Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 61 — Kannada Script

⚠️ AI-generated translation — the Odia meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Odia

ରାମ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ପଚାରିଲେ। ବିଭୀଷଣ କହିଲେ ଏହି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଅତି ମହାବଳୀ, ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ ଯୋଗୁଁ ଛଅ ମାସ ଶୟନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଶିବିରରୁ ବାହାରି ବାନରମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବାରୁ ରାମ ସେନାପତି ନୀଳଙ୍କୁ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟୂହ ରଚନା କରି ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ରହିବାକୁ ଓ ଲଙ୍କା ଦ୍ୱାର ଅଧିକାର କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ନୀଳ ବାନରସେନାକୁ ପରିଚାଳନା କଲେ ଏବଂ ଗବାକ୍ଷ, ଶରଭ, ହନୁମାନ ଓ ଅଙ୍ଗଦ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ଧରି ନଗରଦ୍ୱାର ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

AI-generated · not yet verified

The Odia meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

Shloka 1

ತತೋರಾಮೋಮಹಾತೇಜಾಧನುರಾದಾಯವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಕಿರೀಟಿನಮ್ಮಹಾಕಾಯಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣನ್ದದರ್ಶ ಹ ॥ 1 ॥

tatorāmomahātejādhanurādāyavīryavān |
kirīṭinammahākāyaṅkumbhakarṇandadarśa ha || 1 ||

ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ରାମ ଧନୁ ଧରି କିରୀଟ ପରିହିତ ମହାକାୟ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ॥ 1 ॥ ^AI

Shloka 2

ತನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠಮ್ಪರ್ವತಾಕಾರದರ್ಶನಮ್ ।
ಕ್ರಮಮಾಣಮಿವಾಕಾಶಮ್ಪುರಾನಾರಾಯಣಮ್ಪ್ರಭುಮ್ ॥ 2 ॥

tandṛṣṭavārākṣasaśreṣṭhamparvatākāradarśanam |
kramamāṇamivākāśampurānārāyaṇamprabhum || 2 ||

ପର୍ବତ ପରି ଦର୍ଶନ ହେଉଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯେ ଆକାଶକୁ ପାର କରିବାକୁ ଚାଲୁଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଥିଲା, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ପରି ଥିଲେ ॥ 2 ॥ ^AI

Shloka 3

ಸತೋಯಾಮ್ಬುದಸಙ್ಕಾಶಙ್ಕಾಞ್ಚನಾಙ್ಗದಭೂಷಣಮ್ ।
ದೃಷ್ಟವಾಪುನಃಪ್ರದುದ್ರವಾವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹಾಚಮೂಃ ॥ 3 ॥

satoyāmbudasaṅkāśaṅkāñcanāṅgadabhūṣaṇam |
dṛṣṭavāpunaḥpradudravāvānarāṇāmmahācamūḥ || 3 ||

ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାହୁବନ୍ଧରେ ଭୂଷିତ ସେହି ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁନର୍ବାର ବାନରମାନଙ୍କର ମହାସେନା ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଇଲା ॥ 3 ॥ ^AI

Shloka 4

ವಿದ್ರುತಾಂವಾಹಿನೀನ್ದೃಷ್ಟವಾವರ್ಧಮಾನಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸಮ್ ।
ಸವಿಸ್ಮಯಮಿದಂರಾಮೋವಿಭೀಷಣಮುವಾಚ ಹ ॥ 4 ॥

vidrutāṃvāhinīndṛṣṭavāvardhamānaṃ ca rākṣasam |
savismayamidaṃrāmovibhīṣaṇamuvāca ha || 4 ||

ପଳାୟନ କରୁଥିବା ସେନାକୁ ଓ ବର୍ଦ୍ଧିତ ହେଉଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି ରାମ ବିସ୍ମୟ ସହିତ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ ॥ 4 ॥ ^AI

Shloka 5

ಕೋಽಸೌಪರ್ವತಸಙ್ಕಾಶಃಕಿರೀಟೀಹರಿಲೋಚನಃ ।
ಲಙ್ಕಾಯಾನ್ದೃಶ್ಯತೇವೀರಃಸವಿದ್ಯುದಿವತೋಯದಃ ॥ 5 ॥

ko'sauparvatasaṅkāśaḥkirīṭīharilocanaḥ |
laṅkāyāndṛśyatevīraḥsavidyudivatoyadaḥ || 5 ||

ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, କିରୀଟ ପରିହିତ, ହରିତ୍ ବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁବିଶିଷ୍ଟ, ଲଙ୍କାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେ ବୀର କିଏ? ଯେ ମେଘରେ ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି ॥ 5 ॥ ^AI

Shloka 6

ಪೃಥಿವ್ಯಾಙ್ಕೇತುಭೂತೋಽಸೌಮಹಾನೇಕೋಽತ್ರದೃಶ್ಯತೇ ।
ಯನ್ದೃಷ್ಟವಾವಾನರಾಸ್ಸರ್ವೇವಿದ್ರವನ್ತಿತತಸ್ತತಃ ॥ 6 ॥

pṛthivyāṅketubhūto'saumahāneko'tradṛśyate |
yandṛṣṭavāvānarāssarvevidravantitatastataḥ || 6 ||

ପୃଥିବୀରେ ସେ ଏକ ମହାନ ଚିହ୍ନ ପରି ଏଠାରେ ଏକାକୀ ଦେଖାଯାଉଛି; ଯାହାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଏଣେ ତେଣେ ପଳାଉଛନ୍ତି ॥ 6 ॥ ^AI

Shloka 7

ಆಚಕ್ಷವಸುಮಹಾನ್ ಕೋಽಸೌರಕ್ಷೋವಾಯದಿವಾಽಸುರಃ ।
ನ ಮಯೈವಂವಿಧಮ್ಭೂತನ್ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಙ್ಕದಾಚನ ॥ 7 ॥

ācakṣavasumahān ko'saurakṣovāyadivā'suraḥ |
na mayaivaṃvidhambhūtandṛṣṭapūrvaṅkadācana || 7 ||

କୁହ, ସେ ମହାନ କିଏ? ରାକ୍ଷସ କି ଅସୁର? ମୁଁ ଏପରି ପ୍ରାଣୀକୁ କେବେ ବି ଦେଖି ନାହିଁ ॥ 7 ॥ ^AI

Shloka 8

ಸಮ್ಪೃಷ್ಟೋರಾಜಪುತ್ರೇಣರಾಮೇಣಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ।
ವಿಭೀಷಣೋಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಃಕಾಕುತ್ಥ್ಸಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 8 ॥

sampṛṣṭorājaputreṇarāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
vibhīṣaṇomahāprājñaḥkākutthsamidamabravīt || 8 ||

ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ କର୍ମା ରାଜପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚରାଯାଇ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବିଭୀଷଣ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ ॥ 8 ॥ ^AI

Shloka 9

ಯೇನವೈವಸ್ವತೋಯುದ್ಧೇವಾಸವಶ್ಚಪರಾಜಿತಃ ।
ಸೈಷವಿಶ್ರವಸಃಪುತ್ರಃಕುಮ್ಭಕರ್ಣಃಪ್ರತಾಪವಾನ್ ॥ 9 ॥

yenavaivasvatoyuddhevāsavaścaparājitaḥ |
saiṣaviśravasaḥputraḥkumbhakarṇaḥpratāpavān || 9 ||

ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବୈବସ୍ୱତ (ଯମ) ଏବଂ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରତାପଶାଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ। ^AI

Shloka 10

ಅಸ್ಯಪ್ರಮಾಣಸದೃಶೋರಾಕ್ಷಸಾಽನ್ಯೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ।
ಏತೇನದೇವಾಯುಧಿದಾನವಾಶ್ಚಯಕ್ಷಾಭುಜಙ್ಗಾಃಪಿಶಿತಾಶನಾಶ್ಚ ।
ಗನ್ಧರ್ವವಿದ್ಯಾಧರಕಿನ್ನರೈಶ್ಚಸಹಸ್ರಶೋರಾಘವಸಮ್ಪ್ರಭಗ್ನಾಃ ॥ 10 ॥

asyapramāṇasadṛśorākṣasā'nyo na vidyate |
etenadevāyudhidānavāścayakṣābhujaṅgāḥpiśitāśanāśca |
gandharvavidyādharakinnaraiścasahasraśorāghavasamprabhagnāḥ || 10 ||

ଏହାଙ୍କ ପରିମାଣ ସଦୃଶ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାକ୍ଷସ ନାହିଁ। ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଭୁଜଙ୍ଗ (ସର୍ପ), ମାଂସାଶୀ (ପିଶାଚ), ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ କିନ୍ନରମାନେ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ରାଘବ (ରାମ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିଲେ। ^AI

Shloka 11

ಶೂಲಪಾಣಿಂವಿರೂಪಾಕ್ಷಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।
ಹನ್ತುಂ ನ ಶೇಕುಸ್ತ್ರಿದಶಾಃಕಾಲೋಽಯಮಿತಿಮೋಹಿತಾಃ ॥ 11 ॥

śūlapāṇiṃvirūpākṣaṅkumbhakarṇammahābalam |
hantuṃ na śekustridaśāḥkālo'yamitimohitāḥ || 11 ||

ଶୂଳଧାରୀ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ତ୍ରିଦଶ (ଦେବତା)ମାନେ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ 'ଏହା କାଳ' ବୋଲି ମୋହିତ ହୋଇଗଲେ। ^AI

Shloka 12

ಪ್ರಕೃತ್ಯಾಹ್ಯೇಷತೇಜಸ್ವೀಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹಾಬಲಃ ।
ಅನ್ಯೇಷಾಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಾಣಾಂವರದಾನಕೃತಮ್ಬಲಮ್ ॥ 12 ॥

prakṛtyāhyeṣatejasvīkumbhakarṇomahābalaḥ |
anyeṣāṃrākṣasendrāṇāṃvaradānakṛtambalam || 12 ||

ସ୍ୱଭାବରୁ ହିଁ ଏହି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ମହାବଳୀ; ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କର ବଳ ବରଦାନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ। ^AI

Shloka 13

ಏತೇನಜಾತಮಾತ್ರೇಣಕ್ಷುಧಾರ್ತೇನಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ಭಕ್ಷಿತಾನಿಸಹಸ್ರಾಣಿಸತ್ತ್ವಾನಾಂಸುಬಹೂನ್ಯಪಿ ॥ 13 ॥

etenajātamātreṇakṣudhārtenamahātmanā |
bhakṣitānisahasrāṇisattvānāṃsubahūnyapi || 13 ||

ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ହେବାମାତ୍ରେ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ମହାତ୍ମା ଏହି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ସହସ୍ର ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ^AI

Shloka 14

ತೇಷುಸಮ್ಭಕ್ಷಯಮಾಣೇಷುಪ್ರಜಾಭಯನಿಪೀಡಿತಾಃ ।
ಯಾನ್ತಿಸ್ಮಶರಣಂಶಕ್ರನ್ತಮಪ್ಯರ್ಥನ್ನ್ಯವೇದಯನ್ ॥ 14 ॥

teṣusambhakṣayamāṇeṣuprajābhayanipīḍitāḥ |
yāntismaśaraṇaṃśakrantamapyarthannyavedayan || 14 ||

ସେମାନେ ଭକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଶରଣ ପାଇ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଜଣାଇଲେ। ^AI

Shloka 15

ಸಕುನ್ಭಕರ್ಣಙ್ಕುಪಿತೋಮಹೇನ್ದ್ರೋಜಘಾನವಜ್ರೇಣಶಿತೇನವಜ್ರೀ ।
ಸಶಕ್ರವಜ್ರಾಭಿಹತೋಮಹಾತ್ಮಾಚಚಾಲಕೋಪಾಚ್ಚಭೃಶನ್ನನಾದ ॥ 15 ॥

sakunbhakarṇaṅkupitomahendrojaghānavajreṇaśitenavajrī |
saśakravajrābhihatomahātmācacālakopāccabhṛśannanāda || 15 ||

ବଜ୍ରଧାରୀ ମହେନ୍ଦ୍ର କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଜ୍ରରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଶକ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ଆହତ ହୋଇ ମହାତ୍ମା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ଭୀଷଣ ଭାବେ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ଉଠିଲେ ଏବଂ ଅତିଶୟ ଗର୍ଜନ କଲେ। ^AI

Shloka 16

ತಸ್ಯನಾನದ್ಯಮಾನಸ್ಯಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯರಕ್ಷಸಃ ।
ಶ್ರುತ್ವಾನಿನಾದಂವಿತ್ರಸ್ತಾಃಭೂಮಿಭೂಯೋವಿತತ್ರಸೇ ॥ 16 ॥

tasyanānadyamānasyakumbhakarṇasyarakṣasaḥ |
śrutvāninādaṃvitrastāḥbhūmibhūyovitatrase || 16 ||

ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିନାଦ ଶୁଣି ଭୀତ ହୋଇ ପୃଥିବୀବାସୀମାନେ ପୁନର୍ବାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ। ^AI

Shloka 17

ತತ್ರಕೋಪಾನ್ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹಾಬಲಃ ।
ವಿಕೃಷ್ಯೈರಾವತಾದ್ಧನ್ತಞ್ಜಘಾನೋರಸಿವಾಸವಮ್ ॥ 17 ॥

tatrakopānmahendrasyakumbhakarṇomahābalaḥ |
vikṛṣyairāvatāddhantañjaghānorasivāsavam || 17 ||

ସେହି ସ୍ଥାନରେ ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ଐରାବତ ହାତୀଠାରୁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଟାଣି ଆଣି ନିଜ ବକ୍ଷରେ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଆଘାତ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ। ^AI

Shloka 18

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಪ್ರಹಾರಾರ್ತೋವಿಜಜ್ವಾಲ ಸ ವಾಸವಃ ।
ತತೋವಿಷೇದುಸ್ಸಹಸಾದೇವಾಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿದಾನವಾಃ ॥ 18 ॥

kumbhakarṇaprahārārtovijajvāla sa vāsavaḥ |
tatoviṣedussahasādevābrahmarṣidānavāḥ || 18 ||

କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରହାରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେହି ଇନ୍ଦ୍ର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଲେ। ସେତେବେଳେ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଦାନବମାନେ ହଠାତ୍ ଭୀତ ହୋଇଗଲେ। ^AI

Shloka 19

ಪ್ರಜಾಭಿಸ್ಸಹಶಕ್ರಶ್ಚಯಯೌಸ್ಥಾನಂಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ ।
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯದೌರಾತ್ಮ್ಯಂಶಶಂಸುಸ್ತೇಪ್ರಜಾಪತೇಃ ॥ 19 ॥

prajābhissahaśakraścayayausthānaṃsvayambhuvaḥ |
kumbhakarṇasyadaurātmyaṃśaśaṃsusteprajāpateḥ || 19 ||

ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣର ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ବିଷୟରେ କହିଲେ। ^AI

Shloka 20

ಪ್ರಜಾನಾಮ್ಭಕ್ಷಣಞ್ಚಾಪಿಧರ್ಷಣಂ ಚ ದಿವೌಕಸಾಮ್ ।
ಆಶ್ರಮಧ್ವಂಸನಞ್ಚಾಪಿಪರಸ್ತ್ರೀಹರಣಮ್ಭೃಶಮ್ ॥ 20 ॥

prajānāmbhakṣaṇañcāpidharṣaṇaṃ ca divaukasām |
āśramadhvaṃsanañcāpiparastrīharaṇambhṛśam || 20 ||

ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଛି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରୁଛି, ଆଶ୍ରମମାନ ଧ୍ୱଂସ କରୁଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ହରଣ କରୁଛି। ^AI

Shloka 21

ಏವಮ್ಪ್ರಜಾಯದಿತ್ವೇಷಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯತಿನಿತ್ಯಶಃ ।
ಅಚಿರೇಣೈವಕಾಲೇನಶೂನ್ಯೋಲೋಕೋಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 21 ॥

evamprajāyaditveṣabhakṣayiṣyatinityaśaḥ |
acireṇaivakālenaśūnyolokobhaviṣyati || 21 ||

ଏହିପରି ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବ; ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ଲୋକ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯିବ। ^AI

Shloka 22

ವಾಸವಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ ।
ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಾವಾಹಯಾಮಾಸಕುಮ್ಭಕರ್ಣನ್ದದರ್ಶ ಹ ॥ 22 ॥

vāsavasyavacaśśrutvāsarvalokapitāmahaḥ |
rakṣāṃsyāvāhayāmāsakumbhakarṇandadarśa ha || 22 ||

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ ଏବଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ^AI

Shloka 23

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಂಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈವವಿತತ್ರಾಸಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।
ದೃಷ್ಟವಾವಿಶ್ವಾಸ್ಯಚೈವೈನಂಸ್ವಯಮ್ಭೂರಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 23 ॥

kumbhakarṇaṃsamīkṣyaivavitatrāsaprajāpatiḥ |
dṛṣṭavāviśvāsyacaivainaṃsvayambhūridamabravīt || 23 ||

କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଜାପତି ଭୀତ ହେଲେ; ମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ଭରସା କରି ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ଏହା କହିଲେ। ^AI

Shloka 24

ಧ್ರುವಂಲೋಕವಿನಾಶಾಯಪೌಲಸ್ತ್ಯೇನಾಸಿನಿರ್ಮಿತಃ ।
ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮದ್ಯಪ್ರಭೃತಿಮೃತಕಲ್ಪಃಶಯಿಷ್ಯಸೇ ॥ 24 ॥

dhruvaṃlokavināśāyapaulastyenāsinirmitaḥ |
tasmāttvamadyaprabhṛtimṛtakalpaḥśayiṣyase || 24 ||

ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତୁମେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟପୁତ୍ର ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ଲୋକବିନାଶ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଛ। ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ତୁମେ ମୃତପ୍ରାୟ ହୋଇ ଶୟନ କରିବ। ^AI

Shloka 25

ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪಾಭಿಭೂತೋಽಥನಿಪಪಾತಾಗ್ರತಃಪ್ರಭೋಃ ।
ತತಃಪರಮಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತೋರಾವಣೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 25 ॥

brahmaśāpābhibhūto'thanipapātāgrataḥprabhoḥ |
tataḥparamasambhrāntorāvaṇovākyamabravīt || 25 ||

ତା'ପରେ ବ୍ରହ୍ମଶାପରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ (ରାମଙ୍କ) ସମ୍ମୁଖରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ରାବଣ ଏହି କଥା କହିଲା। ^AI

Shloka 26

ವಿವೃದ್ಧಃಕಾಞ್ಚನೋವೃಕ್ಷಃಫಲಕಾಲೇನಿಕೃತ್ಯತೇ ।
ನ ನಪ್ತಾರಂಸ್ವಕನ್ನ್ಯಾಯಂಶಪ್ತುಮೇವಮ್ಪ್ರಜಾಪತೇ ॥ 26 ॥

vivṛddhaḥkāñcanovṛkṣaḥphalakālenikṛtyate |
na naptāraṃsvakannyāyaṃśaptumevamprajāpate || 26 ||

ହେ ପ୍ରଜାପତି! ବଢ଼ିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଫଳ ପାଇବା ସମୟରେ କଟା ଯାଏ; ସେହିପରି ନିଜ ନାତିକୁ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ^AI

Shloka 27

ನ ಮಿಥ್ಯಾವಚನಶ್ಚತ್ವಂಸ್ವಪ್ಸ್ಯತ್ಯೇಷ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಕಾಲಸ್ತುಕ್ರಿಯತಾಮಸ್ಯಶಯನೇಜಾಗರೇತಥಾ ॥ 27 ॥

na mithyāvacanaścatvaṃsvapsyatyeṣa na saṃśayaḥ |
kālastukriyatāmasyaśayanejāgaretathā || 27 ||

ତୁମେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁନାହଁ; ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶୋଇବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମାତ୍ର ତା'ର ଶୟନ ଓ ଜାଗରଣର ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଉ। ^AI

Shloka 28

ರಾವಣಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಸ್ವಯಮ್ಭೂರಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಶಯಿತಾಹ್ಯೇಷಷಣ್ಮಾಸಾನೇಕಾಹಞ್ಜಾಗರಿಷ್ಯತಿ ॥ 28 ॥

rāvaṇasyavacaśśrutvāsvayambhūridamabravīt |
śayitāhyeṣaṣaṇmāsānekāhañjāgariṣyati || 28 ||

ରାବଣର ଏହି କଥା ଶୁଣି ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ (ବ୍ରହ୍ମା) ଏହା କହିଲେ—ଏ ସେ ଛଅ ମାସ ଶୋଇବ, ମାତ୍ର ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ହେବ। ^AI

Shloka 29

ಏಕೇನಾಹ್ನಾ ತ್ವಸೌ ವೀರಶ್ಚ ರನ್ ಭೂಮಿಂ ಬುಭುಕ್ಷಿತಃ ।
ವ್ಯಾತ್ತಾಸ್ಯೋ ಭಕ್ಷಯೇಲ್ಲೋಕಾನ್ ಸಮ್ವೃದ್ಧ ಇವ ಪಾವಕಃ ॥ 29 ॥

ekenāhnā tvasau vīraśca ran bhūmiṃ bubhukṣitaḥ |
vyāttāsyo bhakṣayellokān samvṛddha iva pāvakaḥ || 29 ||

ସେ ବୀର ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିକୁ ଭ୍ରମଣ କରି କ୍ଷୁଧିତ ହୋଇ ମୁହଁ ବିସ୍ତାର କରି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ପରି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବ। ^AI

Shloka 30

ಸೋಽಸೌವ್ಯಸಮಾಪನ್ನಃಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮಬೋಧಯತ್ ।
ತ್ವತ್ಪರಾಕ್ರಮಭೀತಶ್ಚರಾಜಾಸಮ್ಪ್ರತಿರಾವಣಃ ॥ 30 ॥

so'sauvyasamāpannaḥkumbhakarṇamabodhayat |
tvatparākramabhītaścarājāsampratirāvaṇaḥ || 30 ||

ସେ ଏହିପରି ବ୍ୟସନରେ ପଡ଼ି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣକୁ ଜଗାଇଲା; ଏବଂ ତୁମର ପରାକ୍ରମକୁ ଭୟ କରି ରାଜା ରାବଣ ଏବେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଛି। ^AI

Shloka 31

ಸ ಏಷನಿರ್ಗತೋವೀರಃಶಿಬಿರಾದ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ।
ವಾನರಾನ್ಭೃಶಸಙ್ಕೃದ್ಧೋಭಕ್ಷಯನ್ಪರಿಧಾವತಿ ॥ 31 ॥

sa eṣanirgatovīraḥśibirādbhīmavikramaḥ |
vānarānbhṛśasaṅkṛddhobhakṣayanparidhāvati || 31 ||

ସେ ବୀର ଭୀମ ପରାକ୍ରମୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଶିବିରରୁ ବାହାରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରି ଚାରିଆଡ଼େ ଦୌଡ଼ୁଛି। ^AI

Shloka 32

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಂಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈವಹರಯೋಽದ್ಯಪ್ರವಿದ್ರುತುಃ ।
ಕಥಮೇನಂರಣೇಕ್ರುದ್ಧಂವಾರಯಿಷ್ಯನ್ತಿವಾನರಾಃ ॥ 32 ॥

kumbhakarṇaṃsamīkṣyaivaharayo'dyapravidrutuḥ |
kathamenaṃraṇekruddhaṃvārayiṣyantivānarāḥ || 32 ||

କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣକୁ ଦେଖି ଆଜି ବାନରମାନେ ପଳାୟନ କଲେ; କ୍ରୁଦ୍ଧ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣକୁ ବାନରମାନେ କିପରି ରୋକିବେ? ^AI

Shloka 33

ಉಚ್ಯನ್ತಾಂವಾನರಾಃಸರ್ವೇಯನ್ತ್ರಮೇತತ್ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಮ್ ।
ಇತಿವಿಜ್ಞಾಯಹರಯೋಭವಿಷ್ಯನ್ತೀಹನಿರ್ಭಯಾಃ ॥ 33 ॥

ucyantāṃvānarāḥsarveyantrametatsamucchritam |
itivijñāyaharayobhaviṣyantīhanirbhayāḥ || 33 ||

‘ସମସ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଉ — ଏହି ଯନ୍ତ୍ର ଉପରକୁ ଉଠାଯାଇଛି’ — ଏହା ଜାଣି ବାନରମାନେ ଏଠାରେ ନିର୍ଭୟ ହେବେ ॥ ୩୩ ॥ ^AI

Shloka 34

ವಿಭೀಷಣವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಹೇತುಮತ್ಸುಮುಖೇರಿತಮ್ ।
ಉವಾಚರಾಘವೋವಾಕ್ಯನ್ನೀಲಂಸೇನಾಪತಿನ್ತದಾ ॥ 34 ॥

vibhīṣaṇavacaśśrutvāhetumatsumukheritam |
uvācarāghavovākyannīlaṃsenāpatintadā || 34 ||

ସୁମୁଖଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଥିବା ବିଭୀଷଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ରାଘବ ସେତେବେଳେ ସେନାପତି ନୀଳଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ ॥ ୩୪ ॥ ^AI

Shloka 35

ಗಚ್ಛಸೈನ್ಯಾನಿಸರ್ವಾಣಿವ್ಯೂಹ್ಯತಿಷ್ಠಸ್ವಪಾವಕೇ ।
ದ್ವಾರಾಣ್ಯಾದಾಯಲಙ್ಕಾಯಾಶ್ಚರ್ಯಾಶ್ಚಾಪ್ಯಥಸಙ್ಕ್ರಮಾನ್ ॥ 35 ॥

gacchasainyānisarvāṇivyūhyatiṣṭhasvapāvake |
dvārāṇyādāyalaṅkāyāścaryāścāpyathasaṅkramān || 35 ||

ଯାଅ, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ବ୍ୟୂହ ରଚନା କରି ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ରହ; ଲଙ୍କାର ଦ୍ୱାରମାନ ଓ ଚାରିପାଖର ପଥମାନ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାର କର ॥ ୩୫ ॥ ^AI

Shloka 36

ಶೈಲಶೃಙ್ಗಾಣಿವೃಕ್ಷಾಂಶ್ಚಶಿಲಾಶ್ಚಾಪ್ಯುಪಸಂಹರ ।
ತಿಷ್ಠನ್ತುಸಾಯುಧಾಸ್ಸರ್ವೇಸಾಯುಧಾಶ್ಶೈಲಪಾಣಯಃ ॥ 36 ॥

śailaśṛṅgāṇivṛkṣāṃścaśilāścāpyupasaṃhara |
tiṣṭhantusāyudhāssarvesāyudhāśśailapāṇayaḥ || 36 ||

ପର୍ବତର ଶୃଙ୍ଗ, ବୃକ୍ଷ ଓ ପଥରମାନ ସଂଗ୍ରହ କର; ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ଓ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ହାତରେ ଧରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହନ୍ତୁ ॥ ୩୬ ॥ ^AI

Shloka 37

ರಾಘವೇಣಸಮಾದಿಷ್ಟೋನೀಲೋಹರಿಚಮೂಪತಿಃ ।
ಶಶಾಸವಾನರಾನೀಕಂಯಥಾವತ್ಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ ॥ 37 ॥

rāghaveṇasamādiṣṭonīloharicamūpatiḥ |
śaśāsavānarānīkaṃyathāvatkapikuñjaraḥ || 37 ||

ରାଘବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦେଶ ପାଇ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନାପତି ନୀଳ ବାନରସେନାକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କଲେ ॥ ୩୭ ॥ ^AI

Shloka 38

ತತೋಗವಾಕ್ಷಶ್ಶರಭೋಹನೂಮಾನಙ್ಗದಸ್ತಥಾ ।
ಶೈಲಶೃಙ್ಗಾಣಿಶೈಲಾಭಾಗೃಹೀತ್ವಾದ್ವಾರಮಭ್ಯಯುಃ ॥ 38 ॥

tatogavākṣaśśarabhohanūmānaṅgadastathā |
śailaśṛṅgāṇiśailābhāgṛhītvādvāramabhyayuḥ || 38 ||

ତା’ପରେ ଗବାକ୍ଷ, ଶରଭ, ହନୁମାନ ଓ ଅଙ୍ଗଦ ସେହିପରି ପର୍ବତପରି ବିଶାଳ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗମାନ ଧରି ନଗରଦ୍ୱାର ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ॥ ୩୮ ॥ ^AI

Shloka 39

ರಾಮವಾಕ್ಯಮುಪಶ್ರುತ್ಯ ಹರಯೋ ಜಿತಕಾಶಿನಃ ।
ಪಾದಪೈರರ್ದಯವನೀರಾವಾನರಾಃಪರವಾಹಿನೀಮ್ ॥ 39 ॥

rāmavākyamupaśrutya harayo jitakāśinaḥ |
pādapairardayavanīrāvānarāḥparavāhinīm || 39 ||

ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଜିତକାଶୀ ବାନରମାନେ ବୃକ୍ଷଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇଲେ ॥ ୩୯ ॥ ^AI

Shloka 40

ತತೋಹರೀಣಾನ್ತದನೀಕಮುಗ್ರಂರರಾಜಶೈಲೋದ್ಯತದೀಪ್ತಹಸ್ತಮ್ ।
ಗಿರೇಃಸಮೀಪಾನುಗತಂಯಥೈವಹನ್ಮಹಾಮ್ಭೋಧರಜಾಲಮುಗ್ರಮ್ ॥ 40 ॥

tatoharīṇāntadanīkamugraṃrarājaśailodyatadīptahastam |
gireḥsamīpānugataṃyathaivahanmahāmbhodharajālamugram || 40 ||

ତା’ପରେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ବାନରସେନା, ପର୍ବତ ଉଠାଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହସ୍ତଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ପର୍ବତ ନିକଟରେ ଆସିଥିବା ଭୟଙ୍କର ମେଘସମୂହ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା ॥ ୪୦ ॥ ^AI

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ एकषष्टितमस्सर्गः ।

ततोरामोमहातेजाधनुरादायवीर्यवान् ।

किरीटिनम्महाकायङ्कुम्भकर्णन्ददर्श ह ॥ 1 ॥

तन्दृष्टवाराक्षसश्रेष्ठम्पर्वताकारदर्शनम् ।

क्रममाणमिवाकाशम्पुरानारायणम्प्रभुम् ॥ 2 ॥

सतोयाम्बुदसङ्काशङ्काञ्चनाङ्गदभूषणम् ।

दृष्टवापुनःप्रदुद्रवावानराणाम्महाचमूः ॥ 3 ॥

विद्रुतांवाहिनीन्दृष्टवावर्धमानं च राक्षसम् ।

सविस्मयमिदंरामोविभीषणमुवाच ह ॥ 4 ॥

कोऽसौपर्वतसङ्काशःकिरीटीहरिलोचनः ।

लङ्कायान्दृश्यतेवीरःसविद्युदिवतोयदः ॥ 5 ॥

पृथिव्याङ्केतुभूतोऽसौमहानेकोऽत्रदृश्यते ।

यन्दृष्टवावानरास्सर्वेविद्रवन्तिततस्ततः ॥ 6 ॥

आचक्षवसुमहान् कोऽसौरक्षोवायदिवाऽसुरः ।

न मयैवंविधम्भूतन्दृष्टपूर्वङ्कदाचन ॥ 7 ॥

सम्पृष्टोराजपुत्रेणरामेणाक्लिष्टकर्मणा ।

विभीषणोमहाप्राज्ञःकाकुत्थ्समिदमब्रवीत् ॥ 8 ॥

येनवैवस्वतोयुद्धेवासवश्चपराजितः ।

सैषविश्रवसःपुत्रःकुम्भकर्णःप्रतापवान् ॥ 9 ॥

अस्यप्रमाणसदृशोराक्षसाऽन्यो न विद्यते ।

एतेनदेवायुधिदानवाश्चयक्षाभुजङ्गाःपिशिताशनाश्च ।

गन्धर्वविद्याधरकिन्नरैश्चसहस्रशोराघवसम्प्रभग्नाः ॥ 10 ॥

शूलपाणिंविरूपाक्षङ्कुम्भकर्णम्महाबलम् ।

हन्तुं न शेकुस्त्रिदशाःकालोऽयमितिमोहिताः ॥ 11 ॥

प्रकृत्याह्येषतेजस्वीकुम्भकर्णोमहाबलः ।

अन्येषांराक्षसेन्द्राणांवरदानकृतम्बलम् ॥ 12 ॥

एतेनजातमात्रेणक्षुधार्तेनमहात्मना ।

भक्षितानिसहस्राणिसत्त्वानांसुबहून्यपि ॥ 13 ॥

तेषुसम्भक्षयमाणेषुप्रजाभयनिपीडिताः ।

यान्तिस्मशरणंशक्रन्तमप्यर्थन्न्यवेदयन् ॥ 14 ॥

सकुन्भकर्णङ्कुपितोमहेन्द्रोजघानवज्रेणशितेनवज्री ।

सशक्रवज्राभिहतोमहात्माचचालकोपाच्चभृशन्ननाद ॥ 15 ॥

तस्यनानद्यमानस्यकुम्भकर्णस्यरक्षसः ।

श्रुत्वानिनादंवित्रस्ताःभूमिभूयोवितत्रसे ॥ 16 ॥

तत्रकोपान्महेन्द्रस्यकुम्भकर्णोमहाबलः ।

विकृष्यैरावताद्धन्तञ्जघानोरसिवासवम् ॥ 17 ॥

कुम्भकर्णप्रहारार्तोविजज्वाल स वासवः ।

ततोविषेदुस्सहसादेवाब्रह्मर्षिदानवाः ॥ 18 ॥

प्रजाभिस्सहशक्रश्चययौस्थानंस्वयम्भुवः ।

कुम्भकर्णस्यदौरात्म्यंशशंसुस्तेप्रजापतेः ॥ 19 ॥

प्रजानाम्भक्षणञ्चापिधर्षणं च दिवौकसाम् ।

आश्रमध्वंसनञ्चापिपरस्त्रीहरणम्भृशम् ॥ 20 ॥

एवम्प्रजायदित्वेषभक्षयिष्यतिनित्यशः ।

अचिरेणैवकालेनशून्योलोकोभविष्यति ॥ 21 ॥

वासवस्यवचश्श्रुत्वासर्वलोकपितामहः ।

रक्षांस्यावाहयामासकुम्भकर्णन्ददर्श ह ॥ 22 ॥

कुम्भकर्णंसमीक्ष्यैववितत्रासप्रजापतिः ।

दृष्टवाविश्वास्यचैवैनंस्वयम्भूरिदमब्रवीत् ॥ 23 ॥

ध्रुवंलोकविनाशायपौलस्त्येनासिनिर्मितः ।

तस्मात्त्वमद्यप्रभृतिमृतकल्पःशयिष्यसे ॥ 24 ॥

ब्रह्मशापाभिभूतोऽथनिपपाताग्रतःप्रभोः ।

ततःपरमसम्भ्रान्तोरावणोवाक्यमब्रवीत् ॥ 25 ॥

विवृद्धःकाञ्चनोवृक्षःफलकालेनिकृत्यते ।

न नप्तारंस्वकन्न्यायंशप्तुमेवम्प्रजापते ॥ 26 ॥

न मिथ्यावचनश्चत्वंस्वप्स्यत्येष न संशयः ।

कालस्तुक्रियतामस्यशयनेजागरेतथा ॥ 27 ॥

रावणस्यवचश्श्रुत्वास्वयम्भूरिदमब्रवीत् ।

शयिताह्येषषण्मासानेकाहञ्जागरिष्यति ॥ 28 ॥

एकेनाह्ना त्वसौ वीरश्च रन् भूमिं बुभुक्षितः ।

व्यात्तास्यो भक्षयेल्लोकान् सम्वृद्ध इव पावकः ॥ 29 ॥

सोऽसौव्यसमापन्नःकुम्भकर्णमबोधयत् ।

त्वत्पराक्रमभीतश्चराजासम्प्रतिरावणः ॥ 30 ॥

स एषनिर्गतोवीरःशिबिराद्भीमविक्रमः ।

वानरान्भृशसङ्कृद्धोभक्षयन्परिधावति ॥ 31 ॥

कुम्भकर्णंसमीक्ष्यैवहरयोऽद्यप्रविद्रुतुः ।

कथमेनंरणेक्रुद्धंवारयिष्यन्तिवानराः ॥ 32 ॥

उच्यन्तांवानराःसर्वेयन्त्रमेतत्समुच्छ्रितम् ।

इतिविज्ञायहरयोभविष्यन्तीहनिर्भयाः ॥ 33 ॥

विभीषणवचश्श्रुत्वाहेतुमत्सुमुखेरितम् ।

उवाचराघवोवाक्यन्नीलंसेनापतिन्तदा ॥ 34 ॥

गच्छसैन्यानिसर्वाणिव्यूह्यतिष्ठस्वपावके ।

द्वाराण्यादायलङ्कायाश्चर्याश्चाप्यथसङ्क्रमान् ॥ 35 ॥

शैलशृङ्गाणिवृक्षांश्चशिलाश्चाप्युपसंहर ।

तिष्ठन्तुसायुधास्सर्वेसायुधाश्शैलपाणयः ॥ 36 ॥

राघवेणसमादिष्टोनीलोहरिचमूपतिः ।

शशासवानरानीकंयथावत्कपिकुञ्जरः ॥ 37 ॥

ततोगवाक्षश्शरभोहनूमानङ्गदस्तथा ।

शैलशृङ्गाणिशैलाभागृहीत्वाद्वारमभ्ययुः ॥ 38 ॥

रामवाक्यमुपश्रुत्य हरयो जितकाशिनः ।

पादपैरर्दयवनीरावानराःपरवाहिनीम् ॥ 39 ॥

ततोहरीणान्तदनीकमुग्रंरराजशैलोद्यतदीप्तहस्तम् ।

गिरेःसमीपानुगतंयथैवहन्महाम्भोधरजालमुग्रम् ॥ 40 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकषष्टितमस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.61 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಏಕಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ