6.84 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌚𑌤𑍁𑌰𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

6.84 Yuddhakanda - Chaturashititama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌚𑌤𑍁𑌰𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌮𑌾𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌯𑌾𑌨𑍇𑌤𑍁𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑍇 ।
𑌨𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌯𑌗𑍁𑌲𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍇𑌤𑌤𑍍𑌰𑌾𑌗𑌚𑍍𑌛𑌦𑍍𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ॥ 1 ॥
𑌨𑌾𑌨𑌾𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑌣𑍈𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑌚𑌿𑌵𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌨𑍀𑌲𑌾𑌞𑍍𑌜𑌨𑌚𑌯𑌾𑌕𑌾𑌰𑍈𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑌙𑍍𑌗𑍈𑌰𑌿𑌵𑌯𑍂𑌥𑌪 ॥ 2 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌂 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌿𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌕𑍁𑌲𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌮𑍍 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌮𑍋𑌹𑌮𑌾𑌪𑌨𑍍𑌨𑌂𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯𑌾𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌵𑍍𑌰𑍀𑌡𑌿𑌤𑌂𑌶𑍋𑌕𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌰𑌾𑌮𑌂𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌅𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌧𑍁𑌃𑌖𑌏𑌨𑌦𑍀𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌕𑌿𑌮𑍇𑌤𑌦𑌿𑌤𑌿𑌸𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 4 ॥
𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍁𑌖𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋𑌵𑌾𑌚𑌮𑌨𑍍𑌦𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑌿𑌦𑌮𑍍𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌪𑌰𑌿𑌪𑍍𑌲𑍁𑌤𑌃 ॥ 5 ॥
𑌹𑌤𑌾𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑌾𑌸𑍀𑌤𑌾𑌇𑌤𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑍈𑌵𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌹𑌨𑍂𑌮𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌾𑌤𑍍𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑌤𑌤𑍋𑌮𑍋𑌹𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 6 ॥
𑌕𑌥𑌯𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍁𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌪𑍁𑌷𑍍𑌕𑌲𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑌿𑌦𑌂𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂𑌵𑌿𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌂𑌰𑌾𑌮𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 7 ॥
𑌮𑌨𑍁𑌜𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌰𑍍𑌥𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣𑌯𑌦𑍁𑌕𑍍𑌤𑌤𑍁𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌾 ।
𑌤𑌦𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑌹𑌮𑍍𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯𑍇𑌵𑌶𑍋𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌨𑍍𑌤𑍁𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌨 𑌚 𑌘𑌾𑌤𑌙𑍍𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 9 ॥
𑌯𑌾𑌚𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌃𑌸𑍁𑌬𑌹𑍁𑌶𑍋𑌮𑌯𑌾𑌹𑌿𑌤𑌚𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌷𑍁𑌣𑌾 ।
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑌸𑍍𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌨 𑌚 𑌤𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍𑌵𑌚𑌃 ॥ 10 ॥
𑌨𑍈𑌵𑌸𑌾𑌮𑍍𑌨𑌾 𑌨 𑌦𑌾𑌨𑍇𑌨 𑌨 𑌭𑍇𑌦𑍇𑌨𑌕𑍁𑌤𑍋𑌯𑍁𑌧𑌾 ।
𑌸𑌾𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌪𑌿𑌶𑌕𑍍𑌯𑍇𑌤𑌨𑍈𑌵𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑍇𑌨𑌕𑍇𑌨𑌚𑌿𑌤𑍍 ॥ 11 ॥
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌮𑍋𑌹𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌯𑌾𑌤𑌃 𑌸 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌃 ।
𑌮𑌯𑌾𑌮𑌯𑍀𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋𑌤𑌾𑌂𑌵𑌿𑌦𑍍𑌦𑌿𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌚𑍈𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌨𑌿𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌿𑌲𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌹𑍋𑌮𑌙𑍍𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌹𑍁𑌤𑌵𑌾𑌨𑍁𑌪𑌯𑌾𑌤𑍋𑌹𑌿𑌦𑍇𑌵𑍈𑌰𑌪𑌿𑌸𑌵𑌾𑌸𑌵𑍈𑌃 ॥ 13 ॥
𑌦𑍁𑌰𑌾𑌧𑌰𑍍𑌷𑍋𑌭𑌵𑌤𑍍𑌯𑍇𑌷𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍇𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌤𑍇𑌨𑌮𑍋𑌹𑌯𑌤𑌾𑌨𑍂𑌨𑌮𑍇𑌷𑌾𑌮𑌾𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌯𑍋𑌜𑌿𑌤𑌾 ॥ 14 ॥
𑌵𑌿𑌘𑍍𑌨𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑌾𑌤𑌤𑍍𑌰𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑍍𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ।
𑌸𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑍋𑌯𑌾𑌵𑌤𑍍𑌤𑌨𑍍𑌨𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 15 ॥
𑌤𑍍𑌯𑌜𑍇𑌮𑌨𑍍𑌨𑌰𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌮𑌿𑌥𑍍𑌯𑌾𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑍀𑌦𑌤𑍇𑌹𑌿𑌬𑌲𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂𑌶𑍋𑌕𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌇𑌹𑌤𑍍𑌵𑌂𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌥𑌹𑍃𑌦𑌯𑌸𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌸𑌮𑍁𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌯𑌾𑌸𑍍𑌮𑌾𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑍁𑌕𑌰𑍍𑌷𑌿𑌭𑌿𑌃 ॥ 17 ॥
𑌏𑌷𑌤𑌨𑍍𑌨𑌰𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑍋𑌰𑌾𑌵𑌣𑌿𑌨𑍍𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑍈𑌶𑍍𑌶𑌰𑍈𑌃 ।
𑌤𑍍𑌯𑌾𑌜𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿𑌤𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌤𑌤𑍋𑌵𑌧𑍍𑌯𑍋𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 18 ॥
𑌏𑌷 𑌤𑌂 𑌨𑌰𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑍋 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌿𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑍈𑌃 𑌶𑌰𑍈𑌃 ।
𑌤𑍍𑌯𑌾𑌜𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌤𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌤𑌤𑍋 𑌵𑌧𑍍𑌯𑍋 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 19 ॥
𑌸𑌤𑍍𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌶𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂𑌶𑍁𑌭𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌸𑍍𑌯𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌾𑌯𑌵𑌜𑍍𑌰𑌂𑌵𑌜𑍍𑌰𑌧𑌰𑍋𑌯𑌥𑌾 ॥ 20 ॥
𑌮𑌨𑍁𑌜𑌵𑌰𑌨 𑌕𑌾𑌲𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌕𑌰𑍍𑌷𑍋𑌰𑌿𑌪𑍁𑌨𑌿𑌧𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌯𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌾𑌮𑍋𑌽𑌦𑍍𑌯𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑍍 ।
𑌤𑍍𑌵𑌮𑌤𑌿𑌸𑍃𑌜𑌰𑌿𑌪𑍋𑌰𑍍𑌵𑌧𑌾𑌯𑌵𑌾𑌣𑍀𑌮𑌮𑌰𑌰𑌿𑌪𑍋𑌰𑍍𑌮𑌥𑌨𑍇𑌯𑌥𑌾𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌃 ॥ 21 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌹𑌿 𑌸 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑍋𑌭𑌵𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌮𑌰𑍇𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍁𑌰𑍈𑌃 ।
𑌯𑍁𑌯𑍁𑌤𑍍𑌸𑌤𑌾𑌤𑍇𑌨𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍𑌸𑍁𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌪𑌿𑌸𑌂𑌶𑌯𑍋𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ॥ 22 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌚𑌤𑍁𑌰𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
rāmamāśvāsayānetulakṣmaṇebhrātṛvatsale |
nikṣipyagulmān svasthānetatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
nānāpraharaṇairvīraiścaturbhissacivairvṛtaḥ |
nīlāñjanacayākārairmātaṅgairivayūthapa || 2 ||
rāghavaṃ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam |
dadarśamohamāpannaṃlakṣmaṇasyāṅgamāśritam || 3 ||
vrīḍitaṃśokasantaptandṛṣṭavārāmaṃvibhīṣaṇaḥ |
antardhuḥkhaenadīnātmākimetaditiso'bravīt || 4 ||
vibhīṣaṇamukhandṛṣṭavāsugrīvantāṃścavānarān |
lakṣmaṇovācamandārthamidambāṣpapariplutaḥ || 5 ||
hatāindrajitāsītāitiśrutvaivarāghavaḥ |
hanūmadvacanātsaumyatatomohamupāgataḥ || 6 ||
kathayantantusaumitriṃsannivāryavibhīṣaṇaḥ |
puṣkalārthamidaṃvākyaṃvisañjñaṃrāmamabravīt || 7 ||
manujendrārtharūpeṇayaduktatuhanūmatā |
tadayuktamahammanyesāgarasyevaśoṣaṇam || 8 ||
abhiprāyantujānāmirāvaṇasyadurātmanaḥ |
sītāmpratimahābāho na ca ghātaṅkariṣyati || 9 ||
yācyamānaḥsubahuśomayāhitacikīrṣuṇā |
vaidehīmutsṛjasveti na ca tatkṛtavānvacaḥ || 10 ||
naivasāmnā na dānena na bhedenakutoyudhā |
sādraṣṭumapiśakyetanaivacānyenakenacit || 11 ||
vānarānmohayitvātupratiyātaḥ sa rākṣasaḥ |
mayāmayīmmahābāhotāṃviddijanakātmajām || 12 ||
caityannikumbhilānnāmaprāpyahomaṅkariṣyati |
hutavānupayātohidevairapisavāsavaiḥ || 13 ||
durādharṣobhavatyeṣasaṅgrāmerāvaṇātmajaḥ |
tenamohayatānūnameṣāmāyāprayojitā || 14 ||
vighnamanvicchatātatravānarāṇāmparākrame |
sasainyāstatragacchāmoyāvattannasamāpyate || 15 ||
tyajemannaraśārdūlamithyāsantāpagatam |
sīdatehibalaṃsarvandṛṣṭavātvāṃśokakarśitam || 16 ||
ihatvaṃsvasthahṛdayastiṣṭhasattvasamucchritaḥ |
lakṣmaṇampreṣayāsmābhissahasainyānukarṣibhiḥ || 17 ||
eṣatannaraśārdūlorāvaṇinniśitaiśśaraiḥ |
tyājayiṣyatitatkarmatatovadhyobhaviṣyati || 18 ||
eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ |
tyājayiṣyati tatkarma tato vadhyo bhaviṣyati || 19 ||
satsandiśamahābāholakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |
rākṣasasyavināśāyavajraṃvajradharoyathā || 20 ||
manujavarana kālaviprakarṣoripunidhanampratiyatkṣāmo'dyakartum |
tvamatisṛjariporvadhāyavāṇīmamararipormathaneyathāmahendraḥ || 21 ||
samāptakarmāhi sa rākṣasādhipobhavatyadṛśyassamaresurāsuraiḥ |
yuyutsatātenasamāptakarmaṇābhavetsurāṇāmapisaṃśayomahān || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुरशीतितमस्सर्गः ।
राममाश्वासयानेतुलक्ष्मणेभ्रातृवत्सले ।
निक्षिप्यगुल्मान् स्वस्थानेतत्रागच्छद्विभीषणः ॥ 1 ॥
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिस्सचिवैर्वृतः ।
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातङ्गैरिवयूथप ॥ 2 ॥
राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ।
ददर्शमोहमापन्नंलक्ष्मणस्याङ्गमाश्रितम् ॥ 3 ॥
व्रीडितंशोकसन्तप्तन्दृष्टवारामंविभीषणः ।
अन्तर्धुःखएनदीनात्माकिमेतदितिसोऽब्रवीत् ॥ 4 ॥
विभीषणमुखन्दृष्टवासुग्रीवन्तांश्चवानरान् ।
लक्ष्मणोवाचमन्दार्थमिदम्बाष्पपरिप्लुतः ॥ 5 ॥
हताइन्द्रजितासीताइतिश्रुत्वैवराघवः ।
हनूमद्वचनात्सौम्यततोमोहमुपागतः ॥ 6 ॥
कथयन्तन्तुसौमित्रिंसन्निवार्यविभीषणः ।
पुष्कलार्थमिदंवाक्यंविसञ्ज्ञंराममब्रवीत् ॥ 7 ॥
मनुजेन्द्रार्थरूपेणयदुक्ततुहनूमता ।
तदयुक्तमहम्मन्येसागरस्येवशोषणम् ॥ 8 ॥
अभिप्रायन्तुजानामिरावणस्यदुरात्मनः ।
सीताम्प्रतिमहाबाहो न च घातङ्करिष्यति ॥ 9 ॥
याच्यमानःसुबहुशोमयाहितचिकीर्षुणा ।
वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत्कृतवान्वचः ॥ 10 ॥
नैवसाम्ना न दानेन न भेदेनकुतोयुधा ।
साद्रष्टुमपिशक्येतनैवचान्येनकेनचित् ॥ 11 ॥
वानरान्मोहयित्वातुप्रतियातः स राक्षसः ।
मयामयीम्महाबाहोतांविद्दिजनकात्मजाम् ॥ 12 ॥
चैत्यन्निकुम्भिलान्नामप्राप्यहोमङ्करिष्यति ।
हुतवानुपयातोहिदेवैरपिसवासवैः ॥ 13 ॥
दुराधर्षोभवत्येषसङ्ग्रामेरावणात्मजः ।
तेनमोहयतानूनमेषामायाप्रयोजिता ॥ 14 ॥
विघ्नमन्विच्छतातत्रवानराणाम्पराक्रमे ।
ससैन्यास्तत्रगच्छामोयावत्तन्नसमाप्यते ॥ 15 ॥
त्यजेमन्नरशार्दूलमिथ्यासन्तापगतम् ।
सीदतेहिबलंसर्वन्दृष्टवात्वांशोककर्शितम् ॥ 16 ॥
इहत्वंस्वस्थहृदयस्तिष्ठसत्त्वसमुच्छ्रितः ।
लक्ष्मणम्प्रेषयास्माभिस्सहसैन्यानुकर्षिभिः ॥ 17 ॥
एषतन्नरशार्दूलोरावणिन्निशितैश्शरैः ।
त्याजयिष्यतितत्कर्मततोवध्योभविष्यति ॥ 18 ॥
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः ।
त्याजयिष्यति तत्कर्म ततो वध्यो भविष्यति ॥ 19 ॥
सत्सन्दिशमहाबाहोलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।
राक्षसस्यविनाशायवज्रंवज्रधरोयथा ॥ 20 ॥
मनुजवरन कालविप्रकर्षोरिपुनिधनम्प्रतियत्क्षामोऽद्यकर्तुम् ।
त्वमतिसृजरिपोर्वधायवाणीममररिपोर्मथनेयथामहेन्द्रः ॥ 21 ॥
समाप्तकर्माहि स राक्षसाधिपोभवत्यदृश्यस्समरेसुरासुरैः ।
युयुत्सतातेनसमाप्तकर्मणाभवेत्सुराणामपिसंशयोमहान् ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुरशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
rāmamāśvāsayānetulakṣmaṇebhrātṛvatsale |
nikṣipyagulmān svasthānetatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
nānāpraharaṇairvīraiścaturbhissacivairvṛtaḥ |
nīlāñjanacayākārairmātaṅgairivayūthapa || 2 ||
rāghavaṃ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam |
dadarśamohamāpannaṃlakṣmaṇasyāṅgamāśritam || 3 ||
vrīḍitaṃśokasantaptandṛṣṭavārāmaṃvibhīṣaṇaḥ |
antardhuḥkhaenadīnātmākimetaditiso'bravīt || 4 ||
vibhīṣaṇamukhandṛṣṭavāsugrīvantāṃścavānarān |
lakṣmaṇovācamandārthamidambāṣpapariplutaḥ || 5 ||
hatāindrajitāsītāitiśrutvaivarāghavaḥ |
hanūmadvacanātsaumyatatomohamupāgataḥ || 6 ||
kathayantantusaumitriṃsannivāryavibhīṣaṇaḥ |
puṣkalārthamidaṃvākyaṃvisañjñaṃrāmamabravīt || 7 ||
manujendrārtharūpeṇayaduktatuhanūmatā |
tadayuktamahammanyesāgarasyevaśoṣaṇam || 8 ||
abhiprāyantujānāmirāvaṇasyadurātmanaḥ |
sītāmpratimahābāho na ca ghātaṅkariṣyati || 9 ||
yācyamānaḥsubahuśomayāhitacikīrṣuṇā |
vaidehīmutsṛjasveti na ca tatkṛtavānvacaḥ || 10 ||
naivasāmnā na dānena na bhedenakutoyudhā |
sādraṣṭumapiśakyetanaivacānyenakenacit || 11 ||
vānarānmohayitvātupratiyātaḥ sa rākṣasaḥ |
mayāmayīmmahābāhotāṃviddijanakātmajām || 12 ||
caityannikumbhilānnāmaprāpyahomaṅkariṣyati |
hutavānupayātohidevairapisavāsavaiḥ || 13 ||
durādharṣobhavatyeṣasaṅgrāmerāvaṇātmajaḥ |
tenamohayatānūnameṣāmāyāprayojitā || 14 ||
vighnamanvicchatātatravānarāṇāmparākrame |
sasainyāstatragacchāmoyāvattannasamāpyate || 15 ||
tyajemannaraśārdūlamithyāsantāpagatam |
sīdatehibalaṃsarvandṛṣṭavātvāṃśokakarśitam || 16 ||
ihatvaṃsvasthahṛdayastiṣṭhasattvasamucchritaḥ |
lakṣmaṇampreṣayāsmābhissahasainyānukarṣibhiḥ || 17 ||
eṣatannaraśārdūlorāvaṇinniśitaiśśaraiḥ |
tyājayiṣyatitatkarmatatovadhyobhaviṣyati || 18 ||
eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ |
tyājayiṣyati tatkarma tato vadhyo bhaviṣyati || 19 ||
satsandiśamahābāholakṣmaṇaṃśubhalakṣaṇam |
rākṣasasyavināśāyavajraṃvajradharoyathā || 20 ||
manujavarana kālaviprakarṣoripunidhanampratiyatkṣāmo'dyakartum |
tvamatisṛjariporvadhāyavāṇīmamararipormathaneyathāmahendraḥ || 21 ||
samāptakarmāhi sa rākṣasādhipobhavatyadṛśyassamaresurāsuraiḥ |
yuyutsatātenasamāptakarmaṇābhavetsurāṇāmapisaṃśayomahān || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in