ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତାଂରାତ୍ରିମୁଷିତଂରାମଂସୁଖୋତ୍ଥିମରିନ୍ଦମମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵାକ୍ଯଞ୍ଜଯମ୍ପୃଷ୍ଟଵାଵିଭୀଷଣଃ ॥ 1 ॥
ସ୍ନାନାନିଚାଙ୍ଗରାଗାଣିଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯାଭରଣାନି ଚ ।
ଚନ୍ଦନାନି ଚ ଦିଵ୍ଯାନିମାଲ୍ଯାନିଵିଵିଧାନି ଚ ॥ 2 ॥
ଅଲଙ୍କାରଵିଦଶ୍ଚେମାନାର୍ଯଃପଦ୍ମନିଭେକ୍ଷଣାଃ ।
ଉପସ୍ଥିତାସ୍ତ୍ଵାଂଵିଧଵତ୍ସ୍ନାପଯିଷ୍ଯନ୍ତିରାଘଵ ॥ 3 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁକାକୁତ୍ସ୍ଥଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ହରୀନ୍ସୁଗ୍ରୀଵମୁଖ୍ଯାଂସ୍ତ୍ଵଂସ୍ନାନେନୋପନିମନ୍ତ୍ରଯ ॥ 4 ॥
ସ ତୁତାମ୍ଯତିଧର୍ମାତ୍ମାମମହେତୋସ୍ସୁଖୋଚିତଃ ।
ସୁକୁମାରୋମହାବାହୋକୁମାରଃ ସତ୍ଯସଂଶ୍ରଯଃ ॥ 5 ॥
ତଂଵିନାକୈକଯୀପୁତ୍ରମ୍ଭରତନ୍ଧର୍ମଚାରିଣମ୍ ।
ନ ମେସ୍ନାନମ୍ବହୁମତଂଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯାଭରଣାନି ଚ ॥ 6 ॥
ଏତତ୍ପଶ୍ଯଯଥାକ୍ଷିପ୍ରମ୍ପ୍ରତିଗଚ୍ଛାମତାମ୍ପୁରୀମ୍ ।
ଅଯୋଧ୍ଯାଙ୍ଗଚ୍ଛତୋହ୍ଯେଷପନ୍ଥାଃପରମଦୁର୍ଗମଃ ॥ 7 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁକାକୁତ୍ସ୍ଥମ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚଵିଭୀଷଣଃ ।
ଅହ୍ନାତ୍ଵାମ୍ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯାମିତାମ୍ପୁରୀମ୍ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜ ॥ 8 ॥
ପୁଷ୍ପକନ୍ନାମଭଦ୍ରନ୍ତେଵିମାନଂସୂର୍ଯସନ୍ନିଭମ୍ ।
ମମଭ୍ରାତୁଃକୁବେରସ୍ଯରାଵଣେନବଲୀଯସା ॥ 9 ॥
ହୃତନ୍ନିର୍ଜିତ୍ଯସଙ୍ଗ୍ରାମେକାମଗନ୍ଦିଵ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ।
ତ୍ଵଦର୍ଥମ୍ପାଲିତଞ୍ଚେଦନ୍ତିଷ୍ଠତ୍ଯତୁଲଵିକ୍ରମ ॥ 10 ॥
ତଦିଦମ୍ମେଘସଙ୍କାଶଂଵିମାନମିହତିଷ୍ଠତି ।
ତେନଯାସ୍ଯସିଯାନେନତ୍ଵମଯୋଧ୍ଯାଙ୍ଗତଜ୍ଵରଃ ॥ 11 ॥
ଅହନ୍ତେଯୁଦ୍ଯନୁଗ୍ରାହ୍ଯୋଯଦିସ୍ମରସିମେଗୁଣାନ୍ ।
ଵସତାଵଦିହପ୍ରାଜ୍ଞ ଯଦ୍ଯସ୍ତିମଯିସୌହୃଦମ୍ ॥ 12 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନସହଭ୍ରାତ୍ରାଵୈଦେହ୍ଯାଭାର୍ଯଯାସହ ।
ଅର୍ଚିତସ୍ସର୍ଵକାମୈସ୍ତ୍ଵନ୍ତତୋରାମ ଗମିଷ୍ଯସି ॥ 13 ॥
ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତସ୍ଯଵିହିତାଂସସୈନ୍ଯଃସସୁହୃଦ୍ଗଣଃ ।
ସକ୍ରତିଯାଂରାମମେତାଵଦ୍ଗୃହେଣତ୍ଵମ୍ମଯୋଦ୍ଯତାମ୍ ॥ 14 ॥
ପ୍ରଣଯାଦ୍ଭହୁମାନାଚ୍ଚସୌହାର୍ଦେନ ଚ ରାଘଵ ।
ପ୍ରସାଦାଯାମିପ୍ରେଷ୍ଯୋଽହଂ ନ ଖଲ୍ଵାଜ୍ଞାପଯାମିତେ ॥ 15 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋରାମଃପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ରକ୍ଷସାଂଵାନରାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମେଵଶୃଣ୍ଵତାମ୍ ॥ 16 ॥
ପୂଜିତୋଽସ୍ମିତ୍ଵଯାଵୀର ସାଚିଵ୍ଯେନପରନ୍ତପ ।
ସର୍ଵାତ୍ମନା ଚ ଚେଷ୍ଟାଭିଃସୌହାର୍ଦେନପରେଣ ଚ ॥ 17 ॥
ନ ଖଲ୍ଵେତନ୍ନକୁର୍ଯାନ୍ତେଵଚନଂରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର ।
ତନ୍ତୁମେଭ୍ରାତରନ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ଭରତନ୍ତ୍ଵରତେମନଃ ॥ 18 ॥
ମାନ୍ନିଵର୍ତଯିତୁଂଯୋଽସୌଚିତ୍ରକୂଟମୁପାଗତଃ ।
ଶିରସାଯାଚତୋଯସ୍ଯଵଚନଂ ନ କୃତମ୍ମଯା ॥ 19 ॥
କୌସଲ୍ଯାଂ ଚ ସୁମିତ୍ରାଂ ଚ କୈକେଯୀଂ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍ ।
ଗୁହଂ ଚ ସୁହୃଦଞ୍ଚୈଵପୌରାନ୍ଜନପଦୈସ୍ସହ ॥ 20 ॥
ଅନୁଜାନୀହମାଂସୌମ୍ଯ ପୂଜିତୋଽସ୍ମିଵିଭୀଷଣ ।
ମନ୍ଯୁର୍ନଖଲୁକର୍ତଵ୍ଯଃସଖେତ୍ଵାଞ୍ଚାନୁମାନଯେ ॥ 21 ॥
ଉପସ୍ଥାପଯମେଶୀଘ୍ରଂଵିମାନଂରାକ୍ଷସେଶ୍ଵର ।
କୃତକାର୍ଯସ୍ଯମେଵାସଃକଥଂସ୍ଯାଦିହସମ୍ମତଃ ॥ 22 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁରାମେଣରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋଵିଭୀଷଣଃ ।
ଵିମାନସୂର୍ଯସଙ୍କାଶମାଜୁହାଵତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ ॥ 23 ॥
ତତଃକାଞ୍ଚନଚିତ୍ରାଙ୍ଗଂଵୈଦୂର୍ଯମଣିଵେଦିକମ୍ ।
କୂଟାଗାରୈଃପରିକ୍ଷିପ୍ତଂସର୍ଵତୋରଜତପ୍ରଭମ୍ ॥ 24 ॥
ପାଣ୍ଡୁରାଭିଃପତାକାଭିର୍ଧ୍ଵଜୈଶ୍ଚସମଲଙ୍କୃତମ୍ ।
ଶୋଭିତଙ୍କାଞ୍ଚନୈର୍ହର୍ମ୍ଯୈର୍ହେମପଦ୍ମଵିଭୂଷିତୈଃ ॥ 25 ॥
ପ୍ରକୀର୍ଣଙ୍କିଙ୍କିଣୀଜାଲୈର୍ମୁକ୍ତାମଣିଗଵାକ୍ଷକମ୍ ।
ଘଣ୍ଟାଜାଲୈଃପରିକ୍ଷିପ୍ତଂସର୍ଵତୋମଧୁରସ୍ଵନମ୍ ॥ 26 ॥
ଯନ୍ମେରୁଶିଖରାକାରନ୍ନିର୍ମିତଂଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ।
ବୃହଭିର୍ଭୂଷିତଂହର୍ମ୍ଯୈର୍ମୁକ୍ତାରଜତଶୋଭିତୈଃ ॥ 27 ॥
ତଲୈସ୍ସ୍ଫଟିକଚିତ୍ରାଙ୍ଗୈଦୂର୍ଯୈଶ୍ଚଵରାସନୈଃ ।
ମହାର୍ହାସ୍ତରଣୋପେତୈରୁପପନ୍ନମ୍ମହାଧନୈଃ ॥ 28 ॥
ଉପସ୍ଥିତମନାଧୃଷ୍ଯନ୍ତଦ୍ଵିମାନମ୍ମନୋଜଵମ୍ ।
ନିଵେଦଯିତ୍ଵାରାମାଯତସ୍ଥୌତତ୍ରଵିଭୀଷଣଃ ॥ 29 ॥
ତତ୍ପୁଷ୍ପକଙ୍କାମଗମଂଵିମାନମୁପସ୍ଥିତମ୍ଭୂଧରସନ୍ନିକାଶମ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟଵାତଦାଵିସ୍ମଯମାଜଗାମରାମସ୍ସସୌମିତ୍ରିରୁଦାରସତ୍ତ୍ଵଃ ॥ 30 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
tāṃrātrimuṣitaṃrāmaṃsukhotthimarindamam |
abravītprāñjalirvākyañjayampṛṣṭavāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
snānānicāṅgarāgāṇivastrāṇyābharaṇāni ca |
candanāni ca divyānimālyānivividhāni ca || 2 ||
alaṅkāravidaścemānāryaḥpadmanibhekṣaṇāḥ |
upasthitāstvāṃvidhavatsnāpayiṣyantirāghava || 3 ||
evamuktastukākutsthaḥ pratyuvācavibhīṣaṇam |
harīnsugrīvamukhyāṃstvaṃsnānenopanimantraya || 4 ||
sa tutāmyatidharmātmāmamahetossukhocitaḥ |
sukumāromahābāhokumāraḥ satyasaṃśrayaḥ || 5 ||
taṃvinākaikayīputrambharatandharmacāriṇam |
na mesnānambahumataṃvastrāṇyābharaṇāni ca || 6 ||
etatpaśyayathākṣiprampratigacchāmatāmpurīm |
ayodhyāṅgacchatohyeṣapanthāḥparamadurgamaḥ || 7 ||
evamuktastukākutsthampratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
ahnātvāmprāpayiṣyāmitāmpurīmpārthivātmaja || 8 ||
puṣpakannāmabhadrantevimānaṃsūryasannibham |
mamabhrātuḥkuberasyarāvaṇenabalīyasā || 9 ||
hṛtannirjityasaṅgrāmekāmagandivyamuttamam |
tvadarthampālitañcedantiṣṭhatyatulavikrama || 10 ||
tadidammeghasaṅkāśaṃvimānamihatiṣṭhati |
tenayāsyasiyānenatvamayodhyāṅgatajvaraḥ || 11 ||
ahanteyudyanugrāhyoyadismarasimeguṇān |
vasatāvadihaprājña yadyastimayisauhṛdam || 12 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāvaidehyābhāryayāsaha |
arcitassarvakāmaistvantatorāma gamiṣyasi || 13 ||
prītiyuktasyavihitāṃsasainyaḥsasuhṛdgaṇaḥ |
sakratiyāṃrāmametāvadgṛheṇatvammayodyatām || 14 ||
praṇayādbhahumānāccasauhārdena ca rāghava |
prasādāyāmipreṣyo'haṃ na khalvājñāpayāmite || 15 ||
evamuktastatorāmaḥpratyuvācavibhīṣaṇam |
rakṣasāṃvānarāṇāṃ ca sarveṣāmevaśṛṇvatām || 16 ||
pūjito'smitvayāvīra sācivyenaparantapa |
sarvātmanā ca ceṣṭābhiḥsauhārdenapareṇa ca || 17 ||
na khalvetannakuryāntevacanaṃrākṣaseśvara |
tantumebhrātarandraṣṭumbharatantvaratemanaḥ || 18 ||
mānnivartayituṃyo'saucitrakūṭamupāgataḥ |
śirasāyācatoyasyavacanaṃ na kṛtammayā || 19 ||
kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīṃ ca yaśasvinīm |
guhaṃ ca suhṛdañcaivapaurānjanapadaissaha || 20 ||
anujānīhamāṃsaumya pūjito'smivibhīṣaṇa |
manyurnakhalukartavyaḥsakhetvāñcānumānaye || 21 ||
upasthāpayameśīghraṃvimānaṃrākṣaseśvara |
kṛtakāryasyamevāsaḥkathaṃsyādihasammataḥ || 22 ||
evamuktasturāmeṇarākṣasendrovibhīṣaṇaḥ |
vimānasūryasaṅkāśamājuhāvatvarānvitaḥ || 23 ||
tataḥkāñcanacitrāṅgaṃvaidūryamaṇivedikam |
kūṭāgāraiḥparikṣiptaṃsarvatorajataprabham || 24 ||
pāṇḍurābhiḥpatākābhirdhvajaiścasamalaṅkṛtam |
śobhitaṅkāñcanairharmyairhemapadmavibhūṣitaiḥ || 25 ||
prakīrṇaṅkiṅkiṇījālairmuktāmaṇigavākṣakam |
ghaṇṭājālaiḥparikṣiptaṃsarvatomadhurasvanam || 26 ||
yanmeruśikharākārannirmitaṃviśvakarmaṇā |
bṛhabhirbhūṣitaṃharmyairmuktārajataśobhitaiḥ || 27 ||
talaissphaṭikacitrāṅgaidūryaiścavarāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetairupapannammahādhanaiḥ || 28 ||
upasthitamanādhṛṣyantadvimānammanojavam |
nivedayitvārāmāyatasthautatravibhīṣaṇaḥ || 29 ||
tatpuṣpakaṅkāmagamaṃvimānamupasthitambhūdharasannikāśam |
dṛṣṭavātadāvismayamājagāmarāmassasaumitrirudārasattvaḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुर्विंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
तांरात्रिमुषितंरामंसुखोत्थिमरिन्दमम् ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यञ्जयम्पृष्टवाविभीषणः ॥ 1 ॥
स्नानानिचाङ्गरागाणिवस्त्राण्याभरणानि च ।
चन्दनानि च दिव्यानिमाल्यानिविविधानि च ॥ 2 ॥
अलङ्कारविदश्चेमानार्यःपद्मनिभेक्षणाः ।
उपस्थितास्त्वांविधवत्स्नापयिष्यन्तिराघव ॥ 3 ॥
एवमुक्तस्तुकाकुत्स्थः प्रत्युवाचविभीषणम् ।
हरीन्सुग्रीवमुख्यांस्त्वंस्नानेनोपनिमन्त्रय ॥ 4 ॥
स तुताम्यतिधर्मात्माममहेतोस्सुखोचितः ।
सुकुमारोमहाबाहोकुमारः सत्यसंश्रयः ॥ 5 ॥
तंविनाकैकयीपुत्रम्भरतन्धर्मचारिणम् ।
न मेस्नानम्बहुमतंवस्त्राण्याभरणानि च ॥ 6 ॥
एतत्पश्ययथाक्षिप्रम्प्रतिगच्छामताम्पुरीम् ।
अयोध्याङ्गच्छतोह्येषपन्थाःपरमदुर्गमः ॥ 7 ॥
एवमुक्तस्तुकाकुत्स्थम्प्रत्युवाचविभीषणः ।
अह्नात्वाम्प्रापयिष्यामिताम्पुरीम्पार्थिवात्मज ॥ 8 ॥
पुष्पकन्नामभद्रन्तेविमानंसूर्यसन्निभम् ।
ममभ्रातुःकुबेरस्यरावणेनबलीयसा ॥ 9 ॥
हृतन्निर्जित्यसङ्ग्रामेकामगन्दिव्यमुत्तमम् ।
त्वदर्थम्पालितञ्चेदन्तिष्ठत्यतुलविक्रम ॥ 10 ॥
तदिदम्मेघसङ्काशंविमानमिहतिष्ठति ।
तेनयास्यसियानेनत्वमयोध्याङ्गतज्वरः ॥ 11 ॥
अहन्तेयुद्यनुग्राह्योयदिस्मरसिमेगुणान् ।
वसतावदिहप्राज्ञ यद्यस्तिमयिसौहृदम् ॥ 12 ॥
लक्ष्मणेनसहभ्रात्रावैदेह्याभार्ययासह ।
अर्चितस्सर्वकामैस्त्वन्ततोराम गमिष्यसि ॥ 13 ॥
प्रीतियुक्तस्यविहितांससैन्यःससुहृद्गणः ।
सक्रतियांराममेतावद्गृहेणत्वम्मयोद्यताम् ॥ 14 ॥
प्रणयाद्भहुमानाच्चसौहार्देन च राघव ।
प्रसादायामिप्रेष्योऽहं न खल्वाज्ञापयामिते ॥ 15 ॥
एवमुक्तस्ततोरामःप्रत्युवाचविभीषणम् ।
रक्षसांवानराणां च सर्वेषामेवशृण्वताम् ॥ 16 ॥
पूजितोऽस्मित्वयावीर साचिव्येनपरन्तप ।
सर्वात्मना च चेष्टाभिःसौहार्देनपरेण च ॥ 17 ॥
न खल्वेतन्नकुर्यान्तेवचनंराक्षसेश्वर ।
तन्तुमेभ्रातरन्द्रष्टुम्भरतन्त्वरतेमनः ॥ 18 ॥
मान्निवर्तयितुंयोऽसौचित्रकूटमुपागतः ।
शिरसायाचतोयस्यवचनं न कृतम्मया ॥ 19 ॥
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम् ।
गुहं च सुहृदञ्चैवपौरान्जनपदैस्सह ॥ 20 ॥
अनुजानीहमांसौम्य पूजितोऽस्मिविभीषण ।
मन्युर्नखलुकर्तव्यःसखेत्वाञ्चानुमानये ॥ 21 ॥
उपस्थापयमेशीघ्रंविमानंराक्षसेश्वर ।
कृतकार्यस्यमेवासःकथंस्यादिहसम्मतः ॥ 22 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।
विमानसूर्यसङ्काशमाजुहावत्वरान्वितः ॥ 23 ॥
ततःकाञ्चनचित्राङ्गंवैदूर्यमणिवेदिकम् ।
कूटागारैःपरिक्षिप्तंसर्वतोरजतप्रभम् ॥ 24 ॥
पाण्डुराभिःपताकाभिर्ध्वजैश्चसमलङ्कृतम् ।
शोभितङ्काञ्चनैर्हर्म्यैर्हेमपद्मविभूषितैः ॥ 25 ॥
प्रकीर्णङ्किङ्किणीजालैर्मुक्तामणिगवाक्षकम् ।
घण्टाजालैःपरिक्षिप्तंसर्वतोमधुरस्वनम् ॥ 26 ॥
यन्मेरुशिखराकारन्निर्मितंविश्वकर्मणा ।
बृहभिर्भूषितंहर्म्यैर्मुक्तारजतशोभितैः ॥ 27 ॥
तलैस्स्फटिकचित्राङ्गैदूर्यैश्चवरासनैः ।
महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नम्महाधनैः ॥ 28 ॥
उपस्थितमनाधृष्यन्तद्विमानम्मनोजवम् ।
निवेदयित्वारामायतस्थौतत्रविभीषणः ॥ 29 ॥
तत्पुष्पकङ्कामगमंविमानमुपस्थितम्भूधरसन्निकाशम् ।
दृष्टवातदाविस्मयमाजगामरामस्ससौमित्रिरुदारसत्त्वः ॥ 30 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुर्विंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
tāṃrātrimuṣitaṃrāmaṃsukhotthimarindamam |
abravītprāñjalirvākyañjayampṛṣṭavāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
snānānicāṅgarāgāṇivastrāṇyābharaṇāni ca |
candanāni ca divyānimālyānivividhāni ca || 2 ||
alaṅkāravidaścemānāryaḥpadmanibhekṣaṇāḥ |
upasthitāstvāṃvidhavatsnāpayiṣyantirāghava || 3 ||
evamuktastukākutsthaḥ pratyuvācavibhīṣaṇam |
harīnsugrīvamukhyāṃstvaṃsnānenopanimantraya || 4 ||
sa tutāmyatidharmātmāmamahetossukhocitaḥ |
sukumāromahābāhokumāraḥ satyasaṃśrayaḥ || 5 ||
taṃvinākaikayīputrambharatandharmacāriṇam |
na mesnānambahumataṃvastrāṇyābharaṇāni ca || 6 ||
etatpaśyayathākṣiprampratigacchāmatāmpurīm |
ayodhyāṅgacchatohyeṣapanthāḥparamadurgamaḥ || 7 ||
evamuktastukākutsthampratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
ahnātvāmprāpayiṣyāmitāmpurīmpārthivātmaja || 8 ||
puṣpakannāmabhadrantevimānaṃsūryasannibham |
mamabhrātuḥkuberasyarāvaṇenabalīyasā || 9 ||
hṛtannirjityasaṅgrāmekāmagandivyamuttamam |
tvadarthampālitañcedantiṣṭhatyatulavikrama || 10 ||
tadidammeghasaṅkāśaṃvimānamihatiṣṭhati |
tenayāsyasiyānenatvamayodhyāṅgatajvaraḥ || 11 ||
ahanteyudyanugrāhyoyadismarasimeguṇān |
vasatāvadihaprājña yadyastimayisauhṛdam || 12 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāvaidehyābhāryayāsaha |
arcitassarvakāmaistvantatorāma gamiṣyasi || 13 ||
prītiyuktasyavihitāṃsasainyaḥsasuhṛdgaṇaḥ |
sakratiyāṃrāmametāvadgṛheṇatvammayodyatām || 14 ||
praṇayādbhahumānāccasauhārdena ca rāghava |
prasādāyāmipreṣyo'haṃ na khalvājñāpayāmite || 15 ||
evamuktastatorāmaḥpratyuvācavibhīṣaṇam |
rakṣasāṃvānarāṇāṃ ca sarveṣāmevaśṛṇvatām || 16 ||
pūjito'smitvayāvīra sācivyenaparantapa |
sarvātmanā ca ceṣṭābhiḥsauhārdenapareṇa ca || 17 ||
na khalvetannakuryāntevacanaṃrākṣaseśvara |
tantumebhrātarandraṣṭumbharatantvaratemanaḥ || 18 ||
mānnivartayituṃyo'saucitrakūṭamupāgataḥ |
śirasāyācatoyasyavacanaṃ na kṛtammayā || 19 ||
kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīṃ ca yaśasvinīm |
guhaṃ ca suhṛdañcaivapaurānjanapadaissaha || 20 ||
anujānīhamāṃsaumya pūjito'smivibhīṣaṇa |
manyurnakhalukartavyaḥsakhetvāñcānumānaye || 21 ||
upasthāpayameśīghraṃvimānaṃrākṣaseśvara |
kṛtakāryasyamevāsaḥkathaṃsyādihasammataḥ || 22 ||
evamuktasturāmeṇarākṣasendrovibhīṣaṇaḥ |
vimānasūryasaṅkāśamājuhāvatvarānvitaḥ || 23 ||
tataḥkāñcanacitrāṅgaṃvaidūryamaṇivedikam |
kūṭāgāraiḥparikṣiptaṃsarvatorajataprabham || 24 ||
pāṇḍurābhiḥpatākābhirdhvajaiścasamalaṅkṛtam |
śobhitaṅkāñcanairharmyairhemapadmavibhūṣitaiḥ || 25 ||
prakīrṇaṅkiṅkiṇījālairmuktāmaṇigavākṣakam |
ghaṇṭājālaiḥparikṣiptaṃsarvatomadhurasvanam || 26 ||
yanmeruśikharākārannirmitaṃviśvakarmaṇā |
bṛhabhirbhūṣitaṃharmyairmuktārajataśobhitaiḥ || 27 ||
talaissphaṭikacitrāṅgaidūryaiścavarāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetairupapannammahādhanaiḥ || 28 ||
upasthitamanādhṛṣyantadvimānammanojavam |
nivedayitvārāmāyatasthautatravibhīṣaṇaḥ || 29 ||
tatpuṣpakaṅkāmagamaṃvimānamupasthitambhūdharasannikāśam |
dṛṣṭavātadāvismayamājagāmarāmassasaumitrirudārasattvaḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.