्शनंराम तवास्माकन्नरर्षभ ।
प्रीतियुक्ताःस्मतेनत्वम्ब्रूहियन्मनसेप्सितम् ॥ 2 ॥
एवमुक्तोमहेन्द्रेणप्रसन्नेनमहात्मना ।
सुप्रसन्नमनाहृष्टोवचनम्प्राहराघवः ॥ 3 ॥
यदिप्रीतिस्समुत्पन्नामयितेविबुधेश्वर ।
वक्ष्यामिकुरुमेसत्यंवचनंवदतांवर ॥ 4 ॥
ममहेतोःपराक्रान्तायेगतायमसादनम् ।
तेसर्वेजीवितम्प्राप्यसमुततिष्ठन्तुवानराः ॥ 5 ॥
मत्कृतेविप्रयुक्तायेपुत्रैर्दारैश्चवानराः ।
तान्प्रीतमनसःसर्वान्द्रष्टुमिच्छामिमानद ॥ 6 ॥
विक्रान्ताश्चापिशूराश्च न मृत्युङ्गणयन्ति च ।
कृतयत्नाविपन्नाश्चजीवयैनान् पुरन्दर ॥ 7 ॥
मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युङ्गणयन्तिये ।
त्वत्प्रसादात्समेयुस्तेवरमेतमहंवृणे ॥ 8 ॥
नीरुजोनिर्व्रणांश्चैवसम्पन्नबलपौरुषान् ।
गोलाङ्गूलांस्तथैवर्क्षान्न्द्रष्टुमिच्छामिमानद ॥ 9 ॥
अकालेचापिपुष्पाणिमूलानि च फलानि च ।
नद्यश्चविमलास्तत्रतिष्ठेयुर्यत्रवानराः ॥ 10 ॥
श्रुत्वातुवचनन्तस्यराघवस्यमहात्मनः ।
महेन्द्रःप्रत्युवाचेदंवचनम्प्रीतिसंयुतम् ॥ 11 ॥
महानयंवरस्तातयस्त्वयोक्तोरघूत्तम ।
वदिर्मयानोक्तपूर्वं च तस्मादेतद्भविष्यति ॥ 12 ॥
समुत्तिष्ठन्तुतेसर्वेहतायेयुधिराक्षसैः ।
ऋक्षाश्चसहगोपुच्छैर्निकृत्ताननबाहवः ॥ 13 ॥
नीरुजोनिर्व्रणाश्चैवसम्पन्नबलपौरुषाः ।
समुत्थास्यन्तिहरयस्सुप्तानिद्राक्ष्येयथा ॥ 14 ॥
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैवज्ञातिभिःस्वजनेन च ।
सर्वएवसमेष्यन्तिसम्युक्ताःपरयामुदा ॥ 15 ॥
अकालेपुष्पशबलाःफलवन्तश्चपादपाः ।
भविष्यन्तिमहेष्वास नद्यश्चसलिलायुताः ॥ 16 ॥
सव्रणैःप्रथमङ्गात्रैरिदानीन्निर्व्रणैस्समैः ।
ततस्समुत्थितास्सर्वेसुप्त्वेवहरियूथपाः ॥ 17 ॥
बभूवुर्वानरास्सर्वेकिन्न्वेतदितिविस्मिताः ।
काकुत्स्थम्परिपूर्णार्थन्दृष्टवासर्वेसुरोत्तमाः ॥ 18 ॥
अब्रुवन्परमप्रीतास्स्तुत्वारामंसलक्ष्मणम् ।
गच्छायोध्यामितोराजन्विसर्जय च वानरान् ॥ 19 ॥
मैथिलींसान्त्वयस्वैनामनुरक्तांयशस्विनीम् ।
भ्रारातरम्भरतम्पश्यत्वच्छोकाद्व्रतचारिणम् ॥ 20 ॥
शत्रुघ्नं च महात्मानम्मात्रूःसर्वाःपरन्तप ।
अभिषेचयचात्मानम्पौरान्गत्वाप्रहर्षय ॥ 21 ॥
एवमुक्त्वासहस्राक्षोरामंसौमित्रिणासह ।
विमानैःसूर्यसङ्काशैर्ययौहृष्टःसुरैःसह ॥ 22 ॥
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान् ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्रावासमाज्ञापयत्तदा ॥ 23 ॥
ततस्तुसालक्ष्मणरामपालितामहाचमूर्हृष्टजनायशस्विनी ।
श्रियाज्वलन्तीविरराजसर्वतोनिशाप्रणीतेवहिशीतरश्मिना ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
pratiprayātekākutsthemahendraḥpākaśāsanaḥ |
abravītparamaprītorāghavamprāñjaliṃsthitam || 1 ||
amoghandarśanaṃrāma tavāsmākannararṣabha |
prītiyuktāḥsmatenatvambrūhiyanmanasepsitam || 2 ||
evamuktomahendreṇaprasannenamahātmanā |
suprasannamanāhṛṣṭovacanamprāharāghavaḥ || 3 ||
yadiprītissamutpannāmayitevibudheśvara |
vakṣyāmikurumesatyaṃvacanaṃvadatāṃvara || 4 ||
mamahetoḥparākrāntāyegatāyamasādanam |
tesarvejīvitamprāpyasamutatiṣṭhantuvānarāḥ || 5 ||
matkṛteviprayuktāyeputrairdāraiścavānarāḥ |
tānprītamanasaḥsarvāndraṣṭumicchāmimānada || 6 ||
vikrāntāścāpiśūrāśca na mṛtyuṅgaṇayanti ca |
kṛtayatnāvipannāścajīvayainān purandara || 7 ||
matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṅgaṇayantiye |
tvatprasādātsameyustevarametamahaṃvṛṇe || 8 ||
nīrujonirvraṇāṃścaivasampannabalapauruṣān |
golāṅgūlāṃstathaivarkṣānndraṣṭumicchāmimānada || 9 ||
akālecāpipuṣpāṇimūlāni ca phalāni ca |
nadyaścavimalāstatratiṣṭheyuryatravānarāḥ || 10 ||
śrutvātuvacanantasyarāghavasyamahātmanaḥ |
mahendraḥpratyuvācedaṃvacanamprītisaṃyutam || 11 ||
mahānayaṃvarastātayastvayoktoraghūttama |
vadirmayānoktapūrvaṃ ca tasmādetadbhaviṣyati || 12 ||
samuttiṣṭhantutesarvehatāyeyudhirākṣasaiḥ |
ṛkṣāścasahagopucchairnikṛttānanabāhavaḥ || 13 ||
nīrujonirvraṇāścaivasampannabalapauruṣāḥ |
samutthāsyantiharayassuptānidrākṣyeyathā || 14 ||
suhṛdbhirbāndhavaiścaivajñātibhiḥsvajanena ca |
sarvaevasameṣyantisamyuktāḥparayāmudā || 15 ||
akālepuṣpaśabalāḥphalavantaścapādapāḥ |
bhaviṣyantimaheṣvāsa nadyaścasalilāyutāḥ || 16 ||
savraṇaiḥprathamaṅgātrairidānīnnirvraṇaissamaiḥ |
tatassamutthitāssarvesuptvevahariyūthapāḥ || 17 ||
babhūvurvānarāssarvekinnvetaditivismitāḥ |
kākutsthamparipūrṇārthandṛṣṭavāsarvesurottamāḥ || 18 ||
abruvanparamaprītāsstutvārāmaṃsalakṣmaṇam |
gacchāyodhyāmitorājanvisarjaya ca vānarān || 19 ||
maithilīṃsāntvayasvaināmanuraktāṃyaśasvinīm |
bhrārātarambharatampaśyatvacchokādvratacāriṇam || 20 ||
śatrughnaṃ ca mahātmānammātrūḥsarvāḥparantapa |
abhiṣecayacātmānampaurāngatvāpraharṣaya || 21 ||
evamuktvāsahasrākṣorāmaṃsaumitriṇāsaha |
vimānaiḥsūryasaṅkāśairyayauhṛṣṭaḥsuraiḥsaha || 22 ||
abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |
lakṣmaṇenasahabhrātrāvāsamājñāpayattadā || 23 ||
tatastusālakṣmaṇarāmapālitāmahācamūrhṛṣṭajanāyaśasvinī |
śriyājvalantīvirarājasarvatoniśāpraṇītevahiśītaraśminā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayoviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.