ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ମହୋଦରେତୁନିହତେମହାପାର୍ଶ୍ଵୋମହାବଲଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵେଣସମୀକ୍ଷ୍ଯାଥକ୍ରୋଧାତ୍ସମ୍ରରକ୍ତଲୋଚନଃ ॥ 1 ॥
ଅଙ୍ଗଦସ୍ଯଚମୂମ୍ଭୀମାଙ୍କ୍ଷୋଭଯାମାସସାଯକୈଃ ।
ସଵାନରାଣାମ୍ମୁଖ୍ଯାନାମୁତ୍ତମାଙ୍ଗାନିସର୍ଵଶଃ ॥ 2 ॥
ପାତଯାମାନକାଯେଭ୍ଯଃଫଲଂଵୃନ୍ତାଦିଵାନିଲଃ ।
କେଷାଞ୍ଚିଦିଷୁଭିର୍ବାହୁନ୍ ସ୍କନ୍ଧାଂଶ୍ଛିଚ୍ଛେଦରାକ୍ଷସଃ ଚ ॥ 3 ॥
ଵାନରାଣାଂସୁଙ୍କୃଦ୍ଧଃ ପାର୍ଶ୍ଵଙ୍କେଷାଂଵ୍ଯଦାରଯତ୍ ।
ତେଽର୍ଦିତାବାଣଵର୍ଷେଣମହାପାର୍ଶ୍ଵେନଵାନରାଃ ॥ 4 ॥
ଵିଷାଦଵିମୁଖାଃସର୍ଵେବଭୂଵୁର୍ଗତଚେତସଃ ।
ନିରୀକ୍ଷ୍ଯବଲମୁଦ୍ଵିଗ୍ନମଙ୍ଗଦୋରାକ୍ଷସାର୍ଦିତମ୍ ॥ 5 ॥
ପୂରିତା ତେନ ଶବ୍ଦେନ ସନଦୀଗିରିକାନନା ।
ସଞ୍ଚଚାଲ ମହୀ ସର୍ଵା ସଵରାହମୃଗଦ୍ଵିପା ॥ 6 ॥
ସମରେଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋମହାପାର୍ଶ୍ଵେନ୍ଯପାତଯତ୍ ।
ସ ତୁତେନପ୍ରହାରେଣମହାପାର୍ଶ୍ଵୋଵିଚେତନଃ ॥ 7 ॥
ସସୂତସ୍ସ୍ଯନ୍ଦନାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵିସଞ୍ଜ୍ଞଶ୍ଚାପତଦ୍ଭୁଵି ।
ସ ଋକ୍ଷରାଜସ୍ତେଜସ୍ଵୀନୀଲାଞ୍ଜନଚଯୋପମଃ ॥ 8 ॥
ନିଷ୍ପତ୍ଯସୁମହାଵୀର୍ଯସ୍ସ୍ଵାଦ୍ଵ୍ଯୂହନ୍ମେଘସନ୍ନିଭାତ୍ ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯଗିରିଶୃଙ୍ଗାଭାଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ସଵିପୁଲାଂଶିଲାମ୍ ॥ 9 ॥
ଅଶ୍ଵାଞ୍ଜଘାନତରସାବଭଞ୍ଜତଂ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ଚ ତମ୍ ।
ମୁହୂର୍ତାଲ୍ଲବ୍ଧସଞ୍ଜ୍ଞସ୍ତୁମହାପାର୍ଶ୍ଵୋମହାବଲଃ ॥ 10 ॥
ଅଙ୍ଗଦମ୍ବହୁଭିର୍ବାଣୈର୍ଭୂଯସ୍ତମ୍ପ୍ରତ୍ଯଵିଧ୍ଯତ ।
ଜାମ୍ବଵନ୍ତନ୍ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈରାଜଘାନସ୍ତନାନ୍ତରେ ॥ 11 ॥
ଋକ୍ଷରାଜଙ୍ଗଵାକ୍ଷଂ ଚ ଜଘାନବହୁଭିଶ୍ଶରୈଃ ।
ଜାମ୍ବଵନ୍ତଙ୍ଗଵାକ୍ଷଂ ଚ ସ ଦୃଷ୍ଟଵାଶରପୀଡିତୌ ॥ 12 ॥
ଜଗ୍ରାହପରିଘଙ୍ଘୋରମଙ୍ଗଦଃକ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ ।
ତସ୍ଯାଙ୍ଗଦଃପ୍ରକୁପିତୋରାକ୍ଷସସ୍ଯତମାଯସମ୍ ॥ 13 ॥
ଦୂରସ୍ଥିତସ୍ଯପରିଘଂରଵିରଶ୍ମିସମପ୍ରଭମ୍ ।
ଦ୍ଵାଵାଭ୍ଯାମ୍ଭୁଜାଭ୍ଯାଂସଙ୍ଗୃହ୍ଯଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ଚ ଵେଗଵାନ୍ ॥ 14 ॥
ମହାପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଯଚିକ୍ଷେପଵଧାର୍ଥଂଵାଲିନସ୍ସୁତଃ ।
ସ ତୁକ୍ଷିପ୍ତୋବଲଵତାପରିଘନ୍ତସ୍ଯରକ୍ଷସଃ ॥ 15 ॥
ଧନୁଶ୍ଚସଶରଂହସ୍ତାଛଚିରସ୍ତ୍ରାଞ୍ଚାପ୍ଯପାତଯତ୍ ।
ତଂସମାସାଦ୍ଯଵେଗେନଵାଲିପୁତ୍ରଃପ୍ରତାପଵାନ୍ ॥ 16 ॥
ତଲେନାଭ୍ଯହନତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କର୍ଣମୂଲେ ସକୁଣ୍ଡଲେ ।
ସ ତୁକ୍ରୁଦ୍ଧୋମହାଵେଗୋମହାପାର୍ଶ୍ଵୋମହାଦ୍ଯୁତି ॥ 17 ॥
କରେଣୈକେନଜଗ୍ରାହସୁମହାନ୍ତମ୍ପରଶ୍ଵଥମ୍ ।
ତମ୍ମ୍ତୈଲଧୌତଂଵିମଲଂଶୈଲସାରମଯନ୍ଦୃଢମ୍ ॥ 18 ॥
ରାକ୍ଷସଃପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋଵାଲିପୁତ୍ରେନ୍ଯପାତଯତ୍ ।
ତେନଵାମାଂସଫଲକେଭୃଶମ୍ପ୍ରତ୍ଯଵପାଦିତମ୍ ॥ 19 ॥
ଅଙ୍ଗଦୋମୋକ୍ଷ୍ଯାମାସସରୋଷସ୍ସପରଶ୍ଵଧମ୍ ।
ସଵୀରୋଵଜ୍ରସଙ୍କାଶମଙ୍ଗଦୋମୁଷ୍ଟିମାତ୍ମନଃ ॥ 20 ॥
ସଂଵର୍ତଯତ୍ସୁସଙ୍କୃଦ୍ଧଃପିତୃତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ।
ରାକ୍ଷସସ୍ଯସ୍ତନାଭ୍ଯାଶେମର୍ମଜ୍ଞୋହୃଦଯମ୍ପ୍ରତି ॥ 21 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରାଶନିମସ୍ପର୍ଶଂ ସ ମୁଷ୍ଟିଂଵିନ୍ଯପାତଯତ୍ ।
ତେନତସ୍ଯନିପାତେନରାକ୍ଷସସ୍ଯମହାମୃଧେ ॥ 22 ॥
ପଫାଲହୃଦଯଞ୍ଚାସ୍ଯ ସ ପପାତହତୋଭୁଵି ।
ସ୍ମିନ୍ନିପତିତେଭୂମୌତତ୍ସୈନ୍ଯଂସମ୍ପ୍ରଚୁକ୍ଷୁଭେ ॥ 23 ॥
ଅଭଵଚ୍ଚମହାନ୍କ୍ରୋଧସ୍ସମରେରାଵଣସ୍ଯତୁ ।
ଵାନରାଣାଂଶ୍ଚହୃଷ୍ଟାନାଂସିଂହନାଦଃସୁପୁଷ୍କଲଃ ॥ 24 ॥
ସ୍ପୋଟଯନ୍ନିଵଶବ୍ଦେନଲଙ୍କାଂସାଟ୍ଟାଲଗୋପୁରାମ୍ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରେଣେଵଦେଵାନାନ୍ନାଦସ୍ସମଭଵନ୍ମହାନ୍ ॥ 25 ॥
ଅଥୈନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁସ୍ତ୍ରିଦିଵାଲଯାନାଂଵନୌକନାଞ୍ଚୈଵମ୍ହାପ୍ରଣାଦମ୍ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାସରୋଷଂଯୁଧିରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଃ ।
ପୁନଶ୍ଚଯୁଦ୍ଧାଭିମୁଖୋଽଵତସ୍ଥେ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଏକୋନଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaśatatamassargaḥ |
mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |
sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ || 1 ||
aṅgadasyacamūmbhīmāṅkṣobhayāmāsasāyakaiḥ |
savānarāṇāmmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ || 2 ||
pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ |
keṣāñcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca || 3 ||
vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṅkeṣāṃvyadārayat |
te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ || 4 ||
viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ |
nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam || 5 ||
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā || 6 ||
samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat |
sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ || 7 ||
sasūtassyandanāttasmādvisañjñaścāpatadbhuvi |
sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ || 8 ||
niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |
pragṛhyagiriśṛṅgābhāṅkruddhassavipulāṃśilām || 9 ||
aśvāñjaghānatarasābabhañjataṃ syandanaṃ ca tam |
muhūrtāllabdhasañjñastumahāpārśvomahābalaḥ || 10 ||
aṅgadambahubhirbāṇairbhūyastampratyavidhyata |
jāmbavantantribhirbāṇairājaghānastanāntare || 11 ||
ṛkṣarājaṅgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ |
jāmbavantaṅgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau || 12 ||
jagrāhaparighaṅghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ |
tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam || 13 ||
dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |
dvāvābhyāmbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān || 14 ||
mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ |
sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ || 15 ||
dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāñcāpyapātayat |
taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān || 16 ||
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale |
sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti || 17 ||
kareṇaikenajagrāhasumahāntamparaśvatham |
tammtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayandṛḍham || 18 ||
rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat |
tenavāmāṃsaphalakebhṛśampratyavapāditam || 19 ||
aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham |
savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ || 20 ||
saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ |
rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayamprati || 21 ||
indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat |
tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe || 22 ||
paphālahṛdayañcāsya sa papātahatobhuvi |
sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe || 23 ||
abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu |
vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ || 24 ||
spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |
mahendreṇevadevānānnādassamabhavanmahān || 25 ||
athaindraśatrustridivālayānāṃvanaukanāñcaivamhāpraṇādam |
śrutvāsaroṣaṃyudhirākṣasendraḥ |
punaścayuddhābhimukho'vatasthe || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकोनशततमस्सर्गः ।
महोदरेतुनिहतेमहापार्श्वोमहाबलः ।
सुग्रीवेणसमीक्ष्याथक्रोधात्सम्ररक्तलोचनः ॥ 1 ॥
अङ्गदस्यचमूम्भीमाङ्क्षोभयामाससायकैः ।
सवानराणाम्मुख्यानामुत्तमाङ्गानिसर्वशः ॥ 2 ॥
पातयामानकायेभ्यःफलंवृन्तादिवानिलः ।
केषाञ्चिदिषुभिर्बाहुन् स्कन्धांश्छिच्छेदराक्षसः च ॥ 3 ॥
वानराणांसुङ्कृद्धः पार्श्वङ्केषांव्यदारयत् ।
तेऽर्दिताबाणवर्षेणमहापार्श्वेनवानराः ॥ 4 ॥
विषादविमुखाःसर्वेबभूवुर्गतचेतसः ।
निरीक्ष्यबलमुद्विग्नमङ्गदोराक्षसार्दितम् ॥ 5 ॥
पूरिता तेन शब्देन सनदीगिरिकानना ।
सञ्चचाल मही सर्वा सवराहमृगद्विपा ॥ 6 ॥
समरेवानरश्रेष्ठोमहापार्श्वेन्यपातयत् ।
स तुतेनप्रहारेणमहापार्श्वोविचेतनः ॥ 7 ॥
ससूतस्स्यन्दनात्तस्माद्विसञ्ज्ञश्चापतद्भुवि ।
स ऋक्षराजस्तेजस्वीनीलाञ्जनचयोपमः ॥ 8 ॥
निष्पत्यसुमहावीर्यस्स्वाद्व्यूहन्मेघसन्निभात् ।
प्रगृह्यगिरिशृङ्गाभाङ्क्रुद्धस्सविपुलांशिलाम् ॥ 9 ॥
अश्वाञ्जघानतरसाबभञ्जतं स्यन्दनं च तम् ।
मुहूर्ताल्लब्धसञ्ज्ञस्तुमहापार्श्वोमहाबलः ॥ 10 ॥
अङ्गदम्बहुभिर्बाणैर्भूयस्तम्प्रत्यविध्यत ।
जाम्बवन्तन्त्रिभिर्बाणैराजघानस्तनान्तरे ॥ 11 ॥
ऋक्षराजङ्गवाक्षं च जघानबहुभिश्शरैः ।
जाम्बवन्तङ्गवाक्षं च स दृष्टवाशरपीडितौ ॥ 12 ॥
जग्राहपरिघङ्घोरमङ्गदःक्रोधमूर्छितः ।
तस्याङ्गदःप्रकुपितोराक्षसस्यतमायसम् ॥ 13 ॥
दूरस्थितस्यपरिघंरविरश्मिसमप्रभम् ।
द्वावाभ्याम्भुजाभ्यांसङ्गृह्यभ्रामयित्वा च वेगवान् ॥ 14 ॥
महापार्श्वस्यचिक्षेपवधार्थंवालिनस्सुतः ।
स तुक्षिप्तोबलवतापरिघन्तस्यरक्षसः ॥ 15 ॥
धनुश्चसशरंहस्ताछचिरस्त्राञ्चाप्यपातयत् ।
तंसमासाद्यवेगेनवालिपुत्रःप्रतापवान् ॥ 16 ॥
तलेनाभ्यहनत्क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले ।
स तुक्रुद्धोमहावेगोमहापार्श्वोमहाद्युति ॥ 17 ॥
करेणैकेनजग्राहसुमहान्तम्परश्वथम् ।
तम्म्तैलधौतंविमलंशैलसारमयन्दृढम् ॥ 18 ॥
राक्षसःपरमक्रुद्धोवालिपुत्रेन्यपातयत् ।
तेनवामांसफलकेभृशम्प्रत्यवपादितम् ॥ 19 ॥
अङ्गदोमोक्ष्यामाससरोषस्सपरश्वधम् ।
सवीरोवज्रसङ्काशमङ्गदोमुष्टिमात्मनः ॥ 20 ॥
संवर्तयत्सुसङ्कृद्धःपितृतुल्यपराक्रमः ।
राक्षसस्यस्तनाभ्याशेमर्मज्ञोहृदयम्प्रति ॥ 21 ॥
इन्द्राशनिमस्पर्शं स मुष्टिंविन्यपातयत् ।
तेनतस्यनिपातेनराक्षसस्यमहामृधे ॥ 22 ॥
पफालहृदयञ्चास्य स पपातहतोभुवि ।
स्मिन्निपतितेभूमौतत्सैन्यंसम्प्रचुक्षुभे ॥ 23 ॥
अभवच्चमहान्क्रोधस्समरेरावणस्यतु ।
वानराणांश्चहृष्टानांसिंहनादःसुपुष्कलः ॥ 24 ॥
स्पोटयन्निवशब्देनलङ्कांसाट्टालगोपुराम् ।
महेन्द्रेणेवदेवानान्नादस्समभवन्महान् ॥ 25 ॥
अथैन्द्रशत्रुस्त्रिदिवालयानांवनौकनाञ्चैवम्हाप्रणादम् ।
श्रुत्वासरोषंयुधिराक्षसेन्द्रः ।
पुनश्चयुद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकोनशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaśatatamassargaḥ |
mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |
sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ || 1 ||
aṅgadasyacamūmbhīmāṅkṣobhayāmāsasāyakaiḥ |
savānarāṇāmmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ || 2 ||
pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ |
keṣāñcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca || 3 ||
vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṅkeṣāṃvyadārayat |
te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ || 4 ||
viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ |
nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam || 5 ||
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā || 6 ||
samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat |
sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ || 7 ||
sasūtassyandanāttasmādvisañjñaścāpatadbhuvi |
sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ || 8 ||
niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |
pragṛhyagiriśṛṅgābhāṅkruddhassavipulāṃśilām || 9 ||
aśvāñjaghānatarasābabhañjataṃ syandanaṃ ca tam |
muhūrtāllabdhasañjñastumahāpārśvomahābalaḥ || 10 ||
aṅgadambahubhirbāṇairbhūyastampratyavidhyata |
jāmbavantantribhirbāṇairājaghānastanāntare || 11 ||
ṛkṣarājaṅgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ |
jāmbavantaṅgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau || 12 ||
jagrāhaparighaṅghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ |
tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam || 13 ||
dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |
dvāvābhyāmbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān || 14 ||
mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ |
sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ || 15 ||
dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāñcāpyapātayat |
taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān || 16 ||
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale |
sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti || 17 ||
kareṇaikenajagrāhasumahāntamparaśvatham |
tammtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayandṛḍham || 18 ||
rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat |
tenavāmāṃsaphalakebhṛśampratyavapāditam || 19 ||
aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham |
savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ || 20 ||
saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ |
rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayamprati || 21 ||
indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat |
tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe || 22 ||
paphālahṛdayañcāsya sa papātahatobhuvi |
sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe || 23 ||
abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu |
vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ || 24 ||
spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |
mahendreṇevadevānānnādassamabhavanmahān || 25 ||
athaindraśatrustridivālayānāṃvanaukanāñcaivamhāpraṇādam |
śrutvāsaroṣaṃyudhirākṣasendraḥ |
punaścayuddhābhimukho'vatasthe || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.