శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ చతుస్త్రింశస్సర్గః ।
అథతాఞ్జాతన్తాపాన్తేనవాక్యేనమోహితామ్ ।
సరమాహ్లాదయామాసమహీఙ్ఘౌరీమివామ్భసా ॥ 1 ॥
తతస్తస్యాహితంసఖ్యాశ్చికీర్షన్తీసఖీవచః ।
ఉవాచకాలేకాలజ్ఞాస్మితపూర్వాభిభాషిణీ ॥ 2 ॥
ఉత్సహేయమహఙ్గత్వాత్వద్వాక్యమసితేక్షణేః ।
నివేద్యకుశలంరామేప్రతిచ్ఛన్నానివర్తితుమ్ ॥ 3 ॥
నహిమేక్రమమాణాయానిరాలమ్బేవిహాయసి ।
సమర్థోగతిమన్వేతుమ్పవనోగరుడోఽపివా ॥ 4 ॥
ఏవమ్బ్రువాణాన్తాంసీతాసరమామ్పునరబ్రవీత్ ।
మధురంశ్లక్క్షణయావాచాపూర్వశోకాభిపన్నయా ॥ 5 ॥
సమర్థాగగనఙ్గన్తుమపివాత్వంరసాతలమ్ ।
అవగచ్ఛామ్యకర్తవ్యఙ్కర్తవ్యన్తేమదన్తరే ॥ 6 ॥
మత్ప్రియంయదికర్తవ్యంయదిబుద్ధిః స్థిరాతవ ।
జ్ఞాతుమిచ్ఛామితఙ్గత్వాకిఙ్కరోతీతిరావణః ॥ 7 ॥
సహిమాయాబలఃక్రూరోరావణశ్శత్రురావణః ।
మామ్మోహయతిదుష్టాత్మాపీతామాత్రేవవారుణీ ॥ 8 ॥
తర్జాపయతిమాన్నిత్యమ్భర్త్సాపయతిచాసకృత్ ।
రాక్షసీభిస్సుఘూరాభిర్యామాంరక్షన్తినిత్యశః ॥ 9 ॥
ఉద్విగ్నాశఙ్కితాచాస్మినస్వస్థఞ్చమనోమమ ।
తద్భయాచ్చాహముద్విగ్నాఅశోకవనికాఙ్గతా ॥ 10 ॥
యదినామకథాతస్యనిశ్చితంవాపియద్భవేత్ ।
నివేదయేథాస్సర్వన్తత్పరోమేస్యాదమనుగ్రహః ॥ 11 ॥
సాత్వేవమ్బ్రువతీంసీతాంసరమావల్గుభాషిణీ ।
ఉవాచవదనన్తస్యాస్స్పృశన్తీబాష్పవిక్లబమ్ ॥ 12 ॥
ఏషతేయద్యభిప్రాయస్తదాగచ్ఛామిజానకీః ।
గృహ్యశత్రోరభిప్రాయముపావృత్తాఞ్చపశ్యమామ్ ॥ 13 ॥
ఏవముక్త్వాతతోగత్వాసమీపన్తస్యరక్షసః ।
శుశ్రావకథితన్తస్యరావణస్యసమన్త్రిణః ॥ 14 ॥
సాశ్రుత్వానిశ్చయన్తస్యనిశ్చయజ్ఞాదురాత్మనః ।
పునరేవాగమత్క్షిప్రమశోకవనికాంశుభామ్ ॥ 15 ॥
సాప్రవిష్టాతతస్తత్రదదర్శజనకాత్మజామ్ ।
ప్రతీక్షమాణాంస్వామేవభ్రష్టపద్మామివశ్రియమ్ ॥ 16 ॥
తాన్తుసీతాపునఃప్రాప్తాంసరమాంవల్గుభాషిణీమ్ ।
పరిష్వజ్యచసుస్నిగ్ధన్దదౌచస్వయమాసనమ్ ॥ 17 ॥
ఇహాసీనాసుఖంసర్వమాఖ్యాహిమమతత్త్వతః ।
క్రూరస్యనిశ్చయన్తస్యరావణస్యదురాత్మనః ॥ 18 ॥
దీయతామభిసత్కృత్యమనుజేన్ద్రాయమైథిలీ ।
నిదర్శనన్తేపర్యాప్తఞ్జనస్థానేయదద్భుతమ్ ॥ 19 ॥
లఙ్ఘనఞ్చసముద్రస్యదర్శనఞ్చహనూమతః ।
వధఞ్చరక్షసాంయుద్ధేకఃకుర్యాన్మానుషోభువి ॥ 20 ॥
ఏవంసమన్త్రివృద్ధైశ్చావిద్ధేనబహుభాషితః ।
నత్వాముత్పనిహతేమోక్తుమర్థమర్థపరోయథా ॥ 21 ॥
నోత్సహత్యమృతోమోక్తుంయుద్ధేత్వామితిమైథిలీః ।
సామాత్యస్యనృశంసస్యనిశ్చయోహ్యేషవర్తతే ॥ 22 ॥
తదేషాసుస్థిరాబుద్ధిర్మృత్యులోభాదుపస్థితా ।
భయాన్నశక్తస్త్వామ్మోక్తుమనిరస్తస్సంయుగే ॥ 23 ॥
రక్షసానాఞ్చసర్వేషామాత్మనశ్చవధేనహి ।
నిహత్యరావణంసఙ్ ఖ్యేసర్వథానిశితైశ్శరైః ॥ 24 ॥
ప్రతినేష్యతిరామస్త్వామయోధ్యామసితేక్షణేః ।
ఏతస్మిన్నన్తరేశబ్దోభేరీశఙ్ఖసమాకులః ॥ 25 ॥
శ్రుతోవానరసైన్యానాఙ్కమ్పయన్ ధరణీతలమ్ ।
శ్రుత్వాతుతద్వానరసైన్యశబ్దంలఙ్కాగతారాక్షసరాజభృత్యాః ।
నష్టౌజసోదైన్యరీతచేష్టాఃశ్రేయోనపశ్యన్తినృపస్యదోషైః ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే చతుస్త్రింశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुस्त्रिंशस्सर्गः ।
अथताञ्जातन्तापान्तेनवाक्येनमोहिताम् ।
सरमाह्लादयामासमहीङ्घौरीमिवाम्भसा ॥ 1 ॥
ततस्तस्याहितंसख्याश्चिकीर्षन्तीसखीवचः ।
उवाचकालेकालज्ञास्मितपूर्वाभिभाषिणी ॥ 2 ॥
उत्सहेयमहङ्गत्वात्वद्वाक्यमसितेक्षणेः ।
निवेद्यकुशलंरामेप्रतिच्छन्नानिवर्तितुम् ॥ 3 ॥
नहिमेक्रममाणायानिरालम्बेविहायसि ।
समर्थोगतिमन्वेतुम्पवनोगरुडोऽपिवा ॥ 4 ॥
एवम्ब्रुवाणान्तांसीतासरमाम्पुनरब्रवीत् ।
मधुरंश्लक्क्षणयावाचापूर्वशोकाभिपन्नया ॥ 5 ॥
समर्थागगनङ्गन्तुमपिवात्वंरसातलम् ।
अवगच्छाम्यकर्तव्यङ्कर्तव्यन्तेमदन्तरे ॥ 6 ॥
मत्प्रियंयदिकर्तव्यंयदिबुद्धिः स्थिरातव ।
ज्ञातुमिच्छामितङ्गत्वाकिङ्करोतीतिरावणः ॥ 7 ॥
सहिमायाबलःक्रूरोरावणश्शत्रुरावणः ।
माम्मोहयतिदुष्टात्मापीतामात्रेववारुणी ॥ 8 ॥
तर्जापयतिमान्नित्यम्भर्त्सापयतिचासकृत् ।
राक्षसीभिस्सुघूराभिर्यामांरक्षन्तिनित्यशः ॥ 9 ॥
उद्विग्नाशङ्किताचास्मिनस्वस्थञ्चमनोमम ।
तद्भयाच्चाहमुद्विग्नाअशोकवनिकाङ्गता ॥ 10 ॥
यदिनामकथातस्यनिश्चितंवापियद्भवेत् ।
निवेदयेथास्सर्वन्तत्परोमेस्यादमनुग्रहः ॥ 11 ॥
सात्वेवम्ब्रुवतींसीतांसरमावल्गुभाषिणी ।
उवाचवदनन्तस्यास्स्पृशन्तीबाष्पविक्लबम् ॥ 12 ॥
एषतेयद्यभिप्रायस्तदागच्छामिजानकीः ।
गृह्यशत्रोरभिप्रायमुपावृत्ताञ्चपश्यमाम् ॥ 13 ॥
एवमुक्त्वाततोगत्वासमीपन्तस्यरक्षसः ।
शुश्रावकथितन्तस्यरावणस्यसमन्त्रिणः ॥ 14 ॥
साश्रुत्वानिश्चयन्तस्यनिश्चयज्ञादुरात्मनः ।
पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकांशुभाम् ॥ 15 ॥
साप्रविष्टाततस्तत्रददर्शजनकात्मजाम् ।
प्रतीक्षमाणांस्वामेवभ्रष्टपद्मामिवश्रियम् ॥ 16 ॥
तान्तुसीतापुनःप्राप्तांसरमांवल्गुभाषिणीम् ।
परिष्वज्यचसुस्निग्धन्ददौचस्वयमासनम् ॥ 17 ॥
इहासीनासुखंसर्वमाख्याहिममतत्त्वतः ।
क्रूरस्यनिश्चयन्तस्यरावणस्यदुरात्मनः ॥ 18 ॥
दीयतामभिसत्कृत्यमनुजेन्द्रायमैथिली ।
निदर्शनन्तेपर्याप्तञ्जनस्थानेयदद्भुतम् ॥ 19 ॥
लङ्घनञ्चसमुद्रस्यदर्शनञ्चहनूमतः ।
वधञ्चरक्षसांयुद्धेकःकुर्यान्मानुषोभुवि ॥ 20 ॥
एवंसमन्त्रिवृद्धैश्चाविद्धेनबहुभाषितः ।
नत्वामुत्पनिहतेमोक्तुमर्थमर्थपरोयथा ॥ 21 ॥
नोत्सहत्यमृतोमोक्तुंयुद्धेत्वामितिमैथिलीः ।
सामात्यस्यनृशंसस्यनिश्चयोह्येषवर्तते ॥ 22 ॥
तदेषासुस्थिराबुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता ।
भयान्नशक्तस्त्वाम्मोक्तुमनिरस्तस्संयुगे ॥ 23 ॥
रक्षसानाञ्चसर्वेषामात्मनश्चवधेनहि ।
निहत्यरावणंसङ् ख्येसर्वथानिशितैश्शरैः ॥ 24 ॥
प्रतिनेष्यतिरामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणेः ।
एतस्मिन्नन्तरेशब्दोभेरीशङ्खसमाकुलः ॥ 25 ॥
श्रुतोवानरसैन्यानाङ्कम्पयन् धरणीतलम् ।
श्रुत्वातुतद्वानरसैन्यशब्दंलङ्कागताराक्षसराजभृत्याः ।
नष्टौजसोदैन्यरीतचेष्टाःश्रेयोनपश्यन्तिनृपस्यदोषैः ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
athatāñjātantāpāntenavākyenamohitām |
saramāhlādayāmāsamahīṅghaurīmivāmbhasā || 1 ||
tatastasyāhitaṃsakhyāścikīrṣantīsakhīvacaḥ |
uvācakālekālajñāsmitapūrvābhibhāṣiṇī || 2 ||
utsaheyamahaṅgatvātvadvākyamasitekṣaṇeḥ |
nivedyakuśalaṃrāmepraticchannānivartitum || 3 ||
nahimekramamāṇāyānirālambevihāyasi |
samarthogatimanvetumpavanogaruḍo'pivā || 4 ||
evambruvāṇāntāṃsītāsaramāmpunarabravīt |
madhuraṃślakkṣaṇayāvācāpūrvaśokābhipannayā || 5 ||
samarthāgaganaṅgantumapivātvaṃrasātalam |
avagacchāmyakartavyaṅkartavyantemadantare || 6 ||
matpriyaṃyadikartavyaṃyadibuddhiḥ sthirātava |
jñātumicchāmitaṅgatvākiṅkarotītirāvaṇaḥ || 7 ||
sahimāyābalaḥkrūrorāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ |
māmmohayatiduṣṭātmāpītāmātrevavāruṇī || 8 ||
tarjāpayatimānnityambhartsāpayaticāsakṛt |
rākṣasībhissughūrābhiryāmāṃrakṣantinityaśaḥ || 9 ||
udvignāśaṅkitācāsminasvasthañcamanomama |
tadbhayāccāhamudvignāaśokavanikāṅgatā || 10 ||
yadināmakathātasyaniścitaṃvāpiyadbhavet |
nivedayethāssarvantatparomesyādamanugrahaḥ || 11 ||
sātvevambruvatīṃsītāṃsaramāvalgubhāṣiṇī |
uvācavadanantasyāsspṛśantībāṣpaviklabam || 12 ||
eṣateyadyabhiprāyastadāgacchāmijānakīḥ |
gṛhyaśatrorabhiprāyamupāvṛttāñcapaśyamām || 13 ||
evamuktvātatogatvāsamīpantasyarakṣasaḥ |
śuśrāvakathitantasyarāvaṇasyasamantriṇaḥ || 14 ||
sāśrutvāniścayantasyaniścayajñādurātmanaḥ |
punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃśubhām || 15 ||
sāpraviṣṭātatastatradadarśajanakātmajām |
pratīkṣamāṇāṃsvāmevabhraṣṭapadmāmivaśriyam || 16 ||
tāntusītāpunaḥprāptāṃsaramāṃvalgubhāṣiṇīm |
pariṣvajyacasusnigdhandadaucasvayamāsanam || 17 ||
ihāsīnāsukhaṃsarvamākhyāhimamatattvataḥ |
krūrasyaniścayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
dīyatāmabhisatkṛtyamanujendrāyamaithilī |
nidarśananteparyāptañjanasthāneyadadbhutam || 19 ||
laṅghanañcasamudrasyadarśanañcahanūmataḥ |
vadhañcarakṣasāṃyuddhekaḥkuryānmānuṣobhuvi || 20 ||
evaṃsamantrivṛddhaiścāviddhenabahubhāṣitaḥ |
natvāmutpanihatemoktumarthamarthaparoyathā || 21 ||
notsahatyamṛtomoktuṃyuddhetvāmitimaithilīḥ |
sāmātyasyanṛśaṃsasyaniścayohyeṣavartate || 22 ||
tadeṣāsusthirābuddhirmṛtyulobhādupasthitā |
bhayānnaśaktastvāmmoktumanirastassaṃyuge || 23 ||
rakṣasānāñcasarveṣāmātmanaścavadhenahi |
nihatyarāvaṇaṃsaṅ khyesarvathāniśitaiśśaraiḥ || 24 ||
pratineṣyatirāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇeḥ |
etasminnantareśabdobherīśaṅkhasamākulaḥ || 25 ||
śrutovānarasainyānāṅkampayan dharaṇītalam |
śrutvātutadvānarasainyaśabdaṃlaṅkāgatārākṣasarājabhṛtyāḥ |
naṣṭaujasodainyarītaceṣṭāḥśreyonapaśyantinṛpasyadoṣaiḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.