ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕಾದಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಅಥಸಂಸ್ಮಾರಯಾಮಾಸಮಾತಲಿರಾಘವನ್ತದಾ ।
ಅಜಾನನ್ನಿವಕಿಂವೀರತ್ವಮೇನಮನುವರ್ತಸೇ ॥ 1 ॥
ವಿಸೃಜಾಸ್ಮೈವಧಾಯತ್ವಮಸ್ತ್ರಮ್ಪೈತಾಮಹಮ್ಪ್ರಭೋ ।
ವಿನಾಶಕಾಲಃಕಥಿತೋಃಯಃಸುರೈಃಸೋಽದ್ಯವರ್ತತೇ ॥ 2 ॥
ತತಃಸಂಸ್ಮಾರಿತೋರಾಮಸ್ತೇನವಾಕ್ಯೇನಮಾತಲೇಃ ।
ಜಗ್ರಾಹ ಸ ಶರನ್ದೀಪ್ತನ್ನಿಃಶ್ವಸನ್ತಮಿವೋರಗಮ್ ॥ 3 ॥
ಯನ್ತಸ್ಮೈಪ್ರಥಮಮ್ಪ್ರಾದಾದಗಸ್ತ್ಯೋಭಗವಾನೃಷಿಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಮ್ಮಹಾಬಾಣಮಮೋಘಂಯುಧಿವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 4 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಣಾನಿರ್ಮಿತಮ್ಪೂರ್ವಮಿನ್ದ್ರಾರ್ಥಮಮಿತೌಜಸಾ ।
ದತ್ತಂಸುರಪತೇಃಪೂರ್ವನ್ತ್ರಿಲೋಕಜಯಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ॥ 5 ॥
ಯಸ್ಯವಾಜೇಷುಪವನಃಫಲೇಪಾವಕಭಾಸ್ಕರೌ ।
ಶರೀರಮಾಕಾಶಮಯಙ್ಗೌರವೇಮೇರುಮನ್ದರೌ ॥ 6 ॥
ಜಾಜ್ವಲ್ಯಮಾನಂವಪುಷಾಸುಪುಙ್ಖಂಹೇಮಭೂಷಿತಮ್ ।
ತೇಜಸಾಸರ್ವಭೂತಾನಾಙ್ಕೃತಮ್ಭಾಸ್ಕರವರ್ಚಸಮ್ ॥ 7 ॥
ಸಧೂಮಮಿವಕಾಲಾನಗಿನ್ದೀಪ್ತಮಾಶೀವಿಷೋಪಮಮ್ ।
ನರನಾಗಾಶ್ವವೃದ್ಧಾನಾಮ್ಭೇದನಙ್ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾರಿಣಮ್ ॥ 8 ॥
ದ್ವಾರಾಣಾಮ್ಪರಿಘಾಣಾಂ ಚ ಗಿರೀಣಾಞ್ಚಾಪಿಭೇದನಮ್ ।
ನಾನಾರುಧಿರದಿಗ್ಧಾಙ್ಗಮ್ಮೇದೋದಿಗ್ಧಂಸುದಾರುಣಮ್ ॥ 9 ॥
ವಜ್ರಸಾರಮ್ಮಹಾನಾದನ್ನಾನಾಸಮಿತಿದಾರಣಮ್ ।
ಸರ್ವವಿತ್ರಾಸನಮ್ಭೀಮಂಶ್ವಸನ್ತಮಿವಪನ್ನಗಮ್ ॥ 10 ॥
ಕಙ್ಕಗೃಧ್ರಬಕಾನಾಂ ಚ ಗೋಮಾಯುಗಣರಕ್ಷಸಾಮ್ ।
ನಿತ್ಯಮ್ಭಕ್ಷಪ್ರದಂಯುದ್ಧೇಯಮರೂಪಮ್ಭಯಾಪಹಮ್ ॥ 11 ॥
ನನ್ದನಂವಾನರೇನ್ದ್ರಾಣಾಂರಕ್ಷಸಾಮವಸಾದನಮ್ ।
ವಾಜಿತಂವಿವಿಧೈರ್ವಾಜೈಶ್ಚಾರುಚಿತ್ರೈರ್ಗರುತ್ಮತಃ ॥ 12 ॥
ತಮುತ್ತಮೇಷುಂಲೋಕಾನಾಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಭಯನಾಶನಮ್ ।
ದ್ವಿಷತಾಙ್ಕೀರ್ತಿಹರಣಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಕರಮಾತ್ಮನಃ ॥ 13 ॥
ಅಭಿಮ್ನತ್ಯತತೋರಾಮಸ್ತಮ್ಮಹೇಷುಮ್ಮಹಾಬಲಃ ।
ವೇದಪ್ರೋಕ್ತೇನವಿಧಿನಾಸನ್ದಧೇಕಾರ್ಮುಕೇಬಲೀ ॥ 14 ॥
ತಸ್ಮಿನ್ ಸಧನೀಯಮಾನೇತುರಾಘವೇಣಶರೋತ್ತಮೇ ।
ಸರ್ವಭೂತಾನಿಸನ್ತ್ರೇಸುಶ್ಚಚಾಲ ಚ ವಸುನ್ಧರಾ ॥ 15 ॥
ಸ ರಾವಣಾಯಸಙ್ರುದ್ಧೋಭೃಶಮಾಯಮ್ಯಕಾರ್ಮುಕಮ್ ।
ಚಿಕ್ಷೇಪಪರಮಾಯತ್ತಃಶರಮ್ಮರ್ಮವಿದಾರಣಮ್ ॥ 16 ॥
ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಲೋಕಾನಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ ।
ಸರಾಕ್ಷಸ ಪರೀವಾರಂ ಹತವಾಂಸ್ತ್ವಾಂ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ ॥ 17 ॥
ಸ ವಿಸೃಷ್ಟೋಮಹಾವೇಗಶ್ಶರೀರಾನ್ತಕರಶ್ಶರಃ ।
ಚಿಚ್ಛೇದಹೃದಯನ್ತಸ್ಯರಾವಣಸ್ಯದುರಾತ್ಮನಃ ॥ 18 ॥
ರುಧಿರಾಕ್ತಸ್ಸವೇಗೇನಶರೀರಾನ್ತಕರಃಶರಃ ।
ರಾವಣಸ್ಯಹರನ್ಪ್ರಾಣಾನ್ವಿವೇಶಧರಣೀತಲಮ್ ॥ 19 ॥
ಸ ಶರೋರಾವಣಂಹತ್ವಾರುಧಿರಾರ್ದ್ರೀಕೃತಚ್ಛವಿಃ ।
ಕೃತಕರ್ಮಾನಿಭೃತವತ್ಸ್ವತೂಣೀಮ್ಪುನರಾವಿಶತ್ ॥ 20 ॥
ತಸ್ಯಹಸ್ತಾದ್ಧತಸ್ಯಾಶುಕಾರ್ಮುಕಂ ಚ ಸಸಾಯಕಮ್ ।
ನಿಪಪಾತಸಹಪ್ರಾಣೈರ್ಭ್ರಶ್ಯಮಾನಸ್ಯಜೀವಿತಾತ್ ॥ 21 ॥
ಗತಾಸುರ್ಭೀಮವೇಗಸ್ತುನೈರೃತೇನ್ದ್ರೋಮಹಾದ್ಯುತಿಃ ।
ಪಪಾತಸ್ಯನ್ದನಾದ್ಭೂಮೌವೃತ್ರೋವಜ್ರಹತೋಯಥಾ ॥ 22 ॥
ತನ್ದೃಷ್ಟವಾಪತಿತಮ್ಭೂಮೌಹತಶೇಷಾನಿಶಾಚರಾಃ ।
ಹತನಾಧಾಭಯತ್ರಸ್ತಾಸ್ಸರ್ವತಸ್ಸಮ್ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ॥ 23 ॥
ಸರ್ವತಶ್ಚಾಭಿಪೇತುಸ್ತಾನ್ವಾನರಾದ್ರುಮಯೋಧಿನಃ ।
ದಶಗ್ರೀವವಧನ್ದೃಷ್ಟವಾವಾನರಾಜಿತಕಾಶಿನಃ ॥ 24 ॥
ಅರ್ದಿತಾವಾನರೈರ್ಭ್ರಷ್ಟಾಲಙ್ಕಾಮಭ್ಯಪತನ್ ಭಯಾತ್ ।
ಹತಾಶ್ರಯಾತ್ವಾತ್ಕರುಣೈರ್ಭಾಷ್ಪಪ್ರಸ್ರವಣೈರ್ಮುಖೈಃ ॥ 25 ॥
ತತೋವಿನೇದುಃಸಮ್ಹೃಷ್ಟಾವಾನರಾಃಜಿತಕಾಶಿನಃ ।
ವದನ್ತೋರಾಘವಜಯಂರಾವಣಸ್ಯ ಜ ತದ್ವಧಮ್ ॥ 26 ॥
ಅಥಾನ್ತರಿಕ್ಷೇವ್ಯನದತ್ಸೌಮ್ಯಸ್ತ್ರಿದಶದುನ್ಧುಭಿಃ ।
ದಿವ್ಯಗನ್ಧಶಹಸ್ತತ್ರಮಾರುತಸ್ಸುಸುಕೋವವೌ ॥ 27 ॥
ನಿಪಪಾತಾನ್ತರಿಕ್ಷಾಚ್ಚಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಸ್ತದಾಭುವಿ ।
ಕಿರನ್ತೀರಾಘವರಥನ್ದುರವಾಪಾಮನೋಹರಾ ॥ 28 ॥
ರಾಘವಸ್ತವಸಂಯುಕ್ತಾಗಗನೇ ಚ ವಿಶುಶ್ರುವೇ ।
ಸಾಧುಸಾಧ್ವಿತಿವಾಗಗ್ಯ್ರಾದೇವತಾನಾಮ್ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 29 ॥
ಅವಿವೇಶಮಹಾನ್ ಹರ್ಷೋದೇವಾನಾಞ್ಚಾರಣೈಃಸಹ ।
ರಾವಣೇನಿಹತೇರೌದ್ರೇಸರ್ವಲೋಕಭಯಙ್ಕರೇ ॥ 30 ॥
ತತಃಸಕಾಮಂಸುಗ್ರೀವಮಙ್ಗದಂ ಚ ವಿಭೀಷಣಮ್ ।
ಚಕಾರರಾಘವಃಪ್ರೀತೋಹತ್ವಾರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಮ್ ॥ 31 ॥
ತತಃಪ್ರಜಗ್ಮುಃಪ್ರಶಮಮ್ಮರುದ್ಗಣಾದಿಶಃಪ್ರಸೇದುರ್ವಿಮಲನ್ನಭೋಽಭವತ್ ।
ಮಹೀಚಕಮ್ಪೇ ನ ಚ ಮಾರುತೋವವೌಸ್ಥಿರಪ್ರಭಶ್ಚಾಪ್ಯಭವದ್ದಿವಾಕರಃ ॥ 32 ॥
ತತಸ್ತುಸುಗ್ರೀವವಿಭೀಷಣಾಙ್ಗದಾಃಸುಹೃದ್ವಿಶಿಷ್ಟಾಸ್ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಾಸ್ತದಾ ।
ಸಮೇತ್ಯಹೃಷ್ಟಾವಿಜಯೇನರಾಘವಂರಣೇಽಭಿರಾಮಂವಿಧಿನಾಭ್ಯಪೂಜಯನ್ ॥ 33 ॥
ಸ ತುನಿಹತರಿಪುಸ್ಸ್ಥಿರಪ್ರತಿಜ್ಞಃಸ್ವಜನಬಲಾಭಿವೃತೋರಣೇರರಾಜ ।
ರಘುಕುಲನೃಪನನ್ದನೋಮಹೌಜಾಸ್ತ್ರಿದಶಗಣೈರಭಿಸಂವೃತೋಯಥೇನ್ದ್ರಃ ॥ 34 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಾದಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśādhikaśatatamassargaḥ |
athasaṃsmārayāmāsamātalirāghavantadā |
ajānannivakiṃvīratvamenamanuvartase || 1 ||
visṛjāsmaivadhāyatvamastrampaitāmahamprabho |
vināśakālaḥkathitoḥyaḥsuraiḥso'dyavartate || 2 ||
tataḥsaṃsmāritorāmastenavākyenamātaleḥ |
jagrāha sa śarandīptanniḥśvasantamivoragam || 3 ||
yantasmaiprathamamprādādagastyobhagavānṛṣiḥ |
brahmadattammahābāṇamamoghaṃyudhivīryavān || 4 ||
brahmaṇānirmitampūrvamindrārthamamitaujasā |
dattaṃsurapateḥpūrvantrilokajayakāṅkṣiṇaḥ || 5 ||
yasyavājeṣupavanaḥphalepāvakabhāskarau |
śarīramākāśamayaṅgauravemerumandarau || 6 ||
jājvalyamānaṃvapuṣāsupuṅkhaṃhemabhūṣitam |
tejasāsarvabhūtānāṅkṛtambhāskaravarcasam || 7 ||
sadhūmamivakālānagindīptamāśīviṣopamam |
naranāgāśvavṛddhānāmbhedanaṅkṣiprakāriṇam || 8 ||
dvārāṇāmparighāṇāṃ ca girīṇāñcāpibhedanam |
nānārudhiradigdhāṅgammedodigdhaṃsudāruṇam || 9 ||
vajrasārammahānādannānāsamitidāraṇam |
sarvavitrāsanambhīmaṃśvasantamivapannagam || 10 ||
kaṅkagṛdhrabakānāṃ ca gomāyugaṇarakṣasām |
nityambhakṣapradaṃyuddheyamarūpambhayāpaham || 11 ||
nandanaṃvānarendrāṇāṃrakṣasāmavasādanam |
vājitaṃvividhairvājaiścārucitrairgarutmataḥ || 12 ||
tamuttameṣuṃlokānāmikṣvākubhayanāśanam |
dviṣatāṅkīrtiharaṇampraharṣakaramātmanaḥ || 13 ||
abhimnatyatatorāmastammaheṣummahābalaḥ |
vedaproktenavidhināsandadhekārmukebalī || 14 ||
tasmin sadhanīyamāneturāghaveṇaśarottame |
sarvabhūtānisantresuścacāla ca vasundharā || 15 ||
sa rāvaṇāyasaṅruddhobhṛśamāyamyakārmukam |
cikṣepaparamāyattaḥśarammarmavidāraṇam || 16 ||
sarvalokeśvaraḥ śrīmān lokānāṃ hitakāmyayā |
sarākṣasa parīvāraṃ hatavāṃstvāṃ mahādyutiḥ || 17 ||
sa visṛṣṭomahāvegaśśarīrāntakaraśśaraḥ |
cicchedahṛdayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
rudhirāktassavegenaśarīrāntakaraḥśaraḥ |
rāvaṇasyaharanprāṇānviveśadharaṇītalam || 19 ||
sa śarorāvaṇaṃhatvārudhirārdrīkṛtacchaviḥ |
kṛtakarmānibhṛtavatsvatūṇīmpunarāviśat || 20 ||
tasyahastāddhatasyāśukārmukaṃ ca sasāyakam |
nipapātasahaprāṇairbhraśyamānasyajīvitāt || 21 ||
gatāsurbhīmavegastunairṛtendromahādyutiḥ |
papātasyandanādbhūmauvṛtrovajrahatoyathā || 22 ||
tandṛṣṭavāpatitambhūmauhataśeṣāniśācarāḥ |
hatanādhābhayatrastāssarvatassampradudruvuḥ || 23 ||
sarvataścābhipetustānvānarādrumayodhinaḥ |
daśagrīvavadhandṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ || 24 ||
arditāvānarairbhraṣṭālaṅkāmabhyapatan bhayāt |
hatāśrayātvātkaruṇairbhāṣpaprasravaṇairmukhaiḥ || 25 ||
tatovineduḥsamhṛṣṭāvānarāḥjitakāśinaḥ |
vadantorāghavajayaṃrāvaṇasya ja tadvadham || 26 ||
athāntarikṣevyanadatsaumyastridaśadundhubhiḥ |
divyagandhaśahastatramārutassusukovavau || 27 ||
nipapātāntarikṣāccapuṣpavṛṣṭistadābhuvi |
kirantīrāghavarathanduravāpāmanoharā || 28 ||
rāghavastavasaṃyuktāgagane ca viśuśruve |
sādhusādhvitivāgagyrādevatānāmmahātmanām || 29 ||
aviveśamahān harṣodevānāñcāraṇaiḥsaha |
rāvaṇenihateraudresarvalokabhayaṅkare || 30 ||
tataḥsakāmaṃsugrīvamaṅgadaṃ ca vibhīṣaṇam |
cakārarāghavaḥprītohatvārākṣasapuṅgavam || 31 ||
tataḥprajagmuḥpraśamammarudgaṇādiśaḥprasedurvimalannabho'bhavat |
mahīcakampe na ca mārutovavausthiraprabhaścāpyabhavaddivākaraḥ || 32 ||
tatastusugrīvavibhīṣaṇāṅgadāḥsuhṛdviśiṣṭāssahalakṣmaṇāstadā |
sametyahṛṣṭāvijayenarāghavaṃraṇe'bhirāmaṃvidhinābhyapūjayan || 33 ||
sa tunihataripussthirapratijñaḥsvajanabalābhivṛtoraṇerarāja |
raghukulanṛpanandanomahaujāstridaśagaṇairabhisaṃvṛtoyathendraḥ || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ एकादशाधिकशततमस्सर्गः ।
अथसंस्मारयामासमातलिराघवन्तदा ।
अजानन्निवकिंवीरत्वमेनमनुवर्तसे ॥ 1 ॥
विसृजास्मैवधायत्वमस्त्रम्पैतामहम्प्रभो ।
विनाशकालःकथितोःयःसुरैःसोऽद्यवर्तते ॥ 2 ॥
ततःसंस्मारितोरामस्तेनवाक्येनमातलेः ।
जग्राह स शरन्दीप्तन्निःश्वसन्तमिवोरगम् ॥ 3 ॥
यन्तस्मैप्रथमम्प्रादादगस्त्योभगवानृषिः ।
ब्रह्मदत्तम्महाबाणममोघंयुधिवीर्यवान् ॥ 4 ॥
ब्रह्मणानिर्मितम्पूर्वमिन्द्रार्थममितौजसा ।
दत्तंसुरपतेःपूर्वन्त्रिलोकजयकाङ्क्षिणः ॥ 5 ॥
यस्यवाजेषुपवनःफलेपावकभास्करौ ।
शरीरमाकाशमयङ्गौरवेमेरुमन्दरौ ॥ 6 ॥
जाज्वल्यमानंवपुषासुपुङ्खंहेमभूषितम् ।
तेजसासर्वभूतानाङ्कृतम्भास्करवर्चसम् ॥ 7 ॥
सधूममिवकालानगिन्दीप्तमाशीविषोपमम् ।
नरनागाश्ववृद्धानाम्भेदनङ्क्षिप्रकारिणम् ॥ 8 ॥
द्वाराणाम्परिघाणां च गिरीणाञ्चापिभेदनम् ।
नानारुधिरदिग्धाङ्गम्मेदोदिग्धंसुदारुणम् ॥ 9 ॥
वज्रसारम्महानादन्नानासमितिदारणम् ।
सर्ववित्रासनम्भीमंश्वसन्तमिवपन्नगम् ॥ 10 ॥
कङ्कगृध्रबकानां च गोमायुगणरक्षसाम् ।
नित्यम्भक्षप्रदंयुद्धेयमरूपम्भयापहम् ॥ 11 ॥
नन्दनंवानरेन्द्राणांरक्षसामवसादनम् ।
वाजितंविविधैर्वाजैश्चारुचित्रैर्गरुत्मतः ॥ 12 ॥
तमुत्तमेषुंलोकानामिक्ष्वाकुभयनाशनम् ।
द्विषताङ्कीर्तिहरणम्प्रहर्षकरमात्मनः ॥ 13 ॥
अभिम्नत्यततोरामस्तम्महेषुम्महाबलः ।
वेदप्रोक्तेनविधिनासन्दधेकार्मुकेबली ॥ 14 ॥
तस्मिन् सधनीयमानेतुराघवेणशरोत्तमे ।
सर्वभूतानिसन्त्रेसुश्चचाल च वसुन्धरा ॥ 15 ॥
स रावणायसङ्रुद्धोभृशमायम्यकार्मुकम् ।
चिक्षेपपरमायत्तःशरम्मर्मविदारणम् ॥ 16 ॥
सर्वलोकेश्वरः श्रीमान् लोकानां हितकाम्यया ।
सराक्षस परीवारं हतवांस्त्वां महाद्युतिः ॥ 17 ॥
स विसृष्टोमहावेगश्शरीरान्तकरश्शरः ।
चिच्छेदहृदयन्तस्यरावणस्यदुरात्मनः ॥ 18 ॥
रुधिराक्तस्सवेगेनशरीरान्तकरःशरः ।
रावणस्यहरन्प्राणान्विवेशधरणीतलम् ॥ 19 ॥
स शरोरावणंहत्वारुधिरार्द्रीकृतच्छविः ।
कृतकर्मानिभृतवत्स्वतूणीम्पुनराविशत् ॥ 20 ॥
तस्यहस्ताद्धतस्याशुकार्मुकं च ससायकम् ।
निपपातसहप्राणैर्भ्रश्यमानस्यजीवितात् ॥ 21 ॥
गतासुर्भीमवेगस्तुनैरृतेन्द्रोमहाद्युतिः ।
पपातस्यन्दनाद्भूमौवृत्रोवज्रहतोयथा ॥ 22 ॥
तन्दृष्टवापतितम्भूमौहतशेषानिशाचराः ।
हतनाधाभयत्रस्तास्सर्वतस्सम्प्रदुद्रुवुः ॥ 23 ॥
सर्वतश्चाभिपेतुस्तान्वानराद्रुमयोधिनः ।
दशग्रीववधन्दृष्टवावानराजितकाशिनः ॥ 24 ॥
अर्दितावानरैर्भ्रष्टालङ्कामभ्यपतन् भयात् ।
हताश्रयात्वात्करुणैर्भाष्पप्रस्रवणैर्मुखैः ॥ 25 ॥
ततोविनेदुःसम्हृष्टावानराःजितकाशिनः ।
वदन्तोराघवजयंरावणस्य ज तद्वधम् ॥ 26 ॥
अथान्तरिक्षेव्यनदत्सौम्यस्त्रिदशदुन्धुभिः ।
दिव्यगन्धशहस्तत्रमारुतस्सुसुकोववौ ॥ 27 ॥
निपपातान्तरिक्षाच्चपुष्पवृष्टिस्तदाभुवि ।
किरन्तीराघवरथन्दुरवापामनोहरा ॥ 28 ॥
राघवस्तवसंयुक्तागगने च विशुश्रुवे ।
साधुसाध्वितिवागग्य्रादेवतानाम्महात्मनाम् ॥ 29 ॥
अविवेशमहान् हर्षोदेवानाञ्चारणैःसह ।
रावणेनिहतेरौद्रेसर्वलोकभयङ्करे ॥ 30 ॥
ततःसकामंसुग्रीवमङ्गदं च विभीषणम् ।
चकारराघवःप्रीतोहत्वाराक्षसपुङ्गवम् ॥ 31 ॥
ततःप्रजग्मुःप्रशमम्मरुद्गणादिशःप्रसेदुर्विमलन्नभोऽभवत् ।
महीचकम्पे न च मारुतोववौस्थिरप्रभश्चाप्यभवद्दिवाकरः ॥ 32 ॥
ततस्तुसुग्रीवविभीषणाङ्गदाःसुहृद्विशिष्टास्सहलक्ष्मणास्तदा ।
समेत्यहृष्टाविजयेनराघवंरणेऽभिरामंविधिनाभ्यपूजयन् ॥ 33 ॥
स तुनिहतरिपुस्स्थिरप्रतिज्ञःस्वजनबलाभिवृतोरणेरराज ।
रघुकुलनृपनन्दनोमहौजास्त्रिदशगणैरभिसंवृतोयथेन्द्रः ॥ 34 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकादशाधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekādaśādhikaśatatamassargaḥ |
athasaṃsmārayāmāsamātalirāghavantadā |
ajānannivakiṃvīratvamenamanuvartase || 1 ||
visṛjāsmaivadhāyatvamastrampaitāmahamprabho |
vināśakālaḥkathitoḥyaḥsuraiḥso'dyavartate || 2 ||
tataḥsaṃsmāritorāmastenavākyenamātaleḥ |
jagrāha sa śarandīptanniḥśvasantamivoragam || 3 ||
yantasmaiprathamamprādādagastyobhagavānṛṣiḥ |
brahmadattammahābāṇamamoghaṃyudhivīryavān || 4 ||
brahmaṇānirmitampūrvamindrārthamamitaujasā |
dattaṃsurapateḥpūrvantrilokajayakāṅkṣiṇaḥ || 5 ||
yasyavājeṣupavanaḥphalepāvakabhāskarau |
śarīramākāśamayaṅgauravemerumandarau || 6 ||
jājvalyamānaṃvapuṣāsupuṅkhaṃhemabhūṣitam |
tejasāsarvabhūtānāṅkṛtambhāskaravarcasam || 7 ||
sadhūmamivakālānagindīptamāśīviṣopamam |
naranāgāśvavṛddhānāmbhedanaṅkṣiprakāriṇam || 8 ||
dvārāṇāmparighāṇāṃ ca girīṇāñcāpibhedanam |
nānārudhiradigdhāṅgammedodigdhaṃsudāruṇam || 9 ||
vajrasārammahānādannānāsamitidāraṇam |
sarvavitrāsanambhīmaṃśvasantamivapannagam || 10 ||
kaṅkagṛdhrabakānāṃ ca gomāyugaṇarakṣasām |
nityambhakṣapradaṃyuddheyamarūpambhayāpaham || 11 ||
nandanaṃvānarendrāṇāṃrakṣasāmavasādanam |
vājitaṃvividhairvājaiścārucitrairgarutmataḥ || 12 ||
tamuttameṣuṃlokānāmikṣvākubhayanāśanam |
dviṣatāṅkīrtiharaṇampraharṣakaramātmanaḥ || 13 ||
abhimnatyatatorāmastammaheṣummahābalaḥ |
vedaproktenavidhināsandadhekārmukebalī || 14 ||
tasmin sadhanīyamāneturāghaveṇaśarottame |
sarvabhūtānisantresuścacāla ca vasundharā || 15 ||
sa rāvaṇāyasaṅruddhobhṛśamāyamyakārmukam |
cikṣepaparamāyattaḥśarammarmavidāraṇam || 16 ||
sarvalokeśvaraḥ śrīmān lokānāṃ hitakāmyayā |
sarākṣasa parīvāraṃ hatavāṃstvāṃ mahādyutiḥ || 17 ||
sa visṛṣṭomahāvegaśśarīrāntakaraśśaraḥ |
cicchedahṛdayantasyarāvaṇasyadurātmanaḥ || 18 ||
rudhirāktassavegenaśarīrāntakaraḥśaraḥ |
rāvaṇasyaharanprāṇānviveśadharaṇītalam || 19 ||
sa śarorāvaṇaṃhatvārudhirārdrīkṛtacchaviḥ |
kṛtakarmānibhṛtavatsvatūṇīmpunarāviśat || 20 ||
tasyahastāddhatasyāśukārmukaṃ ca sasāyakam |
nipapātasahaprāṇairbhraśyamānasyajīvitāt || 21 ||
gatāsurbhīmavegastunairṛtendromahādyutiḥ |
papātasyandanādbhūmauvṛtrovajrahatoyathā || 22 ||
tandṛṣṭavāpatitambhūmauhataśeṣāniśācarāḥ |
hatanādhābhayatrastāssarvatassampradudruvuḥ || 23 ||
sarvataścābhipetustānvānarādrumayodhinaḥ |
daśagrīvavadhandṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ || 24 ||
arditāvānarairbhraṣṭālaṅkāmabhyapatan bhayāt |
hatāśrayātvātkaruṇairbhāṣpaprasravaṇairmukhaiḥ || 25 ||
tatovineduḥsamhṛṣṭāvānarāḥjitakāśinaḥ |
vadantorāghavajayaṃrāvaṇasya ja tadvadham || 26 ||
athāntarikṣevyanadatsaumyastridaśadundhubhiḥ |
divyagandhaśahastatramārutassusukovavau || 27 ||
nipapātāntarikṣāccapuṣpavṛṣṭistadābhuvi |
kirantīrāghavarathanduravāpāmanoharā || 28 ||
rāghavastavasaṃyuktāgagane ca viśuśruve |
sādhusādhvitivāgagyrādevatānāmmahātmanām || 29 ||
aviveśamahān harṣodevānāñcāraṇaiḥsaha |
rāvaṇenihateraudresarvalokabhayaṅkare || 30 ||
tataḥsakāmaṃsugrīvamaṅgadaṃ ca vibhīṣaṇam |
cakārarāghavaḥprītohatvārākṣasapuṅgavam || 31 ||
tataḥprajagmuḥpraśamammarudgaṇādiśaḥprasedurvimalannabho'bhavat |
mahīcakampe na ca mārutovavausthiraprabhaścāpyabhavaddivākaraḥ || 32 ||
tatastusugrīvavibhīṣaṇāṅgadāḥsuhṛdviśiṣṭāssahalakṣmaṇāstadā |
sametyahṛṣṭāvijayenarāghavaṃraṇe'bhirāmaṃvidhinābhyapūjayan || 33 ||
sa tunihataripussthirapratijñaḥsvajanabalābhivṛtoraṇerarāja |
raghukulanṛpanandanomahaujāstridaśagaṇairabhisaṃvṛtoyathendraḥ || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekādaśādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.