ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಯೋದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ರಾವಣಙ್ಕ್ರುದ್ಧಮಾಜ್ಞಾಯಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೋಮಹಾಬಲಃ ।
ಮುಹೂರ್ತಮನುಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ಯಃಖಲ್ವಪಿವನಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯಮೃಗವ್ಯಾಲನಿಷೇವಿತಮ್ ।
ನಪಿಬೇನ್ಮಧುಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯಸನರೋಬಾಲಿಶೋಭವೇತ್ ॥ 2 ॥
ಈಶ್ವರಸ್ಯೇಶ್ವರಃಕೋಽಸ್ತಿತವಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣಃ ।
ರಮಸ್ವಸಹವೈದೇಹ್ಯಾಶತ್ರೂನಾಕ್ರಮ್ಯಮೂರ್ಧಸು ॥ 3 ॥
ಬಲಾತ್ಕುಕ್ಕುಟವೃತ್ತೇನಪ್ರವರ್ತಸ್ವಮಹಾಬಲಃ ।
ಆಕ್ರಮ್ಯಾಕ್ರಮ್ಯಸೀತಾಂವೈತಾಮ್ಭುಙ್ ಕ್ಷ್ವಚರಮಸ್ವಚ ॥ 4 ॥
ಲಬ್ಧಕಾಮಸ್ಯತೇಪಶ್ಚಾದಾಗಮಿಷ್ಯತಿಯದ್ಭಯಮ್ ।
ಪ್ರಾಪ್ತಮಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಂವಾಸರ್ವಮ್ಪ್ರತಿಸಹಿಷ್ಯತಿ ॥ 5 ॥
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರಿನ್ದ್ರಜಿಚ್ಚಮಹಾಬಲಃ ।
ಪ್ರತಿಷೇಧಯಿತುಂಶಕ್ತೌಸವಜ್ರಮಪಿವಜ್ರಿಣಮ್ ॥ 6 ॥
ಉಪಪ್ರದಾನಂಸಾನ್ತ್ವಂವಾಭೇದಂವಾಕುಶಲೈಃಕೃತಮ್ ।
ಸಮತಿಕ್ರಮ್ಯದಣ್ಡೇನಸಿದ್ಧಿಮರ್ಥೇಷುರೋಚಯೇ ॥ 7 ॥
ಇಹಪ್ರಾಪ್ತಾನ್ವಯಂಸರ್ವಾನ್ ಶತ್ರೂಂಸ್ತವಮಹಾಬಲಃ ।
ವಶೇಶಸ್ತ್ರಪ್ರತಾಪೇನಕರಿಷ್ಯಾಮೋನಸಂಶಯಃ ॥ 8 ॥
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾರಾಜಾಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೇನರಾವಣಃ ।
ತಸ್ಯಸಮ್ಪೂಜಯನ್ವಾಕ್ಯಮಿದಂವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 9 ॥
ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನಿಬೋಧತ್ವಂರಹಸ್ಯಙ್ಕಿಞ್ಚಿದಾತ್ಮನಃ ।
ಚಿರವೃತ್ತನ್ತದಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇಯದವಾಪ್ತಮ್ಪುರಾಮಯಾ ॥ 10 ॥
ಪಿತಾಮಹಸ್ಯಭವನಙ್ಗಚ್ಛನ್ತೀಮ್ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲಾಮ್ ।
ಚಞ್ಚೂರ್ಯಮಾಣಾಮದ್ರಾಕ್ಷಮಾಕಾಶೇಽಗ್ನಿಶಿಖಾಮಿವ ॥ 11 ॥
ಸಾಪ್ರಸಹ್ಯಮಯಾಭುಕ್ತಾಕೃತಾವಿವಸನಾತತಃ ।
ಸ್ವಯಮ್ಭೂಭವನಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾಲೋಲಿತಾನಲಿನೀಯಥಾ ॥ 12 ॥
ತಚ್ಚತಸ್ಯತದಾಮನ್ಯೇಜ್ಞಾತಮಾಸೀನ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಅಥಸಙ್ಕುಪಿತೋದೇವೋಮಾಮಿದಂವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 13 ॥
ಅದ್ಯಪ್ರಭೃತಿಯಾಮನ್ಯಾಬಲಾನ್ನಾರೀಙ್ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ।
ತದಾತೇಶತಧಾಮೂರ್ಧಾಫಲಿಷ್ಯತಿನಸಂಶಯಃ ॥ 14 ॥
ಇತ್ಯಹನ್ತಸ್ಯಶಾಪಸ್ಯಭೀತಃಪ್ರಸಭಮೇವತಾಮ್ ।
ನಾರೋಹಯೇಬಲಾತ್ಸೀತಾಂವೈದೇಹೀಂಶಯನೇಶುಭೇ ॥ 15 ॥
ಸಾಗರಸ್ಯೇನಮೇವೇಗೋಮಾರುತಸ್ಯೇವಮೇಗತಿಃ ।
ನೈತದ್ದಾಶರಥಿರ್ವೇದಹ್ಯಾಸಾದಯತಿತೇನಮಾಮ್ ॥ 16 ॥
ಕೋಹಿಸಿಂಹಮಿವಾಸೀನಂಸುಪ್ತಙ್ಗಿರಿಗುಹಾಶಯೇ ।
ಕ್ರುದ್ಧಮ್ಮೃತ್ಯುಮಿವಾಽಸೀನಂಸಮ್ಭೋಧಯಿತುಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 17 ॥
ನಮತ್ತೋನಿಶಿತಾನ್ಬಾಣಾನ್ದ್ವಿಜಿಹ್ವಾನ್ಪನ್ನಗಾನಿವ ।
ರಾಮಃಪಶ್ಯತಿಸಙ್ಗ್ರಾಮೇತೇನಮಾಮಭಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 18 ॥
ಕ್ಷಿಪ್ರಂವಜ್ರಸಮೈರ್ಬಾಣೈಶ್ಶತಥಾಕಾರ್ಮುಕಚ್ಯುತೈಃ ।
ರಾಮಮಾದೀಪಯಿಷ್ಯಾಮಿಉಲ್ಕಾಭಿರಿವಕುಞ್ಜರಮ್ ॥ 19 ॥
ತಚ್ಚಾಸ್ಯಬಲಮಾದಾಸ್ಯೇಬಲೇನಮಹತಾವೃತಃ ।
ಉದಿತಸ್ಸವಿತಾಕಾಲೇನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಮಿವಪ್ರಭಾಮ್ ॥ 20 ॥
ನವಾಸನೇನಾಪಿಸಹಸ್ರಚಕ್ಷುಷಾಯುಧಾಽಸ್ಮಿಶಕ್ಯೋವರುಣೇನವಾಪುನಃ ।
ಮಯಾತ್ವಿಯಮ್ಬಾಹುಬಲೇನನಿರ್ಜಿತಾಪುರಾಪುರೀವೈಶ್ರವಣೇನಪಾಲಿತಾ ॥ 21 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಯೋದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
rāvaṇaṅkruddhamājñāyamahāpārśvomahābalaḥ |
muhūrtamanusañcintyaprāñjalirvākyamabravīt || 1 ||
yaḥkhalvapivanamprāpyamṛgavyālaniṣevitam |
napibenmadhusamprāpyasanarobāliśobhavet || 2 ||
īśvarasyeśvaraḥko'stitavaśatrunibarhaṇaḥ |
ramasvasahavaidehyāśatrūnākramyamūrdhasu || 3 ||
balātkukkuṭavṛttenapravartasvamahābalaḥ |
ākramyākramyasītāṃvaitāmbhuṅ kṣvacaramasvaca || 4 ||
labdhakāmasyatepaścādāgamiṣyatiyadbhayam |
prāptamaprāptakālaṃvāsarvampratisahiṣyati || 5 ||
kumbhakarṇassahāsmābhirindrajiccamahābalaḥ |
pratiṣedhayituṃśaktausavajramapivajriṇam || 6 ||
upapradānaṃsāntvaṃvābhedaṃvākuśalaiḥkṛtam |
samatikramyadaṇḍenasiddhimartheṣurocaye || 7 ||
ihaprāptānvayaṃsarvān śatrūṃstavamahābalaḥ |
vaśeśastrapratāpenakariṣyāmonasaṃśayaḥ || 8 ||
evamuktastadārājāmahāpārśvenarāvaṇaḥ |
tasyasampūjayanvākyamidaṃvacanamabravīt || 9 ||
mahāpārśvanibodhatvaṃrahasyaṅkiñcidātmanaḥ |
ciravṛttantadākhyāsyeyadavāptampurāmayā || 10 ||
pitāmahasyabhavanaṅgacchantīmpuñjikasthalām |
cañcūryamāṇāmadrākṣamākāśe'gniśikhāmiva || 11 ||
sāprasahyamayābhuktākṛtāvivasanātataḥ |
svayambhūbhavanamprāptālolitānalinīyathā || 12 ||
taccatasyatadāmanyejñātamāsīnmahātmanaḥ |
athasaṅkupitodevomāmidaṃvākyamabravīt || 13 ||
adyaprabhṛtiyāmanyābalānnārīṅgamiṣyasi |
tadāteśatadhāmūrdhāphaliṣyatinasaṃśayaḥ || 14 ||
ityahantasyaśāpasyabhītaḥprasabhamevatām |
nārohayebalātsītāṃvaidehīṃśayaneśubhe || 15 ||
sāgarasyenamevegomārutasyevamegatiḥ |
naitaddāśarathirvedahyāsādayatitenamām || 16 ||
kohisiṃhamivāsīnaṃsuptaṅgiriguhāśaye |
kruddhammṛtyumivā'sīnaṃsambhodhayitumicchati || 17 ||
namattoniśitānbāṇāndvijihvānpannagāniva |
rāmaḥpaśyatisaṅgrāmetenamāmabhigacchati || 18 ||
kṣipraṃvajrasamairbāṇaiśśatathākārmukacyutaiḥ |
rāmamādīpayiṣyāmiulkābhirivakuñjaram || 19 ||
taccāsyabalamādāsyebalenamahatāvṛtaḥ |
uditassavitākālenakṣatrāṇāmivaprabhām || 20 ||
navāsanenāpisahasracakṣuṣāyudhā'smiśakyovaruṇenavāpunaḥ |
mayātviyambāhubalenanirjitāpurāpurīvaiśravaṇenapālitā || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोदशस्सर्गः ।
रावणङ्क्रुद्धमाज्ञायमहापार्श्वोमहाबलः ।
मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्यप्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
यःखल्वपिवनम्प्राप्यमृगव्यालनिषेवितम् ।
नपिबेन्मधुसम्प्राप्यसनरोबालिशोभवेत् ॥ 2 ॥
ईश्वरस्येश्वरःकोऽस्तितवशत्रुनिबर्हणः ।
रमस्वसहवैदेह्याशत्रूनाक्रम्यमूर्धसु ॥ 3 ॥
बलात्कुक्कुटवृत्तेनप्रवर्तस्वमहाबलः ।
आक्रम्याक्रम्यसीतांवैताम्भुङ् क्ष्वचरमस्वच ॥ 4 ॥
लब्धकामस्यतेपश्चादागमिष्यतियद्भयम् ।
प्राप्तमप्राप्तकालंवासर्वम्प्रतिसहिष्यति ॥ 5 ॥
कुम्भकर्णस्सहास्माभिरिन्द्रजिच्चमहाबलः ।
प्रतिषेधयितुंशक्तौसवज्रमपिवज्रिणम् ॥ 6 ॥
उपप्रदानंसान्त्वंवाभेदंवाकुशलैःकृतम् ।
समतिक्रम्यदण्डेनसिद्धिमर्थेषुरोचये ॥ 7 ॥
इहप्राप्तान्वयंसर्वान् शत्रूंस्तवमहाबलः ।
वशेशस्त्रप्रतापेनकरिष्यामोनसंशयः ॥ 8 ॥
एवमुक्तस्तदाराजामहापार्श्वेनरावणः ।
तस्यसम्पूजयन्वाक्यमिदंवचनमब्रवीत् ॥ 9 ॥
महापार्श्वनिबोधत्वंरहस्यङ्किञ्चिदात्मनः ।
चिरवृत्तन्तदाख्यास्येयदवाप्तम्पुरामया ॥ 10 ॥
पितामहस्यभवनङ्गच्छन्तीम्पुञ्जिकस्थलाम् ।
चञ्चूर्यमाणामद्राक्षमाकाशेऽग्निशिखामिव ॥ 11 ॥
साप्रसह्यमयाभुक्ताकृताविवसनाततः ।
स्वयम्भूभवनम्प्राप्तालोलितानलिनीयथा ॥ 12 ॥
तच्चतस्यतदामन्येज्ञातमासीन्महात्मनः ।
अथसङ्कुपितोदेवोमामिदंवाक्यमब्रवीत् ॥ 13 ॥
अद्यप्रभृतियामन्याबलान्नारीङ्गमिष्यसि ।
तदातेशतधामूर्धाफलिष्यतिनसंशयः ॥ 14 ॥
इत्यहन्तस्यशापस्यभीतःप्रसभमेवताम् ।
नारोहयेबलात्सीतांवैदेहींशयनेशुभे ॥ 15 ॥
सागरस्येनमेवेगोमारुतस्येवमेगतिः ।
नैतद्दाशरथिर्वेदह्यासादयतितेनमाम् ॥ 16 ॥
कोहिसिंहमिवासीनंसुप्तङ्गिरिगुहाशये ।
क्रुद्धम्मृत्युमिवाऽसीनंसम्भोधयितुमिच्छति ॥ 17 ॥
नमत्तोनिशितान्बाणान्द्विजिह्वान्पन्नगानिव ।
रामःपश्यतिसङ्ग्रामेतेनमामभिगच्छति ॥ 18 ॥
क्षिप्रंवज्रसमैर्बाणैश्शतथाकार्मुकच्युतैः ।
राममादीपयिष्यामिउल्काभिरिवकुञ्जरम् ॥ 19 ॥
तच्चास्यबलमादास्येबलेनमहतावृतः ।
उदितस्सविताकालेनक्षत्राणामिवप्रभाम् ॥ 20 ॥
नवासनेनापिसहस्रचक्षुषायुधाऽस्मिशक्योवरुणेनवापुनः ।
मयात्वियम्बाहुबलेननिर्जितापुरापुरीवैश्रवणेनपालिता ॥ 21 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोदशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
rāvaṇaṅkruddhamājñāyamahāpārśvomahābalaḥ |
muhūrtamanusañcintyaprāñjalirvākyamabravīt || 1 ||
yaḥkhalvapivanamprāpyamṛgavyālaniṣevitam |
napibenmadhusamprāpyasanarobāliśobhavet || 2 ||
īśvarasyeśvaraḥko'stitavaśatrunibarhaṇaḥ |
ramasvasahavaidehyāśatrūnākramyamūrdhasu || 3 ||
balātkukkuṭavṛttenapravartasvamahābalaḥ |
ākramyākramyasītāṃvaitāmbhuṅ kṣvacaramasvaca || 4 ||
labdhakāmasyatepaścādāgamiṣyatiyadbhayam |
prāptamaprāptakālaṃvāsarvampratisahiṣyati || 5 ||
kumbhakarṇassahāsmābhirindrajiccamahābalaḥ |
pratiṣedhayituṃśaktausavajramapivajriṇam || 6 ||
upapradānaṃsāntvaṃvābhedaṃvākuśalaiḥkṛtam |
samatikramyadaṇḍenasiddhimartheṣurocaye || 7 ||
ihaprāptānvayaṃsarvān śatrūṃstavamahābalaḥ |
vaśeśastrapratāpenakariṣyāmonasaṃśayaḥ || 8 ||
evamuktastadārājāmahāpārśvenarāvaṇaḥ |
tasyasampūjayanvākyamidaṃvacanamabravīt || 9 ||
mahāpārśvanibodhatvaṃrahasyaṅkiñcidātmanaḥ |
ciravṛttantadākhyāsyeyadavāptampurāmayā || 10 ||
pitāmahasyabhavanaṅgacchantīmpuñjikasthalām |
cañcūryamāṇāmadrākṣamākāśe'gniśikhāmiva || 11 ||
sāprasahyamayābhuktākṛtāvivasanātataḥ |
svayambhūbhavanamprāptālolitānalinīyathā || 12 ||
taccatasyatadāmanyejñātamāsīnmahātmanaḥ |
athasaṅkupitodevomāmidaṃvākyamabravīt || 13 ||
adyaprabhṛtiyāmanyābalānnārīṅgamiṣyasi |
tadāteśatadhāmūrdhāphaliṣyatinasaṃśayaḥ || 14 ||
ityahantasyaśāpasyabhītaḥprasabhamevatām |
nārohayebalātsītāṃvaidehīṃśayaneśubhe || 15 ||
sāgarasyenamevegomārutasyevamegatiḥ |
naitaddāśarathirvedahyāsādayatitenamām || 16 ||
kohisiṃhamivāsīnaṃsuptaṅgiriguhāśaye |
kruddhammṛtyumivā'sīnaṃsambhodhayitumicchati || 17 ||
namattoniśitānbāṇāndvijihvānpannagāniva |
rāmaḥpaśyatisaṅgrāmetenamāmabhigacchati || 18 ||
kṣipraṃvajrasamairbāṇaiśśatathākārmukacyutaiḥ |
rāmamādīpayiṣyāmiulkābhirivakuñjaram || 19 ||
taccāsyabalamādāsyebalenamahatāvṛtaḥ |
uditassavitākālenakṣatrāṇāmivaprabhām || 20 ||
navāsanenāpisahasracakṣuṣāyudhā'smiśakyovaruṇenavāpunaḥ |
mayātviyambāhubalenanirjitāpurāpurīvaiśravaṇenapālitā || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.