6.81 యుద్ధకాణ్డ - ఏకాశీతితమ సర్గః

महात्मा राघव (राम) को मनको भाव बुझेर उनी त्यस युद्धबाट फर्केर त्यसपछि नगरभित्र प्रवेश गरे। ^AI

उनी (इन्द्रजित्) आफ्ना राक्षसहरूको वध सम्झेर, क्रोधले ताम्र भएका आँखा भएका, शूरवीर र दिनको जस्तो कान्ति भएका उनी युद्धबाट निस्के। ^AI

महान् पराक्रम भएका, पुलस्त्यका वंशज, देवताहरूका काँडा स्वरूप इन्द्रजित् राक्षसहरूले घेरिएर पश्चिम ढोकाबाट निस्के। ^AI

तब इन्द्रजित्ले युद्धका लागि उद्यत भएका वीर भाइ राम र लक्ष्मणलाई देखेर माया प्रकट गरे। ^AI

तब इन्द्रजित्ले मायाले बनेकी सीतालाई रथमा राखेर ठूलो सेनाले घेरेर उनको (सीताको) वध गर्न चाहे। ^AI

दुर्बुद्धि भएका उनले सबैको बुद्धि मोहित गर्नका लागि सीतालाई मार्ने निश्चय गरी वानरहरूतर्फ अगाडि बढे। ^AI

उनलाई अगाडि आउँदै गरेको देखेर ती सबै वनवासी (वानरहरू) क्रोधित भई ढुङ्गा हातमा लिएर युद्ध गर्न उत्सुक भएर उफ्रिए। ^AI

कपिहरूमध्ये श्रेष्ठ हनुमान्ले दुर्लङ्घ्य पर्वतको अत्यन्त ठूलो शिखर उठाएर तिनीहरूको अगाडि गए। ^AI

उनले (हनुमानले) इन्द्रजित्को रथमा बसेकी, सबै आनन्द गुमाएकी, एउटै वेणी धारण गरेकी, दीन अवस्थामा रहेकी र उपवासले कृश मुख भएकी सीतालाई देखे। ^AI

राघवप्रियालाई (सीतालाई) कष्टले एकै वस्त्र धारण गरेकी, शृङ्गाररहित, धूलो र मैलले सबै अङ्ग लिप्त भएकी, श्रेष्ठ स्त्रीलाई देखे। ^AI

केही क्षण ती (वानरहरू) लाई निरीक्षण गरेपछि उनले (हनुमानले) यिनी मैथिली हुन् भनी निश्चय गरे; जनककी छोरी चिरकालदेखि नदेखिएकी हुनाले शोकयुक्त भइन्। ^AI

शोकले आर्त, आनन्दरहित, तपस्विनी तथा राक्षसेन्द्रका छोराको अधीनमा रहेकी उनलाई देखेर उनले (हनुमानले) बोले। ^AI

महाकपि (हनुमानले) 'यसको अभिप्राय के हो?' भनी विचार गर्दै ती श्रेष्ठ वानरहरूसहित रावणी (इन्द्रजित्) तर्फ दौडिए। ^AI

त्यो वानरसेना देखेर रावणी (इन्द्रजित्) क्रोधले मूर्छित भयो र तरवार कोशबाट निकालेर सीताको शिरमा तान्न थाल्यो। ^AI

ती स्त्रीलाई हेर्दै रावणीले 'राम, राम' भनी चिच्याउँदै रथमा बाँधिएकी उनलाई पिट्न थाल्यो। ^AI

शिरको केश समातिएको देखेर हनुमान् दीनतामा परे; मारुतात्मज (हनुमान) ले शोकजन्य आँसु आँखाबाट बगाए। ^AI

ती सुन्दरी सर्वाङ्गी, रामकी प्रिय पत्नीलाई देखेर क्रोधले राक्षसराजका पुत्रलाई यसो भनी भने — ^AI

हे दुरात्मा! आफ्नै नाशका लागि तैंले उनको केश समातेको छस्। तँ ब्रह्मर्षिहरूको कुलमा जन्मेर पनि राक्षसी योनिमा आश्रय लिएको छस्। ^AI

हे पापाचारी! तँलाई धिक्कार छ, जसको बुद्धि यस्तो छ। हे नृशंस, अनार्य, दुर्वृत्त, क्षुद्र, पापपराक्रम! ^AI

हे निर्घृण! अनार्यको यस्तो कर्म गर्ने तँमा दया छैन। मैथिली घरबाट, राज्यबाट र रामको हातबाट च्युत भइन्। ^AI

तर यिनको के दोष छ, जसलाई तँ मार्न चाहन्छस्? सीतालाई मारेर तँ कुनै हालतमा धेरै बाँच्ने छैनस्। ^AI

यो वधयोग्य कर्म गरेको हुनाले मेरो हातमा परेको छस्। स्त्रीहत्या गर्नेहरूका जुन लोकहरू छन्, ती लोक तँलाई प्राप्त हुनेछन्। ^AI

यहीँ जीवन त्यागेर परलोकमा ती लोकलाई प्राप्त गर्नेछस्। यसो भन्दै हनुमान्, शस्त्रधारी वानरहरूले घेरिएका, — ^AI

— अत्यन्त क्रोधित भई राक्षसेन्द्रका पुत्रतर्फ दौडिए। त्यसपछि वनवासीहरूको त्यो महावीर्य सेना खस्न थाल्यो। ^AI

राक्षसहरूको भयानक क्रोध भएको सेनालाई उसले रोके। उसले हजारौँ बाणले त्यो वानरसेनालाई आक्रान्त पारे। ^AI

इन्द्रजितले वानरश्रेष्ठ हनुमानलाई भने — तिमी सुग्रीव र राम जुन कारणले यहाँ आएका छौ। ^AI

हे वानर, आजै तिमीले देख्दादेख्दै म यो वैदेहीलाई मार्नेछु। यसलाई मारेर त्यसपछि राम, लक्ष्मण र तिमीलाई मार्नेछु। ^AI

सुग्रीवलाई र यो अनार्य विभीषणलाई पनि म मार्नेछु। हे वानर, तिमीले स्त्रीहरूलाई मार्नु हुँदैन भनी भन्छौ। ^AI

शत्रुहरूलाई पीडा दिने काम जे हुन्छ, त्यो त गर्नैपर्ने हुन्छ। यसरी भनेर उसले रुँदै गरेकी सीतालाई र त्यस मायामयी सीतालाई। ^AI

इन्द्रजितले आफैँ धारिलो तरवारले यज्ञोपवीतको बाटो हुँदै ती तपस्विनीलाई काटे। ^AI

त्यो पृथुश्रोणी, प्रियदर्शना सीता पृथ्वीमा ढलिन्। त्यस स्त्रीलाई मारेर इन्द्रजितले हनुमानलाई भने। ^AI

मैले रामको क्रोध देखेँ। यो वैदेही मारिएकी छ, तिमीहरूको परिश्रम निष्फल भयो। ^AI

त्यसपछि इन्द्रजितले आफैँले ठूलो खड्गले तिनलाई (सीतालाई होइन, मायासीतालाई) मारेर हर्षित हुँदै रथमा चढी ठूलो स्वरले गर्जना गर्यो। ^AI

वानरहरूले नजिकै रहेका, मुख फिँजाएर गर्जने र दुर्गमा आश्रय लिएका त्यस (इन्द्रजित) को त्यो शब्द सुने। ^AI

यसरी दुर्मति रावणि (इन्द्रजित) ले सीतालाई मारेर हर्षित मन भयो। त्यस हर्षित रूपलाई देखेर वानरहरू विषण्ण भई तुरन्त दौडिए। ^AI