ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುರ್ದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ನಿಶಾಚರೇನ್ದ್ರಸ್ಯನಿಶಮ್ಯವಾಕ್ಯಂಸಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯಚಗರ್ಜಿತಾನಿ ।
ವಿಭೀಷಣೋರಾಕ್ಷಸರಾಜಮುಖ್ಯಮುವಾಚವಾಕ್ಯಂಹಿತಮರ್ಥಯುಕ್ತಮ್ ॥ 1 ॥
ನ್ತರಭೋಗರಾಶಿಶ್ಚಿನ್ತಾವಿಷಸ್ಸುಸ್ಮಿತತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರಃ ।
ಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲೀಪಞ್ಚಶಿರೋಽತಿಕಾಯಸ್ಸೀತಾಮಹಾಹಿಸ್ತವಕೇನರಾಜನ್ ॥ 2 ॥
ಯಾವನ್ನಲಙ್ಕಾಂಸಮಭಿದ್ರವನ್ತಿವಲೀಮುಖಾಃಪರ್ವತಕೂಟಮಾತ್ರಾಃ ।
ದಷ್ಟ್ರಾಯುಧಾಶ್ಚೈವನಖಾಯುಧಾಶ್ಚಪ್ರದೀಯತಾನ್ದಾಶರಥಾಯಮೈಥಿಲೀ ॥ 3 ॥
ಯಾವನ್ನಗೃಹ್ಣನ್ತಿಶಿರಾಂಸಿಬಾಣಾರಾಮೇರಿತಾರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಾನಾಮ್ ।
ವಜ್ರೋಪಮಾವಾಯುಸಮಾನವೇಗಾಃಪ್ರದೀಯತಾನ್ದಾಶರಥಾಯಮೈಥಿಲೀ ॥ 4 ॥
ನಕುಮ್ಭಕರ್ಣೇನ್ದ್ರಜಿತೌಚರಾಜಂಸ್ತಥಾಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಮಹೋದರೌವಾ ।
ನಿಕುಮ್ಭಕುಮ್ಭೌಚತಥಾಽತಿಕಾಯಃಸ್ಥಾತುನ್ನಶಕ್ತಾಯುಧಿರಾಘವಸ್ಯ ॥ 5 ॥
ಜೀವಂಸ್ತು ರಾಮಸ್ಯ ನ ಮೋಕ್ಸ್ಯಸೇ ತ್ವಮ್ ।
ಗುಪ್ತಃ ಸವಿತ್ರಾಪ್ಯಥವಾ ಮರುದ್ಭಿಃ ।
ನ ವಾಸವಸ್ಯಾಙ್ಕಗತೋ ನ ಮೃತ್ಯೋ ।
ರ್ನಭೋ ನ ಪಾತಾಲಮನುಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ॥ 6 ॥
ನಿಶಮ್ಯವಾಕ್ಯನ್ತುವಿಭೀಷಣಸ್ಯತತಃಪ್ರಹಸ್ತೋವಚನಮ್ಬಭಾಷೇ ।
ನನೋಭಯಂವಿದ್ಮನದೈವತೇಭ್ಯೋನದಾನವೇಭ್ಯೋಽಪ್ಯಥವಾಕುತಶ್ಚಿತ್ ॥ 7 ॥
ನಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಮಹೋರಗೇಭ್ಯೋಭಯನ್ನಸಙ್ಖ್ಯೇಪತಗೋರಗೇಭ್ಯಃ ।
ಕಥನ್ನುರಾಮಾದ್ಭವಿತಾಭಯನ್ನೋನರೇನ್ದ್ರಪುತ್ರಾತ್ಸಮರೇಕದಾಚಿತ್ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಹಸ್ತವಾಕ್ಯನ್ತ್ವಹಿತನ್ನಿಶಮ್ಯವಿಭೀಷಣೋರಾಜಹಿತಾನುಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ।
ತತೋಮಹಾರ್ಥಂವಚನಮ್ಬಭಾಷೇಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮೇಷುನಿವಿಷ್ಟಬುದ್ಧಿಃ ॥ 9 ॥
ಪ್ರಹಸ್ತಃ ರಾಜಾಚಮಹೋದರಶ್ಚತ್ವಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಶ್ಚಯಥಾಽರ್ಥಜಾತಮ್ ।
ಬ್ರವೀತರಾಮಮ್ಪ್ರತಿತನ್ನಶಕ್ಯಂಯಥಾಗತಿಸ್ಸ್ವರ್ಗಮಧರ್ಮಬುದ್ಧೇಃ ॥ 10 ॥
ವಧಸ್ತುರಾಮಸ್ಯಮಯಾತ್ವಯಾಚಪ್ರಹಸ್ತಸರ್ವೈರಪಿರಾಕ್ಷಸೈರ್ವಾ ।
ಕಥಮ್ಭವೇದರ್ಥವಿಶಾರದಸ್ಯಮಹಾರ್ಣವನ್ತರ್ತುಮಿವಾಪ್ಲವಸ್ಯ ॥ 11 ॥
ಧರ್ಮಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಮಹಾರಥಸ್ಯ ।
ಇಕ್ಸ್ವಾಕುವಂಶಪ್ರಭವಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಃ ।
ಪುರೋಽಸ್ಯ ದೇವಾಶ್ಚ ತಥಾವಿಧಸ್ಯ ।
ಕೃತ್ಯೇಷು ಶಕ್ತಸ್ಯ ಭವನ್ತಿ ಮೂಢಾಃ ॥ 12 ॥
ತೀಕ್ಷ್ಣಾನತಾಯತ್ತವಕಙ್ಕಪತ್ರಾದುರಾಸದಾರಾಘವವಿಪ್ರಮುಕ್ತಾಃ ।
ಭಿತ್ವಾಶರೀರಮ್ಪ್ರವಿಶನ್ತಿಬಾಣಾಃಪ್ರಹಸ್ತತೇನೈವವಿಕತ್ಥಸೇತ್ವಮ್ ॥ 13 ॥
ಭಿತ್ತ್ವಾನತಾವತ್ಪ್ರವಿಶನ್ತಿಕಾಯಮ್ಪ್ರಾಣಾನ್ತಿಕಾಸ್ತೇಽಶನಿತುಲ್ಯವೇಗಾಃ ।
ಶಿತಾಶ್ಶರಾರಾಘವವಿಪ್ರಮುಕ್ತಾಃಪ್ರಹಸ್ತತೇನೈವವಿಕತ್ಥಸೇತ್ವಮ್ ॥ 14 ॥
ನರಾವಣೋನಾತಿಬಲಸ್ತ್ರಿಶೀರ್ಷೋನಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಽಸ್ಯಸುತೋನಿಕುಮ್ಭಃ ।
ನಚೇನ್ದ್ರಜಿದ್ದಾಶರಧಿಮ್ಪ್ರಸೋಢುನ್ತ್ವಂವಾರಣೇಶಕ್ರಸಮಂಸಮರ್ಥಃ ॥ 15 ॥
ದೇವಾನ್ತಕೋವಾಪಿನರಾನ್ತಕೋವಾತಥಾತಿಕಾಯೋಽತಿರಥೋಮಹಾತ್ಮಾ ।
ಆಕಮ್ಪನಶ್ಚಾದ್ರಿಸಮಾನಸಾರಃಸ್ಥಾತುನ್ನಶಕ್ತಾಯುಧಿರಾಘವಸ್ಯ ॥ 16 ॥
ಅಯಞ್ಚರಾಜಾವ್ಯಸನಾಭಿಭೂತೋಮಿತ್ರೈರಮಿತ್ರಪ್ರತಿಮೈರ್ಭವದ್ಭಿಃ ।
ಅನ್ವಾಸ್ಯತೇರಾಕ್ಷಸನಾಶನಾರ್ಥೇತೀಕ್ಷ್ಣಃಪ್ರಕೃತ್ಯಾಹ್ಯಸೀಕ್ಷಯಕಾರೀ ॥ 17 ॥
ಅನನ್ತಭೋಗೇನಸಹಸ್ರಮೂರ್ಥ್ನಾನಾಗೇನಭೀಮೇನಮಹಾಬಲೇವ ।
ಬಲಾತ್ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಮಿಮಮ್ಭವನ್ತೋರಾಜಾನಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯವಿಮೋಚಯನ್ತು ॥ 18 ॥
ಯಾವದ್ಧಿಕೇಶಗ್ರಹಣಾತಸುಹೃದ್ಭಿಃ ಸಮೇತ್ಯಸರ್ವೈಃಪರಿಪೂರ್ಣಕಾಮೈಃ ।
ನಿಗೃಹ್ಯರಾಜಾಪರಿರಕ್ಷಿತವ್ಯೋಭೂತೈರ್ಯಥಾಭೀಮಬಲೈರ್ಗೃಹೀತಃ ॥ 19 ॥
ಸುವಾರಿಣಾರಾಘವಸಾಗರೇಣಪ್ರಚ್ಛಾದ್ಯಮಾನಸ್ತರಸಾಭವದ್ಭಿಃ ।
ಯುಕ್ತಸ್ತ್ವಯನ್ತಾರಯಿತುಂಸಮೇತ್ಯಕಾಕುತ್ಸ್ಥಪಾತಾಲಮುಖೇಪತನ್ಸಃ ॥ 20 ॥
ಇದಮ್ಪುರಸ್ಯಾಸ್ಯಸರಾಕ್ಷಸಸ್ಯರಾಜ್ಞಶ್ಚಪಥ್ಯಂಸಸುಹೃಜ್ಜನಸ್ಯ ।
ಸಮ್ಯಗ್ಘಿವಾಕ್ಯಂಸ್ವಮತಮ್ಬ್ರವೀಮಿನರೇನ್ದ್ರಪುತ್ರಾಯದದಾಮಪತ್ನೀಮ್ ॥ 21 ॥
ಪರಸ್ಯವೀರ್ಯಂಸ್ವಬಲಞ್ಚಬುಧ್ವಾಸ್ಥಾನಙ್ಕ್ಷಯಞ್ಚೈವತಥೈವವೃದ್ಧಿಮ್ ।
ತಥಾಸ್ವಪಕ್ಷೇಪ್ಯನುಮೃಶ್ಯಬುಧ್ವಾವದೇತ್ ಕ್ಷಮಂಸ್ವಾಮಿಹಿತಂಸಮನ್ತ್ರೀ ॥ 22 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुर्दशस्सर्गः ।
निशाचरेन्द्रस्यनिशम्यवाक्यंसकुम्भकर्णस्यचगर्जितानि ।
विभीषणोराक्षसराजमुख्यमुवाचवाक्यंहितमर्थयुक्तम् ॥ 1 ॥
न्तरभोगराशिश्चिन्ताविषस्सुस्मिततीक्ष्णदंष्ट्रः ।
पञ्चाङ्गुलीपञ्चशिरोऽतिकायस्सीतामहाहिस्तवकेनराजन् ॥ 2 ॥
यावन्नलङ्कांसमभिद्रवन्तिवलीमुखाःपर्वतकूटमात्राः ।
दष्ट्रायुधाश्चैवनखायुधाश्चप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 3 ॥
यावन्नगृह्णन्तिशिरांसिबाणारामेरिताराक्षसपुङ्गवानाम् ।
वज्रोपमावायुसमानवेगाःप्रदीयतान्दाशरथायमैथिली ॥ 4 ॥
नकुम्भकर्णेन्द्रजितौचराजंस्तथामहापार्श्वमहोदरौवा ।
निकुम्भकुम्भौचतथाऽतिकायःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 5 ॥
जीवंस्तु रामस्य न मोक्स्यसे त्वम् ।
गुप्तः सवित्राप्यथवा मरुद्भिः ।
न वासवस्याङ्कगतो न मृत्यो ।
र्नभो न पातालमनुप्रविष्टः ॥ 6 ॥
निशम्यवाक्यन्तुविभीषणस्यततःप्रहस्तोवचनम्बभाषे ।
ननोभयंविद्मनदैवतेभ्योनदानवेभ्योऽप्यथवाकुतश्चित् ॥ 7 ॥
नयक्षगन्धर्वमहोरगेभ्योभयन्नसङ्ख्येपतगोरगेभ्यः ।
कथन्नुरामाद्भविताभयन्नोनरेन्द्रपुत्रात्समरेकदाचित् ॥ 8 ॥
प्रहस्तवाक्यन्त्वहितन्निशम्यविभीषणोराजहितानुकाङ्क्षी ।
ततोमहार्थंवचनम्बभाषेधर्मार्थकामेषुनिविष्टबुद्धिः ॥ 9 ॥
प्रहस्तः राजाचमहोदरश्चत्वङ्कुम्भकर्णश्चयथाऽर्थजातम् ।
ब्रवीतरामम्प्रतितन्नशक्यंयथागतिस्स्वर्गमधर्मबुद्धेः ॥ 10 ॥
वधस्तुरामस्यमयात्वयाचप्रहस्तसर्वैरपिराक्षसैर्वा ।
कथम्भवेदर्थविशारदस्यमहार्णवन्तर्तुमिवाप्लवस्य ॥ 11 ॥
धर्मप्रधानस्य महारथस्य ।
इक्स्वाकुवंशप्रभवस्य राज्ञः ।
पुरोऽस्य देवाश्च तथाविधस्य ।
कृत्येषु शक्तस्य भवन्ति मूढाः ॥ 12 ॥
तीक्ष्णानतायत्तवकङ्कपत्रादुरासदाराघवविप्रमुक्ताः ।
भित्वाशरीरम्प्रविशन्तिबाणाःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 13 ॥
भित्त्वानतावत्प्रविशन्तिकायम्प्राणान्तिकास्तेऽशनितुल्यवेगाः ।
शिताश्शराराघवविप्रमुक्ताःप्रहस्ततेनैवविकत्थसेत्वम् ॥ 14 ॥
नरावणोनातिबलस्त्रिशीर्षोनकुम्भकर्णोऽस्यसुतोनिकुम्भः ।
नचेन्द्रजिद्दाशरधिम्प्रसोढुन्त्वंवारणेशक्रसमंसमर्थः ॥ 15 ॥
देवान्तकोवापिनरान्तकोवातथातिकायोऽतिरथोमहात्मा ।
आकम्पनश्चाद्रिसमानसारःस्थातुन्नशक्तायुधिराघवस्य ॥ 16 ॥
अयञ्चराजाव्यसनाभिभूतोमित्रैरमित्रप्रतिमैर्भवद्भिः ।
अन्वास्यतेराक्षसनाशनार्थेतीक्ष्णःप्रकृत्याह्यसीक्षयकारी ॥ 17 ॥
अनन्तभोगेनसहस्रमूर्थ्नानागेनभीमेनमहाबलेव ।
बलात्परिक्षिप्तमिमम्भवन्तोराजानमुत्क्षिप्यविमोचयन्तु ॥ 18 ॥
यावद्धिकेशग्रहणातसुहृद्भिः समेत्यसर्वैःपरिपूर्णकामैः ।
निगृह्यराजापरिरक्षितव्योभूतैर्यथाभीमबलैर्गृहीतः ॥ 19 ॥
सुवारिणाराघवसागरेणप्रच्छाद्यमानस्तरसाभवद्भिः ।
युक्तस्त्वयन्तारयितुंसमेत्यकाकुत्स्थपातालमुखेपतन्सः ॥ 20 ॥
इदम्पुरस्यास्यसराक्षसस्यराज्ञश्चपथ्यंससुहृज्जनस्य ।
सम्यग्घिवाक्यंस्वमतम्ब्रवीमिनरेन्द्रपुत्रायददामपत्नीम् ॥ 21 ॥
परस्यवीर्यंस्वबलञ्चबुध्वास्थानङ्क्षयञ्चैवतथैववृद्धिम् ।
तथास्वपक्षेप्यनुमृश्यबुध्वावदेत् क्षमंस्वामिहितंसमन्त्री ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुर्दशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
niśācarendrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyacagarjitāni |
vibhīṣaṇorākṣasarājamukhyamuvācavākyaṃhitamarthayuktam || 1 ||
ntarabhogarāśiścintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ |
pañcāṅgulīpañcaśiro'tikāyassītāmahāhistavakenarājan || 2 ||
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ |
daṣṭrāyudhāścaivanakhāyudhāścapradīyatāndāśarathāyamaithilī || 3 ||
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmeritārākṣasapuṅgavānām |
vajropamāvāyusamānavegāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī || 4 ||
nakumbhakarṇendrajitaucarājaṃstathāmahāpārśvamahodarauvā |
nikumbhakumbhaucatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 5 ||
jīvaṃstu rāmasya na moksyase tvam |
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ |
na vāsavasyāṅkagato na mṛtyo |
rnabho na pātālamanupraviṣṭaḥ || 6 ||
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastovacanambabhāṣe |
nanobhayaṃvidmanadaivatebhyonadānavebhyo'pyathavākutaścit || 7 ||
nayakṣagandharvamahoragebhyobhayannasaṅkhyepatagoragebhyaḥ |
kathannurāmādbhavitābhayannonarendraputrātsamarekadācit || 8 ||
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇorājahitānukāṅkṣī |
tatomahārthaṃvacanambabhāṣedharmārthakāmeṣuniviṣṭabuddhiḥ || 9 ||
prahastaḥ rājācamahodaraścatvaṅkumbhakarṇaścayathā'rthajātam |
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddheḥ || 10 ||
vadhasturāmasyamayātvayācaprahastasarvairapirākṣasairvā |
kathambhavedarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya || 11 ||
dharmapradhānasya mahārathasya |
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ |
puro'sya devāśca tathāvidhasya |
kṛtyeṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ || 12 ||
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ |
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 13 ||
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāste'śanitulyavegāḥ |
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatenaivavikatthasetvam || 14 ||
narāvaṇonātibalastriśīrṣonakumbhakarṇo'syasutonikumbhaḥ |
nacendrajiddāśaradhimprasoḍhuntvaṃvāraṇeśakrasamaṃsamarthaḥ || 15 ||
devāntakovāpinarāntakovātathātikāyo'tirathomahātmā |
ākampanaścādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya || 16 ||
ayañcarājāvyasanābhibhūtomitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ |
anvāsyaterākṣasanāśanārthetīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī || 17 ||
anantabhogenasahasramūrthnānāgenabhīmenamahābaleva |
balātparikṣiptamimambhavantorājānamutkṣipyavimocayantu || 18 ||
yāvaddhikeśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ sametyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ |
nigṛhyarājāparirakṣitavyobhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ || 19 ||
suvāriṇārāghavasāgareṇapracchādyamānastarasābhavadbhiḥ |
yuktastvayantārayituṃsametyakākutsthapātālamukhepatansaḥ || 20 ||
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaścapathyaṃsasuhṛjjanasya |
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarendraputrāyadadāmapatnīm || 21 ||
parasyavīryaṃsvabalañcabudhvāsthānaṅkṣayañcaivatathaivavṛddhim |
tathāsvapakṣepyanumṛśyabudhvāvadet kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.