ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകാശീതിതമസ്സര്ഗഃ ।
വിജ്ഞായതുമനസ്തസ്യരാഘവസ്യമഹാത്മനഃ ।
സ നിവൃത്യാഹവാത്തസ്മാത് പ്രവിവേശപുരീന്തതഃ ॥ 1 ॥
സോഽനുസ്മൃത്യവധന്തേഷാംരാക്ഷസാനാന്തരസ്വിനാമ് ।
ക്രോധതാമ്രേക്ഷണശ്ശൂരോനിര്ജഗാമാഹാദ്യുതിഃ ॥ 2 ॥
സ പശ്ചിമേവദ്വാരേണനിര്യയൌരാക്ഷസൈര്വൃതഃ ।
ഇന്ദ്രജിത്സുമഹാവീര്യഃപൌലസ്ത്യോദേവകണ്ടകഃ ॥ 3 ॥
ഇന്ദ്രജിത്തുതതോദൃഷ്ടവാഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ।
രണായാഭ്യുദ്യതൌവീരൌമായാമ്പ്രാദുഷ്കരോത്തദാ ॥ 4 ॥
ഇന്ദ്രജിത്തുരഥേസ്ഥാപ്യസീതാമ്മായാമയീന്തദാ ।
ബലേനമഹതാവൃത്യതസ്യാവധമരോചയത് ॥ 5 ॥
മോഹനാര്ഥന്തുസര്വേഷാമ്ബുദ്ധിങ്കൃത്വാസുദുര്മതിഃ ।
ഹന്തുംസീതാംവ്യവസിതോവാനരാഭിമുഖോയയൌ ॥ 6 ॥
തമ്ദൃഷ്ടവാത്വഭിനിര്യാന്തംസര്വേതേകാനനൌകസഃ ।
ഉത്പേതുരഭിസങ്ക്രുദ്ധാശ്ശിലാഹസ്തായുയുത്സവഃ ॥ 7 ॥
ഹനൂമാന് പുരതസ്തേഷാഞ്ജഗാമകപികുഞ്ജരഃ ।
പ്രഗൃഹ്യസുമഹച്ഛൃങ്ഗമ്പര്വതസ്യദുരാസദമ് ॥ 8 ॥
സ ദദര്ശഹതാനന്ദാംസീതാമിന്ദ്രജിതോരഥേ ।
ഏകവേണീധരാന്ദീനാമുപവാസകൃശാനനാമ് ॥ 9 ॥
പരിക്ലിഷ്ടൈകവസനാമമൃജാംരാഘവപ്രിയാമ് ।
രജോമലാഭ്യാമാലിപ്തൈസ്സര്വഗാത്രൈര്വരസ്ത്രിയമ് ॥ 10 ॥
താന്നിരീക്ഷ്യമുഹൂര്തന്തുമൈഥിലീത്യധ്യവസ്യതു ।
ബഭൂവാചിരദൃഷ്ടാഹിതേനസാജനകാത്മജാ ॥ 11 ॥
അബ്രവീത്താന്തുശോകാര്താന്നിരാനന്ദാന്തപസ്വിനീമ് ।
ദൃഷ്ടവാരഥോസ്ഥിതാന്ദൃഷ്ട്വാരാക്ഷസേന്ദ്രസുതശ്രിതാമ് ॥ 12 ॥
കംസമര്ഥിതമസ്യേതിചിന്തയന്സമഹാകപിഃ ।
സഹതൈര്വാനരശ്രേഷ്ഠൈരഭ്യധാവതരാവണിമ് ॥ 13 ॥
തദ്വാനരബലന്ദൃഷ്ടവാരാവണിഃക്രോധമൂര്ഛിതഃ ।
കൃത്വാവികോശന്നിസ്ത്രിംശമ്മൂര്ധ്നിസീതാമകര്ഷയത് ॥ 14 ॥
താംസ്ത്രിയമ്പശ്യതാന്തേഷാന്താഡയാമാസരാവണിഃ ।
ക്രോശന്തീംരാമരാമേതിമായയായോജിതാംരഥേ ॥ 15 ॥
ഗൃഹീതമൂര്ധജാന്ദൃഷ്ടവാഹനുമാന് ദൈന്യമാഗതഃ ।
ശോകജംവാരിനേത്രാഭ്യാമുത്സൃജന്മാരുതാത്മജഃ ॥ 16 ॥
താന്ദൃഷ്ടവാചാരുസര്വാങ്ഗീംരാമസ്യമഹിഷീമ്പ്രിയാമ് ।
അബ്രവീത്പുരുഷംവാക്യങ്ക്രോധാദ്രക്ഷോധിപാത്മജമ് ॥ 17 ॥
ദുരാത്മന്നാത്മനാശായകേശപക്ഷേപരാമൃശഃ ।
ബ്രഹ്മര്ഷീണാങ്കുലേജാതോരാക്ഷസീംയോനിമാശ്രിതഃ ॥ 18 ॥
ധിക്ത്വാമ്പാപസമാചാരംയസ്യതേമതിരിദൃശീ ।
നൃശംസാനാര്യ ദുര്വൃത്ത ക്ഷുദ്ര പാപപരാക്രമ ॥ 19 ॥
അനാര്യസ്യേദൃശങ്കര്മഘൃണാതേനാസ്തിനിര്ഘൃണ ।
ച്യുതാഗൃഹാച്ചരാജ്യാച്ചരാമഹസ്താച്ചമൈഥിലീ ॥ 20 ॥
കിന്തവൈഷാപരാദ്ധാഹിയദേനാംഹന്തുമിച്ഛസി ।
സീതാംഹത്വാതു ന ചിരഞ്ജീവിഷ്യസികഥഞ്ചന ॥ 21 ॥
വധാര്ഹകര്മണാനേനമമഹസ്തഗതോഹ്യസി ।
യേച സ്ത്രീഘാതിനാംലോകാലോകവധ്യൈഷുകുസതിതാഃ ॥ 22 ॥
ഇഹജീവിതമുത്സൃജ്യപ്രേത്യതാന്പ്രതിപത്സ്യസേ ।
തിബ്രുവാണോഹനുമാന് സായുധൈര്ഹരിഭിര്വൃതഃ ॥ 23 ॥
അഭ്യദാവത് സസുങ്കൃദ്ധോരാക്ഷസേന്ദ്രസുതമ്പ്രതി ।
പതന്തമ്മഹാവീര്യന്തദനീകംവനൌകസാമ് ॥ 24 ॥
രക്ഷസാമ്ഭീമകോപാനാമനീകന്തുന്യവാരയത് ।
സഃതാമ്ബാണസഹസ്രേണവിക്ഷോഭ്യഹരിവാഹിനീമ് ॥ 25 ॥
ഹനൂമന്തംഹരിശ്രേഷ്ഠമിന്ദ്രജിത് പ്രത്യുവാച ഹ ।
സുഗ്രീവസ്ത്വം ച രാമശ്ചയന്നിമിത്തമിഹാഗതാഃ ॥ 26 ॥
താംവധിഷ്യാമിവൈദേഹീമദ്യൈവതവപശ്യതഃ ।
ഇമാംഹത്വാതതോരാമംലക്ഷ്മണന്ത്വാം ച വാനര ॥ 27 ॥
സുഗ്രീവം ച വധിഷ്യാമിതഞ്ചാനാര്യംവിഭീഷണമ് ।
ന ഹന്തവ്യാഃസ്ത്രിയശ്ചേതിയദ് ബ്രവീഷിപ്ലവങ്ഗമ ॥ 28 ॥
പീഡാകരമമിത്രാണാംയത്സ്യാത്കര്തവ്യമേവതത് ।
തമേവമുക്ത്വാരുദതീംസീതാമ്മയാമയീം ച താമ് ॥ 29 ॥
ശിതധാരേണഖങ്ഗേനനിജഘാനേന്ദ്രജിത്സ്വയമ് ।
യജ്ഞോപവീതമാര്ഗേണഭിന്നാതേനതപസ്വിനീ ॥ 30 ॥
സാപൃഥിവ്യാമ്പൃഥുശ്രോണീപപാതപ്രിയദര്ശനാ ।
ത്താമിന്ദ്രജിത് സ്ത്രിയംഹത്വാഹനൂമന്തമുവാച ഹ ॥ 31 ॥
മയാരാമസ്യപശ്യേമാങ്കോപേന ച ।
ഏഷാവിശസ്താവൈദേഹീനിഷ്ഫലോവഃപരിശ്രമഃ ॥ 32 ॥
തതഃഖഡഗേനമഹതാഹത്വാതാമിന്ദ്രജിത് സ്വയമ് ।
ഹൃഷ്ടസ്സരഥമാസ്ഥായനനാദ ച മഹാസ്വനമ് ॥ 33 ॥
വാനരാശ്ശുശ്രുവുശ്ശബ്ദമദൂരേപ്രത്യവസ്ഥിതാഃ ।
വ്യാദിതാസ്യസ്യനദതസ്തദ്ദുര്ഗംസംശ്രിതസ്യതു ॥ 34 ॥
തഥാതുസീതാംവിനിഹത്യദുര്മതിഃപ്രഹൃഷ്ടചേതാസ്സബഭൂവരാവണിഃ ।
തംഹൃഷ്ടരൂപംസമുദീക്ഷ്യവാനരാവിഷണ്ണരൂപാസ്സഹസാപ്രദദുദ്രുവുഃ ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഏകാശീതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekāśītitamassargaḥ |
vijñāyatumanastasyarāghavasyamahātmanaḥ |
sa nivṛtyāhavāttasmāt praviveśapurīntataḥ || 1 ||
so'nusmṛtyavadhanteṣāṃrākṣasānāntarasvinām |
krodhatāmrekṣaṇaśśūronirjagāmāhādyutiḥ || 2 ||
sa paścimevadvāreṇaniryayaurākṣasairvṛtaḥ |
indrajitsumahāvīryaḥpaulastyodevakaṇṭakaḥ || 3 ||
indrajittutatodṛṣṭavābhrātaraurāmalakṣmaṇau |
raṇāyābhyudyatauvīraumāyāmprāduṣkarottadā || 4 ||
indrajitturathesthāpyasītāmmāyāmayīntadā |
balenamahatāvṛtyatasyāvadhamarocayat || 5 ||
mohanārthantusarveṣāmbuddhiṅkṛtvāsudurmatiḥ |
hantuṃsītāṃvyavasitovānarābhimukhoyayau || 6 ||
tamdṛṣṭavātvabhiniryāntaṃsarvetekānanaukasaḥ |
utpeturabhisaṅkruddhāśśilāhastāyuyutsavaḥ || 7 ||
hanūmān puratasteṣāñjagāmakapikuñjaraḥ |
pragṛhyasumahacchṛṅgamparvatasyadurāsadam || 8 ||
sa dadarśahatānandāṃsītāmindrajitorathe |
ekaveṇīdharāndīnāmupavāsakṛśānanām || 9 ||
parikliṣṭaikavasanāmamṛjāṃrāghavapriyām |
rajomalābhyāmāliptaissarvagātrairvarastriyam || 10 ||
tānnirīkṣyamuhūrtantumaithilītyadhyavasyatu |
babhūvāciradṛṣṭāhitenasājanakātmajā || 11 ||
abravīttāntuśokārtānnirānandāntapasvinīm |
dṛṣṭavārathosthitāndṛṣṭvārākṣasendrasutaśritām || 12 ||
kaṃsamarthitamasyeticintayansamahākapiḥ |
sahatairvānaraśreṣṭhairabhyadhāvatarāvaṇim || 13 ||
tadvānarabalandṛṣṭavārāvaṇiḥkrodhamūrchitaḥ |
kṛtvāvikośannistriṃśammūrdhnisītāmakarṣayat || 14 ||
tāṃstriyampaśyatānteṣāntāḍayāmāsarāvaṇiḥ |
krośantīṃrāmarāmetimāyayāyojitāṃrathe || 15 ||
gṛhītamūrdhajāndṛṣṭavāhanumān dainyamāgataḥ |
śokajaṃvārinetrābhyāmutsṛjanmārutātmajaḥ || 16 ||
tāndṛṣṭavācārusarvāṅgīṃrāmasyamahiṣīmpriyām |
abravītpuruṣaṃvākyaṅkrodhādrakṣodhipātmajam || 17 ||
durātmannātmanāśāyakeśapakṣeparāmṛśaḥ |
brahmarṣīṇāṅkulejātorākṣasīṃyonimāśritaḥ || 18 ||
dhiktvāmpāpasamācāraṃyasyatematiridṛśī |
nṛśaṃsānārya durvṛtta kṣudra pāpaparākrama || 19 ||
anāryasyedṛśaṅkarmaghṛṇātenāstinirghṛṇa |
cyutāgṛhāccarājyāccarāmahastāccamaithilī || 20 ||
kintavaiṣāparāddhāhiyadenāṃhantumicchasi |
sītāṃhatvātu na cirañjīviṣyasikathañcana || 21 ||
vadhārhakarmaṇānenamamahastagatohyasi |
yeca strīghātināṃlokālokavadhyaiṣukusatitāḥ || 22 ||
ihajīvitamutsṛjyapretyatānpratipatsyase |
tibruvāṇohanumān sāyudhairharibhirvṛtaḥ || 23 ||
abhyadāvat sasuṅkṛddhorākṣasendrasutamprati |
patantammahāvīryantadanīkaṃvanaukasām || 24 ||
rakṣasāmbhīmakopānāmanīkantunyavārayat |
saḥtāmbāṇasahasreṇavikṣobhyaharivāhinīm || 25 ||
hanūmantaṃhariśreṣṭhamindrajit pratyuvāca ha |
sugrīvastvaṃ ca rāmaścayannimittamihāgatāḥ || 26 ||
tāṃvadhiṣyāmivaidehīmadyaivatavapaśyataḥ |
imāṃhatvātatorāmaṃlakṣmaṇantvāṃ ca vānara || 27 ||
sugrīvaṃ ca vadhiṣyāmitañcānāryaṃvibhīṣaṇam |
na hantavyāḥstriyaścetiyad bravīṣiplavaṅgama || 28 ||
pīḍākaramamitrāṇāṃyatsyātkartavyamevatat |
tamevamuktvārudatīṃsītāmmayāmayīṃ ca tām || 29 ||
śitadhāreṇakhaṅgenanijaghānendrajitsvayam |
yajñopavītamārgeṇabhinnātenatapasvinī || 30 ||
sāpṛthivyāmpṛthuśroṇīpapātapriyadarśanā |
ttāmindrajit striyaṃhatvāhanūmantamuvāca ha || 31 ||
mayārāmasyapaśyemāṅkopena ca |
eṣāviśastāvaidehīniṣphalovaḥpariśramaḥ || 32 ||
tataḥkhaḍagenamahatāhatvātāmindrajit svayam |
hṛṣṭassarathamāsthāyananāda ca mahāsvanam || 33 ||
vānarāśśuśruvuśśabdamadūrepratyavasthitāḥ |
vyāditāsyasyanadatastaddurgaṃsaṃśritasyatu || 34 ||
tathātusītāṃvinihatyadurmatiḥprahṛṣṭacetāssababhūvarāvaṇiḥ |
taṃhṛṣṭarūpaṃsamudīkṣyavānarāviṣaṇṇarūpāssahasāpradadudruvuḥ || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekāśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकाशीतितमस्सर्गः ।
विज्ञायतुमनस्तस्यराघवस्यमहात्मनः ।
स निवृत्याहवात्तस्मात् प्रविवेशपुरीन्ततः ॥ 1 ॥
सोऽनुस्मृत्यवधन्तेषांराक्षसानान्तरस्विनाम् ।
क्रोधताम्रेक्षणश्शूरोनिर्जगामाहाद्युतिः ॥ 2 ॥
स पश्चिमेवद्वारेणनिर्ययौराक्षसैर्वृतः ।
इन्द्रजित्सुमहावीर्यःपौलस्त्योदेवकण्टकः ॥ 3 ॥
इन्द्रजित्तुततोदृष्टवाभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
रणायाभ्युद्यतौवीरौमायाम्प्रादुष्करोत्तदा ॥ 4 ॥
इन्द्रजित्तुरथेस्थाप्यसीताम्मायामयीन्तदा ।
बलेनमहतावृत्यतस्यावधमरोचयत् ॥ 5 ॥
मोहनार्थन्तुसर्वेषाम्बुद्धिङ्कृत्वासुदुर्मतिः ।
हन्तुंसीतांव्यवसितोवानराभिमुखोययौ ॥ 6 ॥
तम्दृष्टवात्वभिनिर्यान्तंसर्वेतेकाननौकसः ।
उत्पेतुरभिसङ्क्रुद्धाश्शिलाहस्तायुयुत्सवः ॥ 7 ॥
हनूमान् पुरतस्तेषाञ्जगामकपिकुञ्जरः ।
प्रगृह्यसुमहच्छृङ्गम्पर्वतस्यदुरासदम् ॥ 8 ॥
स ददर्शहतानन्दांसीतामिन्द्रजितोरथे ।
एकवेणीधरान्दीनामुपवासकृशाननाम् ॥ 9 ॥
परिक्लिष्टैकवसनाममृजांराघवप्रियाम् ।
रजोमलाभ्यामालिप्तैस्सर्वगात्रैर्वरस्त्रियम् ॥ 10 ॥
तान्निरीक्ष्यमुहूर्तन्तुमैथिलीत्यध्यवस्यतु ।
बभूवाचिरदृष्टाहितेनसाजनकात्मजा ॥ 11 ॥
अब्रवीत्तान्तुशोकार्तान्निरानन्दान्तपस्विनीम् ।
दृष्टवारथोस्थितान्दृष्ट्वाराक्षसेन्द्रसुतश्रिताम् ॥ 12 ॥
कंसमर्थितमस्येतिचिन्तयन्समहाकपिः ।
सहतैर्वानरश्रेष्ठैरभ्यधावतरावणिम् ॥ 13 ॥
तद्वानरबलन्दृष्टवारावणिःक्रोधमूर्छितः ।
कृत्वाविकोशन्निस्त्रिंशम्मूर्ध्निसीतामकर्षयत् ॥ 14 ॥
तांस्त्रियम्पश्यतान्तेषान्ताडयामासरावणिः ।
क्रोशन्तींरामरामेतिमाययायोजितांरथे ॥ 15 ॥
गृहीतमूर्धजान्दृष्टवाहनुमान् दैन्यमागतः ।
शोकजंवारिनेत्राभ्यामुत्सृजन्मारुतात्मजः ॥ 16 ॥
तान्दृष्टवाचारुसर्वाङ्गींरामस्यमहिषीम्प्रियाम् ।
अब्रवीत्पुरुषंवाक्यङ्क्रोधाद्रक्षोधिपात्मजम् ॥ 17 ॥
दुरात्मन्नात्मनाशायकेशपक्षेपरामृशः ।
ब्रह्मर्षीणाङ्कुलेजातोराक्षसींयोनिमाश्रितः ॥ 18 ॥
धिक्त्वाम्पापसमाचारंयस्यतेमतिरिदृशी ।
नृशंसानार्य दुर्वृत्त क्षुद्र पापपराक्रम ॥ 19 ॥
अनार्यस्येदृशङ्कर्मघृणातेनास्तिनिर्घृण ।
च्युतागृहाच्चराज्याच्चरामहस्ताच्चमैथिली ॥ 20 ॥
किन्तवैषापराद्धाहियदेनांहन्तुमिच्छसि ।
सीतांहत्वातु न चिरञ्जीविष्यसिकथञ्चन ॥ 21 ॥
वधार्हकर्मणानेनममहस्तगतोह्यसि ।
येच स्त्रीघातिनांलोकालोकवध्यैषुकुसतिताः ॥ 22 ॥
इहजीवितमुत्सृज्यप्रेत्यतान्प्रतिपत्स्यसे ।
तिब्रुवाणोहनुमान् सायुधैर्हरिभिर्वृतः ॥ 23 ॥
अभ्यदावत् ससुङ्कृद्धोराक्षसेन्द्रसुतम्प्रति ।
पतन्तम्महावीर्यन्तदनीकंवनौकसाम् ॥ 24 ॥
रक्षसाम्भीमकोपानामनीकन्तुन्यवारयत् ।
सःताम्बाणसहस्रेणविक्षोभ्यहरिवाहिनीम् ॥ 25 ॥
हनूमन्तंहरिश्रेष्ठमिन्द्रजित् प्रत्युवाच ह ।
सुग्रीवस्त्वं च रामश्चयन्निमित्तमिहागताः ॥ 26 ॥
तांवधिष्यामिवैदेहीमद्यैवतवपश्यतः ।
इमांहत्वाततोरामंलक्ष्मणन्त्वां च वानर ॥ 27 ॥
सुग्रीवं च वधिष्यामितञ्चानार्यंविभीषणम् ।
न हन्तव्याःस्त्रियश्चेतियद् ब्रवीषिप्लवङ्गम ॥ 28 ॥
पीडाकरममित्राणांयत्स्यात्कर्तव्यमेवतत् ।
तमेवमुक्त्वारुदतींसीताम्मयामयीं च ताम् ॥ 29 ॥
शितधारेणखङ्गेननिजघानेन्द्रजित्स्वयम् ।
यज्ञोपवीतमार्गेणभिन्नातेनतपस्विनी ॥ 30 ॥
सापृथिव्याम्पृथुश्रोणीपपातप्रियदर्शना ।
त्तामिन्द्रजित् स्त्रियंहत्वाहनूमन्तमुवाच ह ॥ 31 ॥
मयारामस्यपश्येमाङ्कोपेन च ।
एषाविशस्तावैदेहीनिष्फलोवःपरिश्रमः ॥ 32 ॥
ततःखडगेनमहताहत्वातामिन्द्रजित् स्वयम् ।
हृष्टस्सरथमास्थायननाद च महास्वनम् ॥ 33 ॥
वानराश्शुश्रुवुश्शब्दमदूरेप्रत्यवस्थिताः ।
व्यादितास्यस्यनदतस्तद्दुर्गंसंश्रितस्यतु ॥ 34 ॥
तथातुसीतांविनिहत्यदुर्मतिःप्रहृष्टचेतास्सबभूवरावणिः ।
तंहृष्टरूपंसमुदीक्ष्यवानराविषण्णरूपास्सहसाप्रददुद्रुवुः ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकाशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekāśītitamassargaḥ |
vijñāyatumanastasyarāghavasyamahātmanaḥ |
sa nivṛtyāhavāttasmāt praviveśapurīntataḥ || 1 ||
so'nusmṛtyavadhanteṣāṃrākṣasānāntarasvinām |
krodhatāmrekṣaṇaśśūronirjagāmāhādyutiḥ || 2 ||
sa paścimevadvāreṇaniryayaurākṣasairvṛtaḥ |
indrajitsumahāvīryaḥpaulastyodevakaṇṭakaḥ || 3 ||
indrajittutatodṛṣṭavābhrātaraurāmalakṣmaṇau |
raṇāyābhyudyatauvīraumāyāmprāduṣkarottadā || 4 ||
indrajitturathesthāpyasītāmmāyāmayīntadā |
balenamahatāvṛtyatasyāvadhamarocayat || 5 ||
mohanārthantusarveṣāmbuddhiṅkṛtvāsudurmatiḥ |
hantuṃsītāṃvyavasitovānarābhimukhoyayau || 6 ||
tamdṛṣṭavātvabhiniryāntaṃsarvetekānanaukasaḥ |
utpeturabhisaṅkruddhāśśilāhastāyuyutsavaḥ || 7 ||
hanūmān puratasteṣāñjagāmakapikuñjaraḥ |
pragṛhyasumahacchṛṅgamparvatasyadurāsadam || 8 ||
sa dadarśahatānandāṃsītāmindrajitorathe |
ekaveṇīdharāndīnāmupavāsakṛśānanām || 9 ||
parikliṣṭaikavasanāmamṛjāṃrāghavapriyām |
rajomalābhyāmāliptaissarvagātrairvarastriyam || 10 ||
tānnirīkṣyamuhūrtantumaithilītyadhyavasyatu |
babhūvāciradṛṣṭāhitenasājanakātmajā || 11 ||
abravīttāntuśokārtānnirānandāntapasvinīm |
dṛṣṭavārathosthitāndṛṣṭvārākṣasendrasutaśritām || 12 ||
kaṃsamarthitamasyeticintayansamahākapiḥ |
sahatairvānaraśreṣṭhairabhyadhāvatarāvaṇim || 13 ||
tadvānarabalandṛṣṭavārāvaṇiḥkrodhamūrchitaḥ |
kṛtvāvikośannistriṃśammūrdhnisītāmakarṣayat || 14 ||
tāṃstriyampaśyatānteṣāntāḍayāmāsarāvaṇiḥ |
krośantīṃrāmarāmetimāyayāyojitāṃrathe || 15 ||
gṛhītamūrdhajāndṛṣṭavāhanumān dainyamāgataḥ |
śokajaṃvārinetrābhyāmutsṛjanmārutātmajaḥ || 16 ||
tāndṛṣṭavācārusarvāṅgīṃrāmasyamahiṣīmpriyām |
abravītpuruṣaṃvākyaṅkrodhādrakṣodhipātmajam || 17 ||
durātmannātmanāśāyakeśapakṣeparāmṛśaḥ |
brahmarṣīṇāṅkulejātorākṣasīṃyonimāśritaḥ || 18 ||
dhiktvāmpāpasamācāraṃyasyatematiridṛśī |
nṛśaṃsānārya durvṛtta kṣudra pāpaparākrama || 19 ||
anāryasyedṛśaṅkarmaghṛṇātenāstinirghṛṇa |
cyutāgṛhāccarājyāccarāmahastāccamaithilī || 20 ||
kintavaiṣāparāddhāhiyadenāṃhantumicchasi |
sītāṃhatvātu na cirañjīviṣyasikathañcana || 21 ||
vadhārhakarmaṇānenamamahastagatohyasi |
yeca strīghātināṃlokālokavadhyaiṣukusatitāḥ || 22 ||
ihajīvitamutsṛjyapretyatānpratipatsyase |
tibruvāṇohanumān sāyudhairharibhirvṛtaḥ || 23 ||
abhyadāvat sasuṅkṛddhorākṣasendrasutamprati |
patantammahāvīryantadanīkaṃvanaukasām || 24 ||
rakṣasāmbhīmakopānāmanīkantunyavārayat |
saḥtāmbāṇasahasreṇavikṣobhyaharivāhinīm || 25 ||
hanūmantaṃhariśreṣṭhamindrajit pratyuvāca ha |
sugrīvastvaṃ ca rāmaścayannimittamihāgatāḥ || 26 ||
tāṃvadhiṣyāmivaidehīmadyaivatavapaśyataḥ |
imāṃhatvātatorāmaṃlakṣmaṇantvāṃ ca vānara || 27 ||
sugrīvaṃ ca vadhiṣyāmitañcānāryaṃvibhīṣaṇam |
na hantavyāḥstriyaścetiyad bravīṣiplavaṅgama || 28 ||
pīḍākaramamitrāṇāṃyatsyātkartavyamevatat |
tamevamuktvārudatīṃsītāmmayāmayīṃ ca tām || 29 ||
śitadhāreṇakhaṅgenanijaghānendrajitsvayam |
yajñopavītamārgeṇabhinnātenatapasvinī || 30 ||
sāpṛthivyāmpṛthuśroṇīpapātapriyadarśanā |
ttāmindrajit striyaṃhatvāhanūmantamuvāca ha || 31 ||
mayārāmasyapaśyemāṅkopena ca |
eṣāviśastāvaidehīniṣphalovaḥpariśramaḥ || 32 ||
tataḥkhaḍagenamahatāhatvātāmindrajit svayam |
hṛṣṭassarathamāsthāyananāda ca mahāsvanam || 33 ||
vānarāśśuśruvuśśabdamadūrepratyavasthitāḥ |
vyāditāsyasyanadatastaddurgaṃsaṃśritasyatu || 34 ||
tathātusītāṃvinihatyadurmatiḥprahṛṣṭacetāssababhūvarāvaṇiḥ |
taṃhṛṣṭarūpaṃsamudīkṣyavānarāviṣaṇṇarūpāssahasāpradadudruvuḥ || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekāśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.