ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಪಞ್ಚದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಬೃಹಸ್ಪತೇಸ್ತುಲ್ಯಮತೇರ್ವಚಸ್ತನ್ನಿಶಮ್ಯಯತ್ನೇನವಿಭೀಷಣಸ್ಯ ।
ತತೋಮಹಾತ್ಮಾವಚನಮ್ಬಭಾಷೇತತ್ರೇನ್ದ್ರಜಿನ್ನೈರೃತಯೂಥಮುಖ್ಯಃ ॥ 1 ॥
ಕಿನ್ನಾಮತೇತಾತಕನಿಷ್ಠವಾಕ್ಯಮನರ್ಥಕಞ್ಚೇವೇಸುಬಸುಭೀತವಚ್ಚ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ಕುಲೇಯೋಽಪಿಭವೇನ್ನಜಾತಸ್ಸೋಽಪೀದೃಶನ್ನೈವವದೇನ್ನಕುರ್ಯಾತ್ ॥ 2 ॥
ಸತ್ತ್ವೇನವೀರ್ಯೇಣಪರಾಕ್ರಮೇಣಶೌರ್ಯೇಣಧೈರ್ಯೇಣಚತೇಜಸಾಚ ।
ಏಕಃಕುಲೇಽಸ್ಮಿನ್ಪುರುಷೋವಿಮುಕ್ತೋವಿಭೀಷಣಸ್ತಾತಕನಿಷ್ಠಏಷಃ ॥ 3 ॥
ಕಿನ್ನಾಮತೌಮಾನುಷರಾಜಪುತ್ರಾವಸ್ಮಾಕಮೇಕೇನಹಿರಾಕ್ಷಸೇನ ।
ಸುಪ್ರಾಕೃತೇನಾಪಿರಣೇನಿಹನ್ತುಮೇತೌಶಕ್ಯೌಕುತೋಭೀಷಯಸೇಸ್ಮಭೀರೋ ॥ 4 ॥
ತ್ರಿಲೋಕನಾಥೋನನುದೇವರಾಜಶ್ಶಕ್ರೋಮಯಾಭೂಮಿತಲೇನಿವಿಷ್ಟಃ ।
ಭಯಾರ್ಪಿತಾಶ್ಚಾಪಿದಿಶಃಪ್ರಪನ್ನಾಸ್ಸರ್ವೇತಥಾದೇವಗಣಾಸ್ಸಮಗ್ರಾಃ ॥ 5 ॥
ಐರಾವತೋವಿಸ್ವರಮುನ್ನದನ್ ಸನಿಪಾತಿತೋಭೂಮಿತಲೇಮಯಾತು ।
ವಿಕೃಷ್ಯದನ್ತೌತುಮಯಾಪ್ರಸಹ್ಯವಿತ್ರಾಸಿತಾದೇವಗಣಾಸ್ಸಮಗ್ರಾಃ ॥ 6 ॥
ಸೋಽಹಂಸುರಾಣಾಮಪಿದರ್ಪಹನ್ತಾದೈತ್ಯೋತ್ತಮಾನಾಮಪಿಶೋಕದಾತಾ ।
ಕಥನ್ನರೇನ್ದ್ರಾತ್ಮಜಯೋರ್ನಶಕ್ತೋಮನುಷ್ಯಯೋಃಪ್ರಾಕೃತಯೋಸ್ಸುವೀರ್ಯಃ ॥ 7 ॥
ಅಥೇನ್ದ್ರಕಲ್ಪಸ್ಯದುರಾಸದಸ್ಯಮಹೌಜಸಸ್ತದ್ವಚನನ್ನಿಶಮ್ಯ ।
ತತೋಮಹಾರ್ಥವಚನಮ್ಬಭಾಷೇವಿಭೀಷಣಶ್ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂವರಿಷ್ಠಃ ॥ 8 ॥
ನತಾತಮನ್ತ್ರೇತವನಿಶ್ಚಯೋಽಸ್ತಿಬಾಲಸ್ತ್ವಮದ್ಯಾಪ್ಯವಿಪಕ್ವಬುದ್ಧಿಃ ।
ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಯಾಪ್ಯಾತ್ಮವಿನಾಶನಾಯವಚೋಽರ್ಧಹೀನಮ್ಬಹುವಿಪ್ರಲಪ್ತಮ್ ॥ 9 ॥
ಪುತ್ರಪ್ರವಾದೇವತುರಾವಣಸ್ಯತ್ವಮಿನ್ದ್ರಜಿನ್ಮಿತ್ರಮುಖೋಽಸಿಶತ್ರುಃ ।
ಯಸ್ಯೇದೃಶಂರಾಘವತೋವಿನಾಶನ್ನಿಶಮ್ಯಮೋಹಾದನುಮನ್ಯಸೇತ್ವಮ್ ॥ 10 ॥
ತ್ವಮೇವ ವಧ್ಯಶ್ಚ ಸುದುರ್ಮತಿಶ್ಚ ।
ಸ ಚಾಪಿ ವಧ್ಯೋ ಯ ಐಹಾನಯತ್ತ್ವಾಮ್ ।
ಬಾಲಂ ದೃಢಂ ಸಾಹಾಸಿಕಂ ಚ ಯೋಽದ್ಯ ।
ಪ್ರಾವೇಶಯನ್ಮನ್ತ್ರಕ್Rತಾಂ ಸಮೀಪಮ್ ॥ 11 ॥
ಮೂಢೋಽಪ್ರಗಲ್ಭೋಽವಿನಯೋಪಪನ್ನಸ್ತೀಕ್ಷಣಸ್ವಭಾವೋಽಲ್ಪಮತಿರ್ದುರಾತ್ಮಾ ।
ಮೂರ್ಖಸ್ತ್ವಮತ್ಯರ್ಥಸುದುರ್ಮತಿಶ್ಚತ್ವಮಿನ್ದ್ರಜಿದ್ಬಾಲತಯಾಬ್ರವೀಷಿ ॥ 12 ॥
ಕೋಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಪ್ರತಿಮಪ್ರಕಾಶಾನರ್ಚಿಷ್ಮತಃಕಾಲನಿಕಾಶರೂಪಾನ್ ।
ಸಹೇತಬಾಣಾನ್ಯಮದಣ್ಡಕಲ್ಪಾನ್ಸಮಕ್ಷಮುಕ್ತಾನ್ಯುಧಿರಾಘವೇಣ ॥ 13 ॥
ಧನಾನಿರತ್ನಾನಿಸುಭೂಷಣಾನಿವಾಸಾಂಸಿದಿವ್ಯಾನಿಮಣೀಂಶ್ಚ ।
ಚಿತ್ರಾನ್ ಸೀತಾಞ್ಚರಾಮಾಯನಿವೇದ್ಯದೇವೀಂವಸೇಮರಾಜನ್ ನಿಹವೀತಶೋಕಾಃ ॥ 14 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcadaśassargaḥ |
bṛhaspatestulyamatervacastanniśamyayatnenavibhīṣaṇasya |
tatomahātmāvacanambabhāṣetatrendrajinnairṛtayūthamukhyaḥ || 1 ||
kinnāmatetātakaniṣṭhavākyamanarthakañcevesubasubhītavacca |
asminkuleyo'pibhavennajātasso'pīdṛśannaivavadennakuryāt || 2 ||
sattvenavīryeṇaparākrameṇaśauryeṇadhairyeṇacatejasāca |
ekaḥkule'sminpuruṣovimuktovibhīṣaṇastātakaniṣṭhaeṣaḥ || 3 ||
kinnāmataumānuṣarājaputrāvasmākamekenahirākṣasena |
suprākṛtenāpiraṇenihantumetauśakyaukutobhīṣayasesmabhīro || 4 ||
trilokanāthonanudevarājaśśakromayābhūmitaleniviṣṭaḥ |
bhayārpitāścāpidiśaḥprapannāssarvetathādevagaṇāssamagrāḥ || 5 ||
airāvatovisvaramunnadan sanipātitobhūmitalemayātu |
vikṛṣyadantautumayāprasahyavitrāsitādevagaṇāssamagrāḥ || 6 ||
so'haṃsurāṇāmapidarpahantādaityottamānāmapiśokadātā |
kathannarendrātmajayornaśaktomanuṣyayoḥprākṛtayossuvīryaḥ || 7 ||
athendrakalpasyadurāsadasyamahaujasastadvacananniśamya |
tatomahārthavacanambabhāṣevibhīṣaṇaśśastrabhṛtāṃvariṣṭhaḥ || 8 ||
natātamantretavaniścayo'stibālastvamadyāpyavipakvabuddhiḥ |
tasmāttvayāpyātmavināśanāyavaco'rdhahīnambahuvipralaptam || 9 ||
putrapravādevaturāvaṇasyatvamindrajinmitramukho'siśatruḥ |
yasyedṛśaṃrāghavatovināśanniśamyamohādanumanyasetvam || 10 ||
tvameva vadhyaśca sudurmatiśca |
sa cāpi vadhyo ya aihānayattvām |
bālaṃ dṛḍhaṃ sāhāsikaṃ ca yo'dya |
prāveśayanmantrakRtāṃ samīpam || 11 ||
mūḍho'pragalbho'vinayopapannastīkṣaṇasvabhāvo'lpamatirdurātmā |
mūrkhastvamatyarthasudurmatiścatvamindrajidbālatayābravīṣi || 12 ||
kobrahmadaṇḍapratimaprakāśānarciṣmataḥkālanikāśarūpān |
sahetabāṇānyamadaṇḍakalpānsamakṣamuktānyudhirāghaveṇa || 13 ||
dhanāniratnānisubhūṣaṇānivāsāṃsidivyānimaṇīṃśca |
citrān sītāñcarāmāyanivedyadevīṃvasemarājan nihavītaśokāḥ || 14 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चदशस्सर्गः ।
बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्तन्निशम्ययत्नेनविभीषणस्य ।
ततोमहात्मावचनम्बभाषेतत्रेन्द्रजिन्नैरृतयूथमुख्यः ॥ 1 ॥
किन्नामतेतातकनिष्ठवाक्यमनर्थकञ्चेवेसुबसुभीतवच्च ।
अस्मिन्कुलेयोऽपिभवेन्नजातस्सोऽपीदृशन्नैववदेन्नकुर्यात् ॥ 2 ॥
सत्त्वेनवीर्येणपराक्रमेणशौर्येणधैर्येणचतेजसाच ।
एकःकुलेऽस्मिन्पुरुषोविमुक्तोविभीषणस्तातकनिष्ठएषः ॥ 3 ॥
किन्नामतौमानुषराजपुत्रावस्माकमेकेनहिराक्षसेन ।
सुप्राकृतेनापिरणेनिहन्तुमेतौशक्यौकुतोभीषयसेस्मभीरो ॥ 4 ॥
त्रिलोकनाथोननुदेवराजश्शक्रोमयाभूमितलेनिविष्टः ।
भयार्पिताश्चापिदिशःप्रपन्नास्सर्वेतथादेवगणास्समग्राः ॥ 5 ॥
ऐरावतोविस्वरमुन्नदन् सनिपातितोभूमितलेमयातु ।
विकृष्यदन्तौतुमयाप्रसह्यवित्रासितादेवगणास्समग्राः ॥ 6 ॥
सोऽहंसुराणामपिदर्पहन्तादैत्योत्तमानामपिशोकदाता ।
कथन्नरेन्द्रात्मजयोर्नशक्तोमनुष्ययोःप्राकृतयोस्सुवीर्यः ॥ 7 ॥
अथेन्द्रकल्पस्यदुरासदस्यमहौजसस्तद्वचनन्निशम्य ।
ततोमहार्थवचनम्बभाषेविभीषणश्शस्त्रभृतांवरिष्ठः ॥ 8 ॥
नतातमन्त्रेतवनिश्चयोऽस्तिबालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धिः ।
तस्मात्त्वयाप्यात्मविनाशनायवचोऽर्धहीनम्बहुविप्रलप्तम् ॥ 9 ॥
पुत्रप्रवादेवतुरावणस्यत्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसिशत्रुः ।
यस्येदृशंराघवतोविनाशन्निशम्यमोहादनुमन्यसेत्वम् ॥ 10 ॥
त्वमेव वध्यश्च सुदुर्मतिश्च ।
स चापि वध्यो य ऐहानयत्त्वाम् ।
बालं दृढं साहासिकं च योऽद्य ।
प्रावेशयन्मन्त्रक्Rतां समीपम् ॥ 11 ॥
मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्नस्तीक्षणस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा ।
मूर्खस्त्वमत्यर्थसुदुर्मतिश्चत्वमिन्द्रजिद्बालतयाब्रवीषि ॥ 12 ॥
कोब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशानर्चिष्मतःकालनिकाशरूपान् ।
सहेतबाणान्यमदण्डकल्पान्समक्षमुक्तान्युधिराघवेण ॥ 13 ॥
धनानिरत्नानिसुभूषणानिवासांसिदिव्यानिमणींश्च ।
चित्रान् सीताञ्चरामायनिवेद्यदेवींवसेमराजन् निहवीतशोकाः ॥ 14 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चदशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcadaśassargaḥ |
bṛhaspatestulyamatervacastanniśamyayatnenavibhīṣaṇasya |
tatomahātmāvacanambabhāṣetatrendrajinnairṛtayūthamukhyaḥ || 1 ||
kinnāmatetātakaniṣṭhavākyamanarthakañcevesubasubhītavacca |
asminkuleyo'pibhavennajātasso'pīdṛśannaivavadennakuryāt || 2 ||
sattvenavīryeṇaparākrameṇaśauryeṇadhairyeṇacatejasāca |
ekaḥkule'sminpuruṣovimuktovibhīṣaṇastātakaniṣṭhaeṣaḥ || 3 ||
kinnāmataumānuṣarājaputrāvasmākamekenahirākṣasena |
suprākṛtenāpiraṇenihantumetauśakyaukutobhīṣayasesmabhīro || 4 ||
trilokanāthonanudevarājaśśakromayābhūmitaleniviṣṭaḥ |
bhayārpitāścāpidiśaḥprapannāssarvetathādevagaṇāssamagrāḥ || 5 ||
airāvatovisvaramunnadan sanipātitobhūmitalemayātu |
vikṛṣyadantautumayāprasahyavitrāsitādevagaṇāssamagrāḥ || 6 ||
so'haṃsurāṇāmapidarpahantādaityottamānāmapiśokadātā |
kathannarendrātmajayornaśaktomanuṣyayoḥprākṛtayossuvīryaḥ || 7 ||
athendrakalpasyadurāsadasyamahaujasastadvacananniśamya |
tatomahārthavacanambabhāṣevibhīṣaṇaśśastrabhṛtāṃvariṣṭhaḥ || 8 ||
natātamantretavaniścayo'stibālastvamadyāpyavipakvabuddhiḥ |
tasmāttvayāpyātmavināśanāyavaco'rdhahīnambahuvipralaptam || 9 ||
putrapravādevaturāvaṇasyatvamindrajinmitramukho'siśatruḥ |
yasyedṛśaṃrāghavatovināśanniśamyamohādanumanyasetvam || 10 ||
tvameva vadhyaśca sudurmatiśca |
sa cāpi vadhyo ya aihānayattvām |
bālaṃ dṛḍhaṃ sāhāsikaṃ ca yo'dya |
prāveśayanmantrakRtāṃ samīpam || 11 ||
mūḍho'pragalbho'vinayopapannastīkṣaṇasvabhāvo'lpamatirdurātmā |
mūrkhastvamatyarthasudurmatiścatvamindrajidbālatayābravīṣi || 12 ||
kobrahmadaṇḍapratimaprakāśānarciṣmataḥkālanikāśarūpān |
sahetabāṇānyamadaṇḍakalpānsamakṣamuktānyudhirāghaveṇa || 13 ||
dhanāniratnānisubhūṣaṇānivāsāṃsidivyānimaṇīṃśca |
citrān sītāñcarāmāyanivedyadevīṃvasemarājan nihavītaśokāḥ || 14 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.