ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத ஏகோநஶததமஸ்ஸர்கஃ ।
மஹோதரேதுநிஹதேமஹாபார்ஶ்வோமஹாபலஃ ।
ஸுக்ரீவேணஸமீக்ஷ்யாதக்ரோதாத்ஸம்ரரக்தலோசநஃ ॥ 1 ॥
அங்கதஸ்யசமூம்பீமாங்க்ஷோபயாமாஸஸாயகைஃ ।
ஸவாநராணாம்முக்யாநாமுத்தமாங்காநிஸர்வஶஃ ॥ 2 ॥
பாதயாமாநகாயேப்யஃபலம்வ்ரு'ந்தாதிவாநிலஃ ।
கேஷாஞ்சிதிஷுபிர்பாஹுந் ஸ்கந்தாம்ஶ்சிச்சேதராக்ஷஸஃ ச ॥ 3 ॥
வாநராணாம்ஸுங்க்ரு'த்தஃ பார்ஶ்வங்கேஷாம்வ்யதாரயத் ।
தேऽர்திதாபாணவர்ஷேணமஹாபார்ஶ்வேநவாநராஃ ॥ 4 ॥
விஷாதவிமுகாஃஸர்வேபபூவுர்கதசேதஸஃ ।
நிரீக்ஷ்யபலமுத்விக்நமங்கதோராக்ஷஸார்திதம் ॥ 5 ॥
பூரிதா தேந ஶப்தேந ஸநதீகிரிகாநநா ।
ஸஞ்சசால மஹீ ஸர்வா ஸவராஹம்ரு'கத்விபா ॥ 6 ॥
ஸமரேவாநரஶ்ரேஷ்டோமஹாபார்ஶ்வேந்யபாதயத் ।
ஸ துதேநப்ரஹாரேணமஹாபார்ஶ்வோவிசேதநஃ ॥ 7 ॥
ஸஸூதஸ்ஸ்யந்தநாத்தஸ்மாத்விஸஞ்ஜ்ஞஶ்சாபதத்புவி ।
ஸ ரு'க்ஷராஜஸ்தேஜஸ்வீநீலாஞ்ஜநசயோபமஃ ॥ 8 ॥
நிஷ்பத்யஸுமஹாவீர்யஸ்ஸ்வாத்வ்யூஹந்மேகஸந்நிபாத் ।
ப்ரக்ரு'ஹ்யகிரிஶ்ரு'ங்காபாங்க்ருத்தஸ்ஸவிபுலாம்ஶிலாம் ॥ 9 ॥
அஶ்வாஞ்ஜகாநதரஸாபபஞ்ஜதம் ஸ்யந்தநம் ச தம் ।
முஹூர்தால்லப்தஸஞ்ஜ்ஞஸ்துமஹாபார்ஶ்வோமஹாபலஃ ॥ 10 ॥
அங்கதம்பஹுபிர்பாணைர்பூயஸ்தம்ப்ரத்யவித்யத ।
ஜாம்பவந்தந்த்ரிபிர்பாணைராஜகாநஸ்தநாந்தரே ॥ 11 ॥
ரு'க்ஷராஜங்கவாக்ஷம் ச ஜகாநபஹுபிஶ்ஶரைஃ ।
ஜாம்பவந்தங்கவாக்ஷம் ச ஸ த்ரு'ஷ்டவாஶரபீடிதௌ ॥ 12 ॥
ஜக்ராஹபரிகங்கோரமங்கதஃக்ரோதமூர்சிதஃ ।
தஸ்யாங்கதஃப்ரகுபிதோராக்ஷஸஸ்யதமாயஸம் ॥ 13 ॥
தூரஸ்திதஸ்யபரிகம்ரவிரஶ்மிஸமப்ரபம் ।
த்வாவாப்யாம்புஜாப்யாம்ஸங்க்ரு'ஹ்யப்ராமயித்வா ச வேகவாந் ॥ 14 ॥
மஹாபார்ஶ்வஸ்யசிக்ஷேபவதார்தம்வாலிநஸ்ஸுதஃ ।
ஸ துக்ஷிப்தோபலவதாபரிகந்தஸ்யரக்ஷஸஃ ॥ 15 ॥
தநுஶ்சஸஶரம்ஹஸ்தாசசிரஸ்த்ராஞ்சாப்யபாதயத் ।
தம்ஸமாஸாத்யவேகேநவாலிபுத்ரஃப்ரதாபவாந் ॥ 16 ॥
தலேநாப்யஹநத்க்ருத்தஃ கர்ணமூலே ஸகுண்டலே ।
ஸ துக்ருத்தோமஹாவேகோமஹாபார்ஶ்வோமஹாத்யுதி ॥ 17 ॥
கரேணைகேநஜக்ராஹஸுமஹாந்தம்பரஶ்வதம் ।
தம்ம்தைலதௌதம்விமலம்ஶைலஸாரமயந்த்ரு'டம் ॥ 18 ॥
ராக்ஷஸஃபரமக்ருத்தோவாலிபுத்ரேந்யபாதயத் ।
தேநவாமாம்ஸபலகேப்ரு'ஶம்ப்ரத்யவபாதிதம் ॥ 19 ॥
அங்கதோமோக்ஷ்யாமாஸஸரோஷஸ்ஸபரஶ்வதம் ।
ஸவீரோவஜ்ரஸங்காஶமங்கதோமுஷ்டிமாத்மநஃ ॥ 20 ॥
ஸம்வர்தயத்ஸுஸங்க்ரு'த்தஃபித்ரு'துல்யபராக்ரமஃ ।
ராக்ஷஸஸ்யஸ்தநாப்யாஶேமர்மஜ்ஞோஹ்ரு'தயம்ப்ரதி ॥ 21 ॥
இந்த்ராஶநிமஸ்பர்ஶம் ஸ முஷ்டிம்விந்யபாதயத் ।
தேநதஸ்யநிபாதேநராக்ஷஸஸ்யமஹாம்ரு'தே ॥ 22 ॥
பபாலஹ்ரு'தயஞ்சாஸ்ய ஸ பபாதஹதோபுவி ।
ஸ்மிந்நிபதிதேபூமௌதத்ஸைந்யம்ஸம்ப்ரசுக்ஷுபே ॥ 23 ॥
அபவச்சமஹாந்க்ரோதஸ்ஸமரேராவணஸ்யது ।
வாநராணாம்ஶ்சஹ்ரு'ஷ்டாநாம்ஸிம்ஹநாதஃஸுபுஷ்கலஃ ॥ 24 ॥
ஸ்போடயந்நிவஶப்தேநலங்காம்ஸாட்டாலகோபுராம் ।
மஹேந்த்ரேணேவதேவாநாந்நாதஸ்ஸமபவந்மஹாந் ॥ 25 ॥
அதைந்த்ரஶத்ருஸ்த்ரிதிவாலயாநாம்வநௌகநாஞ்சைவம்ஹாப்ரணாதம் ।
ஶ்ருத்வாஸரோஷம்யுதிராக்ஷஸேந்த்ரஃ ।
புநஶ்சயுத்தாபிமுகோऽவதஸ்தே ॥ 26 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஏகோநஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaśatatamassargaḥ |
mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |
sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ || 1 ||
aṅgadasyacamūmbhīmāṅkṣobhayāmāsasāyakaiḥ |
savānarāṇāmmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ || 2 ||
pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ |
keṣāñcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca || 3 ||
vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṅkeṣāṃvyadārayat |
te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ || 4 ||
viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ |
nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam || 5 ||
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā || 6 ||
samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat |
sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ || 7 ||
sasūtassyandanāttasmādvisañjñaścāpatadbhuvi |
sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ || 8 ||
niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |
pragṛhyagiriśṛṅgābhāṅkruddhassavipulāṃśilām || 9 ||
aśvāñjaghānatarasābabhañjataṃ syandanaṃ ca tam |
muhūrtāllabdhasañjñastumahāpārśvomahābalaḥ || 10 ||
aṅgadambahubhirbāṇairbhūyastampratyavidhyata |
jāmbavantantribhirbāṇairājaghānastanāntare || 11 ||
ṛkṣarājaṅgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ |
jāmbavantaṅgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau || 12 ||
jagrāhaparighaṅghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ |
tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam || 13 ||
dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |
dvāvābhyāmbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān || 14 ||
mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ |
sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ || 15 ||
dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāñcāpyapātayat |
taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān || 16 ||
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale |
sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti || 17 ||
kareṇaikenajagrāhasumahāntamparaśvatham |
tammtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayandṛḍham || 18 ||
rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat |
tenavāmāṃsaphalakebhṛśampratyavapāditam || 19 ||
aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham |
savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ || 20 ||
saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ |
rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayamprati || 21 ||
indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat |
tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe || 22 ||
paphālahṛdayañcāsya sa papātahatobhuvi |
sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe || 23 ||
abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu |
vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ || 24 ||
spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |
mahendreṇevadevānānnādassamabhavanmahān || 25 ||
athaindraśatrustridivālayānāṃvanaukanāñcaivamhāpraṇādam |
śrutvāsaroṣaṃyudhirākṣasendraḥ |
punaścayuddhābhimukho'vatasthe || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकोनशततमस्सर्गः ।
महोदरेतुनिहतेमहापार्श्वोमहाबलः ।
सुग्रीवेणसमीक्ष्याथक्रोधात्सम्ररक्तलोचनः ॥ 1 ॥
अङ्गदस्यचमूम्भीमाङ्क्षोभयामाससायकैः ।
सवानराणाम्मुख्यानामुत्तमाङ्गानिसर्वशः ॥ 2 ॥
पातयामानकायेभ्यःफलंवृन्तादिवानिलः ।
केषाञ्चिदिषुभिर्बाहुन् स्कन्धांश्छिच्छेदराक्षसः च ॥ 3 ॥
वानराणांसुङ्कृद्धः पार्श्वङ्केषांव्यदारयत् ।
तेऽर्दिताबाणवर्षेणमहापार्श्वेनवानराः ॥ 4 ॥
विषादविमुखाःसर्वेबभूवुर्गतचेतसः ।
निरीक्ष्यबलमुद्विग्नमङ्गदोराक्षसार्दितम् ॥ 5 ॥
पूरिता तेन शब्देन सनदीगिरिकानना ।
सञ्चचाल मही सर्वा सवराहमृगद्विपा ॥ 6 ॥
समरेवानरश्रेष्ठोमहापार्श्वेन्यपातयत् ।
स तुतेनप्रहारेणमहापार्श्वोविचेतनः ॥ 7 ॥
ससूतस्स्यन्दनात्तस्माद्विसञ्ज्ञश्चापतद्भुवि ।
स ऋक्षराजस्तेजस्वीनीलाञ्जनचयोपमः ॥ 8 ॥
निष्पत्यसुमहावीर्यस्स्वाद्व्यूहन्मेघसन्निभात् ।
प्रगृह्यगिरिशृङ्गाभाङ्क्रुद्धस्सविपुलांशिलाम् ॥ 9 ॥
अश्वाञ्जघानतरसाबभञ्जतं स्यन्दनं च तम् ।
मुहूर्ताल्लब्धसञ्ज्ञस्तुमहापार्श्वोमहाबलः ॥ 10 ॥
अङ्गदम्बहुभिर्बाणैर्भूयस्तम्प्रत्यविध्यत ।
जाम्बवन्तन्त्रिभिर्बाणैराजघानस्तनान्तरे ॥ 11 ॥
ऋक्षराजङ्गवाक्षं च जघानबहुभिश्शरैः ।
जाम्बवन्तङ्गवाक्षं च स दृष्टवाशरपीडितौ ॥ 12 ॥
जग्राहपरिघङ्घोरमङ्गदःक्रोधमूर्छितः ।
तस्याङ्गदःप्रकुपितोराक्षसस्यतमायसम् ॥ 13 ॥
दूरस्थितस्यपरिघंरविरश्मिसमप्रभम् ।
द्वावाभ्याम्भुजाभ्यांसङ्गृह्यभ्रामयित्वा च वेगवान् ॥ 14 ॥
महापार्श्वस्यचिक्षेपवधार्थंवालिनस्सुतः ।
स तुक्षिप्तोबलवतापरिघन्तस्यरक्षसः ॥ 15 ॥
धनुश्चसशरंहस्ताछचिरस्त्राञ्चाप्यपातयत् ।
तंसमासाद्यवेगेनवालिपुत्रःप्रतापवान् ॥ 16 ॥
तलेनाभ्यहनत्क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले ।
स तुक्रुद्धोमहावेगोमहापार्श्वोमहाद्युति ॥ 17 ॥
करेणैकेनजग्राहसुमहान्तम्परश्वथम् ।
तम्म्तैलधौतंविमलंशैलसारमयन्दृढम् ॥ 18 ॥
राक्षसःपरमक्रुद्धोवालिपुत्रेन्यपातयत् ।
तेनवामांसफलकेभृशम्प्रत्यवपादितम् ॥ 19 ॥
अङ्गदोमोक्ष्यामाससरोषस्सपरश्वधम् ।
सवीरोवज्रसङ्काशमङ्गदोमुष्टिमात्मनः ॥ 20 ॥
संवर्तयत्सुसङ्कृद्धःपितृतुल्यपराक्रमः ।
राक्षसस्यस्तनाभ्याशेमर्मज्ञोहृदयम्प्रति ॥ 21 ॥
इन्द्राशनिमस्पर्शं स मुष्टिंविन्यपातयत् ।
तेनतस्यनिपातेनराक्षसस्यमहामृधे ॥ 22 ॥
पफालहृदयञ्चास्य स पपातहतोभुवि ।
स्मिन्निपतितेभूमौतत्सैन्यंसम्प्रचुक्षुभे ॥ 23 ॥
अभवच्चमहान्क्रोधस्समरेरावणस्यतु ।
वानराणांश्चहृष्टानांसिंहनादःसुपुष्कलः ॥ 24 ॥
स्पोटयन्निवशब्देनलङ्कांसाट्टालगोपुराम् ।
महेन्द्रेणेवदेवानान्नादस्समभवन्महान् ॥ 25 ॥
अथैन्द्रशत्रुस्त्रिदिवालयानांवनौकनाञ्चैवम्हाप्रणादम् ।
श्रुत्वासरोषंयुधिराक्षसेन्द्रः ।
पुनश्चयुद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकोनशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaśatatamassargaḥ |
mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |
sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ || 1 ||
aṅgadasyacamūmbhīmāṅkṣobhayāmāsasāyakaiḥ |
savānarāṇāmmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ || 2 ||
pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ |
keṣāñcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca || 3 ||
vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṅkeṣāṃvyadārayat |
te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ || 4 ||
viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ |
nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam || 5 ||
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā || 6 ||
samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat |
sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ || 7 ||
sasūtassyandanāttasmādvisañjñaścāpatadbhuvi |
sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ || 8 ||
niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |
pragṛhyagiriśṛṅgābhāṅkruddhassavipulāṃśilām || 9 ||
aśvāñjaghānatarasābabhañjataṃ syandanaṃ ca tam |
muhūrtāllabdhasañjñastumahāpārśvomahābalaḥ || 10 ||
aṅgadambahubhirbāṇairbhūyastampratyavidhyata |
jāmbavantantribhirbāṇairājaghānastanāntare || 11 ||
ṛkṣarājaṅgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ |
jāmbavantaṅgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau || 12 ||
jagrāhaparighaṅghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ |
tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam || 13 ||
dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |
dvāvābhyāmbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān || 14 ||
mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ |
sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ || 15 ||
dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāñcāpyapātayat |
taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān || 16 ||
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale |
sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti || 17 ||
kareṇaikenajagrāhasumahāntamparaśvatham |
tammtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayandṛḍham || 18 ||
rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat |
tenavāmāṃsaphalakebhṛśampratyavapāditam || 19 ||
aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham |
savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ || 20 ||
saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ |
rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayamprati || 21 ||
indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat |
tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe || 22 ||
paphālahṛdayañcāsya sa papātahatobhuvi |
sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe || 23 ||
abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu |
vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ || 24 ||
spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |
mahendreṇevadevānānnādassamabhavanmahān || 25 ||
athaindraśatrustridivālayānāṃvanaukanāñcaivamhāpraṇādam |
śrutvāsaroṣaṃyudhirākṣasendraḥ |
punaścayuddhābhimukho'vatasthe || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.