ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத சதுர்தஶஸ்ஸர்கஃ ।
நிஶாசரேந்த்ரஸ்யநிஶம்யவாக்யம்ஸகும்பகர்ணஸ்யசகர்ஜிதாநி ।
விபீஷணோராக்ஷஸராஜமுக்யமுவாசவாக்யம்ஹிதமர்தயுக்தம் ॥ 1 ॥
ந்தரபோகராஶிஶ்சிந்தாவிஷஸ்ஸுஸ்மிததீக்ஷ்ணதம்ஷ்ட்ரஃ ।
பஞ்சாங்குலீபஞ்சஶிரோऽதிகாயஸ்ஸீதாமஹாஹிஸ்தவகேநராஜந் ॥ 2 ॥
யாவந்நலங்காம்ஸமபித்ரவந்திவலீமுகாஃபர்வதகூடமாத்ராஃ ।
தஷ்ட்ராயுதாஶ்சைவநகாயுதாஶ்சப்ரதீயதாந்தாஶரதாயமைதிலீ ॥ 3 ॥
யாவந்நக்ரு'ஹ்ணந்திஶிராம்ஸிபாணாராமேரிதாராக்ஷஸபுங்கவாநாம் ।
வஜ்ரோபமாவாயுஸமாநவேகாஃப்ரதீயதாந்தாஶரதாயமைதிலீ ॥ 4 ॥
நகும்பகர்ணேந்த்ரஜிதௌசராஜம்ஸ்ததாமஹாபார்ஶ்வமஹோதரௌவா ।
நிகும்பகும்பௌசததாऽதிகாயஃஸ்தாதுந்நஶக்தாயுதிராகவஸ்ய ॥ 5 ॥
ஜீவம்ஸ்து ராமஸ்ய ந மோக்ஸ்யஸே த்வம் ।
குப்தஃ ஸவித்ராப்யதவா மருத்பிஃ ।
ந வாஸவஸ்யாங்ககதோ ந ம்ரு'த்யோ ।
ர்நபோ ந பாதாலமநுப்ரவிஷ்டஃ ॥ 6 ॥
நிஶம்யவாக்யந்துவிபீஷணஸ்யததஃப்ரஹஸ்தோவசநம்பபாஷே ।
நநோபயம்வித்மநதைவதேப்யோநதாநவேப்யோऽப்யதவாகுதஶ்சித் ॥ 7 ॥
நயக்ஷகந்தர்வமஹோரகேப்யோபயந்நஸங்க்யேபதகோரகேப்யஃ ।
கதந்நுராமாத்பவிதாபயந்நோநரேந்த்ரபுத்ராத்ஸமரேகதாசித் ॥ 8 ॥
ப்ரஹஸ்தவாக்யந்த்வஹிதந்நிஶம்யவிபீஷணோராஜஹிதாநுகாங்க்ஷீ ।
ததோமஹார்தம்வசநம்பபாஷேதர்மார்தகாமேஷுநிவிஷ்டபுத்திஃ ॥ 9 ॥
ப்ரஹஸ்தஃ ராஜாசமஹோதரஶ்சத்வங்கும்பகர்ணஶ்சயதாऽர்தஜாதம் ।
ப்ரவீதராமம்ப்ரதிதந்நஶக்யம்யதாகதிஸ்ஸ்வர்கமதர்மபுத்தேஃ ॥ 10 ॥
வதஸ்துராமஸ்யமயாத்வயாசப்ரஹஸ்தஸர்வைரபிராக்ஷஸைர்வா ।
கதம்பவேதர்தவிஶாரதஸ்யமஹார்ணவந்தர்துமிவாப்லவஸ்ய ॥ 11 ॥
தர்மப்ரதாநஸ்ய மஹாரதஸ்ய ।
இக்ஸ்வாகுவம்ஶப்ரபவஸ்ய ராஜ்ஞஃ ।
புரோऽஸ்ய தேவாஶ்ச ததாவிதஸ்ய ।
க்ரு'த்யேஷு ஶக்தஸ்ய பவந்தி மூடாஃ ॥ 12 ॥
தீக்ஷ்ணாநதாயத்தவகங்கபத்ராதுராஸதாராகவவிப்ரமுக்தாஃ ।
பித்வாஶரீரம்ப்ரவிஶந்திபாணாஃப்ரஹஸ்ததேநைவவிகத்தஸேத்வம் ॥ 13 ॥
பித்த்வாநதாவத்ப்ரவிஶந்திகாயம்ப்ராணாந்திகாஸ்தேऽஶநிதுல்யவேகாஃ ।
ஶிதாஶ்ஶராராகவவிப்ரமுக்தாஃப்ரஹஸ்ததேநைவவிகத்தஸேத்வம் ॥ 14 ॥
நராவணோநாதிபலஸ்த்ரிஶீர்ஷோநகும்பகர்ணோऽஸ்யஸுதோநிகும்பஃ ।
நசேந்த்ரஜித்தாஶரதிம்ப்ரஸோடுந்த்வம்வாரணேஶக்ரஸமம்ஸமர்தஃ ॥ 15 ॥
தேவாந்தகோவாபிநராந்தகோவாததாதிகாயோऽதிரதோமஹாத்மா ।
ஆகம்பநஶ்சாத்ரிஸமாநஸாரஃஸ்தாதுந்நஶக்தாயுதிராகவஸ்ய ॥ 16 ॥
அயஞ்சராஜாவ்யஸநாபிபூதோமித்ரைரமித்ரப்ரதிமைர்பவத்பிஃ ।
அந்வாஸ்யதேராக்ஷஸநாஶநார்தேதீக்ஷ்ணஃப்ரக்ரு'த்யாஹ்யஸீக்ஷயகாரீ ॥ 17 ॥
அநந்தபோகேநஸஹஸ்ரமூர்த்நாநாகேநபீமேநமஹாபலேவ ।
பலாத்பரிக்ஷிப்தமிமம்பவந்தோராஜாநமுத்க்ஷிப்யவிமோசயந்து ॥ 18 ॥
யாவத்திகேஶக்ரஹணாதஸுஹ்ரு'த்பிஃ ஸமேத்யஸர்வைஃபரிபூர்ணகாமைஃ ।
நிக்ரு'ஹ்யராஜாபரிரக்ஷிதவ்யோபூதைர்யதாபீமபலைர்க்ரு'ஹீதஃ ॥ 19 ॥
ஸுவாரிணாராகவஸாகரேணப்ரச்சாத்யமாநஸ்தரஸாபவத்பிஃ ।
யுக்தஸ்த்வயந்தாரயிதும்ஸமேத்யகாகுத்ஸ்தபாதாலமுகேபதந்ஸஃ ॥ 20 ॥
இதம்புரஸ்யாஸ்யஸராக்ஷஸஸ்யராஜ்ஞஶ்சபத்யம்ஸஸுஹ்ரு'ஜ்ஜநஸ்ய ।
ஸம்யக்கிவாக்யம்ஸ்வமதம்ப்ரவீமிநரேந்த்ரபுத்ராயததாமபத்நீம் ॥ 21 ॥
பரஸ்யவீர்யம்ஸ்வபலஞ்சபுத்வாஸ்தாநங்க்ஷயஞ்சைவததைவவ்ரு'த்திம் ।
ததாஸ்வபக்ஷேப்யநும்ரு'ஶ்யபுத்வாவதேத் க்ஷமம்ஸ்வாமிஹிதம்ஸமந்த்ரீ ॥ 22 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே சதுர்தஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुर्दशस्सर्गः ।
निशाचरेन्द्रस्यनिशम्यवाक्यंसकुम्भकर्णस्यचगर्जितानि ।
विभीषणोराक्षसराजमुख्यमुवाचवाक्यंहितमर्थयुक्तम् ॥ 1 ॥
न्तरभोगराशिश्चिन्ताविषस्सुस्मिततीक्ष्णदंष्ट्रः ।
पञ्चाङ्गुलीपञ्चशिरोऽतिकायस्सीतामहाहिस्तवकेनराजन् ॥ 2 ॥
यावन्नलङ्कांसमभिद्रवन्तिवलीमुखाःपर्वतकूटमात्राः ।
दष्ट्रायुधाश्चैवनखायुधाश्चप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 3 ॥
यावन्नगृह्णन्तिशिरांसिबाणारामेरिताराक्षसपुङ्गवानाम् ।
वज्रोपमावायुसमानवेगाःप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 4 ॥
नकुम्भकर्णेन्द्रजितौचराजंस्तथामहापार्श्वमहोदरौवा ।
निकुम्भकुम्भौचतथाऽतिकायःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 5 ॥
जीवंस्तु रामस्य न मोक्स्यसे त्वम् ।
गुप्तः सवित्राप्यथवा मरुद्भिः ।
न वासवस्याङ्कगतो न मृत्यो ।
र्नभो न पातालमनुप्रविष्टः ॥ 6 ॥
निशम्यवाक्यन्तुविभीषणस्यततःप्रहस्तोवचनम्बभाषे ।
ननोभयंविद्मनदैवतेभ्योनदानवेभ्योऽप्यथवाकुतश्चित् ॥ 7 ॥
नयक्षगन्धर्वमहोरगेभ्योभयन्नसङ्ख्येपतगोरगेभ्यः ।
कथन्नुरामाद्भविताभयन्नोनरेन्द्रपुत्रात्समरेकदाचित् ॥ 8 ॥
प्रहस्तवाक्यन्त्वहितन्निशम्यविभीषणोराजहितानुकाङ्क्षी ।
ततोमहार्थंवचनम्बभाषेधर्मार्थकामेषुनिविष्टबुद्धिः ॥ 9 ॥
प्रहस्तः राजाचमहोदरश्चत्वङ्कुम्भकर्णश्चयथाऽर्थजातम् ।
ब्रवीतरामम्प्रतितन्नशक्यंयथागतिस्स्वर्गमधर्मबुद्धेः ॥ 10 ॥
वधस्तुरामस्यमयात्वयाचप्रहस्तसर्वैरपिराक्षसैर्वा ।
कथम्भवेदर्थविशारदस्यमहार्णवन्तर्तुमिवाप्लवस्य ॥ 11 ॥
धर्मप्रधानस्य महारथस्य ।
इक्स्वाकुवंशप्रभवस्य राज्ञः ।
पुरोऽस्य देवाश्च तथाविधस्य ।
कृत्येषु शक्तस्य भवन्ति मूढाः ॥ 12 ॥
तीक्ष्णानतायत्तवकङ्कपत्रादुरासदाराघवविप्रमुक्ताः ।
भित्वाशरीरम्प्रविशन्तिबाणाःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 13 ॥
भित्त्वानतावत्प्रविशन्तिकायम्प्राणान्तिकास्तेऽशनितुल्यवेगाः ।
शिताश्शराराघवविप्रमुक्ताःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 14 ॥
नरावणोनातिबलस्त्रिशीर्षोनकुम्भकर्णोऽस्यसुतोनिकुम्भः ।
नचेन्द्रजिद्दाशरधिम्प्रसोढुन्त्वंवारणेशक्रसमंसमर्थः ॥ 15 ॥
देवान्तकोवापिनरान्तकोवातथातिकायोऽतिरथोमहात्मा ।
आकम्पनश्चाद्रिसमानसारःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 16 ॥
अयञ्चराजाव्यसनाभिभूतोमित्रैरमित्रप्रतिमैर्भवद्भिः ।
अन्वास्यतेराक्षसनाशनार्थेतीक्ष्णःप्रकृत्याह्यसीक्षयकारी ॥ 17 ॥
अनन्तभोगेनसहस्रमूर्थ्नानागेनभीमेनमहाबलेव ।
बलात्परिक्षिप्तमिमम्भवन्तोराजानमुत्क्षिप्यविमोचयन्तु ॥ 18 ॥
यावद्धिकेशग्रहणातसुहृद्भिः समेत्यसर्वैःपरिपूर्णकामैः ।
निगृह्यराजापरिरक्षितव्योभूतैर्यथाभीमबलैर्गृहीतः ॥ 19 ॥
सुवारिणाराघवसागरेणप्रच्छाद्यमानस्तरसाभवद्भिः ।
युक्तस्त्वयन्तारयितुंसमेत्यकाकुत्स्थपातालमुखेपतन्सः ॥ 20 ॥
इदम्पुरस्यास्यसराक्षसस्यराज्ञश्चपथ्यंससुहृज्जनस्य ।
सम्यग्घिवाक्यंस्वमतम्ब्रवीमिनरेन्द्रपुत्रायददामपत्नीम् ॥ 21 ॥
परस्यवीर्यंस्वबलञ्चबुध्वास्थानङ्क्षयञ्चैवतथैववृद्धिम् ।
तथास्वपक्षेप्यनुमृश्यबुध्वावदेत् क्षमंस्वामिहितंसमन्त्री ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुर्दशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.