ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଭ୍ରାତରନ୍ନିହତନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାଶଯାନନ୍ନିର୍ଜିତଂରଣେ ।
ଶୋକଵେଗପରୀତାତ୍ମାଵିଲଲାପଵିଭୀଷଣଃ ॥ 1 ॥
ଵୀର ଵିକ୍ରାନ୍ତ ଵିଖ୍ଯାତ ପ୍ରଵୀଣ ନଯକୋଵିଦ ।
ମହାର୍ହାଶଯନୋପେତକିଂଶେଷେନିହତୋଭୁଵି ॥ 2 ॥
ଵିକ୍ଷିପ୍ଯଦୀର୍ଘୌନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୌଭୁଜାଵଙ୍ଗଭୂଷିତୌ ।
ମୁକୁଟେନାପଵୃତ୍ତେନଭାସ୍କରାକାରଵର୍ଚସା ॥ 3 ॥
ଦଂଵୀରସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂଯନ୍ମଯାପୂର୍ଵମୀରିତମ୍ ।
କାମମୋହପରୀତସ୍ଯଯତ୍ତନ୍ନରୁଚିତନ୍ତଵ ॥ 4 ॥
ଯନ୍ନଦର୍ପାତ୍ପ୍ରହସ୍ତୋଵାନେନ୍ଦ୍ରଜିନ୍ନାପରେଜନାଃ ।
ନ କୁମ୍ବକର୍ଣୋଽତିରଥୋନାତିକାଯୋନରାନ୍ତକଃ ॥ 5 ॥
ନ ସ୍ଵଯନ୍ତ୍ଵମମନ୍ଯେଥାସ୍ତସ୍ଯୋଦର୍କୋଽଯମାଗତଃ ।
ଗତସ୍ସେତୁସ୍ସୁନୀତୀନାଙ୍ଗତୋଧର୍ମସ୍ଯଵିଗ୍ରହଃ ॥ 6 ॥
ଗତସ୍ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯସଙ୍କ୍ଷେପଃପ୍ରସ୍ତାଵାନାଙ୍ଗତିର୍ଗତା ।
ଆଦିତ୍ଯଃପତିତୋଭୂମୌମଗ୍ନସ୍ତମସିଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ॥ 7 ॥
ଚିତ୍ରଭାନୁଃପ୍ରଶାନ୍ତାର୍ଚିର୍ଵ୍ଯଵସାଯୋନିରୁଦ୍ଯମଃ ।
ଅସ୍ମିନ୍ନିପତିତେଵୀରେ ଭୂମୌଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରେ ॥ 8 ॥
ସୌମିତ୍ରିଂ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଶୁଭଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ଵିଭୀଷଣମିମଂ ସୌମ୍ଯ ଲଙ୍କାଯାମଭିଷେଚଯ ॥ 9 ॥
ଧୃତିପ୍ରଵାଲଃପ୍ରସହ୍ଯାଗ୍ଯ୍ରପୁଷ୍ପସ୍ତପୋବଲଶ୍ଶୌର୍ଯନିବଦ୍ଧମୂଲଃ ।
ରଣେମହାନ୍ରାକ୍ଷସରାଜଵୃକ୍ଷଃସମ୍ମର୍ଦିତୋରାଘଵମାରୁତେନ ॥ 10 ॥
ତେଜୋଵିଷାଣଃକୁଲଵଂଶଵଂଶଃକୋପପ୍ରସାଦାପରଗାତ୍ରହସ୍ତଃ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁସିଂହାଵଗୃହୀତଦେହଃସୁପ୍ତଃକ୍ଷିତୌରାଵଣଗନ୍ଧହସ୍ତୀ ॥ 11 ॥
ପରାକ୍ରମୋତ୍ସାହଵିଜୃମ୍ଭିତାର୍ଚିର୍ନିଃଶ୍ଵାସଧୂମସ୍ସ୍ଵବଲପ୍ରତାପଃ ।
ପ୍ରତାପଵାନ୍ସମ୍ଯତିରାକ୍ଷସାଗ୍ନିର୍ଵିର୍ଵାପିତୋରାମପଯୋଧରେଣ ॥ 12 ॥
ସିଂହରକ୍ଷଲାଙ୍ଗୂଲକକୁଦ୍ଵିଷାଣଃପରାଭିଜିଦ୍ଗନ୍ଧନଗନ୍ଧହସ୍ତୀ ।
ରକ୍ଷୋଵୃଷଶ୍ଚାପଲକର୍ଣଚକ୍ଷୁଃକ୍ଷିତୀଶ୍ଵରଵ୍ଯାଘ୍ରହତୋଽଵସନ୍ନଃ ॥ 13 ॥
ଵଦନ୍ତଂହେତୁମଦ୍ଵାକ୍ଯମ୍ପରିଦୃଷ୍ଟାର୍ଥନିଶ୍ଚଯମ୍ ।
ରାମଃଶୋକସମାଵିଷ୍ଟମିତ୍ଯୁଵାଚଵିଭୀଷଣମ୍ ॥ 14 ॥
ନାଯଂଵିନଷ୍ଟୋନିଶ୍ଚେଷ୍ଟସ୍ସମରେଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମଃ ।
ଅତ୍ଯୁନ୍ନତମହୋତ୍ସାହଃପତିତୋଽଯମଶଙ୍କିତଃ ॥ 15 ॥
ନୈଵଂଵିନଷ୍ଟାଃଶୋଚ୍ଯନ୍ତେକ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ।
ଵୃଧଦିମାଶଂସମାନାଯେନିପତନ୍ତିରଣାଜିରେ ॥ 16 ॥
ଯେନସେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋଲୋକାସ୍ତ୍ରାସିତାଯୁଧିଧୀମତା ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲସମାଯୁକ୍ତେ ନ କାଲଃପରିଶୋଚିତୁମ୍ ॥ 17 ॥
ନୈକାନ୍ତଵିଜଯୋଯୁଦ୍ଧେଭୂତପୂର୍ଵଃକଦାଚନ ।
ପରୈରାହନ୍ଯତେଵୀରଃପରାନ୍ଵାହନ୍ତିସଂଯୁଗେ ॥ 18 ॥
ସ ତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ମହତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ରାମଦତ୍ତଂ ଵିଭୀଷଣଃ ।
ପ୍ରକୃତୀଃ ସାନ୍ତ୍ଯଯିତ୍ଵା ଚ ତତୋ ରାମମୁପାଗମତ୍ ॥ 19 ॥
ତଦେଵନ୍ନିଶ୍ଚଯନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାତତ୍ତ୍ଵମାସ୍ଥାଯଵିଜ୍ଵରଃ ।
ଯଦିହାନନ୍ତରଙ୍କାର୍ଯଙ୍କଲ୍ପ୍ଯନ୍ତଦନୁଚିନ୍ତଯ ॥ 20 ॥
ମୁକ୍ତଵାକ୍ଯଂଵିକ୍ରାନ୍ତଂରାଜପୁତ୍ରଂଵିଭୀଷଣଃ ।
ଉଵାଚଶୋକସନ୍ତପ୍ତୋଭ୍ରାତୁର୍ହିତମନନ୍ତରମ୍ ॥ 21 ॥
ଯୋଽଯଂଵିମର୍ଦେଷ୍ଵଵିଭଗ୍ନପୂର୍ଵଃସୁରୈସ୍ସମସ୍ଥେରପିଵାସଵେନ ।
ଭଵନ୍ତମାସାଦ୍ଯରଣେଵିଭଗ୍ନୋଵେଲାମିଵାସାଦ୍ଯଯଥାସମୁଦ୍ରଃ ॥ 22 ॥
ଅନେନଦତ୍ତାନିଵନୀପକେଷୁଭୁକ୍ତାଶ୍ଚଭୋଗାନିଭୃତାଶ୍ଚଭୃତ୍ଯାଃ ।
ଧନାନିମିତ୍ରେଷୁସମର୍ପିତାନିଵୈରାଣ୍ଯମିତ୍ରେଷୁନିପାତିତାନି ॥ 23 ॥
ଏଷୋହିତାଗ୍ନିଶ୍ଚଃମହାତପାଶ୍ଚଵେଦାନ୍ତଗଃକର୍ମସୁଚାଗ୍ଯ୍ରଶୂରଃ ।
ଏତସ୍ଯଯତ୍ପ୍ରେତଗତସ୍ଯକୃତ୍ଯନ୍ତତ୍କର୍ତୁମିଚ୍ଛାମିତଵପ୍ରସାଦାତ୍ ॥ 24 ॥
ମରଣାନ୍ତାନିଵୈରାଣିନିର୍ଵୃତ୍ତଂଵଃପ୍ରଯୋଜନମ୍ ।
କ୍ରିଯତାମସ୍ଯସଂସ୍କାରୋମମାପ୍ଯେଷଯଥାତଵ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvādaśādhikaśatatamassargaḥ |
bhrātarannihatandṛṣṭavāśayānannirjitaṃraṇe |
śokavegaparītātmāvilalāpavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
vīra vikrānta vikhyāta pravīṇa nayakovida |
mahārhāśayanopetakiṃśeṣenihatobhuvi || 2 ||
vikṣipyadīrghauniśceṣṭaubhujāvaṅgabhūṣitau |
mukuṭenāpavṛttenabhāskarākāravarcasā || 3 ||
daṃvīrasamprāptaṃyanmayāpūrvamīritam |
kāmamohaparītasyayattannarucitantava || 4 ||
yannadarpātprahastovānendrajinnāparejanāḥ |
na kumbakarṇo'tirathonātikāyonarāntakaḥ || 5 ||
na svayantvamamanyethāstasyodarko'yamāgataḥ |
gatassetussunītīnāṅgatodharmasyavigrahaḥ || 6 ||
gatassattvasyasaṅkṣepaḥprastāvānāṅgatirgatā |
ādityaḥpatitobhūmaumagnastamasicandramāḥ || 7 ||
citrabhānuḥpraśāntārcirvyavasāyonirudyamaḥ |
asminnipatitevīre bhūmauśastrabhṛtāṃvare || 8 ||
saumitriṃ sattvasampannaṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |
vibhīṣaṇamimaṃ saumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||
dhṛtipravālaḥprasahyāgyrapuṣpastapobalaśśauryanibaddhamūlaḥ |
raṇemahānrākṣasarājavṛkṣaḥsammarditorāghavamārutena || 10 ||
tejoviṣāṇaḥkulavaṃśavaṃśaḥkopaprasādāparagātrahastaḥ |
ikṣvākusiṃhāvagṛhītadehaḥsuptaḥkṣitaurāvaṇagandhahastī || 11 ||
parākramotsāhavijṛmbhitārcirniḥśvāsadhūmassvabalapratāpaḥ |
pratāpavānsamyatirākṣasāgnirvirvāpitorāmapayodhareṇa || 12 ||
siṃharakṣalāṅgūlakakudviṣāṇaḥparābhijidgandhanagandhahastī |
rakṣovṛṣaścāpalakarṇacakṣuḥkṣitīśvaravyāghrahato'vasannaḥ || 13 ||
vadantaṃhetumadvākyamparidṛṣṭārthaniścayam |
rāmaḥśokasamāviṣṭamityuvācavibhīṣaṇam || 14 ||
nāyaṃvinaṣṭoniśceṣṭassamarecaṇḍavikramaḥ |
atyunnatamahotsāhaḥpatito'yamaśaṅkitaḥ || 15 ||
naivaṃvinaṣṭāḥśocyantekṣatradharmavyavasthitāḥ |
vṛdhadimāśaṃsamānāyenipatantiraṇājire || 16 ||
yenasendrāstrayolokāstrāsitāyudhidhīmatā |
tasminkālasamāyukte na kālaḥpariśocitum || 17 ||
naikāntavijayoyuddhebhūtapūrvaḥkadācana |
parairāhanyatevīraḥparānvāhantisaṃyuge || 18 ||
sa tadrājyaṃ mahatprāpya rāmadattaṃ vibhīṣaṇaḥ |
prakṛtīḥ sāntyayitvā ca tato rāmamupāgamat || 19 ||
tadevanniścayandṛṣṭavātattvamāsthāyavijvaraḥ |
yadihānantaraṅkāryaṅkalpyantadanucintaya || 20 ||
muktavākyaṃvikrāntaṃrājaputraṃvibhīṣaṇaḥ |
uvācaśokasantaptobhrāturhitamanantaram || 21 ||
yo'yaṃvimardeṣvavibhagnapūrvaḥsuraissamastherapivāsavena |
bhavantamāsādyaraṇevibhagnovelāmivāsādyayathāsamudraḥ || 22 ||
anenadattānivanīpakeṣubhuktāścabhogānibhṛtāścabhṛtyāḥ |
dhanānimitreṣusamarpitānivairāṇyamitreṣunipātitāni || 23 ||
eṣohitāgniścaḥmahātapāścavedāntagaḥkarmasucāgyraśūraḥ |
etasyayatpretagatasyakṛtyantatkartumicchāmitavaprasādāt || 24 ||
maraṇāntānivairāṇinirvṛttaṃvaḥprayojanam |
kriyatāmasyasaṃskāromamāpyeṣayathātava || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्वादशाधिकशततमस्सर्गः ।
भ्रातरन्निहतन्दृष्टवाशयानन्निर्जितंरणे ।
शोकवेगपरीतात्माविललापविभीषणः ॥ 1 ॥
वीर विक्रान्त विख्यात प्रवीण नयकोविद ।
महार्हाशयनोपेतकिंशेषेनिहतोभुवि ॥ 2 ॥
विक्षिप्यदीर्घौनिश्चेष्टौभुजावङ्गभूषितौ ।
मुकुटेनापवृत्तेनभास्कराकारवर्चसा ॥ 3 ॥
दंवीरसम्प्राप्तंयन्मयापूर्वमीरितम् ।
काममोहपरीतस्ययत्तन्नरुचितन्तव ॥ 4 ॥
यन्नदर्पात्प्रहस्तोवानेन्द्रजिन्नापरेजनाः ।
न कुम्बकर्णोऽतिरथोनातिकायोनरान्तकः ॥ 5 ॥
न स्वयन्त्वममन्येथास्तस्योदर्कोऽयमागतः ।
गतस्सेतुस्सुनीतीनाङ्गतोधर्मस्यविग्रहः ॥ 6 ॥
गतस्सत्त्वस्यसङ्क्षेपःप्रस्तावानाङ्गतिर्गता ।
आदित्यःपतितोभूमौमग्नस्तमसिचन्द्रमाः ॥ 7 ॥
चित्रभानुःप्रशान्तार्चिर्व्यवसायोनिरुद्यमः ।
अस्मिन्निपतितेवीरे भूमौशस्त्रभृतांवरे ॥ 8 ॥
सौमित्रिं सत्त्वसम्पन्नं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
विभीषणमिमं सौम्य लङ्कायामभिषेचय ॥ 9 ॥
धृतिप्रवालःप्रसह्याग्य्रपुष्पस्तपोबलश्शौर्यनिबद्धमूलः ।
रणेमहान्राक्षसराजवृक्षःसम्मर्दितोराघवमारुतेन ॥ 10 ॥
तेजोविषाणःकुलवंशवंशःकोपप्रसादापरगात्रहस्तः ।
इक्ष्वाकुसिंहावगृहीतदेहःसुप्तःक्षितौरावणगन्धहस्ती ॥ 11 ॥
पराक्रमोत्साहविजृम्भितार्चिर्निःश्वासधूमस्स्वबलप्रतापः ।
प्रतापवान्सम्यतिराक्षसाग्निर्विर्वापितोरामपयोधरेण ॥ 12 ॥
सिंहरक्षलाङ्गूलककुद्विषाणःपराभिजिद्गन्धनगन्धहस्ती ।
रक्षोवृषश्चापलकर्णचक्षुःक्षितीश्वरव्याघ्रहतोऽवसन्नः ॥ 13 ॥
वदन्तंहेतुमद्वाक्यम्परिदृष्टार्थनिश्चयम् ।
रामःशोकसमाविष्टमित्युवाचविभीषणम् ॥ 14 ॥
नायंविनष्टोनिश्चेष्टस्समरेचण्डविक्रमः ।
अत्युन्नतमहोत्साहःपतितोऽयमशङ्कितः ॥ 15 ॥
नैवंविनष्टाःशोच्यन्तेक्षत्रधर्मव्यवस्थिताः ।
वृधदिमाशंसमानायेनिपतन्तिरणाजिरे ॥ 16 ॥
येनसेन्द्रास्त्रयोलोकास्त्रासितायुधिधीमता ।
तस्मिन्कालसमायुक्ते न कालःपरिशोचितुम् ॥ 17 ॥
नैकान्तविजयोयुद्धेभूतपूर्वःकदाचन ।
परैराहन्यतेवीरःपरान्वाहन्तिसंयुगे ॥ 18 ॥
स तद्राज्यं महत्प्राप्य रामदत्तं विभीषणः ।
प्रकृतीः सान्त्ययित्वा च ततो राममुपागमत् ॥ 19 ॥
तदेवन्निश्चयन्दृष्टवातत्त्वमास्थायविज्वरः ।
यदिहानन्तरङ्कार्यङ्कल्प्यन्तदनुचिन्तय ॥ 20 ॥
मुक्तवाक्यंविक्रान्तंराजपुत्रंविभीषणः ।
उवाचशोकसन्तप्तोभ्रातुर्हितमनन्तरम् ॥ 21 ॥
योऽयंविमर्देष्वविभग्नपूर्वःसुरैस्समस्थेरपिवासवेन ।
भवन्तमासाद्यरणेविभग्नोवेलामिवासाद्ययथासमुद्रः ॥ 22 ॥
अनेनदत्तानिवनीपकेषुभुक्ताश्चभोगानिभृताश्चभृत्याः ।
धनानिमित्रेषुसमर्पितानिवैराण्यमित्रेषुनिपातितानि ॥ 23 ॥
एषोहिताग्निश्चःमहातपाश्चवेदान्तगःकर्मसुचाग्य्रशूरः ।
एतस्ययत्प्रेतगतस्यकृत्यन्तत्कर्तुमिच्छामितवप्रसादात् ॥ 24 ॥
मरणान्तानिवैराणिनिर्वृत्तंवःप्रयोजनम् ।
क्रियतामस्यसंस्कारोममाप्येषयथातव ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्वादशाधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvādaśādhikaśatatamassargaḥ |
bhrātarannihatandṛṣṭavāśayānannirjitaṃraṇe |
śokavegaparītātmāvilalāpavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
vīra vikrānta vikhyāta pravīṇa nayakovida |
mahārhāśayanopetakiṃśeṣenihatobhuvi || 2 ||
vikṣipyadīrghauniśceṣṭaubhujāvaṅgabhūṣitau |
mukuṭenāpavṛttenabhāskarākāravarcasā || 3 ||
daṃvīrasamprāptaṃyanmayāpūrvamīritam |
kāmamohaparītasyayattannarucitantava || 4 ||
yannadarpātprahastovānendrajinnāparejanāḥ |
na kumbakarṇo'tirathonātikāyonarāntakaḥ || 5 ||
na svayantvamamanyethāstasyodarko'yamāgataḥ |
gatassetussunītīnāṅgatodharmasyavigrahaḥ || 6 ||
gatassattvasyasaṅkṣepaḥprastāvānāṅgatirgatā |
ādityaḥpatitobhūmaumagnastamasicandramāḥ || 7 ||
citrabhānuḥpraśāntārcirvyavasāyonirudyamaḥ |
asminnipatitevīre bhūmauśastrabhṛtāṃvare || 8 ||
saumitriṃ sattvasampannaṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |
vibhīṣaṇamimaṃ saumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||
dhṛtipravālaḥprasahyāgyrapuṣpastapobalaśśauryanibaddhamūlaḥ |
raṇemahānrākṣasarājavṛkṣaḥsammarditorāghavamārutena || 10 ||
tejoviṣāṇaḥkulavaṃśavaṃśaḥkopaprasādāparagātrahastaḥ |
ikṣvākusiṃhāvagṛhītadehaḥsuptaḥkṣitaurāvaṇagandhahastī || 11 ||
parākramotsāhavijṛmbhitārcirniḥśvāsadhūmassvabalapratāpaḥ |
pratāpavānsamyatirākṣasāgnirvirvāpitorāmapayodhareṇa || 12 ||
siṃharakṣalāṅgūlakakudviṣāṇaḥparābhijidgandhanagandhahastī |
rakṣovṛṣaścāpalakarṇacakṣuḥkṣitīśvaravyāghrahato'vasannaḥ || 13 ||
vadantaṃhetumadvākyamparidṛṣṭārthaniścayam |
rāmaḥśokasamāviṣṭamityuvācavibhīṣaṇam || 14 ||
nāyaṃvinaṣṭoniśceṣṭassamarecaṇḍavikramaḥ |
atyunnatamahotsāhaḥpatito'yamaśaṅkitaḥ || 15 ||
naivaṃvinaṣṭāḥśocyantekṣatradharmavyavasthitāḥ |
vṛdhadimāśaṃsamānāyenipatantiraṇājire || 16 ||
yenasendrāstrayolokāstrāsitāyudhidhīmatā |
tasminkālasamāyukte na kālaḥpariśocitum || 17 ||
naikāntavijayoyuddhebhūtapūrvaḥkadācana |
parairāhanyatevīraḥparānvāhantisaṃyuge || 18 ||
sa tadrājyaṃ mahatprāpya rāmadattaṃ vibhīṣaṇaḥ |
prakṛtīḥ sāntyayitvā ca tato rāmamupāgamat || 19 ||
tadevanniścayandṛṣṭavātattvamāsthāyavijvaraḥ |
yadihānantaraṅkāryaṅkalpyantadanucintaya || 20 ||
muktavākyaṃvikrāntaṃrājaputraṃvibhīṣaṇaḥ |
uvācaśokasantaptobhrāturhitamanantaram || 21 ||
yo'yaṃvimardeṣvavibhagnapūrvaḥsuraissamastherapivāsavena |
bhavantamāsādyaraṇevibhagnovelāmivāsādyayathāsamudraḥ || 22 ||
anenadattānivanīpakeṣubhuktāścabhogānibhṛtāścabhṛtyāḥ |
dhanānimitreṣusamarpitānivairāṇyamitreṣunipātitāni || 23 ||
eṣohitāgniścaḥmahātapāścavedāntagaḥkarmasucāgyraśūraḥ |
etasyayatpretagatasyakṛtyantatkartumicchāmitavaprasādāt || 24 ||
maraṇāntānivairāṇinirvṛttaṃvaḥprayojanam |
kriyatāmasyasaṃskāromamāpyeṣayathātava || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.