ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத அஷ்டநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ।
ஹந்யமாநேபலேதூர்ணமந்யோந்யந்தேமஹாம்ரு'தே ।
ஸரஸீவமஹாகர்மேஸோபக்ஷீணேபபூவதுஃ ॥ 1 ॥
ஸ்வபலஸ்யவிகாதேநவிரூபாக்ஷ்வதேந ச ।
பபூவத்விகுணங்க்ருத்தோராவணோராக்ஷஸாதிபஃ ॥ 2 ॥
ப்ரக்ஷீணந்துபலந்த்ரு'ஷ்டவாவத்யமாநம்வலீமுகைஃ ।
பபூவாஸ்யவ்யதாயுத்தேப்ரேக்ஷ்யதைவவிபர்யயம் ॥ 3 ॥
உவாச ச ஸமீபஸ்தம்மஹோதரமரிந்தமம் ।
அஸ்மிந்காலேமஹாபாஹோஜயாஶாத்வயிமேஸ்திதா ॥ 4 ॥
ஜஹிஶத்ருசமூம்வீரதர்ஶயாத்யபராக்ரமம் ।
பர்த்ரு'பிண்டஸ்யகாலோऽऽயந்நிர்தேஷ்டும்ஸாதுயுத்யதாம் ॥ 5 ॥
வேகந் சக்ரே மஹாபாஹுஃ ஸமுத்ர இவ பர்வணி ।
ஆயஸம் பரிகந் க்ரு'ஹ்ய ஸூர்யரஶ்மிஸமப்ரபம் ॥ 6 ॥
ததஸ்ஸகதநஞ்சக்ரேவாநராணாம்மஹாபலஃ ।
பர்த்ரு'வாக்யேநதேஜஸ்வீஸ்வேநவீர்யேணசோதிதஃ ॥ 7 ॥
வாநராஶ்சமஹாஸத்த்வாஃப்ரக்ரு'ஹ்வஃவிபுலாஶஶிலாஃ ।
ப்ரவிஶ்யாரிபலம்பீமஞ்ஜக்நுஸ்தேரஜநீசராந் ॥ 8 ॥
மஹோதரஸ்துஸங்க்ரு'த்தஶ்ஶரைஃகாஞ்சநபூஷணைஃ ।
சிச்சேதபாணிபாதோருந்வாநராணாம்மஹாஹவே ॥ 9 ॥
ததஸ்தேவாநராஸ்ஸர்வேராக்ஷஸைரர்திதாப்ரு'ஶம் ।
திஶோதஶத்ருதாஃகேசித்கேசித்ஸுக்ரீவமாஶ்ரிதாஃ ॥ 10 ॥
ப்ரபக்நாம்ஸமரேத்ரு'ஷ்டவாவாநராணாம்மஹாசமூம் ।
அபிதுத்ராவஸுக்ரீவோமஹோதரமநந்தரம் ॥ 11 ॥
ப்ரக்ரு'ஹ்யவிபுலாங்கோராம்மஹீதரஸமாம்ஶிலாம் ।
சிக்ஷேப ஸ மஹாதேஜாஸ்தத்வதாயஹரீஶ்வரஃ ॥ 12 ॥
தாமாபததநீம்ஸஹஸாஶிலாந்த்ரு'ஷ்டவாமஹோதரஃ ।
அஸம்ப்ராந்தஸ்ததோபாணைர்நிர்பிபேததுராஸதாம் ॥ 13 ॥
ரக்ஷஸாதேநபாணௌகைர்நிக்ரு'த்தாஸாஸஹஸ்ரதா ।
நிபபாதஶிலாபூமௌக்ரு'த்ரசக்ரமிவாகுலம் ॥ 14 ॥
தாந்துபிந்நாம்ஶிலாந்த்ரு'ஷ்டவாஸுக்ரீவஃக்ரோதமூர்சிதஃ ।
ஸாலமுத்பாட்யசிக்ஷேபராக்ஷஸேரணமூர்தநி ॥ 15 ॥
ஶரைஶ்சவிததாரைநம்ஶூரஃபரபுரஞ்ஜயஃ ।
ஸ ததர்ஶததஃக்ருத்தஃபரிகம்பதிதம்புவி ॥ 16 ॥
ஆவித்யது ஸ தந்தீப்தம்பரிகந்தஸ்யதர்ஶயந் ।
பரிகாக்ரேணவேகேநஜகாநாஸ்யஹயோத்தமாந் ॥ 17 ॥
தஸ்மாத்ததஹயாவதீரஃஸோऽऽவப்லுத்யமஹாரதாத் ।
கதாஞ்ஜக்ராஹஸங்க்ருத்தோராக்ஷஸோऽऽதமஹோதரஃ ॥ 18 ॥
கதாபரிகஹஸ்தௌதௌயுதிவீரௌஸமீயதுஃ ।
நர்தந்தௌகோவ்ரு'ஷப்ரக்யௌகநாவிவஸவித்யுதௌ ॥ 19 ॥
ததஃக்ருத்தோகதாந்தஸ்யைசிக்ஷேபரஜநீசரஃ ।
ஜ்வலதநீம்பாஸ்கராபாஸாம்ஸுக்ரீவாயமஹோதரஃ ॥ 20 ॥
கதாந்தாம்ஸுமஹாகோராமாபததநீம்மஹாபலஃ ।
ஸுக்ரீவோரோஷதாம்ராக்ஷஸ்ஸமுத்யம்யமஹாஹவே ॥ 21 ॥
ஆஜகாநகதாந்தஸ்யபரிகேணஹரீஶ்வர ।
பபாத ஸ கதோத்பிந்நஃபரிகஸ்தஸ்யபூதலே ॥ 22 ॥
ததோஜக்ராஹதேஜஸ்வீஸுக்ரீவோவஸுதாதலாத் ।
ஆயஸம்முஸலங்கோரம்ஸர்வதோஹேமபூஷிதம் ॥ 23 ॥
ஸ தமுத்யம்யசிக்ஷேபஸோऽऽப்யந்யாம்வ்யாக்ஷிபத்கதாம் ।
பிந்நாவந்யோந்யமாஸாத்யபேததுத்தரணீதலே ॥ 24 ॥
ததோக்நப்ரஹரணௌமுஷ்டிப்யாந்தௌஸமீயதுஃ ।
தேஜோபலஸமாவிஷ்டௌதீப்தாவிவஹுதாஶநௌ ॥ 25 ॥
ஜக்நதுஸ்தௌததாந்யோந்யம்வேததுஶ்சபுநஃபுநஃ ।
தலைஶ்சாந்யோந்யமஹத்யபேததுஶ்சமஹீதலே ॥ 26 ॥
உத்பேததுஸ்ததஸ்தூர்ணஞ்ஜக்நதுஶ்சபரஸ்பரம் ।
புஜைஶ்சிக்ஷிபதுர்வீராவந்யோந்யமபராஜிதௌ ॥ 27 ॥
ஜக்மதுஸ்தௌஶ்ரமம்வீரௌபாஹுயுதேபரந்தபௌ ।
அஜஹாரததாகடகமதூரபரிவர்திநம் ॥ 28 ॥
ராக்ஷஸஶ்சர்மணாஸார்தம்மஹாவேகோமஹோதரஃ ।
தைவ ச மஹாகடகஞ்சர்மணாபதிதம்ஸஹ ॥ 29 ॥
ஜக்ராஹவாநரஶ்ரேஷ்டஸ்ஸுக்ரீவோவேகவத்தரஃ ।
தௌதுரோஷபரீதாங்கௌநர்தந்தாவப்யதாவதாம் ॥ 30 ॥
உத்யதாஸீரணேஹ்ரு'ஷ்டாவுபௌஶஸ்த்ரவிஶாரதௌ ।
தக்ஷிணம்மண்டலஞ்சோபௌஸுதூர்ணம்ஸம்பரீயதுஃ ॥ 31 ॥
அந்யோந்யமபிஸங்க்ரு'த்தௌ ஜயே ப்ரணிஹிதாவுபௌ ।
துஶூரோமஹாவேகோவீர்யஶ்லாகீமஹோதரஃ ॥ 32 ॥
மஹாசர்மணிதங்கடகம்பாதயாமாஸதுர்மதிஃ ।
லக்நமுத்கர்ஷதஃகடகங்கடகேநகபிகுஞ்ஜரஃ ॥ 33 ॥
ஜஹாரஸஶிரஸ்த்ராணங்குண்டலோபஹிதம்ஶிரஃ ।
நிக்ரு'த்தஶிரஸஸ்தஸ்யபதிதஸ்யமஹீதலே ॥ 34 ॥
தத்பலம்ராக்ஷஸேந்த்ரஸ்யத்ரு'ஷ்டவாதத்ர ந திஷ்டதே ।
ஹத்வாந்தம்வாநரைஸ்ஸார்தந்நநாதமுதிதோஹரிஃ ॥ 35 ॥
சுக்ரோத ச தஶக்ரீவோபபௌஹ்ரு'ஷ்டஶ்சராகவஃ ।
விஷண்ணவதநாஸ்ஸர்வேராக்ஷஸாதீநசேதஸஃ ॥ 36 ॥
வித்ரவந்திததஸ்ஸர்வேபயவித்ரஸ்தசேதஸஃ ।
மஹோதரந்தந்ந்வீபாத்யபூமௌமஹாகிரேஃகீர்ணமிவைகதேஶம் ।
ஸூர்யாத்மஜஸ்தத்ரரராஜலக்ஷ்ம்யஸூர்யஸ்ஸ்வதேஜோபிரிவாப்ரத்ரு'ஷ்யஃ ॥ 37 ॥
அதவிஜயமவாப்யவாநரேந்த்ரஸ்ஸமரமுகேஸுரஸித்தயக்ஷஸங்கை ।
அந்விதலகதைஶ்சபூதஸங்கைர்ஹர்ஷருஷஸமாகுலிதைஸ்துதோமஹாத்மா ॥ 38 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே அஷ்டநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭanavatitamassargaḥ |
hanyamānebaletūrṇamanyonyantemahāmṛthe |
sarasīvamahāgharmesopakṣīṇebabhūvatuḥ || 1 ||
svabalasyavighātenavirūpākṣvadhena ca |
babhūvadviguṇaṅkruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||
prakṣīṇantubalandṛṣṭavāvadhyamānaṃvalīmukhaiḥ |
babhūvāsyavyathāyuddheprekṣyadaivaviparyayam || 3 ||
uvāca ca samīpasthammahodaramarindamam |
asminkālemahābāhojayāśātvayimesthitā || 4 ||
jahiśatrucamūṃvīradarśayādyaparākramam |
bhartṛpiṇḍasyakālo''yannirdeṣṭuṃsādhuyudhyatām || 5 ||
vegan cakre mahābāhuḥ samudra iva parvaṇi |
āyasaṃ parighan gṛhya sūryaraśmisamaprabham || 6 ||
tatassakadanañcakrevānarāṇāmmahābalaḥ |
bhartṛvākyenatejasvīsvenavīryeṇacoditaḥ || 7 ||
vānarāścamahāsattvāḥpragṛhvaḥvipulāśaśilāḥ |
praviśyāribalambhīmañjaghnusterajanīcarān || 8 ||
mahodarastusaṅkṛddhaśśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ |
cicchedapāṇipādorunvānarāṇāmmahāhave || 9 ||
tatastevānarāssarverākṣasairarditābhṛśam |
diśodaśadrutāḥkecitkecitsugrīvamāśritāḥ || 10 ||
prabhagnāṃsamaredṛṣṭavāvānarāṇāmmahācamūm |
abhidudrāvasugrīvomahodaramanantaram || 11 ||
pragṛhyavipulāṅghorāmmahīdharasamāṃśilām |
cikṣepa sa mahātejāstadvadhāyaharīśvaraḥ || 12 ||
tāmāpatatanīṃsahasāśilāndṛṣṭavāmahodaraḥ |
asambhrāntastatobāṇairnirbibhedadurāsadām || 13 ||
rakṣasātenabāṇaughairnikṛttāsāsahasradhā |
nipapātaśilābhūmaugṛdhracakramivākulam || 14 ||
tāntubhinnāṃśilāndṛṣṭavāsugrīvaḥkrodhamūrchitaḥ |
sālamutpāṭyacikṣeparākṣaseraṇamūrthani || 15 ||
śaraiścavidadārainaṃśūraḥparapurañjayaḥ |
sa dadarśatataḥkruddhaḥparighampatitambhuvi || 16 ||
āvidhyatu sa tandīptamparighantasyadarśayan |
parighāgreṇavegenajaghānāsyahayottamān || 17 ||
tasmāddhatahayāvadīraḥso''vaplutyamahārathāt |
gadāñjagrāhasaṅkruddhorākṣaso''thamahodaraḥ || 18 ||
gadāparighahastautauyudhivīrausamīyatuḥ |
nardantaugovṛṣaprakhyaughanāvivasavidyutau || 19 ||
tataḥkruddhogadāntasyaicikṣeparajanīcaraḥ |
jvalatanīmbhāskarābhāsāṃsugrīvāyamahodaraḥ || 20 ||
gadāntāṃsumahāghorāmāpatatanīmmahābalaḥ |
sugrīvoroṣatāmrākṣassamudyamyamahāhave || 21 ||
ājaghānagadāntasyaparigheṇaharīśvara |
papāta sa gadodbhinnaḥparighastasyabhūtale || 22 ||
tatojagrāhatejasvīsugrīvovasudhātalāt |
āyasammusalaṅghoraṃsarvatohemabhūṣitam || 23 ||
sa tamudyamyacikṣepaso''pyanyāṃvyākṣipadgadām |
bhinnāvanyonyamāsādyapetatuddaraṇītale || 24 ||
tatognapraharaṇaumuṣṭibhyāntausamīyatuḥ |
tejobalasamāviṣṭaudīptāvivahutāśanau || 25 ||
jaghnatustautadānyonyaṃvedatuścapunaḥpunaḥ |
talaiścānyonyamahatyapetatuścamahītale || 26 ||
utpetatustatastūrṇañjaghnatuścaparasparam |
bhujaiścikṣipaturvīrāvanyonyamaparājitau || 27 ||
jagmatustauśramaṃvīraubāhuyudheparantapau |
ajahāratadākhaḍagamadūraparivartinam || 28 ||
rākṣasaścarmaṇāsārdhammahāvegomahodaraḥ |
thaiva ca mahākhaḍagañcarmaṇāpatitaṃsaha || 29 ||
jagrāhavānaraśreṣṭhassugrīvovegavattaraḥ |
tauturoṣaparītāṅgaunardantāvabhyadhāvatām || 30 ||
udyatāsīraṇehṛṣṭāvubhauśastraviśāradau |
dakṣiṇammaṇḍalañcobhausutūrṇaṃsamparīyatuḥ || 31 ||
anyonyamabhisaṅkṛddhau jaye praṇihitāvubhau |
tuśūromahāvegovīryaślāghīmahodaraḥ || 32 ||
mahācarmaṇitaṅkhaḍagampātayāmāsadurmatiḥ |
lagnamutkarṣataḥkhaḍagaṅkhaḍagenakapikuñjaraḥ || 33 ||
jahārasaśirastrāṇaṅkuṇḍalopahitaṃśiraḥ |
nikṛttaśirasastasyapatitasyamahītale || 34 ||
tadbalaṃrākṣasendrasyadṛṣṭavātatra na tiṣṭate |
hatvāntaṃvānaraissārdhannanādamuditohariḥ || 35 ||
cukrodha ca daśagrīvobabhauhṛṣṭaścarāghavaḥ |
viṣaṇṇavadanāssarverākṣasādīnacetasaḥ || 36 ||
vidravantitatassarvebhayavitrastacetasaḥ |
mahodarantannvīpātyabhūmaumahāgireḥkīrṇamivaikadeśam |
sūryātmajastatrararājalakṣmyasūryassvatejobhirivāpradhṛṣyaḥ || 37 ||
athavijayamavāpyavānarendrassamaramukhesurasiddhayakṣasaṅghai |
anvitalagataiścabhūtasaṅghairharṣaruṣasamākulitaistutomahātmā || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टनवतितमस्सर्गः ।
हन्यमानेबलेतूर्णमन्योन्यन्तेमहामृथे ।
सरसीवमहाघर्मेसोपक्षीणेबभूवतुः ॥ 1 ॥
स्वबलस्यविघातेनविरूपाक्ष्वधेन च ।
बभूवद्विगुणङ्क्रुद्धोरावणोराक्षसाधिपः ॥ 2 ॥
प्रक्षीणन्तुबलन्दृष्टवावध्यमानंवलीमुखैः ।
बभूवास्यव्यथायुद्धेप्रेक्ष्यदैवविपर्ययम् ॥ 3 ॥
उवाच च समीपस्थम्महोदरमरिन्दमम् ।
अस्मिन्कालेमहाबाहोजयाशात्वयिमेस्थिता ॥ 4 ॥
जहिशत्रुचमूंवीरदर्शयाद्यपराक्रमम् ।
भर्तृपिण्डस्यकालोऽऽयन्निर्देष्टुंसाधुयुध्यताम् ॥ 5 ॥
वेगन् चक्रे महाबाहुः समुद्र इव पर्वणि ।
आयसं परिघन् गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम् ॥ 6 ॥
ततस्सकदनञ्चक्रेवानराणाम्महाबलः ।
भर्तृवाक्येनतेजस्वीस्वेनवीर्येणचोदितः ॥ 7 ॥
वानराश्चमहासत्त्वाःप्रगृह्वःविपुलाशशिलाः ।
प्रविश्यारिबलम्भीमञ्जघ्नुस्तेरजनीचरान् ॥ 8 ॥
महोदरस्तुसङ्कृद्धश्शरैःकाञ्चनभूषणैः ।
चिच्छेदपाणिपादोरुन्वानराणाम्महाहवे ॥ 9 ॥
ततस्तेवानरास्सर्वेराक्षसैरर्दिताभृशम् ।
दिशोदशद्रुताःकेचित्केचित्सुग्रीवमाश्रिताः ॥ 10 ॥
प्रभग्नांसमरेदृष्टवावानराणाम्महाचमूम् ।
अभिदुद्रावसुग्रीवोमहोदरमनन्तरम् ॥ 11 ॥
प्रगृह्यविपुलाङ्घोराम्महीधरसमांशिलाम् ।
चिक्षेप स महातेजास्तद्वधायहरीश्वरः ॥ 12 ॥
तामापततनींसहसाशिलान्दृष्टवामहोदरः ।
असम्भ्रान्तस्ततोबाणैर्निर्बिभेददुरासदाम् ॥ 13 ॥
रक्षसातेनबाणौघैर्निकृत्तासासहस्रधा ।
निपपातशिलाभूमौगृध्रचक्रमिवाकुलम् ॥ 14 ॥
तान्तुभिन्नांशिलान्दृष्टवासुग्रीवःक्रोधमूर्छितः ।
सालमुत्पाट्यचिक्षेपराक्षसेरणमूर्थनि ॥ 15 ॥
शरैश्चविददारैनंशूरःपरपुरञ्जयः ।
स ददर्शततःक्रुद्धःपरिघम्पतितम्भुवि ॥ 16 ॥
आविध्यतु स तन्दीप्तम्परिघन्तस्यदर्शयन् ।
परिघाग्रेणवेगेनजघानास्यहयोत्तमान् ॥ 17 ॥
तस्माद्धतहयावदीरःसोऽऽवप्लुत्यमहारथात् ।
गदाञ्जग्राहसङ्क्रुद्धोराक्षसोऽऽथमहोदरः ॥ 18 ॥
गदापरिघहस्तौतौयुधिवीरौसमीयतुः ।
नर्दन्तौगोवृषप्रख्यौघनाविवसविद्युतौ ॥ 19 ॥
ततःक्रुद्धोगदान्तस्यैचिक्षेपरजनीचरः ।
ज्वलतनीम्भास्कराभासांसुग्रीवायमहोदरः ॥ 20 ॥
गदान्तांसुमहाघोरामापततनीम्महाबलः ।
सुग्रीवोरोषताम्राक्षस्समुद्यम्यमहाहवे ॥ 21 ॥
आजघानगदान्तस्यपरिघेणहरीश्वर ।
पपात स गदोद्भिन्नःपरिघस्तस्यभूतले ॥ 22 ॥
ततोजग्राहतेजस्वीसुग्रीवोवसुधातलात् ।
आयसम्मुसलङ्घोरंसर्वतोहेमभूषितम् ॥ 23 ॥
स तमुद्यम्यचिक्षेपसोऽऽप्यन्यांव्याक्षिपद्गदाम् ।
भिन्नावन्योन्यमासाद्यपेततुद्दरणीतले ॥ 24 ॥
ततोग्नप्रहरणौमुष्टिभ्यान्तौसमीयतुः ।
तेजोबलसमाविष्टौदीप्ताविवहुताशनौ ॥ 25 ॥
जघ्नतुस्तौतदान्योन्यंवेदतुश्चपुनःपुनः ।
तलैश्चान्योन्यमहत्यपेततुश्चमहीतले ॥ 26 ॥
उत्पेततुस्ततस्तूर्णञ्जघ्नतुश्चपरस्परम् ।
भुजैश्चिक्षिपतुर्वीरावन्योन्यमपराजितौ ॥ 27 ॥
जग्मतुस्तौश्रमंवीरौबाहुयुधेपरन्तपौ ।
अजहारतदाखडगमदूरपरिवर्तिनम् ॥ 28 ॥
राक्षसश्चर्मणासार्धम्महावेगोमहोदरः ।
थैव च महाखडगञ्चर्मणापतितंसह ॥ 29 ॥
जग्राहवानरश्रेष्ठस्सुग्रीवोवेगवत्तरः ।
तौतुरोषपरीताङ्गौनर्दन्तावभ्यधावताम् ॥ 30 ॥
उद्यतासीरणेहृष्टावुभौशस्त्रविशारदौ ।
दक्षिणम्मण्डलञ्चोभौसुतूर्णंसम्परीयतुः ॥ 31 ॥
अन्योन्यमभिसङ्कृद्धौ जये प्रणिहितावुभौ ।
तुशूरोमहावेगोवीर्यश्लाघीमहोदरः ॥ 32 ॥
महाचर्मणितङ्खडगम्पातयामासदुर्मतिः ।
लग्नमुत्कर्षतःखडगङ्खडगेनकपिकुञ्जरः ॥ 33 ॥
जहारसशिरस्त्राणङ्कुण्डलोपहितंशिरः ।
निकृत्तशिरसस्तस्यपतितस्यमहीतले ॥ 34 ॥
तद्बलंराक्षसेन्द्रस्यदृष्टवातत्र न तिष्टते ।
हत्वान्तंवानरैस्सार्धन्ननादमुदितोहरिः ॥ 35 ॥
चुक्रोध च दशग्रीवोबभौहृष्टश्चराघवः ।
विषण्णवदनास्सर्वेराक्षसादीनचेतसः ॥ 36 ॥
विद्रवन्तिततस्सर्वेभयवित्रस्तचेतसः ।
महोदरन्तन्न्वीपात्यभूमौमहागिरेःकीर्णमिवैकदेशम् ।
सूर्यात्मजस्तत्ररराजलक्ष्म्यसूर्यस्स्वतेजोभिरिवाप्रधृष्यः ॥ 37 ॥
अथविजयमवाप्यवानरेन्द्रस्समरमुखेसुरसिद्धयक्षसङ्घै ।
अन्वितलगतैश्चभूतसङ्घैर्हर्षरुषसमाकुलितैस्तुतोमहात्मा ॥ 38 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टनवतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭanavatitamassargaḥ |
hanyamānebaletūrṇamanyonyantemahāmṛthe |
sarasīvamahāgharmesopakṣīṇebabhūvatuḥ || 1 ||
svabalasyavighātenavirūpākṣvadhena ca |
babhūvadviguṇaṅkruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||
prakṣīṇantubalandṛṣṭavāvadhyamānaṃvalīmukhaiḥ |
babhūvāsyavyathāyuddheprekṣyadaivaviparyayam || 3 ||
uvāca ca samīpasthammahodaramarindamam |
asminkālemahābāhojayāśātvayimesthitā || 4 ||
jahiśatrucamūṃvīradarśayādyaparākramam |
bhartṛpiṇḍasyakālo''yannirdeṣṭuṃsādhuyudhyatām || 5 ||
vegan cakre mahābāhuḥ samudra iva parvaṇi |
āyasaṃ parighan gṛhya sūryaraśmisamaprabham || 6 ||
tatassakadanañcakrevānarāṇāmmahābalaḥ |
bhartṛvākyenatejasvīsvenavīryeṇacoditaḥ || 7 ||
vānarāścamahāsattvāḥpragṛhvaḥvipulāśaśilāḥ |
praviśyāribalambhīmañjaghnusterajanīcarān || 8 ||
mahodarastusaṅkṛddhaśśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ |
cicchedapāṇipādorunvānarāṇāmmahāhave || 9 ||
tatastevānarāssarverākṣasairarditābhṛśam |
diśodaśadrutāḥkecitkecitsugrīvamāśritāḥ || 10 ||
prabhagnāṃsamaredṛṣṭavāvānarāṇāmmahācamūm |
abhidudrāvasugrīvomahodaramanantaram || 11 ||
pragṛhyavipulāṅghorāmmahīdharasamāṃśilām |
cikṣepa sa mahātejāstadvadhāyaharīśvaraḥ || 12 ||
tāmāpatatanīṃsahasāśilāndṛṣṭavāmahodaraḥ |
asambhrāntastatobāṇairnirbibhedadurāsadām || 13 ||
rakṣasātenabāṇaughairnikṛttāsāsahasradhā |
nipapātaśilābhūmaugṛdhracakramivākulam || 14 ||
tāntubhinnāṃśilāndṛṣṭavāsugrīvaḥkrodhamūrchitaḥ |
sālamutpāṭyacikṣeparākṣaseraṇamūrthani || 15 ||
śaraiścavidadārainaṃśūraḥparapurañjayaḥ |
sa dadarśatataḥkruddhaḥparighampatitambhuvi || 16 ||
āvidhyatu sa tandīptamparighantasyadarśayan |
parighāgreṇavegenajaghānāsyahayottamān || 17 ||
tasmāddhatahayāvadīraḥso''vaplutyamahārathāt |
gadāñjagrāhasaṅkruddhorākṣaso''thamahodaraḥ || 18 ||
gadāparighahastautauyudhivīrausamīyatuḥ |
nardantaugovṛṣaprakhyaughanāvivasavidyutau || 19 ||
tataḥkruddhogadāntasyaicikṣeparajanīcaraḥ |
jvalatanīmbhāskarābhāsāṃsugrīvāyamahodaraḥ || 20 ||
gadāntāṃsumahāghorāmāpatatanīmmahābalaḥ |
sugrīvoroṣatāmrākṣassamudyamyamahāhave || 21 ||
ājaghānagadāntasyaparigheṇaharīśvara |
papāta sa gadodbhinnaḥparighastasyabhūtale || 22 ||
tatojagrāhatejasvīsugrīvovasudhātalāt |
āyasammusalaṅghoraṃsarvatohemabhūṣitam || 23 ||
sa tamudyamyacikṣepaso''pyanyāṃvyākṣipadgadām |
bhinnāvanyonyamāsādyapetatuddaraṇītale || 24 ||
tatognapraharaṇaumuṣṭibhyāntausamīyatuḥ |
tejobalasamāviṣṭaudīptāvivahutāśanau || 25 ||
jaghnatustautadānyonyaṃvedatuścapunaḥpunaḥ |
talaiścānyonyamahatyapetatuścamahītale || 26 ||
utpetatustatastūrṇañjaghnatuścaparasparam |
bhujaiścikṣipaturvīrāvanyonyamaparājitau || 27 ||
jagmatustauśramaṃvīraubāhuyudheparantapau |
ajahāratadākhaḍagamadūraparivartinam || 28 ||
rākṣasaścarmaṇāsārdhammahāvegomahodaraḥ |
thaiva ca mahākhaḍagañcarmaṇāpatitaṃsaha || 29 ||
jagrāhavānaraśreṣṭhassugrīvovegavattaraḥ |
tauturoṣaparītāṅgaunardantāvabhyadhāvatām || 30 ||
udyatāsīraṇehṛṣṭāvubhauśastraviśāradau |
dakṣiṇammaṇḍalañcobhausutūrṇaṃsamparīyatuḥ || 31 ||
anyonyamabhisaṅkṛddhau jaye praṇihitāvubhau |
tuśūromahāvegovīryaślāghīmahodaraḥ || 32 ||
mahācarmaṇitaṅkhaḍagampātayāmāsadurmatiḥ |
lagnamutkarṣataḥkhaḍagaṅkhaḍagenakapikuñjaraḥ || 33 ||
jahārasaśirastrāṇaṅkuṇḍalopahitaṃśiraḥ |
nikṛttaśirasastasyapatitasyamahītale || 34 ||
tadbalaṃrākṣasendrasyadṛṣṭavātatra na tiṣṭate |
hatvāntaṃvānaraissārdhannanādamuditohariḥ || 35 ||
cukrodha ca daśagrīvobabhauhṛṣṭaścarāghavaḥ |
viṣaṇṇavadanāssarverākṣasādīnacetasaḥ || 36 ||
vidravantitatassarvebhayavitrastacetasaḥ |
mahodarantannvīpātyabhūmaumahāgireḥkīrṇamivaikadeśam |
sūryātmajastatrararājalakṣmyasūryassvatejobhirivāpradhṛṣyaḥ || 37 ||
athavijayamavāpyavānarendrassamaramukhesurasiddhayakṣasaṅghai |
anvitalagataiścabhūtasaṅghairharṣaruṣasamākulitaistutomahātmā || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭanavatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.