📚 Valmiki Ramayana · Yuddha Kanda

6.84 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಚತುರಶೀತಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Sarga 84

✍️ Author Maharishi Valmiki 🖋️ Kannada script 🔢 22 verses 28 views
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: ಕನ್ನಡ ▾
Meaning —
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುರಶೀತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
Shloka 1
ರಾಮಮಾಶ್ವಾಸಯಾನೇತುಲಕ್ಷ್ಮಣೇಭ್ರಾತೃವತ್ಸಲೇ ।
ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯಗುಲ್ಮಾನ್ ಸ್ವಸ್ಥಾನೇತತ್ರಾಗಚ್ಛದ್ವಿಭೀಷಣಃ ॥ 1 ॥
rāmamāśvāsayānetulakṣmaṇebhrātṛvatsale |
nikṣipyagulmān svasthānetatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
Shloka 2
ನಾನಾಪ್ರಹರಣೈರ್ವೀರೈಶ್ಚತುರ್ಭಿಸ್ಸಚಿವೈರ್ವೃತಃ ।
ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯಾಕಾರೈರ್ಮಾತಙ್ಗೈರಿವಯೂಥಪ ॥ 2 ॥
nānāpraharaṇairvīraiścaturbhissacivairvṛtaḥ |
nīlāñjanacayākārairmātaṅgairivayūthapa || 2 ||
Shloka 3
ರಾಘವಂ ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲನನ್ದನಮ್ ।
ದದರ್ಶಮೋಹಮಾಪನ್ನಂಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯಾಙ್ಗಮಾಶ್ರಿತಮ್ ॥ 3 ॥
rāghavaṃ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam |
dadarśamohamāpannaṃlakṣmaṇasyāṅgamāśritam || 3 ||
Shloka 4
ವ್ರೀಡಿತಂಶೋಕಸನ್ತಪ್ತನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾಮಂವಿಭೀಷಣಃ ।
ಅನ್ತರ್ಧುಃಖಏನದೀನಾತ್ಮಾಕಿಮೇತದಿತಿಸೋಽಬ್ರವೀತ್ ॥ 4 ॥
vrīḍitaṃśokasantaptandṛṣṭavārāmaṃvibhīṣaṇaḥ |
antardhuḥkhaenadīnātmākimetaditiso'bravīt || 4 ||
Shloka 5
ವಿಭೀಷಣಮುಖನ್ದೃಷ್ಟವಾಸುಗ್ರೀವನ್ತಾಂಶ್ಚವಾನರಾನ್ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣೋವಾಚಮನ್ದಾರ್ಥಮಿದಮ್ಬಾಷ್ಪಪರಿಪ್ಲುತಃ ॥ 5 ॥
vibhīṣaṇamukhandṛṣṭavāsugrīvantāṃścavānarān |
lakṣmaṇovācamandārthamidambāṣpapariplutaḥ || 5 ||
Shloka 6
ಹತಾಇನ್ದ್ರಜಿತಾಸೀತಾಇತಿಶ್ರುತ್ವೈವರಾಘವಃ ।
ಹನೂಮದ್ವಚನಾತ್ಸೌಮ್ಯತತೋಮೋಹಮುಪಾಗತಃ ॥ 6 ॥
hatāindrajitāsītāitiśrutvaivarāghavaḥ |
hanūmadvacanātsaumyatatomohamupāgataḥ || 6 ||
Shloka 7
ಕಥಯನ್ತನ್ತುಸೌಮಿತ್ರಿಂಸನ್ನಿವಾರ್ಯವಿಭೀಷಣಃ ।
ಪುಷ್ಕಲಾರ್ಥಮಿದಂವಾಕ್ಯಂವಿಸಞ್ಜ್ಞಂರಾಮಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 7 ॥
kathayantantusaumitriṃsannivāryavibhīṣaṇaḥ |
puṣkalārthamidaṃvākyaṃvisañjñaṃrāmamabravīt || 7 ||
Shloka 8
ಮನುಜೇನ್ದ್ರಾರ್ಥರೂಪೇಣಯದುಕ್ತತುಹನೂಮತಾ ।
ತದಯುಕ್ತಮಹಮ್ಮನ್ಯೇಸಾಗರಸ್ಯೇವಶೋಷಣಮ್ ॥ 8 ॥
manujendrārtharūpeṇayaduktatuhanūmatā |
tadayuktamahammanyesāgarasyevaśoṣaṇam || 8 ||
Shloka 9
ಅಭಿಪ್ರಾಯನ್ತುಜಾನಾಮಿರಾವಣಸ್ಯದುರಾತ್ಮನಃ ।
ಸೀತಾಮ್ಪ್ರತಿಮಹಾಬಾಹೋ ನ ಚ ಘಾತಙ್ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 9 ॥
abhiprāyantujānāmirāvaṇasyadurātmanaḥ |
sītāmpratimahābāho na ca ghātaṅkariṣyati || 9 ||
Shloka 10
ಯಾಚ್ಯಮಾನಃಸುಬಹುಶೋಮಯಾಹಿತಚಿಕೀರ್ಷುಣಾ ।
ವೈದೇಹೀಮುತ್ಸೃಜಸ್ವೇತಿ ನ ಚ ತತ್ಕೃತವಾನ್ವಚಃ ॥ 10 ॥
yācyamānaḥsubahuśomayāhitacikīrṣuṇā |
vaidehīmutsṛjasveti na ca tatkṛtavānvacaḥ || 10 ||
Shloka 11
ನೈವಸಾಮ್ನಾ ನ ದಾನೇನ ನ ಭೇದೇನಕುತೋಯುಧಾ ।
ಸಾದ್ರಷ್ಟುಮಪಿಶಕ್ಯೇತನೈವಚಾನ್ಯೇನಕೇನಚಿತ್ ॥ 11 ॥
naivasāmnā na dānena na bhedenakutoyudhā |
sādraṣṭumapiśakyetanaivacānyenakenacit || 11 ||
Shloka 12
ವಾನರಾನ್ಮೋಹಯಿತ್ವಾತುಪ್ರತಿಯಾತಃ ಸ ರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಮಯಾಮಯೀಮ್ಮಹಾಬಾಹೋತಾಂವಿದ್ದಿಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ॥ 12 ॥
vānarānmohayitvātupratiyātaḥ sa rākṣasaḥ |
mayāmayīmmahābāhotāṃviddijanakātmajām || 12 ||
Shloka 13
ಚೈತ್ಯನ್ನಿಕುಮ್ಭಿಲಾನ್ನಾಮಪ್ರಾಪ್ಯಹೋಮಙ್ಕರಿಷ್ಯತಿ ।
ಹುತವಾನುಪಯಾತೋಹಿದೇವೈರಪಿಸವಾಸವೈಃ ॥ 13 ॥
caityannikumbhilānnāmaprāpyahomaṅkariṣyati |
hutavānupayātohidevairapisavāsavaiḥ || 13 ||
Shloka 14
ದುರಾಧರ್ಷೋಭವತ್ಯೇಷಸಙ್ಗ್ರಾಮೇರಾವಣಾತ್ಮಜಃ ।
ತೇನಮೋಹಯತಾನೂನಮೇಷಾಮಾಯಾಪ್ರಯೋಜಿತಾ ॥ 14 ॥
durādharṣobhavatyeṣasaṅgrāmerāvaṇātmajaḥ |
tenamohayatānūnameṣāmāyāprayojitā || 14 ||
Shloka 15
ವಿಘ್ನಮನ್ವಿಚ್ಛತಾತತ್ರವಾನರಾಣಾಮ್ಪರಾಕ್ರಮೇ ।
ಸಸೈನ್ಯಾಸ್ತತ್ರಗಚ್ಛಾಮೋಯಾವತ್ತನ್ನಸಮಾಪ್ಯತೇ ॥ 15 ॥
vighnamanvicchatātatravānarāṇāmparākrame |
sasainyāstatragacchāmoyāvattannasamāpyate || 15 ||
Shloka 16
ತ್ಯಜೇಮನ್ನರಶಾರ್ದೂಲಮಿಥ್ಯಾಸನ್ತಾಪಗತಮ್ ।
ಸೀದತೇಹಿಬಲಂಸರ್ವನ್ದೃಷ್ಟವಾತ್ವಾಂಶೋಕಕರ್ಶಿತಮ್ ॥ 16 ॥
tyajemannaraśārdūlamithyāsantāpagatam |
sīdatehibalaṃsarvandṛṣṭavātvāṃśokakarśitam || 16 ||
Shloka 17
ಇಹತ್ವಂಸ್ವಸ್ಥಹೃದಯಸ್ತಿಷ್ಠಸತ್ತ್ವಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಃ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ಪ್ರೇಷಯಾಸ್ಮಾಭಿಸ್ಸಹಸೈನ್ಯಾನುಕರ್ಷಿಭಿಃ ॥ 17 ॥
ihatvaṃsvasthahṛdayastiṣṭhasattvasamucchritaḥ |
lakṣmaṇampreṣayāsmābhissahasainyānukarṣibhiḥ || 17 ||
Shloka 18
ಏಷತನ್ನರಶಾರ್ದೂಲೋರಾವಣಿನ್ನಿಶಿತೈಶ್ಶರೈಃ ।
ತ್ಯಾಜಯಿಷ್ಯತಿತತ್ಕರ್ಮತತೋವಧ್ಯೋಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 18 ॥
eṣatannaraśārdūlorāvaṇinniśitaiśśaraiḥ |
tyājayiṣyatitatkarmatatovadhyobhaviṣyati || 18 ||
Shloka 19
ಏಷ ತಂ ನರಶಾರ್ದೂಲೋ ರಾವಣಿಂ ನಿಶಿತೈಃ ಶರೈಃ ।
ತ್ಯಾಜಯಿಷ್ಯತಿ ತತ್ಕರ್ಮ ತತೋ ವಧ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 19 ॥
eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ |
tyājayiṣyati tatkarma tato vadhyo bhaviṣyati || 19 ||
Shloka 20
ಸತ್ಸನ್ದಿಶಮಹಾಬಾಹೋಲಕ್ಷ್ಮಣಂಶುಭಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯವಿನಾಶಾಯವಜ್ರಂವಜ್ರಧರೋಯಥಾ ॥ 20 ॥
satsandiśamahābāholakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |
rākṣasasyavināśāyavajraṃvajradharoyathā || 20 ||
Shloka 21
ಮನುಜವರನ ಕಾಲವಿಪ್ರಕರ್ಷೋರಿಪುನಿಧನಮ್ಪ್ರತಿಯತ್ಕ್ಷಾಮೋಽದ್ಯಕರ್ತುಮ್ ।
ತ್ವಮತಿಸೃಜರಿಪೋರ್ವಧಾಯವಾಣೀಮಮರರಿಪೋರ್ಮಥನೇಯಥಾಮಹೇನ್ದ್ರಃ ॥ 21 ॥
manujavarana kālaviprakarṣoripunidhanampratiyatkṣāmo'dyakartum |
tvamatisṛjariporvadhāyavāṇīmamararipormathaneyathāmahendraḥ || 21 ||
Shloka 22
ಸಮಾಪ್ತಕರ್ಮಾಹಿ ಸ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪೋಭವತ್ಯದೃಶ್ಯಸ್ಸಮರೇಸುರಾಸುರೈಃ ।
ಯುಯುತ್ಸತಾತೇನಸಮಾಪ್ತಕರ್ಮಣಾಭವೇತ್ಸುರಾಣಾಮಪಿಸಂಶಯೋಮಹಾನ್ ॥ 22 ॥
samāptakarmāhi sa rākṣasādhipobhavatyadṛśyassamaresurāsuraiḥ |
yuyutsatātenasamāptakarmaṇābhavetsurāṇāmapisaṃśayomahān || 22 ||
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರಶೀತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुरशीतितमस्सर्गः ।
राममाश्वासयानेतुलक्ष्मणेभ्रातृवत्सले ।
निक्षिप्यगुल्मान् स्वस्थानेतत्रागच्छद्विभीषणः ॥ 1 ॥
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिस्सचिवैर्वृतः ।
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातङ्गैरिवयूथप ॥ 2 ॥
राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ।
ददर्शमोहमापन्नंलक्ष्मणस्याङ्गमाश्रितम् ॥ 3 ॥
व्रीडितंशोकसन्तप्तन्दृष्टवारामंविभीषणः ।
अन्तर्धुःखएनदीनात्माकिमेतदितिसोऽब्रवीत् ॥ 4 ॥
विभीषणमुखन्दृष्टवासुग्रीवन्तांश्चवानरान् ।
लक्ष्मणोवाचमन्दार्थमिदम्बाष्पपरिप्लुतः ॥ 5 ॥
हताइन्द्रजितासीताइतिश्रुत्वैवराघवः ।
हनूमद्वचनात्सौम्यततोमोहमुपागतः ॥ 6 ॥
कथयन्तन्तुसौमित्रिंसन्निवार्यविभीषणः ।
पुष्कलार्थमिदंवाक्यंविसञ्ज्ञंराममब्रवीत् ॥ 7 ॥
मनुजेन्द्रार्थरूपेणयदुक्ततुहनूमता ।
तदयुक्तमहम्मन्येसागरस्येवशोषणम् ॥ 8 ॥
अभिप्रायन्तुजानामिरावणस्यदुरात्मनः ।
सीताम्प्रतिमहाबाहो न च घातङ्करिष्यति ॥ 9 ॥
याच्यमानःसुबहुशोमयाहितचिकीर्षुणा ।
वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत्कृतवान्वचः ॥ 10 ॥
नैवसाम्ना न दानेन न भेदेनकुतोयुधा ।
साद्रष्टुमपिशक्येतनैवचान्येनकेनचित् ॥ 11 ॥
वानरान्मोहयित्वातुप्रतियातः स राक्षसः ।
मयामयीम्महाबाहोतांविद्दिजनकात्मजाम् ॥ 12 ॥
चैत्यन्निकुम्भिलान्नामप्राप्यहोमङ्करिष्यति ।
हुतवानुपयातोहिदेवैरपिसवासवैः ॥ 13 ॥
दुराधर्षोभवत्येषसङ्ग्रामेरावणात्मजः ।
तेनमोहयतानूनमेषामायाप्रयोजिता ॥ 14 ॥
विघ्नमन्विच्छतातत्रवानराणाम्पराक्रमे ।
ससैन्यास्तत्रगच्छामोयावत्तन्नसमाप्यते ॥ 15 ॥
त्यजेमन्नरशार्दूलमिथ्यासन्तापगतम् ।
सीदतेहिबलंसर्वन्दृष्टवात्वांशोककर्शितम् ॥ 16 ॥
इहत्वंस्वस्थहृदयस्तिष्ठसत्त्वसमुच्छ्रितः ।
लक्ष्मणम्प्रेषयास्माभिस्सहसैन्यानुकर्षिभिः ॥ 17 ॥
एषतन्नरशार्दूलोरावणिन्निशितैश्शरैः ।
त्याजयिष्यतितत्कर्मततोवध्योभविष्यति ॥ 18 ॥
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः ।
त्याजयिष्यति तत्कर्म ततो वध्यो भविष्यति ॥ 19 ॥
सत्सन्दिशमहाबाहोलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।
राक्षसस्यविनाशायवज्रंवज्रधरोयथा ॥ 20 ॥
मनुजवरन कालविप्रकर्षोरिपुनिधनम्प्रतियत्क्षामोऽद्यकर्तुम् ।
त्वमतिसृजरिपोर्वधायवाणीममररिपोर्मथनेयथामहेन्द्रः ॥ 21 ॥
समाप्तकर्माहि स राक्षसाधिपोभवत्यदृश्यस्समरेसुरासुरैः ।
युयुत्सतातेनसमाप्तकर्मणाभवेत्सुराणामपिसंशयोमहान् ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुरशीतितमस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in