ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ନିଶାଚରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯନିଶମ୍ଯଵାକ୍ଯଂସକୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯଚଗର୍ଜିତାନି ।
ଵିଭୀଷଣୋରାକ୍ଷସରାଜମୁଖ୍ଯମୁଵାଚଵାକ୍ଯଂହିତମର୍ଥଯୁକ୍ତମ୍ ॥ 1 ॥
ନ୍ତରଭୋଗରାଶିଶ୍ଚିନ୍ତାଵିଷସ୍ସୁସ୍ମିତତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଃ ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗୁଲୀପଞ୍ଚଶିରୋଽତିକାଯସ୍ସୀତାମହାହିସ୍ତଵକେନରାଜନ୍ ॥ 2 ॥
ଯାଵନ୍ନଲଙ୍କାଂସମଭିଦ୍ରଵନ୍ତିଵଲୀମୁଖାଃପର୍ଵତକୂଟମାତ୍ରାଃ ।
ଦଷ୍ଟ୍ରାଯୁଧାଶ୍ଚୈଵନଖାଯୁଧାଶ୍ଚପ୍ରଦୀଯତାନ୍ଦାଶରଥାଯମୈଥିଲୀ ॥ 3 ॥
ଯାଵନ୍ନଗୃହ୍ଣନ୍ତିଶିରାଂସିବାଣାରାମେରିତାରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵାନାମ୍ ।
ଵଜ୍ରୋପମାଵାଯୁସମାନଵେଗାଃପ୍ରଦୀଯତାନ୍ଦାଶରଥାଯମୈଥିଲୀ ॥ 4 ॥
ନକୁମ୍ଭକର୍ଣେନ୍ଦ୍ରଜିତୌଚରାଜଂସ୍ତଥାମହାପାର୍ଶ୍ଵମହୋଦରୌଵା ।
ନିକୁମ୍ଭକୁମ୍ଭୌଚତଥାଽତିକାଯଃସ୍ଥାତୁନ୍ନଶକ୍ତାଯୁଧିରାଘଵସ୍ଯ ॥ 5 ॥
ଜୀଵଂସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ନ ମୋକ୍ସ୍ଯସେ ତ୍ଵମ୍ ।
ଗୁପ୍ତଃ ସଵିତ୍ରାପ୍ଯଥଵା ମରୁଦ୍ଭିଃ ।
ନ ଵାସଵସ୍ଯାଙ୍କଗତୋ ନ ମୃତ୍ଯୋ ।
ର୍ନଭୋ ନ ପାତାଲମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ॥ 6 ॥
ନିଶମ୍ଯଵାକ୍ଯନ୍ତୁଵିଭୀଷଣସ୍ଯତତଃପ୍ରହସ୍ତୋଵଚନମ୍ବଭାଷେ ।
ନନୋଭଯଂଵିଦ୍ମନଦୈଵତେଭ୍ଯୋନଦାନଵେଭ୍ଯୋଽପ୍ଯଥଵାକୁତଶ୍ଚିତ୍ ॥ 7 ॥
ନଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵମହୋରଗେଭ୍ଯୋଭଯନ୍ନସଙ୍ଖ୍ଯେପତଗୋରଗେଭ୍ଯଃ ।
କଥନ୍ନୁରାମାଦ୍ଭଵିତାଭଯନ୍ନୋନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାତ୍ସମରେକଦାଚିତ୍ ॥ 8 ॥
ପ୍ରହସ୍ତଵାକ୍ଯନ୍ତ୍ଵହିତନ୍ନିଶମ୍ଯଵିଭୀଷଣୋରାଜହିତାନୁକାଙ୍କ୍ଷୀ ।
ତତୋମହାର୍ଥଂଵଚନମ୍ବଭାଷେଧର୍ମାର୍ଥକାମେଷୁନିଵିଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିଃ ॥ 9 ॥
ପ୍ରହସ୍ତଃ ରାଜାଚମହୋଦରଶ୍ଚତ୍ଵଙ୍କୁମ୍ଭକର୍ଣଶ୍ଚଯଥାଽର୍ଥଜାତମ୍ ।
ବ୍ରଵୀତରାମମ୍ପ୍ରତିତନ୍ନଶକ୍ଯଂଯଥାଗତିସ୍ସ୍ଵର୍ଗମଧର୍ମବୁଦ୍ଧେଃ ॥ 10 ॥
ଵଧସ୍ତୁରାମସ୍ଯମଯାତ୍ଵଯାଚପ୍ରହସ୍ତସର୍ଵୈରପିରାକ୍ଷସୈର୍ଵା ।
କଥମ୍ଭଵେଦର୍ଥଵିଶାରଦସ୍ଯମହାର୍ଣଵନ୍ତର୍ତୁମିଵାପ୍ଲଵସ୍ଯ ॥ 11 ॥
ଧର୍ମପ୍ରଧାନସ୍ଯ ମହାରଥସ୍ଯ ।
ଇକ୍ସ୍ଵାକୁଵଂଶପ୍ରଭଵସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ।
ପୁରୋଽସ୍ଯ ଦେଵାଶ୍ଚ ତଥାଵିଧସ୍ଯ ।
କୃତ୍ଯେଷୁ ଶକ୍ତସ୍ଯ ଭଵନ୍ତି ମୂଢାଃ ॥ 12 ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣାନତାଯତ୍ତଵକଙ୍କପତ୍ରାଦୁରାସଦାରାଘଵଵିପ୍ରମୁକ୍ତାଃ ।
ଭିତ୍ଵାଶରୀରମ୍ପ୍ରଵିଶନ୍ତିବାଣାଃପ୍ରହସ୍ତତେନୈଵଵିକତ୍ଥସେତ୍ଵମ୍ ॥ 13 ॥
ଭିତ୍ତ୍ଵାନତାଵତ୍ପ୍ରଵିଶନ୍ତିକାଯମ୍ପ୍ରାଣାନ୍ତିକାସ୍ତେଽଶନିତୁଲ୍ଯଵେଗାଃ ।
ଶିତାଶ୍ଶରାରାଘଵଵିପ୍ରମୁକ୍ତାଃପ୍ରହସ୍ତତେନୈଵଵିକତ୍ଥସେତ୍ଵମ୍ ॥ 14 ॥
ନରାଵଣୋନାତିବଲସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷୋନକୁମ୍ଭକର୍ଣୋଽସ୍ଯସୁତୋନିକୁମ୍ଭଃ ।
ନଚେନ୍ଦ୍ରଜିଦ୍ଦାଶରଧିମ୍ପ୍ରସୋଢୁନ୍ତ୍ଵଂଵାରଣେଶକ୍ରସମଂସମର୍ଥଃ ॥ 15 ॥
ଦେଵାନ୍ତକୋଵାପିନରାନ୍ତକୋଵାତଥାତିକାଯୋଽତିରଥୋମହାତ୍ମା ।
ଆକମ୍ପନଶ୍ଚାଦ୍ରିସମାନସାରଃସ୍ଥାତୁନ୍ନଶକ୍ତାଯୁଧିରାଘଵସ୍ଯ ॥ 16 ॥
ଅଯଞ୍ଚରାଜାଵ୍ଯସନାଭିଭୂତୋମିତ୍ରୈରମିତ୍ରପ୍ରତିମୈର୍ଭଵଦ୍ଭିଃ ।
ଅନ୍ଵାସ୍ଯତେରାକ୍ଷସନାଶନାର୍ଥେତୀକ୍ଷ୍ଣଃପ୍ରକୃତ୍ଯାହ୍ଯସୀକ୍ଷଯକାରୀ ॥ 17 ॥
ଅନନ୍ତଭୋଗେନସହସ୍ରମୂର୍ଥ୍ନାନାଗେନଭୀମେନମହାବଲେଵ ।
ବଲାତ୍ପରିକ୍ଷିପ୍ତମିମମ୍ଭଵନ୍ତୋରାଜାନମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯଵିମୋଚଯନ୍ତୁ ॥ 18 ॥
ଯାଵଦ୍ଧିକେଶଗ୍ରହଣାତସୁହୃଦ୍ଭିଃ ସମେତ୍ଯସର୍ଵୈଃପରିପୂର୍ଣକାମୈଃ ।
ନିଗୃହ୍ଯରାଜାପରିରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋଭୂତୈର୍ଯଥାଭୀମବଲୈର୍ଗୃହୀତଃ ॥ 19 ॥
ସୁଵାରିଣାରାଘଵସାଗରେଣପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯମାନସ୍ତରସାଭଵଦ୍ଭିଃ ।
ଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯନ୍ତାରଯିତୁଂସମେତ୍ଯକାକୁତ୍ସ୍ଥପାତାଲମୁଖେପତନ୍ସଃ ॥ 20 ॥
ଇଦମ୍ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯସରାକ୍ଷସସ୍ଯରାଜ୍ଞଶ୍ଚପଥ୍ଯଂସସୁହୃଜ୍ଜନସ୍ଯ ।
ସମ୍ଯଗ୍ଘିଵାକ୍ଯଂସ୍ଵମତମ୍ବ୍ରଵୀମିନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରାଯଦଦାମପତ୍ନୀମ୍ ॥ 21 ॥
ପରସ୍ଯଵୀର୍ଯଂସ୍ଵବଲଞ୍ଚବୁଧ୍ଵାସ୍ଥାନଙ୍କ୍ଷଯଞ୍ଚୈଵତଥୈଵଵୃଦ୍ଧିମ୍ ।
ତଥାସ୍ଵପକ୍ଷେପ୍ଯନୁମୃଶ୍ଯବୁଧ୍ଵାଵଦେତ୍ କ୍ଷମଂସ୍ଵାମିହିତଂସମନ୍ତ୍ରୀ ॥ 22 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुर्दशस्सर्गः ।
निशाचरेन्द्रस्यनिशम्यवाक्यंसकुम्भकर्णस्यचगर्जितानि ।
विभीषणोराक्षसराजमुख्यमुवाचवाक्यंहितमर्थयुक्तम् ॥ 1 ॥
न्तरभोगराशिश्चिन्ताविषस्सुस्मिततीक्ष्णदंष्ट्रः ।
पञ्चाङ्गुलीपञ्चशिरोऽतिकायस्सीतामहाहिस्तवकेनराजन् ॥ 2 ॥
यावन्नलङ्कांसमभिद्रवन्तिवलीमुखाःपर्वतकूटमात्राः ।
दष्ट्रायुधाश्चैवनखायुधाश्चप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 3 ॥
यावन्नगृह्णन्तिशिरांसिबाणारामेरिताराक्षसपुङ्गवानाम् ।
वज्रोपमावायुसमानवेगाःप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 4 ॥
नकुम्भकर्णेन्द्रजितौचराजंस्तथामहापार्श्वमहोदरौवा ।
निकुम्भकुम्भौचतथाऽतिकायःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 5 ॥
जीवंस्तु रामस्य न मोक्स्यसे त्वम् ।
गुप्तः सवित्राप्यथवा मरुद्भिः ।
न वासवस्याङ्कगतो न मृत्यो ।
र्नभो न पातालमनुप्रविष्टः ॥ 6 ॥
निशम्यवाक्यन्तुविभीषणस्यततःप्रहस्तोवचनम्बभाषे ।
ननोभयंविद्मनदैवतेभ्योनदानवेभ्योऽप्यथवाकुतश्चित् ॥ 7 ॥
नयक्षगन्धर्वमहोरगेभ्योभयन्नसङ्ख्येपतगोरगेभ्यः ।
कथन्नुरामाद्भविताभयन्नोनरेन्द्रपुत्रात्समरेकदाचित् ॥ 8 ॥
प्रहस्तवाक्यन्त्वहितन्निशम्यविभीषणोराजहितानुकाङ्क्षी ।
ततोमहार्थंवचनम्बभाषेधर्मार्थकामेषुनिविष्टबुद्धिः ॥ 9 ॥
प्रहस्तः राजाचमहोदरश्चत्वङ्कुम्भकर्णश्चयथाऽर्थजातम् ।
ब्रवीतरामम्प्रतितन्नशक्यंयथागतिस्स्वर्गमधर्मबुद्धेः ॥ 10 ॥
वधस्तुरामस्यमयात्वयाचप्रहस्तसर्वैरपिराक्षसैर्वा ।
कथम्भवेदर्थविशारदस्यमहार्णवन्तर्तुमिवाप्लवस्य ॥ 11 ॥
धर्मप्रधानस्य महारथस्य ।
इक्स्वाकुवंशप्रभवस्य राज्ञः ।
पुरोऽस्य देवाश्च तथाविधस्य ।
कृत्येषु शक्तस्य भवन्ति मूढाः ॥ 12 ॥
तीक्ष्णानतायत्तवकङ्कपत्रादुरासदाराघवविप्रमुक्ताः ।
भित्वाशरीरम्प्रविशन्तिबाणाःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 13 ॥
भित्त्वानतावत्प्रविशन्तिकायम्प्राणान्तिकास्तेऽशनितुल्यवेगाः ।
शिताश्शराराघवविप्रमुक्ताःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 14 ॥
नरावणोनातिबलस्त्रिशीर्षोनकुम्भकर्णोऽस्यसुतोनिकुम्भः ।
नचेन्द्रजिद्दाशरधिम्प्रसोढुन्त्वंवारणेशक्रसमंसमर्थः ॥ 15 ॥
देवान्तकोवापिनरान्तकोवातथातिकायोऽतिरथोमहात्मा ।
आकम्पनश्चाद्रिसमानसारःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 16 ॥
अयञ्चराजाव्यसनाभिभूतोमित्रैरमित्रप्रतिमैर्भवद्भिः ।
अन्वास्यतेराक्षसनाशनार्थेतीक्ष्णःप्रकृत्याह्यसीक्षयकारी ॥ 17 ॥
अनन्तभोगेनसहस्रमूर्थ्नानागेनभीमेनमहाबलेव ।
बलात्परिक्षिप्तमिमम्भवन्तोराजानमुत्क्षिप्यविमोचयन्तु ॥ 18 ॥
यावद्धिकेशग्रहणातसुहृद्भिः समेत्यसर्वैःपरिपूर्णकामैः ।
निगृह्यराजापरिरक्षितव्योभूतैर्यथाभीमबलैर्गृहीतः ॥ 19 ॥
सुवारिणाराघवसागरेणप्रच्छाद्यमानस्तरसाभवद्भिः ।
युक्तस्त्वयन्तारयितुंसमेत्यकाकुत्स्थपातालमुखेपतन्सः ॥ 20 ॥
इदम्पुरस्यास्यसराक्षसस्यराज्ञश्चपथ्यंससुहृज्जनस्य ।
सम्यग्घिवाक्यंस्वमतम्ब्रवीमिनरेन्द्रपुत्रायददामपत्नीम् ॥ 21 ॥
परस्यवीर्यंस्वबलञ्चबुध्वास्थानङ्क्षयञ्चैवतथैववृद्धिम् ।
तथास्वपक्षेप्यनुमृश्यबुध्वावदेत् क्षमंस्वामिहितंसमन्त्री ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुर्दशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.