ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਮਹੋਦਰੇਤੁਨਿਹਤੇਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਮਹਾਬਲਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਸਮੀਕ੍ष੍ਯਾਥਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਸਮ੍ਰਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ ॥ 1 ॥
ਅਙ੍ਗਦਸ੍ਯਚਮੂਮ੍ਭੀਮਾਙ੍ਕ੍षੋਭਯਾਮਾਸਸਾਯਕੈਃ ।
ਸਵਾਨਰਾਣਾਮ੍ਮੁਖ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਾਨਿਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 2 ॥
ਪਾਤਯਾਮਾਨਕਾਯੇਭ੍ਯਃਫਲਂਵृਨ੍ਤਾਦਿਵਾਨਿਲਃ ।
ਕੇषਾਞ੍ਚਿਦਿषੁਭਿਰ੍ਬਾਹੁਨ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਛਿਚ੍ਛੇਦਰਾਕ੍षਸਃ ਚ ॥ 3 ॥
ਵਾਨਰਾਣਾਂਸੁਙ੍ਕृਦ੍ਧਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਙ੍ਕੇषਾਂਵ੍ਯਦਾਰਯਤ੍ ।
ਤੇऽਰ੍ਦਿਤਾਬਾਣਵਰ੍षੇਣਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨਵਾਨਰਾਃ ॥ 4 ॥
ਵਿषਾਦਵਿਮੁਖਾਃਸਰ੍ਵੇਬਭੂਵੁਰ੍ਗਤਚੇਤਸਃ ।
ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯਬਲਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਙ੍ਗਦੋਰਾਕ੍षਸਾਰ੍ਦਿਤਮ੍ ॥ 5 ॥
ਪੂਰਿਤਾ ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਨਦੀਗਿਰਿਕਾਨਨਾ ।
ਸਞ੍ਚਚਾਲ ਮਹੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਵਰਾਹਮृਗਦ੍ਵਿਪਾ ॥ 6 ॥
ਸਮਰੇਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ੍ਯਪਾਤਯਤ੍ ।
ਸ ਤੁਤੇਨਪ੍ਰਹਾਰੇਣਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਵਿਚੇਤਨਃ ॥ 7 ॥
ਸਸੂਤਸ੍ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸਞ੍ਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਪਤਦ੍ਭੁਵਿ ।
ਸ ऋਕ੍षਰਾਜਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀਨੀਲਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਃ ॥ 8 ॥
ਨਿष੍ਪਤ੍ਯਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਸ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ਯੂਹਨ੍ਮੇਘਸਨ੍ਨਿਭਾਤ੍ ।
ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਾਭਾਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸਵਿਪੁਲਾਂਸ਼ਿਲਾਮ੍ ॥ 9 ॥
ਅਸ਼੍ਵਾਞ੍ਜਘਾਨਤਰਸਾਬਭਞ੍ਜਤਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਚ ਤਮ੍ ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਲ੍ਲਬ੍ਧਸਞ੍ਜ੍ਞਸ੍ਤੁਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਮਹਾਬਲਃ ॥ 10 ॥
ਅਙ੍ਗਦਮ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਭੂਯਸ੍ਤਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਿਧ੍ਯਤ ।
ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਬਾਣੈਰਾਜਘਾਨਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰੇ ॥ 11 ॥
ऋਕ੍षਰਾਜਙ੍ਗਵਾਕ੍षਂ ਚ ਜਘਾਨਬਹੁਭਿਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਙ੍ਗਵਾਕ੍षਂ ਚ ਸ ਦृष੍ਟਵਾਸ਼ਰਪੀਡਿਤੌ ॥ 12 ॥
ਜਗ੍ਰਾਹਪਰਿਘਙ੍ਘੋਰਮਙ੍ਗਦਃਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਙ੍ਗਦਃਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਤਮਾਯਸਮ੍ ॥ 13 ॥
ਦੂਰਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਪਰਿਘਂਰਵਿਰਸ਼੍ਮਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ ।
ਦ੍ਵਾਵਾਭ੍ਯਾਮ੍ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂਸਙ੍ਗृਹ੍ਯਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵੇਗਵਾਨ੍ ॥ 14 ॥
ਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯਚਿਕ੍षੇਪਵਧਾਰ੍ਥਂਵਾਲਿਨਸ੍ਸੁਤਃ ।
ਸ ਤੁਕ੍षਿਪ੍ਤੋਬਲਵਤਾਪਰਿਘਨ੍ਤਸ੍ਯਰਕ੍षਸਃ ॥ 15 ॥
ਧਨੁਸ਼੍ਚਸਸ਼ਰਂਹਸ੍ਤਾਛਚਿਰਸ੍ਤ੍ਰਾਞ੍ਚਾਪ੍ਯਪਾਤਯਤ੍ ।
ਤਂਸਮਾਸਾਦ੍ਯਵੇਗੇਨਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਃਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ॥ 16 ॥
ਤਲੇਨਾਭ੍ਯਹਨਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕਰ੍ਣਮੂਲੇ ਸਕੁਣ੍ਡਲੇ ।
ਸ ਤੁਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਮਹਾਵੇਗੋਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿ ॥ 17 ॥
ਕਰੇਣੈਕੇਨਜਗ੍ਰਾਹਸੁਮਹਾਨ੍ਤਮ੍ਪਰਸ਼੍ਵਥਮ੍ ।
ਤਮ੍ਮ੍ਤੈਲਧੌਤਂਵਿਮਲਂਸ਼ੈਲਸਾਰਮਯਨ੍ਦृਢਮ੍ ॥ 18 ॥
ਰਾਕ੍षਸਃਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੇਨ੍ਯਪਾਤਯਤ੍ ।
ਤੇਨਵਾਮਾਂਸਫਲਕੇਭृਸ਼ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਪਾਦਿਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਅਙ੍ਗਦੋਮੋਕ੍ष੍ਯਾਮਾਸਸਰੋषਸ੍ਸਪਰਸ਼੍ਵਧਮ੍ ।
ਸਵੀਰੋਵਜ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਮਙ੍ਗਦੋਮੁष੍ਟਿਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 20 ॥
ਸਂਵਰ੍ਤਯਤ੍ਸੁਸਙ੍ਕृਦ੍ਧਃਪਿਤृਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਸ੍ਤਨਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇਮਰ੍ਮਜ੍ਞੋਹृਦਯਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ॥ 21 ॥
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਸ ਮੁष੍ਟਿਂਵਿਨ੍ਯਪਾਤਯਤ੍ ।
ਤੇਨਤਸ੍ਯਨਿਪਾਤੇਨਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਮਹਾਮृਧੇ ॥ 22 ॥
ਪਫਾਲਹृਦਯਞ੍ਚਾਸ੍ਯ ਸ ਪਪਾਤਹਤੋਭੁਵਿ ।
ਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਭੂਮੌਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂਸਮ੍ਪ੍ਰਚੁਕ੍षੁਭੇ ॥ 23 ॥
ਅਭਵਚ੍ਚਮਹਾਨ੍ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਸਮਰੇਰਾਵਣਸ੍ਯਤੁ ।
ਵਾਨਰਾਣਾਂਸ਼੍ਚਹृष੍ਟਾਨਾਂਸਿਂਹਨਾਦਃਸੁਪੁष੍ਕਲਃ ॥ 24 ॥
ਸ੍ਪੋਟਯਨ੍ਨਿਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨਲਙ੍ਕਾਂਸਾਟ੍ਟਾਲਗੋਪੁਰਾਮ੍ ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣੇਵਦੇਵਾਨਾਨ੍ਨਾਦਸ੍ਸਮਭਵਨ੍ਮਹਾਨ੍ ॥ 25 ॥
ਅਥੈਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਲਯਾਨਾਂਵਨੌਕਨਾਞ੍ਚੈਵਮ੍ਹਾਪ੍ਰਣਾਦਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸਰੋषਂਯੁਧਿਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਯੁਦ੍ਧਾਭਿਮੁਖੋऽਵਤਸ੍ਥੇ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaśatatamassargaḥ |
mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |
sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ || 1 ||
aṅgadasyacamūmbhīmāṅkṣobhayāmāsasāyakaiḥ |
savānarāṇāmmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ || 2 ||
pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ |
keṣāñcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca || 3 ||
vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṅkeṣāṃvyadārayat |
te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ || 4 ||
viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ |
nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam || 5 ||
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā || 6 ||
samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat |
sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ || 7 ||
sasūtassyandanāttasmādvisañjñaścāpatadbhuvi |
sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ || 8 ||
niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |
pragṛhyagiriśṛṅgābhāṅkruddhassavipulāṃśilām || 9 ||
aśvāñjaghānatarasābabhañjataṃ syandanaṃ ca tam |
muhūrtāllabdhasañjñastumahāpārśvomahābalaḥ || 10 ||
aṅgadambahubhirbāṇairbhūyastampratyavidhyata |
jāmbavantantribhirbāṇairājaghānastanāntare || 11 ||
ṛkṣarājaṅgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ |
jāmbavantaṅgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau || 12 ||
jagrāhaparighaṅghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ |
tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam || 13 ||
dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |
dvāvābhyāmbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān || 14 ||
mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ |
sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ || 15 ||
dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāñcāpyapātayat |
taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān || 16 ||
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale |
sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti || 17 ||
kareṇaikenajagrāhasumahāntamparaśvatham |
tammtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayandṛḍham || 18 ||
rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat |
tenavāmāṃsaphalakebhṛśampratyavapāditam || 19 ||
aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham |
savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ || 20 ||
saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ |
rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayamprati || 21 ||
indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat |
tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe || 22 ||
paphālahṛdayañcāsya sa papātahatobhuvi |
sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe || 23 ||
abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu |
vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ || 24 ||
spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |
mahendreṇevadevānānnādassamabhavanmahān || 25 ||
athaindraśatrustridivālayānāṃvanaukanāñcaivamhāpraṇādam |
śrutvāsaroṣaṃyudhirākṣasendraḥ |
punaścayuddhābhimukho'vatasthe || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकोनशततमस्सर्गः ।
महोदरेतुनिहतेमहापार्श्वोमहाबलः ।
सुग्रीवेणसमीक्ष्याथक्रोधात्सम्ररक्तलोचनः ॥ 1 ॥
अङ्गदस्यचमूम्भीमाङ्क्षोभयामाससायकैः ।
सवानराणाम्मुख्यानामुत्तमाङ्गानिसर्वशः ॥ 2 ॥
पातयामानकायेभ्यःफलंवृन्तादिवानिलः ।
केषाञ्चिदिषुभिर्बाहुन् स्कन्धांश्छिच्छेदराक्षसः च ॥ 3 ॥
वानराणांसुङ्कृद्धः पार्श्वङ्केषांव्यदारयत् ।
तेऽर्दिताबाणवर्षेणमहापार्श्वेनवानराः ॥ 4 ॥
विषादविमुखाःसर्वेबभूवुर्गतचेतसः ।
निरीक्ष्यबलमुद्विग्नमङ्गदोराक्षसार्दितम् ॥ 5 ॥
पूरिता तेन शब्देन सनदीगिरिकानना ।
सञ्चचाल मही सर्वा सवराहमृगद्विपा ॥ 6 ॥
समरेवानरश्रेष्ठोमहापार्श्वेन्यपातयत् ।
स तुतेनप्रहारेणमहापार्श्वोविचेतनः ॥ 7 ॥
ससूतस्स्यन्दनात्तस्माद्विसञ्ज्ञश्चापतद्भुवि ।
स ऋक्षराजस्तेजस्वीनीलाञ्जनचयोपमः ॥ 8 ॥
निष्पत्यसुमहावीर्यस्स्वाद्व्यूहन्मेघसन्निभात् ।
प्रगृह्यगिरिशृङ्गाभाङ्क्रुद्धस्सविपुलांशिलाम् ॥ 9 ॥
अश्वाञ्जघानतरसाबभञ्जतं स्यन्दनं च तम् ।
मुहूर्ताल्लब्धसञ्ज्ञस्तुमहापार्श्वोमहाबलः ॥ 10 ॥
अङ्गदम्बहुभिर्बाणैर्भूयस्तम्प्रत्यविध्यत ।
जाम्बवन्तन्त्रिभिर्बाणैराजघानस्तनान्तरे ॥ 11 ॥
ऋक्षराजङ्गवाक्षं च जघानबहुभिश्शरैः ।
जाम्बवन्तङ्गवाक्षं च स दृष्टवाशरपीडितौ ॥ 12 ॥
जग्राहपरिघङ्घोरमङ्गदःक्रोधमूर्छितः ।
तस्याङ्गदःप्रकुपितोराक्षसस्यतमायसम् ॥ 13 ॥
दूरस्थितस्यपरिघंरविरश्मिसमप्रभम् ।
द्वावाभ्याम्भुजाभ्यांसङ्गृह्यभ्रामयित्वा च वेगवान् ॥ 14 ॥
महापार्श्वस्यचिक्षेपवधार्थंवालिनस्सुतः ।
स तुक्षिप्तोबलवतापरिघन्तस्यरक्षसः ॥ 15 ॥
धनुश्चसशरंहस्ताछचिरस्त्राञ्चाप्यपातयत् ।
तंसमासाद्यवेगेनवालिपुत्रःप्रतापवान् ॥ 16 ॥
तलेनाभ्यहनत्क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले ।
स तुक्रुद्धोमहावेगोमहापार्श्वोमहाद्युति ॥ 17 ॥
करेणैकेनजग्राहसुमहान्तम्परश्वथम् ।
तम्म्तैलधौतंविमलंशैलसारमयन्दृढम् ॥ 18 ॥
राक्षसःपरमक्रुद्धोवालिपुत्रेन्यपातयत् ।
तेनवामांसफलकेभृशम्प्रत्यवपादितम् ॥ 19 ॥
अङ्गदोमोक्ष्यामाससरोषस्सपरश्वधम् ।
सवीरोवज्रसङ्काशमङ्गदोमुष्टिमात्मनः ॥ 20 ॥
संवर्तयत्सुसङ्कृद्धःपितृतुल्यपराक्रमः ।
राक्षसस्यस्तनाभ्याशेमर्मज्ञोहृदयम्प्रति ॥ 21 ॥
इन्द्राशनिमस्पर्शं स मुष्टिंविन्यपातयत् ।
तेनतस्यनिपातेनराक्षसस्यमहामृधे ॥ 22 ॥
पफालहृदयञ्चास्य स पपातहतोभुवि ।
स्मिन्निपतितेभूमौतत्सैन्यंसम्प्रचुक्षुभे ॥ 23 ॥
अभवच्चमहान्क्रोधस्समरेरावणस्यतु ।
वानराणांश्चहृष्टानांसिंहनादःसुपुष्कलः ॥ 24 ॥
स्पोटयन्निवशब्देनलङ्कांसाट्टालगोपुराम् ।
महेन्द्रेणेवदेवानान्नादस्समभवन्महान् ॥ 25 ॥
अथैन्द्रशत्रुस्त्रिदिवालयानांवनौकनाञ्चैवम्हाप्रणादम् ।
श्रुत्वासरोषंयुधिराक्षसेन्द्रः ।
पुनश्चयुद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकोनशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekonaśatatamassargaḥ |
mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |
sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ || 1 ||
aṅgadasyacamūmbhīmāṅkṣobhayāmāsasāyakaiḥ |
savānarāṇāmmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ || 2 ||
pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ |
keṣāñcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca || 3 ||
vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṅkeṣāṃvyadārayat |
te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ || 4 ||
viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ |
nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam || 5 ||
pūritā tena śabdena sanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā savarāhamṛgadvipā || 6 ||
samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat |
sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ || 7 ||
sasūtassyandanāttasmādvisañjñaścāpatadbhuvi |
sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ || 8 ||
niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |
pragṛhyagiriśṛṅgābhāṅkruddhassavipulāṃśilām || 9 ||
aśvāñjaghānatarasābabhañjataṃ syandanaṃ ca tam |
muhūrtāllabdhasañjñastumahāpārśvomahābalaḥ || 10 ||
aṅgadambahubhirbāṇairbhūyastampratyavidhyata |
jāmbavantantribhirbāṇairājaghānastanāntare || 11 ||
ṛkṣarājaṅgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ |
jāmbavantaṅgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau || 12 ||
jagrāhaparighaṅghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ |
tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam || 13 ||
dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |
dvāvābhyāmbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān || 14 ||
mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ |
sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ || 15 ||
dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāñcāpyapātayat |
taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān || 16 ||
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale |
sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti || 17 ||
kareṇaikenajagrāhasumahāntamparaśvatham |
tammtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayandṛḍham || 18 ||
rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat |
tenavāmāṃsaphalakebhṛśampratyavapāditam || 19 ||
aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham |
savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ || 20 ||
saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ |
rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayamprati || 21 ||
indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat |
tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe || 22 ||
paphālahṛdayañcāsya sa papātahatobhuvi |
sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe || 23 ||
abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu |
vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ || 24 ||
spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |
mahendreṇevadevānānnādassamabhavanmahān || 25 ||
athaindraśatrustridivālayānāṃvanaukanāñcaivamhāpraṇādam |
śrutvāsaroṣaṃyudhirākṣasendraḥ |
punaścayuddhābhimukho'vatasthe || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.