ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕಾದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಬಭೂವಕೃಶೋರಾಜಾಮೈಥಿಲೀಕಾಮಮೋಹಿತಃ ।
ಅಸನ್ಮಾನಾಚ್ಚಸುಹೃದಾಮ್ಪಾಪಮ್ಪಾಪೇನಕರ್ಮಣಾ ॥ 1 ॥
ಅತೀತಸಮಯೇಕಾಲೇತಸ್ಮಿನ್ವೈಯುಧಿರಾವಣಃ ।
ಅಮಾತ್ಯೈಶ್ಚಸುಹೃದ್ಭಿಶ್ಚಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಮಮನ್ಯತ ॥ 2 ॥
ಸಹೇಮಜಾಲವಿತತಮ್ಮಣಿವಿದ್ರುಮಭೂಷಿತಮ್ ।
ಉಪಗಮ್ಯವಿನೀತಾಶ್ವಮಾರುರೋಹಮಹಾರಥಮ್ ॥ 3 ॥
ತಮಾಸ್ಥಾಯರಥಶ್ರೇಷ್ಠಮ್ಮಹಾಮೇಘಸಮಸ್ವನಮ್ ।
ಪ್ರಯಯೌರಕ್ಷಸಾಂಶ್ರೇಷ್ಠೋದಶಗ್ರೀವಸ್ಸಭಾಮ್ಪ್ರತಿ ॥ 4 ॥
ಅಸಿಚರ್ಮಧರಾಯೋಧಾಸ್ಸರ್ವಾಯುಧಧರಾಸ್ತತಃ ।
ರಾಕ್ಷಸಾರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯಪುರಸ್ತಾತ್ಸಮ್ಪ್ರತಸ್ಥಿರೇ ॥ 5 ॥
ನಾನಾವಿಕೃತವೇಷಾಶ್ಚನಾನಾಭೂಷಣಭೂಷಿತಾಃ ।
ಪಾರ್ಶ್ವತಸ್ಪೃಷ್ಠತಶ್ಚೈನಮ್ಪರಿವಾರ್ಯಯಯುಸ್ತತಃ ॥ 6 ॥
ರಥೈಶ್ಚಾತಿರಥಾಶ್ಶೀಘ್ರಮ್ಮತ್ತೈಶ್ಚವರವಾರಣೈಃ ।
ಅನೂತ್ಪೇತುರ್ದಶಗ್ರೀವಮಾಕ್ರೀಡದ್ಭಿಶ್ಚವಾಜಿಭಿಃ ॥ 7 ॥
ಗದಾಪರಿಘಹಸ್ತಾಶ್ಚಶಕ್ತಿತೋಮರಪಾಣಯಃ ।
ಪರಶ್ವಥಧರಾಶ್ಚಾನ್ಯೇತಥಾಽನ್ಯೇಶೂಲಪಾಣಯಃ ॥ 8 ॥
ತತಸ್ತೂರ್ಯಸಹಸ್ರಾಣಾಂಸಞ್ಜಜ್ಞೇನಿಸ್ಸ್ವನೋಮಹಾನ್ ।
ತುಮುಲಶ್ಶಙ್ಖಶಬ್ದಶ್ಚಸಭಾಙ್ಗಚ್ಛತಿರಾವಣೇ ॥ 9 ॥
ಸನೇಮಿಘೋಷೇಣಮಹಾನ್ಸಹಸಾಽಭಿನಿನಾದಯನ್ ।
ರಾಜಮಾರ್ಗಂಶ್ರಿಯಾಜುಷ್ಟಮ್ಪ್ರತಿಪೇದೇಮಹಾರಥಃ ॥ 10 ॥
ವಿಮಲಞ್ಚಾತಪತ್ರಾಣಾಮ್ಪ್ರಗೃಹೀತಮಶೋಭತ ।
ಪಾಣ್ಡುರಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯಪೂರ್ಣಸ್ತಾರಾಧಿಪೋಯಥಾ ॥ 11 ॥
ಹೇಮಮಞ್ಜರಿಗರ್ಭೇಚಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕವಿಗ್ರಹೇ ।
ಚಾಮರವ್ಯಜನೇತಸ್ಯರೇಜತುಸ್ಸವ್ಯದಕ್ಷಿಣೇ ॥ 12 ॥
ತೇಕೃತಾಞ್ಜಲಯಸ್ಸರ್ವೇರಥಸ್ಥಮ್ಪೃಥಿವೀಸ್ಥಿತಾಃ ।
ರಾಕ್ಷಸಾರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠಂಶಿರೋಭಿಸ್ತಂವವನ್ದಿರೇ ॥ 13 ॥
ರಾಕ್ಷಸೈಸ್ತ್ಸೂಯಮಾನಸ್ಸಞ್ಜಯಾಶೀರ್ಭಿರರಿನ್ದಮಃ ।
ಆಸಸಾದಮಹಾತೇಜಾಸ್ಸಭಾಂವಿರಚಿತಾನ್ತದಾ ॥ 14 ॥
ಸುವರ್ಣರಜತಾಸ್ತೀರ್ಣಾಂವಿಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕಾನ್ತರಾಮ್ ।
ವಿರಾಜಮಾನೋವಪುಷಾರುಕ್ಮಪಟ್ಟೋತ್ತರಚ್ಛದಾಮ್ ॥ 15 ॥
ತಾಮ್ಪಿಶಾಚಶತೈಃ ಷಙ್ಭಿರಭಿಗುಪ್ತಾಂಸದಾಪ್ರಭಾಮ್ ।
ಪ್ರವಿವೇಶಮಹಾತೇಜಾಸ್ಸುಕೃತಾಂವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ॥ 16 ॥
ತಸ್ಯಾಂಸವೈಡೂರ್ಯಮಯಮ್ಪ್ರಿಯಕಾಜಿನಸಮ್ವೃತಮ್ ।
ಮಹತ್ಸೋಪಾಶ್ರಯಮ್ಭೇಜೇರಾವಣಃಪರಮಾಸನಮ್ ॥ 17 ॥
ತತಃ ಶಶಾಸೇಶ್ವರವದ್ದೂತಾನ್ಲಘುಪರಾಕ್ರಮಾನ್ ।
ಸಮಾನಯತಮೇಕ್ಷಿಪ್ರಮಿಹೈತಾನ್ರಾಕ್ಷಸಾನಿತಿ ।
ಕೃತ್ಯಮಸ್ತಿಮಹಜ್ಜಾನೇಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿಶತ್ರುಭಿಃ ॥ 18 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತದ್ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಲಙ್ಕಾಯಾಮ್ಪರಿಚಕ್ರಮುಃ ॥ 19 ॥
ಅನುಗೇಹಮವಸ್ಥಾಯವಿಹಾರಶಯನೇಷುಚ ।
ಉದ್ಯಾನೇಷುಚರಕ್ಷಾಂಸಿಚೋದಯನ್ತೋಹ್ಯಭೀತವತ್ ॥ 20 ॥
ತೇರಥಾನ್ ರುಚಿರಾನೇಕೇದೃಪ್ತಾನೇಕೇಪೃಥಗ್ಘಯಾನ್ ।
ನಾಗಾನೇಕೇಽಧಿರುರುಹುರ್ಜಗ್ಮುಶ್ಚೈಕೇಪದಾತಯಃ ॥ 21 ॥
ಸಾಪುರೀಪರಮಾಕೀರ್ಣಾರಥಕುಞ್ಜರವಾಜಿಭಿಃ ।
ಸಮ್ಪತದ್ಭಿರ್ವಿರುರುಚೇಗರುತ್ಮದ್ಭಿರಿವಾಮ್ಬರಮ್ ॥ 22 ॥
ತೇವಾಹನಾವ್ಯವಸ್ಥಾಪ್ಯಯಾನಾನಿವಿವಿಧಾನಿಚ ।
ಸಭಾಮ್ಪದ್ಭಿಃಪ್ರವಿವಿಶುಸ್ಸಿಂಹಾಗಿರಿಗುಹಾಮಿವ ॥ 23 ॥
ರಾಜ್ಞಃಪಾದೌಗೃಹೀತ್ವಾತುರಾಜ್ಞಾತೇಪ್ರತಿಪೂಜಿತಾಃ ।
ಪೀಠೇಷ್ವನ್ಯೇಬೃಸೀಷ್ವನ್ಯೇಭೂಮೌಕೇಚಿದುಪಾವಿಶನ್ ॥ 24 ॥
ತೇಸಮೇತ್ಯಸಭಾಯಾಂವೈರಾಕ್ಷಸಾರಾಜಶಾಸನಾತ್ ।
ಯಥಾರ್ಹಮುಪತಸ್ಥುಸ್ತೇರಾವಣಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ॥ 25 ॥
ಮನ್ತ್ರಿಣಶ್ಚಯಥಾಮುಖ್ಯಾನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥೇಷುಪಣ್ಡಿತಾಃ ।
ಅಮಾತ್ಯಾಶ್ಚಗುಣೋಪೇತಾಸ್ಸರ್ವಜ್ಞಾಬುದ್ಧಿದರ್ಶನಾಃ ॥ 26 ॥
ಸಮೀಯುಸ್ತತ್ರಶತಶಶೂರಾಶ್ಚಬಹವಸ್ತದಾ ।
ಸಭಾಯಾಂಹೇಮವರ್ಣಾಯಾಂಸರ್ವಾರ್ಥಸ್ಯಸುಖಾಯವೈ ॥ 27 ॥
ತತೋಮಹಾತ್ಮಾವಿಪುಲಂಸುಯುಗ್ಯಂರಥಮ್ವರಂಹೇಮವಿಚಿತ್ರಿತಾಙ್ಗಮ್ ।
ಶುಭಂಸಮಾಸ್ಥಾಯಯಯೌಯಶಸ್ವೀವಿಭೀಷಣಸ್ಸಂಸದಮಗ್ರಜಸ್ಯ ॥ 28 ॥
ಸಪೂರ್ವಜಾಯಾವರಜಶ್ಶಶಂಸನಾಮಾಥಪಶ್ಚಾಶ್ಚರಣೌವವನ್ದೇ ।
ಶುಕಃಪ್ರಹಸ್ತಶ್ಚತಥೈವತೇಭ್ಯೋದದೌಯಥಾರ್ಹಮ್ಪೃಥಗಾಸನಾನಿ ॥ 29 ॥
ಸುವರ್ಣನಾನಾಮಣಿಭೂಷಣಾನಾಂಸುವಾಸಸಾಂಸಂಸದಿರಾಕ್ಷಸಾನಾಮ್ ।
ತೇಷಾಮ್ಪರಾರ್ಘ್ಯಾಗುರುಚನ್ದನಾನಾಂಸ್ರಜಾಶ್ಚಗನ್ಧಾಃಪ್ರವವುಸ್ಸಮನ್ತಾತ್ ॥ 30 ॥
ನಚುಕ್ರುಶುರ್ನಾನೃತಮಾಹಕಶ್ಚಿತ್ಸಭಾಪದೋನಾಪಿಜಜಲ್ಪುರುಚ್ಚೈಃ ।
ಸಂಸಿದ್ಧಾರ್ಥಾಸ್ಸರ್ವಏವೋಗ್ರವೀರ್ಯಾಭರ್ತುಸ್ಸರ್ವೇದದೃಶುಶ್ಚಾನನನ್ತೇ ॥ 31 ॥
ಸರಾವಣಶ್ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಮ್ಮನಸ್ವಿನಾಮ್ಮಹಾಬಲಾನಾಂಸಮಿತೌಮನಸ್ವೀ ।
ತಸ್ಯಾಂಸಭಾಯಾಮ್ಪ್ರಭಯಾಚಕಾಶೇಮಧ್ಯೇವಸೂನಾಮಿವವಜ್ರಹಸ್ತೇಃ ॥ 32 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಾದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
sababhūvakṛśorājāmaithilīkāmamohitaḥ |
asanmānāccasuhṛdāmpāpampāpenakarmaṇā || 1 ||
atītasamayekāletasminvaiyudhirāvaṇaḥ |
amātyaiścasuhṛdbhiścaprāptakālamamanyata || 2 ||
sahemajālavitatammaṇividrumabhūṣitam |
upagamyavinītāśvamārurohamahāratham || 3 ||
tamāsthāyarathaśreṣṭhammahāmeghasamasvanam |
prayayaurakṣasāṃśreṣṭhodaśagrīvassabhāmprati || 4 ||
asicarmadharāyodhāssarvāyudhadharāstataḥ |
rākṣasārākṣasendrasyapurastātsampratasthire || 5 ||
nānāvikṛtaveṣāścanānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataspṛṣṭhataścainamparivāryayayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāśśīghrammattaiścavaravāraṇaiḥ |
anūtpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiścavājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāścaśaktitomarapāṇayaḥ |
paraśvathadharāścānyetathā'nyeśūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṃsañjajñenissvanomahān |
tumulaśśaṅkhaśabdaścasabhāṅgacchatirāvaṇe || 9 ||
sanemighoṣeṇamahānsahasā'bhininādayan |
rājamārgaṃśriyājuṣṭampratipedemahārathaḥ || 10 ||
vimalañcātapatrāṇāmpragṛhītamaśobhata |
pāṇḍuraṃrākṣasendrasyapūrṇastārādhipoyathā || 11 ||
hemamañjarigarbhecaśuddhasphaṭikavigrahe |
cāmaravyajanetasyarejatussavyadakṣiṇe || 12 ||
tekṛtāñjalayassarverathasthampṛthivīsthitāḥ |
rākṣasārākṣasaśreṣṭhaṃśirobhistaṃvavandire || 13 ||
rākṣasaistsūyamānassañjayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasādamahātejāssabhāṃviracitāntadā || 14 ||
suvarṇarajatāstīrṇāṃviśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānovapuṣārukmapaṭṭottaracchadām || 15 ||
tāmpiśācaśataiḥ ṣaṅbhirabhiguptāṃsadāprabhām |
praviveśamahātejāssukṛtāṃviśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṃsavaiḍūryamayampriyakājinasamvṛtam |
mahatsopāśrayambhejerāvaṇaḥparamāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāseśvaravaddūtānlaghuparākramān |
samānayatamekṣipramihaitānrākṣasāniti |
kṛtyamastimahajjānekartavyamitiśatrubhiḥ || 18 ||
rākṣasāstadvacaśśrutvālaṅkāyāmparicakramuḥ || 19 ||
anugehamavasthāyavihāraśayaneṣuca |
udyāneṣucarakṣāṃsicodayantohyabhītavat || 20 ||
terathān rucirānekedṛptānekepṛthagghayān |
nāgāneke'dhiruruhurjagmuścaikepadātayaḥ || 21 ||
sāpurīparamākīrṇārathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucegarutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tevāhanāvyavasthāpyayānānivividhānica |
sabhāmpadbhiḥpraviviśussiṃhāgiriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥpādaugṛhītvāturājñātepratipūjitāḥ |
pīṭheṣvanyebṛsīṣvanyebhūmaukecidupāviśan || 24 ||
tesametyasabhāyāṃvairākṣasārājaśāsanāt |
yathārhamupatasthusterāvaṇaṃrākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaścayathāmukhyāniścayārtheṣupaṇḍitāḥ |
amātyāścaguṇopetāssarvajñābuddhidarśanāḥ || 26 ||
samīyustatraśataśaśūrāścabahavastadā |
sabhāyāṃhemavarṇāyāṃsarvārthasyasukhāyavai || 27 ||
tatomahātmāvipulaṃsuyugyaṃrathamvaraṃhemavicitritāṅgam |
śubhaṃsamāsthāyayayauyaśasvīvibhīṣaṇassaṃsadamagrajasya || 28 ||
sapūrvajāyāvarajaśśaśaṃsanāmāthapaścāścaraṇauvavande |
śukaḥprahastaścatathaivatebhyodadauyathārhampṛthagāsanāni || 29 ||
suvarṇanānāmaṇibhūṣaṇānāṃsuvāsasāṃsaṃsadirākṣasānām |
teṣāmparārghyāgurucandanānāṃsrajāścagandhāḥpravavussamantāt || 30 ||
nacukruśurnānṛtamāhakaścitsabhāpadonāpijajalpuruccaiḥ |
saṃsiddhārthāssarvaevogravīryābhartussarvedadṛśuścānanante || 31 ||
sarāvaṇaśśastrabhṛtāmmanasvināmmahābalānāṃsamitaumanasvī |
tasyāṃsabhāyāmprabhayācakāśemadhyevasūnāmivavajrahasteḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकादशस्सर्गः ।
सबभूवकृशोराजामैथिलीकाममोहितः ।
असन्मानाच्चसुहृदाम्पापम्पापेनकर्मणा ॥ 1 ॥
अतीतसमयेकालेतस्मिन्वैयुधिरावणः ।
अमात्यैश्चसुहृद्भिश्चप्राप्तकालममन्यत ॥ 2 ॥
सहेमजालविततम्मणिविद्रुमभूषितम् ।
उपगम्यविनीताश्वमारुरोहमहारथम् ॥ 3 ॥
तमास्थायरथश्रेष्ठम्महामेघसमस्वनम् ।
प्रययौरक्षसांश्रेष्ठोदशग्रीवस्सभाम्प्रति ॥ 4 ॥
असिचर्मधरायोधास्सर्वायुधधरास्ततः ।
राक्षसाराक्षसेन्द्रस्यपुरस्तात्सम्प्रतस्थिरे ॥ 5 ॥
नानाविकृतवेषाश्चनानाभूषणभूषिताः ।
पार्श्वतस्पृष्ठतश्चैनम्परिवार्यययुस्ततः ॥ 6 ॥
रथैश्चातिरथाश्शीघ्रम्मत्तैश्चवरवारणैः ।
अनूत्पेतुर्दशग्रीवमाक्रीडद्भिश्चवाजिभिः ॥ 7 ॥
गदापरिघहस्ताश्चशक्तितोमरपाणयः ।
परश्वथधराश्चान्येतथाऽन्येशूलपाणयः ॥ 8 ॥
ततस्तूर्यसहस्राणांसञ्जज्ञेनिस्स्वनोमहान् ।
तुमुलश्शङ्खशब्दश्चसभाङ्गच्छतिरावणे ॥ 9 ॥
सनेमिघोषेणमहान्सहसाऽभिनिनादयन् ।
राजमार्गंश्रियाजुष्टम्प्रतिपेदेमहारथः ॥ 10 ॥
विमलञ्चातपत्राणाम्प्रगृहीतमशोभत ।
पाण्डुरंराक्षसेन्द्रस्यपूर्णस्ताराधिपोयथा ॥ 11 ॥
हेममञ्जरिगर्भेचशुद्धस्फटिकविग्रहे ।
चामरव्यजनेतस्यरेजतुस्सव्यदक्षिणे ॥ 12 ॥
तेकृताञ्जलयस्सर्वेरथस्थम्पृथिवीस्थिताः ।
राक्षसाराक्षसश्रेष्ठंशिरोभिस्तंववन्दिरे ॥ 13 ॥
राक्षसैस्त्सूयमानस्सञ्जयाशीर्भिररिन्दमः ।
आससादमहातेजास्सभांविरचितान्तदा ॥ 14 ॥
सुवर्णरजतास्तीर्णांविशुद्धस्फटिकान्तराम् ।
विराजमानोवपुषारुक्मपट्टोत्तरच्छदाम् ॥ 15 ॥
ताम्पिशाचशतैः षङ्भिरभिगुप्तांसदाप्रभाम् ।
प्रविवेशमहातेजास्सुकृतांविश्वकर्मणा ॥ 16 ॥
तस्यांसवैडूर्यमयम्प्रियकाजिनसम्वृतम् ।
महत्सोपाश्रयम्भेजेरावणःपरमासनम् ॥ 17 ॥
ततः शशासेश्वरवद्दूतान्लघुपराक्रमान् ।
समानयतमेक्षिप्रमिहैतान्राक्षसानिति ।
कृत्यमस्तिमहज्जानेकर्तव्यमितिशत्रुभिः ॥ 18 ॥
राक्षसास्तद्वचश्श्रुत्वालङ्कायाम्परिचक्रमुः ॥ 19 ॥
अनुगेहमवस्थायविहारशयनेषुच ।
उद्यानेषुचरक्षांसिचोदयन्तोह्यभीतवत् ॥ 20 ॥
तेरथान् रुचिरानेकेदृप्तानेकेपृथग्घयान् ।
नागानेकेऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैकेपदातयः ॥ 21 ॥
सापुरीपरमाकीर्णारथकुञ्जरवाजिभिः ।
सम्पतद्भिर्विरुरुचेगरुत्मद्भिरिवाम्बरम् ॥ 22 ॥
तेवाहनाव्यवस्थाप्ययानानिविविधानिच ।
सभाम्पद्भिःप्रविविशुस्सिंहागिरिगुहामिव ॥ 23 ॥
राज्ञःपादौगृहीत्वातुराज्ञातेप्रतिपूजिताः ।
पीठेष्वन्येबृसीष्वन्येभूमौकेचिदुपाविशन् ॥ 24 ॥
तेसमेत्यसभायांवैराक्षसाराजशासनात् ।
यथार्हमुपतस्थुस्तेरावणंराक्षसाधिपम् ॥ 25 ॥
मन्त्रिणश्चयथामुख्यानिश्चयार्थेषुपण्डिताः ।
अमात्याश्चगुणोपेतास्सर्वज्ञाबुद्धिदर्शनाः ॥ 26 ॥
समीयुस्तत्रशतशशूराश्चबहवस्तदा ।
सभायांहेमवर्णायांसर्वार्थस्यसुखायवै ॥ 27 ॥
ततोमहात्माविपुलंसुयुग्यंरथम्वरंहेमविचित्रिताङ्गम् ।
शुभंसमास्थायययौयशस्वीविभीषणस्संसदमग्रजस्य ॥ 28 ॥
सपूर्वजायावरजश्शशंसनामाथपश्चाश्चरणौववन्दे ।
शुकःप्रहस्तश्चतथैवतेभ्योददौयथार्हम्पृथगासनानि ॥ 29 ॥
सुवर्णनानामणिभूषणानांसुवाससांसंसदिराक्षसानाम् ।
तेषाम्परार्घ्यागुरुचन्दनानांस्रजाश्चगन्धाःप्रववुस्समन्तात् ॥ 30 ॥
नचुक्रुशुर्नानृतमाहकश्चित्सभापदोनापिजजल्पुरुच्चैः ।
संसिद्धार्थास्सर्वएवोग्रवीर्याभर्तुस्सर्वेददृशुश्चाननन्ते ॥ 31 ॥
सरावणश्शस्त्रभृताम्मनस्विनाम्महाबलानांसमितौमनस्वी ।
तस्यांसभायाम्प्रभयाचकाशेमध्येवसूनामिववज्रहस्तेः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकादशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
sababhūvakṛśorājāmaithilīkāmamohitaḥ |
asanmānāccasuhṛdāmpāpampāpenakarmaṇā || 1 ||
atītasamayekāletasminvaiyudhirāvaṇaḥ |
amātyaiścasuhṛdbhiścaprāptakālamamanyata || 2 ||
sahemajālavitatammaṇividrumabhūṣitam |
upagamyavinītāśvamārurohamahāratham || 3 ||
tamāsthāyarathaśreṣṭhammahāmeghasamasvanam |
prayayaurakṣasāṃśreṣṭhodaśagrīvassabhāmprati || 4 ||
asicarmadharāyodhāssarvāyudhadharāstataḥ |
rākṣasārākṣasendrasyapurastātsampratasthire || 5 ||
nānāvikṛtaveṣāścanānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataspṛṣṭhataścainamparivāryayayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāśśīghrammattaiścavaravāraṇaiḥ |
anūtpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiścavājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāścaśaktitomarapāṇayaḥ |
paraśvathadharāścānyetathā'nyeśūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṃsañjajñenissvanomahān |
tumulaśśaṅkhaśabdaścasabhāṅgacchatirāvaṇe || 9 ||
sanemighoṣeṇamahānsahasā'bhininādayan |
rājamārgaṃśriyājuṣṭampratipedemahārathaḥ || 10 ||
vimalañcātapatrāṇāmpragṛhītamaśobhata |
pāṇḍuraṃrākṣasendrasyapūrṇastārādhipoyathā || 11 ||
hemamañjarigarbhecaśuddhasphaṭikavigrahe |
cāmaravyajanetasyarejatussavyadakṣiṇe || 12 ||
tekṛtāñjalayassarverathasthampṛthivīsthitāḥ |
rākṣasārākṣasaśreṣṭhaṃśirobhistaṃvavandire || 13 ||
rākṣasaistsūyamānassañjayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasādamahātejāssabhāṃviracitāntadā || 14 ||
suvarṇarajatāstīrṇāṃviśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānovapuṣārukmapaṭṭottaracchadām || 15 ||
tāmpiśācaśataiḥ ṣaṅbhirabhiguptāṃsadāprabhām |
praviveśamahātejāssukṛtāṃviśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṃsavaiḍūryamayampriyakājinasamvṛtam |
mahatsopāśrayambhejerāvaṇaḥparamāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāseśvaravaddūtānlaghuparākramān |
samānayatamekṣipramihaitānrākṣasāniti |
kṛtyamastimahajjānekartavyamitiśatrubhiḥ || 18 ||
rākṣasāstadvacaśśrutvālaṅkāyāmparicakramuḥ || 19 ||
anugehamavasthāyavihāraśayaneṣuca |
udyāneṣucarakṣāṃsicodayantohyabhītavat || 20 ||
terathān rucirānekedṛptānekepṛthagghayān |
nāgāneke'dhiruruhurjagmuścaikepadātayaḥ || 21 ||
sāpurīparamākīrṇārathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucegarutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tevāhanāvyavasthāpyayānānivividhānica |
sabhāmpadbhiḥpraviviśussiṃhāgiriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥpādaugṛhītvāturājñātepratipūjitāḥ |
pīṭheṣvanyebṛsīṣvanyebhūmaukecidupāviśan || 24 ||
tesametyasabhāyāṃvairākṣasārājaśāsanāt |
yathārhamupatasthusterāvaṇaṃrākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaścayathāmukhyāniścayārtheṣupaṇḍitāḥ |
amātyāścaguṇopetāssarvajñābuddhidarśanāḥ || 26 ||
samīyustatraśataśaśūrāścabahavastadā |
sabhāyāṃhemavarṇāyāṃsarvārthasyasukhāyavai || 27 ||
tatomahātmāvipulaṃsuyugyaṃrathamvaraṃhemavicitritāṅgam |
śubhaṃsamāsthāyayayauyaśasvīvibhīṣaṇassaṃsadamagrajasya || 28 ||
sapūrvajāyāvarajaśśaśaṃsanāmāthapaścāścaraṇauvavande |
śukaḥprahastaścatathaivatebhyodadauyathārhampṛthagāsanāni || 29 ||
suvarṇanānāmaṇibhūṣaṇānāṃsuvāsasāṃsaṃsadirākṣasānām |
teṣāmparārghyāgurucandanānāṃsrajāścagandhāḥpravavussamantāt || 30 ||
nacukruśurnānṛtamāhakaścitsabhāpadonāpijajalpuruccaiḥ |
saṃsiddhārthāssarvaevogravīryābhartussarvedadṛśuścānanante || 31 ||
sarāvaṇaśśastrabhṛtāmmanasvināmmahābalānāṃsamitaumanasvī |
tasyāṃsabhāyāmprabhayācakāśemadhyevasūnāmivavajrahasteḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.