ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ರುಧಿರಕ್ಲಿನ್ನಗಾತ್ರಸ್ತುಲಕ್ಷ್ಮಣಃಶುಭಲಕ್ಷಣಃ ।
ಬಭೂವಹೃಷ್ಟಸ್ತಂಹತ್ವಾಶಕ್ರಜೇತಾರಮಾಹವೇ ॥ 1 ॥
ತತಃಸಜಾಮ್ಬವನ್ತಞ್ಚಹನೂಮನ್ತಞ್ಚವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಸನ್ನಿಪತ್ಯಮಹಾತೇಜಾಸ್ತಾಂಶ್ಚಸರ್ವಾನ್ವನೌಕಸಃ ॥ 2 ॥
ಆಜಗಾಮತತಃಶೀಘ್ರಂಯತ್ರಸುಗ್ರೀವರಾಘವೌ ।
ವಿಭೀಷಣಮವಷ್ಟಭ್ಯಹನೂಮನ್ತಞ್ಚಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 3 ॥
ತತೋರಾಮಮಭಿಕ್ರಮ್ಯಸೌಮಿತ್ರಿರಭಿವಾದ್ಯ ಚ ।
ತಸ್ಥೌಭ್ರಾತೃಸಮೀಪಸ್ಥಃಶಕ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರಾನುಜೋಯಥಾ ॥ 4 ॥
ನಿಷ್ಟನನ್ನಿವಚಾಗತ್ಯರಾಘವಾಯಮಹಾತ್ಮನೇ ।
ಆಚಚಕ್ಷೇತದಾವೀರೋಘೋರಮಿನ್ದ್ರಜಿತೋವಧಮ್ ॥ 5 ॥
ರಾವಣೇಸ್ತುಶಿರಶ್ಛಿನ್ನಂಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ನ್ಯವೇದಯತರಾಮಾಯತದಾಹೃಷ್ಟೋವಿಭೀಷಣಃ ॥ 6 ॥
ಶ್ರುತ್ವೈವತುಮಹಾವೀರ್ಯೋಲಕ್ಷಣನೇನ್ದ್ರಜಿದ್ವಧಮ್ ।
ಪ್ರಹರ್ಷಮತುಲಂಲೇಭೇವಾಕ್ಯಞ್ಚೇದಮುವಾಚ ಹ ॥ 7 ॥
ಸಾಧುಲಕ್ಷ್ಮಣತುಷ್ಟೋಽಸ್ಮಿಕರ್ಮಚಾಸುಕರಙ್ಕೃತಮ್ ।
ರಾವಣೇರ್ಹಿವಿನಾಶೇನಜಿತಮುತ್ಯಪಧಾರಯ ॥ 8 ॥
ಸ ತಂಶಿರಸ್ಯುಪಾಘ್ರಾಯಲಕ್ಷ್ಮಣಙ್ಕೀರ್ತಿವರ್ಧನಮ್ ।
ಲಜ್ಜಮಾನಮ್ಬಲಾತ್ಸ್ನೇಹಾದಙ್ಗಮಾರೋಪ್ಯವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 9 ॥
ಉಪವೇಶ್ಯತಮುತ್ಸಙ್ಗೇಪರಿಷ್ವಜ್ಯಾವಪೀಡಿತಮ್ ।
ಭ್ರಾತರಂಲಕ್ಷ್ಮಣಂಸ್ನಿಗ್ಧಮ್ಪುನಃಪುನರುದೈಕ್ಷತ ॥ 10 ॥
ಶಲ್ಯಸಮ್ಪೀಡಿತಂಶಸ್ತನ್ನಿಃಶ್ವಸನ್ತನ್ತುಂಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ।
ರಾಮಸ್ತುದುಃಖಸನ್ತಪ್ತನ್ತನ್ತುನಿಃಶ್ವಾಸಪೀಡಿತಮ್ ॥ 11 ॥
ಮೂರ್ಧ್ನಿಚೈನಮುಪಾಘ್ರಾಯಭೂಯಃಸಂಸ್ಪೃಶ್ಯ ಚ ತ್ವರನ್ ।
ಉವಾಚಲಕ್ಷ್ಮಣಂವಾಕ್ಯಮಾಶ್ವಾಸ್ಯಪುರುಷರ್ಷಭಃ ॥ 12 ॥
ಕೃತಮ್ಪರಮಕಲ್ಯಾಣಙ್ಕರ್ಮದುಷ್ಕರಕರ್ಮಣಾ ।
ಅದ್ಯಮನ್ಯೇಹತೇಪುತ್ರೇರಾವಣನ್ನಿಹತಂಯುಧಿ ॥ 13 ॥
ಅದ್ಯಾಹಂವಿಜಯೀಶತ್ರೌಹತೇತಸ್ಮಿನ್ ದುರಾತ್ಮನಿ ।
ರಾವಣಸ್ಯನೃಶಂಸಸ್ಯದಿಷ್ಟ್ಯಾವೀರತ್ವಯಾರಣೇ ॥ 14 ॥
ಛಿನ್ನೋಹಿದಕ್ಷಿಣೋಬಾಹುಃ ಸ ಹಿತಸ್ಯವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ ।
ವಿಭೀಷಣಹನೂಮದ್ಭ್ಯಾಙ್ಕೃತಙ್ಕರ್ಮಮಹದ್ರಣೇ ॥ 15 ॥
ಅಹೋರಾತ್ರೈಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ವೀರಃಕಥಞ್ಚಿತವನ್ದಿಪಾತಿತಃ ।
ವಿರಮಿತ್ರಃಕೃತೋಽಸ್ಮ್ಯದ್ಯನಿರ್ಯಾಸ್ಯತಿಹಿರಾವಣಃ ॥ 16 ॥
ಬಲವ್ಯೂಹೇನಮಹತಾಶ್ರುತ್ವಾಪುತ್ತ್ರನ್ನಿಪಾತಿತಮ್ ।
ತಮ್ಪುತ್ರವಧಸನ್ತಪ್ತನ್ನಿರ್ಯಾನ್ತಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ॥ 17 ॥
ಬಲೇನಾವೃತ್ಯಮಹತಾನಿಹನಿಷ್ಯಾಮಿದುರ್ಜಯಮ್ ।
ತ್ವಯಾಲಕ್ಷ್ಮಣನಾಥೇನಸೀತಾ ಚ ಪೃಥಿವೀ ಚ ಮೇ ॥ 18 ॥
ನ ದುಷ್ಪ್ರಾಪಾಹತೇತಸ್ಮಿನ್ ಶಕ್ರಜೇತರಿಚಾಹವೇ ।
ಸತಮ್ಭ್ರಾತರಮಾಶ್ವಾಸ್ಯಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಚ ರಾಘವಃ ॥ 19 ॥
ರಾಮಃಸುಷೇಣಮ್ಮುದಿತಸ್ಸಮಾಭಾಷ್ಯೇದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಸಶಲ್ಯೋಽಯಮ್ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ಸೌಮಿತ್ರಿರ್ಮಿತ್ರವತ್ಸಲಃ ॥ 20 ॥
ಯಥಾಭವತಿಸುಸ್ವಸ್ಥಸ್ತಥಾತ್ವಂಸಮುಪಾಚರ ।
ವಿಶಲ್ಯಃಕ್ರಿಯತಾಙ್ಕ್ಷಿಪ್ರಂಸೌಮಿತ್ರಿಸ್ಸವಿಭೀಷಣಃ ॥ 21 ॥
ಋಕ್ಷ್ವಾನರಸೈನ್ಯಾನಾಂಶೂರಾಣಾನ್ದ್ರುಮಯೋಧಿನಾಮ್ ।
ಯೇಚಾಪ್ಯನ್ಯೇಽತ್ರಯುಧ್ಯನ್ತಿಸಶಲ್ಯಾವ್ರಣಿನಸ್ತಥಾ ॥ 22 ॥
ತೇಽಪಿಸರ್ವೇಪ್ರಯತ್ನೇನಕ್ರಿಯನ್ತಾಂಸುಖಿನಸ್ತಥಾ ।
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತುರಾಮೇಣಮಹಾತ್ಮಾಹರಿಯೂಥಪಃ ॥ 23 ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಯದರೌನಸ್ತಸ್ಸುಷೇಣಃಪರಮೌಷಧಮ್ ।
ಸ ತಸ್ಯಗನ್ಧಮಾಘ್ರಾಯವಿಶಲ್ಯಸ್ಸಮಪದ್ಯತ ॥ 24 ॥
ತದಾನಿರ್ವೇದನಶ್ಚೈವಸಂರೂಢವ್ರಣಏವ ಚ ।
ವಿಭೀಷಣಮುಖಾನಾಂ ಚ ಸುಹೃದಾಂರಾಘವಾಜ್ನಾಯಾ ॥ 25 ॥
ಸರ್ವವಾನರಮುಖ್ಯಾನಾಞ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಕರೋತ್ತದಾ ।
ತತಃಪ್ರಕೃತಿಮಾಪನ್ನೋಹೃತಶಲ್ಯೋಗತವ್ಯಥಃ ॥ 26 ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿರ್ಮುದಿತಸ್ತತ್ರ ಕ್ಷಣೇನ ವಿಗತಜ್ವರಃ ।
ತದೈವರಾಮಃಪ್ಲವಗಾಧಿಪಸ್ತಥಾವಿಭೀಷಣಶ್ಚರ್ಕ್ಷಪತಿಶ್ಚಜಾಮ್ಬವಾನ್ ।
ಆವೇಕ್ಷ್ಯಸೌಮಿತ್ರಿಮರೋಗಮುಥತಿತಮ್ಮುದಾಸಸೈನ್ಯಾಸ್ಸುಚಿರಞ್ಜಹರ್ಷಿರೇ ॥ 27 ॥
ಅಪೂಜಯತ್ಕರ್ಮ ಸ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯಸುದುಷ್ಕರನ್ದಾಶರಥಿರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ।
ಬಭೂವಹೃಷ್ಟೋವಾನರೇನ್ದ್ರೋನಿಶಮ್ಯತಂಶಕ್ರಜಿತನ್ನಿಪಾತಿತಮ್ ॥ 28 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvinavatitamassargaḥ |
rudhiraklinnagātrastulakṣmaṇaḥśubhalakṣaṇaḥ |
babhūvahṛṣṭastaṃhatvāśakrajetāramāhave || 1 ||
tataḥsajāmbavantañcahanūmantañcavīryavān |
sannipatyamahātejāstāṃścasarvānvanaukasaḥ || 2 ||
ājagāmatataḥśīghraṃyatrasugrīvarāghavau |
vibhīṣaṇamavaṣṭabhyahanūmantañcalakṣmaṇaḥ || 3 ||
tatorāmamabhikramyasaumitrirabhivādya ca |
tasthaubhrātṛsamīpasthaḥśakrasyendrānujoyathā || 4 ||
niṣṭanannivacāgatyarāghavāyamahātmane |
ācacakṣetadāvīroghoramindrajitovadham || 5 ||
rāvaṇestuśiraśchinnaṃlakṣmaṇenamahātmanā |
nyavedayatarāmāyatadāhṛṣṭovibhīṣaṇaḥ || 6 ||
śrutvaivatumahāvīryolakṣaṇanendrajidvadham |
praharṣamatulaṃlebhevākyañcedamuvāca ha || 7 ||
sādhulakṣmaṇatuṣṭo'smikarmacāsukaraṅkṛtam |
rāvaṇerhivināśenajitamutyapadhāraya || 8 ||
sa taṃśirasyupāghrāyalakṣmaṇaṅkīrtivardhanam |
lajjamānambalātsnehādaṅgamāropyavīryavān || 9 ||
upaveśyatamutsaṅgepariṣvajyāvapīḍitam |
bhrātaraṃlakṣmaṇaṃsnigdhampunaḥpunarudaikṣata || 10 ||
śalyasampīḍitaṃśastanniḥśvasantantuṃlakṣmaṇam |
rāmastuduḥkhasantaptantantuniḥśvāsapīḍitam || 11 ||
mūrdhnicainamupāghrāyabhūyaḥsaṃspṛśya ca tvaran |
uvācalakṣmaṇaṃvākyamāśvāsyapuruṣarṣabhaḥ || 12 ||
kṛtamparamakalyāṇaṅkarmaduṣkarakarmaṇā |
adyamanyehateputrerāvaṇannihataṃyudhi || 13 ||
adyāhaṃvijayīśatrauhatetasmin durātmani |
rāvaṇasyanṛśaṃsasyadiṣṭyāvīratvayāraṇe || 14 ||
chinnohidakṣiṇobāhuḥ sa hitasyavyapāśrayaḥ |
vibhīṣaṇahanūmadbhyāṅkṛtaṅkarmamahadraṇe || 15 ||
ahorātraistribhirvīraḥkathañcitavandipātitaḥ |
viramitraḥkṛto'smyadyaniryāsyatihirāvaṇaḥ || 16 ||
balavyūhenamahatāśrutvāputtrannipātitam |
tamputravadhasantaptanniryāntaṃrākṣasādhipam || 17 ||
balenāvṛtyamahatānihaniṣyāmidurjayam |
tvayālakṣmaṇanāthenasītā ca pṛthivī ca me || 18 ||
na duṣprāpāhatetasmin śakrajetaricāhave |
satambhrātaramāśvāsyapariṣvajya ca rāghavaḥ || 19 ||
rāmaḥsuṣeṇammuditassamābhāṣyedamabravīt |
saśalyo'yammahāprājñassaumitrirmitravatsalaḥ || 20 ||
yathābhavatisusvasthastathātvaṃsamupācara |
viśalyaḥkriyatāṅkṣipraṃsaumitrissavibhīṣaṇaḥ || 21 ||
ṛkṣvānarasainyānāṃśūrāṇāndrumayodhinām |
yecāpyanye'trayudhyantisaśalyāvraṇinastathā || 22 ||
te'pisarveprayatnenakriyantāṃsukhinastathā |
evamuktasturāmeṇamahātmāhariyūthapaḥ || 23 ||
lakṣmaṇāyadaraunastassuṣeṇaḥparamauṣadham |
sa tasyagandhamāghrāyaviśalyassamapadyata || 24 ||
tadānirvedanaścaivasaṃrūḍhavraṇaeva ca |
vibhīṣaṇamukhānāṃ ca suhṛdāṃrāghavājnāyā || 25 ||
sarvavānaramukhyānāñcikitsāmakarottadā |
tataḥprakṛtimāpannohṛtaśalyogatavyathaḥ || 26 ||
saumitrirmuditastatra kṣaṇena vigatajvaraḥ |
tadaivarāmaḥplavagādhipastathāvibhīṣaṇaścarkṣapatiścajāmbavān |
āvekṣyasaumitrimarogamuthatitammudāsasainyāssucirañjaharṣire || 27 ||
apūjayatkarma sa lakṣmaṇasyasuduṣkarandāśarathirmahātmā |
babhūvahṛṣṭovānarendroniśamyataṃśakrajitannipātitam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvinavatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ द्विनवतितमस्सर्गः ।
रुधिरक्लिन्नगात्रस्तुलक्ष्मणःशुभलक्षणः ।
बभूवहृष्टस्तंहत्वाशक्रजेतारमाहवे ॥ 1 ॥
ततःसजाम्बवन्तञ्चहनूमन्तञ्चवीर्यवान् ।
सन्निपत्यमहातेजास्तांश्चसर्वान्वनौकसः ॥ 2 ॥
आजगामततःशीघ्रंयत्रसुग्रीवराघवौ ।
विभीषणमवष्टभ्यहनूमन्तञ्चलक्ष्मणः ॥ 3 ॥
ततोराममभिक्रम्यसौमित्रिरभिवाद्य च ।
तस्थौभ्रातृसमीपस्थःशक्रस्येन्द्रानुजोयथा ॥ 4 ॥
निष्टनन्निवचागत्यराघवायमहात्मने ।
आचचक्षेतदावीरोघोरमिन्द्रजितोवधम् ॥ 5 ॥
रावणेस्तुशिरश्छिन्नंलक्ष्मणेनमहात्मना ।
न्यवेदयतरामायतदाहृष्टोविभीषणः ॥ 6 ॥
श्रुत्वैवतुमहावीर्योलक्षणनेन्द्रजिद्वधम् ।
प्रहर्षमतुलंलेभेवाक्यञ्चेदमुवाच ह ॥ 7 ॥
साधुलक्ष्मणतुष्टोऽस्मिकर्मचासुकरङ्कृतम् ।
रावणेर्हिविनाशेनजितमुत्यपधारय ॥ 8 ॥
स तंशिरस्युपाघ्रायलक्ष्मणङ्कीर्तिवर्धनम् ।
लज्जमानम्बलात्स्नेहादङ्गमारोप्यवीर्यवान् ॥ 9 ॥
उपवेश्यतमुत्सङ्गेपरिष्वज्यावपीडितम् ।
भ्रातरंलक्ष्मणंस्निग्धम्पुनःपुनरुदैक्षत ॥ 10 ॥
शल्यसम्पीडितंशस्तन्निःश्वसन्तन्तुंलक्ष्मणम् ।
रामस्तुदुःखसन्तप्तन्तन्तुनिःश्वासपीडितम् ॥ 11 ॥
मूर्ध्निचैनमुपाघ्रायभूयःसंस्पृश्य च त्वरन् ।
उवाचलक्ष्मणंवाक्यमाश्वास्यपुरुषर्षभः ॥ 12 ॥
कृतम्परमकल्याणङ्कर्मदुष्करकर्मणा ।
अद्यमन्येहतेपुत्रेरावणन्निहतंयुधि ॥ 13 ॥
अद्याहंविजयीशत्रौहतेतस्मिन् दुरात्मनि ।
रावणस्यनृशंसस्यदिष्ट्यावीरत्वयारणे ॥ 14 ॥
छिन्नोहिदक्षिणोबाहुः स हितस्यव्यपाश्रयः ।
विभीषणहनूमद्भ्याङ्कृतङ्कर्ममहद्रणे ॥ 15 ॥
अहोरात्रैस्त्रिभिर्वीरःकथञ्चितवन्दिपातितः ।
विरमित्रःकृतोऽस्म्यद्यनिर्यास्यतिहिरावणः ॥ 16 ॥
बलव्यूहेनमहताश्रुत्वापुत्त्रन्निपातितम् ।
तम्पुत्रवधसन्तप्तन्निर्यान्तंराक्षसाधिपम् ॥ 17 ॥
बलेनावृत्यमहतानिहनिष्यामिदुर्जयम् ।
त्वयालक्ष्मणनाथेनसीता च पृथिवी च मे ॥ 18 ॥
न दुष्प्रापाहतेतस्मिन् शक्रजेतरिचाहवे ।
सतम्भ्रातरमाश्वास्यपरिष्वज्य च राघवः ॥ 19 ॥
रामःसुषेणम्मुदितस्समाभाष्येदमब्रवीत् ।
सशल्योऽयम्महाप्राज्ञस्सौमित्रिर्मित्रवत्सलः ॥ 20 ॥
यथाभवतिसुस्वस्थस्तथात्वंसमुपाचर ।
विशल्यःक्रियताङ्क्षिप्रंसौमित्रिस्सविभीषणः ॥ 21 ॥
ऋक्ष्वानरसैन्यानांशूराणान्द्रुमयोधिनाम् ।
येचाप्यन्येऽत्रयुध्यन्तिसशल्याव्रणिनस्तथा ॥ 22 ॥
तेऽपिसर्वेप्रयत्नेनक्रियन्तांसुखिनस्तथा ।
एवमुक्तस्तुरामेणमहात्माहरियूथपः ॥ 23 ॥
लक्ष्मणायदरौनस्तस्सुषेणःपरमौषधम् ।
स तस्यगन्धमाघ्रायविशल्यस्समपद्यत ॥ 24 ॥
तदानिर्वेदनश्चैवसंरूढव्रणएव च ।
विभीषणमुखानां च सुहृदांराघवाज्नाया ॥ 25 ॥
सर्ववानरमुख्यानाञ्चिकित्सामकरोत्तदा ।
ततःप्रकृतिमापन्नोहृतशल्योगतव्यथः ॥ 26 ॥
सौमित्रिर्मुदितस्तत्र क्षणेन विगतज्वरः ।
तदैवरामःप्लवगाधिपस्तथाविभीषणश्चर्क्षपतिश्चजाम्बवान् ।
आवेक्ष्यसौमित्रिमरोगमुथतितम्मुदाससैन्यास्सुचिरञ्जहर्षिरे ॥ 27 ॥
अपूजयत्कर्म स लक्ष्मणस्यसुदुष्करन्दाशरथिर्महात्मा ।
बभूवहृष्टोवानरेन्द्रोनिशम्यतंशक्रजितन्निपातितम् ॥ 28 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे द्विनवतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvinavatitamassargaḥ |
rudhiraklinnagātrastulakṣmaṇaḥśubhalakṣaṇaḥ |
babhūvahṛṣṭastaṃhatvāśakrajetāramāhave || 1 ||
tataḥsajāmbavantañcahanūmantañcavīryavān |
sannipatyamahātejāstāṃścasarvānvanaukasaḥ || 2 ||
ājagāmatataḥśīghraṃyatrasugrīvarāghavau |
vibhīṣaṇamavaṣṭabhyahanūmantañcalakṣmaṇaḥ || 3 ||
tatorāmamabhikramyasaumitrirabhivādya ca |
tasthaubhrātṛsamīpasthaḥśakrasyendrānujoyathā || 4 ||
niṣṭanannivacāgatyarāghavāyamahātmane |
ācacakṣetadāvīroghoramindrajitovadham || 5 ||
rāvaṇestuśiraśchinnaṃlakṣmaṇenamahātmanā |
nyavedayatarāmāyatadāhṛṣṭovibhīṣaṇaḥ || 6 ||
śrutvaivatumahāvīryolakṣaṇanendrajidvadham |
praharṣamatulaṃlebhevākyañcedamuvāca ha || 7 ||
sādhulakṣmaṇatuṣṭo'smikarmacāsukaraṅkṛtam |
rāvaṇerhivināśenajitamutyapadhāraya || 8 ||
sa taṃśirasyupāghrāyalakṣmaṇaṅkīrtivardhanam |
lajjamānambalātsnehādaṅgamāropyavīryavān || 9 ||
upaveśyatamutsaṅgepariṣvajyāvapīḍitam |
bhrātaraṃlakṣmaṇaṃsnigdhampunaḥpunarudaikṣata || 10 ||
śalyasampīḍitaṃśastanniḥśvasantantuṃlakṣmaṇam |
rāmastuduḥkhasantaptantantuniḥśvāsapīḍitam || 11 ||
mūrdhnicainamupāghrāyabhūyaḥsaṃspṛśya ca tvaran |
uvācalakṣmaṇaṃvākyamāśvāsyapuruṣarṣabhaḥ || 12 ||
kṛtamparamakalyāṇaṅkarmaduṣkarakarmaṇā |
adyamanyehateputrerāvaṇannihataṃyudhi || 13 ||
adyāhaṃvijayīśatrauhatetasmin durātmani |
rāvaṇasyanṛśaṃsasyadiṣṭyāvīratvayāraṇe || 14 ||
chinnohidakṣiṇobāhuḥ sa hitasyavyapāśrayaḥ |
vibhīṣaṇahanūmadbhyāṅkṛtaṅkarmamahadraṇe || 15 ||
ahorātraistribhirvīraḥkathañcitavandipātitaḥ |
viramitraḥkṛto'smyadyaniryāsyatihirāvaṇaḥ || 16 ||
balavyūhenamahatāśrutvāputtrannipātitam |
tamputravadhasantaptanniryāntaṃrākṣasādhipam || 17 ||
balenāvṛtyamahatānihaniṣyāmidurjayam |
tvayālakṣmaṇanāthenasītā ca pṛthivī ca me || 18 ||
na duṣprāpāhatetasmin śakrajetaricāhave |
satambhrātaramāśvāsyapariṣvajya ca rāghavaḥ || 19 ||
rāmaḥsuṣeṇammuditassamābhāṣyedamabravīt |
saśalyo'yammahāprājñassaumitrirmitravatsalaḥ || 20 ||
yathābhavatisusvasthastathātvaṃsamupācara |
viśalyaḥkriyatāṅkṣipraṃsaumitrissavibhīṣaṇaḥ || 21 ||
ṛkṣvānarasainyānāṃśūrāṇāndrumayodhinām |
yecāpyanye'trayudhyantisaśalyāvraṇinastathā || 22 ||
te'pisarveprayatnenakriyantāṃsukhinastathā |
evamuktasturāmeṇamahātmāhariyūthapaḥ || 23 ||
lakṣmaṇāyadaraunastassuṣeṇaḥparamauṣadham |
sa tasyagandhamāghrāyaviśalyassamapadyata || 24 ||
tadānirvedanaścaivasaṃrūḍhavraṇaeva ca |
vibhīṣaṇamukhānāṃ ca suhṛdāṃrāghavājnāyā || 25 ||
sarvavānaramukhyānāñcikitsāmakarottadā |
tataḥprakṛtimāpannohṛtaśalyogatavyathaḥ || 26 ||
saumitrirmuditastatra kṣaṇena vigatajvaraḥ |
tadaivarāmaḥplavagādhipastathāvibhīṣaṇaścarkṣapatiścajāmbavān |
āvekṣyasaumitrimarogamuthatitammudāsasainyāssucirañjaharṣire || 27 ||
apūjayatkarma sa lakṣmaṇasyasuduṣkarandāśarathirmahātmā |
babhūvahṛṣṭovānarendroniśamyataṃśakrajitannipātitam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvinavatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.