శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకాదశస్సర్గః ।
సబభూవకృశోరాజామైథిలీకామమోహితః ।
అసన్మానాచ్చసుహృదామ్పాపమ్పాపేనకర్మణా ॥ 1 ॥
అతీతసమయేకాలేతస్మిన్వైయుధిరావణః ।
అమాత్యైశ్చసుహృద్భిశ్చప్రాప్తకాలమమన్యత ॥ 2 ॥
సహేమజాలవితతమ్మణివిద్రుమభూషితమ్ ।
ఉపగమ్యవినీతాశ్వమారురోహమహారథమ్ ॥ 3 ॥
తమాస్థాయరథశ్రేష్ఠమ్మహామేఘసమస్వనమ్ ।
ప్రయయౌరక్షసాంశ్రేష్ఠోదశగ్రీవస్సభామ్ప్రతి ॥ 4 ॥
అసిచర్మధరాయోధాస్సర్వాయుధధరాస్తతః ।
రాక్షసారాక్షసేన్ద్రస్యపురస్తాత్సమ్ప్రతస్థిరే ॥ 5 ॥
నానావికృతవేషాశ్చనానాభూషణభూషితాః ।
పార్శ్వతస్పృష్ఠతశ్చైనమ్పరివార్యయయుస్తతః ॥ 6 ॥
రథైశ్చాతిరథాశ్శీఘ్రమ్మత్తైశ్చవరవారణైః ।
అనూత్పేతుర్దశగ్రీవమాక్రీడద్భిశ్చవాజిభిః ॥ 7 ॥
గదాపరిఘహస్తాశ్చశక్తితోమరపాణయః ।
పరశ్వథధరాశ్చాన్యేతథాఽన్యేశూలపాణయః ॥ 8 ॥
తతస్తూర్యసహస్రాణాంసఞ్జజ్ఞేనిస్స్వనోమహాన్ ।
తుములశ్శఙ్ఖశబ్దశ్చసభాఙ్గచ్ఛతిరావణే ॥ 9 ॥
సనేమిఘోషేణమహాన్సహసాఽభినినాదయన్ ।
రాజమార్గంశ్రియాజుష్టమ్ప్రతిపేదేమహారథః ॥ 10 ॥
విమలఞ్చాతపత్రాణామ్ప్రగృహీతమశోభత ।
పాణ్డురంరాక్షసేన్ద్రస్యపూర్ణస్తారాధిపోయథా ॥ 11 ॥
హేమమఞ్జరిగర్భేచశుద్ధస్ఫటికవిగ్రహే ।
చామరవ్యజనేతస్యరేజతుస్సవ్యదక్షిణే ॥ 12 ॥
తేకృతాఞ్జలయస్సర్వేరథస్థమ్పృథివీస్థితాః ।
రాక్షసారాక్షసశ్రేష్ఠంశిరోభిస్తంవవన్దిరే ॥ 13 ॥
రాక్షసైస్త్సూయమానస్సఞ్జయాశీర్భిరరిన్దమః ।
ఆససాదమహాతేజాస్సభాంవిరచితాన్తదా ॥ 14 ॥
సువర్ణరజతాస్తీర్ణాంవిశుద్ధస్ఫటికాన్తరామ్ ।
విరాజమానోవపుషారుక్మపట్టోత్తరచ్ఛదామ్ ॥ 15 ॥
తామ్పిశాచశతైః షఙ్భిరభిగుప్తాంసదాప్రభామ్ ।
ప్రవివేశమహాతేజాస్సుకృతాంవిశ్వకర్మణా ॥ 16 ॥
తస్యాంసవైడూర్యమయమ్ప్రియకాజినసమ్వృతమ్ ।
మహత్సోపాశ్రయమ్భేజేరావణఃపరమాసనమ్ ॥ 17 ॥
తతః శశాసేశ్వరవద్దూతాన్లఘుపరాక్రమాన్ ।
సమానయతమేక్షిప్రమిహైతాన్రాక్షసానితి ।
కృత్యమస్తిమహజ్జానేకర్తవ్యమితిశత్రుభిః ॥ 18 ॥
రాక్షసాస్తద్వచశ్శ్రుత్వాలఙ్కాయామ్పరిచక్రముః ॥ 19 ॥
అనుగేహమవస్థాయవిహారశయనేషుచ ।
ఉద్యానేషుచరక్షాంసిచోదయన్తోహ్యభీతవత్ ॥ 20 ॥
తేరథాన్ రుచిరానేకేదృప్తానేకేపృథగ్ఘయాన్ ।
నాగానేకేఽధిరురుహుర్జగ్ముశ్చైకేపదాతయః ॥ 21 ॥
సాపురీపరమాకీర్ణారథకుఞ్జరవాజిభిః ।
సమ్పతద్భిర్విరురుచేగరుత్మద్భిరివామ్బరమ్ ॥ 22 ॥
తేవాహనావ్యవస్థాప్యయానానివివిధానిచ ।
సభామ్పద్భిఃప్రవివిశుస్సింహాగిరిగుహామివ ॥ 23 ॥
రాజ్ఞఃపాదౌగృహీత్వాతురాజ్ఞాతేప్రతిపూజితాః ।
పీఠేష్వన్యేబృసీష్వన్యేభూమౌకేచిదుపావిశన్ ॥ 24 ॥
తేసమేత్యసభాయాంవైరాక్షసారాజశాసనాత్ ।
యథార్హముపతస్థుస్తేరావణంరాక్షసాధిపమ్ ॥ 25 ॥
మన్త్రిణశ్చయథాముఖ్యానిశ్చయార్థేషుపణ్డితాః ।
అమాత్యాశ్చగుణోపేతాస్సర్వజ్ఞాబుద్ధిదర్శనాః ॥ 26 ॥
సమీయుస్తత్రశతశశూరాశ్చబహవస్తదా ।
సభాయాంహేమవర్ణాయాంసర్వార్థస్యసుఖాయవై ॥ 27 ॥
తతోమహాత్మావిపులంసుయుగ్యంరథమ్వరంహేమవిచిత్రితాఙ్గమ్ ।
శుభంసమాస్థాయయయౌయశస్వీవిభీషణస్సంసదమగ్రజస్య ॥ 28 ॥
సపూర్వజాయావరజశ్శశంసనామాథపశ్చాశ్చరణౌవవన్దే ।
శుకఃప్రహస్తశ్చతథైవతేభ్యోదదౌయథార్హమ్పృథగాసనాని ॥ 29 ॥
సువర్ణనానామణిభూషణానాంసువాససాంసంసదిరాక్షసానామ్ ।
తేషామ్పరార్ఘ్యాగురుచన్దనానాంస్రజాశ్చగన్ధాఃప్రవవుస్సమన్తాత్ ॥ 30 ॥
నచుక్రుశుర్నానృతమాహకశ్చిత్సభాపదోనాపిజజల్పురుచ్చైః ।
సంసిద్ధార్థాస్సర్వఏవోగ్రవీర్యాభర్తుస్సర్వేదదృశుశ్చాననన్తే ॥ 31 ॥
సరావణశ్శస్త్రభృతామ్మనస్వినామ్మహాబలానాంసమితౌమనస్వీ ।
తస్యాంసభాయామ్ప్రభయాచకాశేమధ్యేవసూనామివవజ్రహస్తేః ॥ 32 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ఏకాదశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
sababhūvakṛśorājāmaithilīkāmamohitaḥ |
asanmānāccasuhṛdāmpāpampāpenakarmaṇā || 1 ||
atītasamayekāletasminvaiyudhirāvaṇaḥ |
amātyaiścasuhṛdbhiścaprāptakālamamanyata || 2 ||
sahemajālavitatammaṇividrumabhūṣitam |
upagamyavinītāśvamārurohamahāratham || 3 ||
tamāsthāyarathaśreṣṭhammahāmeghasamasvanam |
prayayaurakṣasāṃśreṣṭhodaśagrīvassabhāmprati || 4 ||
asicarmadharāyodhāssarvāyudhadharāstataḥ |
rākṣasārākṣasendrasyapurastātsampratasthire || 5 ||
nānāvikṛtaveṣāścanānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataspṛṣṭhataścainamparivāryayayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāśśīghrammattaiścavaravāraṇaiḥ |
anūtpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiścavājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāścaśaktitomarapāṇayaḥ |
paraśvathadharāścānyetathā'nyeśūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṃsañjajñenissvanomahān |
tumulaśśaṅkhaśabdaścasabhāṅgacchatirāvaṇe || 9 ||
sanemighoṣeṇamahānsahasā'bhininādayan |
rājamārgaṃśriyājuṣṭampratipedemahārathaḥ || 10 ||
vimalañcātapatrāṇāmpragṛhītamaśobhata |
pāṇḍuraṃrākṣasendrasyapūrṇastārādhipoyathā || 11 ||
hemamañjarigarbhecaśuddhasphaṭikavigrahe |
cāmaravyajanetasyarejatussavyadakṣiṇe || 12 ||
tekṛtāñjalayassarverathasthampṛthivīsthitāḥ |
rākṣasārākṣasaśreṣṭhaṃśirobhistaṃvavandire || 13 ||
rākṣasaistsūyamānassañjayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasādamahātejāssabhāṃviracitāntadā || 14 ||
suvarṇarajatāstīrṇāṃviśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānovapuṣārukmapaṭṭottaracchadām || 15 ||
tāmpiśācaśataiḥ ṣaṅbhirabhiguptāṃsadāprabhām |
praviveśamahātejāssukṛtāṃviśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṃsavaiḍūryamayampriyakājinasamvṛtam |
mahatsopāśrayambhejerāvaṇaḥparamāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāseśvaravaddūtānlaghuparākramān |
samānayatamekṣipramihaitānrākṣasāniti |
kṛtyamastimahajjānekartavyamitiśatrubhiḥ || 18 ||
rākṣasāstadvacaśśrutvālaṅkāyāmparicakramuḥ || 19 ||
anugehamavasthāyavihāraśayaneṣuca |
udyāneṣucarakṣāṃsicodayantohyabhītavat || 20 ||
terathān rucirānekedṛptānekepṛthagghayān |
nāgāneke'dhiruruhurjagmuścaikepadātayaḥ || 21 ||
sāpurīparamākīrṇārathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucegarutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tevāhanāvyavasthāpyayānānivividhānica |
sabhāmpadbhiḥpraviviśussiṃhāgiriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥpādaugṛhītvāturājñātepratipūjitāḥ |
pīṭheṣvanyebṛsīṣvanyebhūmaukecidupāviśan || 24 ||
tesametyasabhāyāṃvairākṣasārājaśāsanāt |
yathārhamupatasthusterāvaṇaṃrākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaścayathāmukhyāniścayārtheṣupaṇḍitāḥ |
amātyāścaguṇopetāssarvajñābuddhidarśanāḥ || 26 ||
samīyustatraśataśaśūrāścabahavastadā |
sabhāyāṃhemavarṇāyāṃsarvārthasyasukhāyavai || 27 ||
tatomahātmāvipulaṃsuyugyaṃrathamvaraṃhemavicitritāṅgam |
śubhaṃsamāsthāyayayauyaśasvīvibhīṣaṇassaṃsadamagrajasya || 28 ||
sapūrvajāyāvarajaśśaśaṃsanāmāthapaścāścaraṇauvavande |
śukaḥprahastaścatathaivatebhyodadauyathārhampṛthagāsanāni || 29 ||
suvarṇanānāmaṇibhūṣaṇānāṃsuvāsasāṃsaṃsadirākṣasānām |
teṣāmparārghyāgurucandanānāṃsrajāścagandhāḥpravavussamantāt || 30 ||
nacukruśurnānṛtamāhakaścitsabhāpadonāpijajalpuruccaiḥ |
saṃsiddhārthāssarvaevogravīryābhartussarvedadṛśuścānanante || 31 ||
sarāvaṇaśśastrabhṛtāmmanasvināmmahābalānāṃsamitaumanasvī |
tasyāṃsabhāyāmprabhayācakāśemadhyevasūnāmivavajrahasteḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकादशस्सर्गः ।
सबभूवकृशोराजामैथिलीकाममोहितः ।
असन्मानाच्चसुहृदाम्पापम्पापेनकर्मणा ॥ 1 ॥
अतीतसमयेकालेतस्मिन्वैयुधिरावणः ।
अमात्यैश्चसुहृद्भिश्चप्राप्तकालममन्यत ॥ 2 ॥
सहेमजालविततम्मणिविद्रुमभूषितम् ।
उपगम्यविनीताश्वमारुरोहमहारथम् ॥ 3 ॥
तमास्थायरथश्रेष्ठम्महामेघसमस्वनम् ।
प्रययौरक्षसांश्रेष्ठोदशग्रीवस्सभाम्प्रति ॥ 4 ॥
असिचर्मधरायोधास्सर्वायुधधरास्ततः ।
राक्षसाराक्षसेन्द्रस्यपुरस्तात्सम्प्रतस्थिरे ॥ 5 ॥
नानाविकृतवेषाश्चनानाभूषणभूषिताः ।
पार्श्वतस्पृष्ठतश्चैनम्परिवार्यययुस्ततः ॥ 6 ॥
रथैश्चातिरथाश्शीघ्रम्मत्तैश्चवरवारणैः ।
अनूत्पेतुर्दशग्रीवमाक्रीडद्भिश्चवाजिभिः ॥ 7 ॥
गदापरिघहस्ताश्चशक्तितोमरपाणयः ।
परश्वथधराश्चान्येतथाऽन्येशूलपाणयः ॥ 8 ॥
ततस्तूर्यसहस्राणांसञ्जज्ञेनिस्स्वनोमहान् ।
तुमुलश्शङ्खशब्दश्चसभाङ्गच्छतिरावणे ॥ 9 ॥
सनेमिघोषेणमहान्सहसाऽभिनिनादयन् ।
राजमार्गंश्रियाजुष्टम्प्रतिपेदेमहारथः ॥ 10 ॥
विमलञ्चातपत्राणाम्प्रगृहीतमशोभत ।
पाण्डुरंराक्षसेन्द्रस्यपूर्णस्ताराधिपोयथा ॥ 11 ॥
हेममञ्जरिगर्भेचशुद्धस्फटिकविग्रहे ।
चामरव्यजनेतस्यरेजतुस्सव्यदक्षिणे ॥ 12 ॥
तेकृताञ्जलयस्सर्वेरथस्थम्पृथिवीस्थिताः ।
राक्षसाराक्षसश्रेष्ठंशिरोभिस्तंववन्दिरे ॥ 13 ॥
राक्षसैस्त्सूयमानस्सञ्जयाशीर्भिररिन्दमः ।
आससादमहातेजास्सभांविरचितान्तदा ॥ 14 ॥
सुवर्णरजतास्तीर्णांविशुद्धस्फटिकान्तराम् ।
विराजमानोवपुषारुक्मपट्टोत्तरच्छदाम् ॥ 15 ॥
ताम्पिशाचशतैः षङ्भिरभिगुप्तांसदाप्रभाम् ।
प्रविवेशमहातेजास्सुकृतांविश्वकर्मणा ॥ 16 ॥
तस्यांसवैडूर्यमयम्प्रियकाजिनसम्वृतम् ।
महत्सोपाश्रयम्भेजेरावणःपरमासनम् ॥ 17 ॥
ततः शशासेश्वरवद्दूतान्लघुपराक्रमान् ।
समानयतमेक्षिप्रमिहैतान्राक्षसानिति ।
कृत्यमस्तिमहज्जानेकर्तव्यमितिशत्रुभिः ॥ 18 ॥
राक्षसास्तद्वचश्श्रुत्वालङ्कायाम्परिचक्रमुः ॥ 19 ॥
अनुगेहमवस्थायविहारशयनेषुच ।
उद्यानेषुचरक्षांसिचोदयन्तोह्यभीतवत् ॥ 20 ॥
तेरथान् रुचिरानेकेदृप्तानेकेपृथग्घयान् ।
नागानेकेऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैकेपदातयः ॥ 21 ॥
सापुरीपरमाकीर्णारथकुञ्जरवाजिभिः ।
सम्पतद्भिर्विरुरुचेगरुत्मद्भिरिवाम्बरम् ॥ 22 ॥
तेवाहनाव्यवस्थाप्ययानानिविविधानिच ।
सभाम्पद्भिःप्रविविशुस्सिंहागिरिगुहामिव ॥ 23 ॥
राज्ञःपादौगृहीत्वातुराज्ञातेप्रतिपूजिताः ।
पीठेष्वन्येबृसीष्वन्येभूमौकेचिदुपाविशन् ॥ 24 ॥
तेसमेत्यसभायांवैराक्षसाराजशासनात् ।
यथार्हमुपतस्थुस्तेरावणंराक्षसाधिपम् ॥ 25 ॥
मन्त्रिणश्चयथामुख्यानिश्चयार्थेषुपण्डिताः ।
अमात्याश्चगुणोपेतास्सर्वज्ञाबुद्धिदर्शनाः ॥ 26 ॥
समीयुस्तत्रशतशशूराश्चबहवस्तदा ।
सभायांहेमवर्णायांसर्वार्थस्यसुखायवै ॥ 27 ॥
ततोमहात्माविपुलंसुयुग्यंरथम्वरंहेमविचित्रिताङ्गम् ।
शुभंसमास्थायययौयशस्वीविभीषणस्संसदमग्रजस्य ॥ 28 ॥
सपूर्वजायावरजश्शशंसनामाथपश्चाश्चरणौववन्दे ।
शुकःप्रहस्तश्चतथैवतेभ्योददौयथार्हम्पृथगासनानि ॥ 29 ॥
सुवर्णनानामणिभूषणानांसुवाससांसंसदिराक्षसानाम् ।
तेषाम्परार्घ्यागुरुचन्दनानांस्रजाश्चगन्धाःप्रववुस्समन्तात् ॥ 30 ॥
नचुक्रुशुर्नानृतमाहकश्चित्सभापदोनापिजजल्पुरुच्चैः ।
संसिद्धार्थास्सर्वएवोग्रवीर्याभर्तुस्सर्वेददृशुश्चाननन्ते ॥ 31 ॥
सरावणश्शस्त्रभृताम्मनस्विनाम्महाबलानांसमितौमनस्वी ।
तस्यांसभायाम्प्रभयाचकाशेमध्येवसूनामिववज्रहस्तेः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकादशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśassargaḥ |
sababhūvakṛśorājāmaithilīkāmamohitaḥ |
asanmānāccasuhṛdāmpāpampāpenakarmaṇā || 1 ||
atītasamayekāletasminvaiyudhirāvaṇaḥ |
amātyaiścasuhṛdbhiścaprāptakālamamanyata || 2 ||
sahemajālavitatammaṇividrumabhūṣitam |
upagamyavinītāśvamārurohamahāratham || 3 ||
tamāsthāyarathaśreṣṭhammahāmeghasamasvanam |
prayayaurakṣasāṃśreṣṭhodaśagrīvassabhāmprati || 4 ||
asicarmadharāyodhāssarvāyudhadharāstataḥ |
rākṣasārākṣasendrasyapurastātsampratasthire || 5 ||
nānāvikṛtaveṣāścanānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataspṛṣṭhataścainamparivāryayayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāśśīghrammattaiścavaravāraṇaiḥ |
anūtpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiścavājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāścaśaktitomarapāṇayaḥ |
paraśvathadharāścānyetathā'nyeśūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṃsañjajñenissvanomahān |
tumulaśśaṅkhaśabdaścasabhāṅgacchatirāvaṇe || 9 ||
sanemighoṣeṇamahānsahasā'bhininādayan |
rājamārgaṃśriyājuṣṭampratipedemahārathaḥ || 10 ||
vimalañcātapatrāṇāmpragṛhītamaśobhata |
pāṇḍuraṃrākṣasendrasyapūrṇastārādhipoyathā || 11 ||
hemamañjarigarbhecaśuddhasphaṭikavigrahe |
cāmaravyajanetasyarejatussavyadakṣiṇe || 12 ||
tekṛtāñjalayassarverathasthampṛthivīsthitāḥ |
rākṣasārākṣasaśreṣṭhaṃśirobhistaṃvavandire || 13 ||
rākṣasaistsūyamānassañjayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasādamahātejāssabhāṃviracitāntadā || 14 ||
suvarṇarajatāstīrṇāṃviśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānovapuṣārukmapaṭṭottaracchadām || 15 ||
tāmpiśācaśataiḥ ṣaṅbhirabhiguptāṃsadāprabhām |
praviveśamahātejāssukṛtāṃviśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṃsavaiḍūryamayampriyakājinasamvṛtam |
mahatsopāśrayambhejerāvaṇaḥparamāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāseśvaravaddūtānlaghuparākramān |
samānayatamekṣipramihaitānrākṣasāniti |
kṛtyamastimahajjānekartavyamitiśatrubhiḥ || 18 ||
rākṣasāstadvacaśśrutvālaṅkāyāmparicakramuḥ || 19 ||
anugehamavasthāyavihāraśayaneṣuca |
udyāneṣucarakṣāṃsicodayantohyabhītavat || 20 ||
terathān rucirānekedṛptānekepṛthagghayān |
nāgāneke'dhiruruhurjagmuścaikepadātayaḥ || 21 ||
sāpurīparamākīrṇārathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucegarutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tevāhanāvyavasthāpyayānānivividhānica |
sabhāmpadbhiḥpraviviśussiṃhāgiriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥpādaugṛhītvāturājñātepratipūjitāḥ |
pīṭheṣvanyebṛsīṣvanyebhūmaukecidupāviśan || 24 ||
tesametyasabhāyāṃvairākṣasārājaśāsanāt |
yathārhamupatasthusterāvaṇaṃrākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaścayathāmukhyāniścayārtheṣupaṇḍitāḥ |
amātyāścaguṇopetāssarvajñābuddhidarśanāḥ || 26 ||
samīyustatraśataśaśūrāścabahavastadā |
sabhāyāṃhemavarṇāyāṃsarvārthasyasukhāyavai || 27 ||
tatomahātmāvipulaṃsuyugyaṃrathamvaraṃhemavicitritāṅgam |
śubhaṃsamāsthāyayayauyaśasvīvibhīṣaṇassaṃsadamagrajasya || 28 ||
sapūrvajāyāvarajaśśaśaṃsanāmāthapaścāścaraṇauvavande |
śukaḥprahastaścatathaivatebhyodadauyathārhampṛthagāsanāni || 29 ||
suvarṇanānāmaṇibhūṣaṇānāṃsuvāsasāṃsaṃsadirākṣasānām |
teṣāmparārghyāgurucandanānāṃsrajāścagandhāḥpravavussamantāt || 30 ||
nacukruśurnānṛtamāhakaścitsabhāpadonāpijajalpuruccaiḥ |
saṃsiddhārthāssarvaevogravīryābhartussarvedadṛśuścānanante || 31 ||
sarāvaṇaśśastrabhṛtāmmanasvināmmahābalānāṃsamitaumanasvī |
tasyāṃsabhāyāmprabhayācakāśemadhyevasūnāmivavajrahasteḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.