𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌦𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯𑌮𑌹𑌾𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍋𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌮𑌨𑍁𑌸𑌞𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌯𑌃𑌖𑌲𑍍𑌵𑌪𑌿𑌵𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌮𑍃𑌗𑌵𑍍𑌯𑌾𑌲𑌨𑌿𑌷𑍇𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌨𑌪𑌿𑌬𑍇𑌨𑍍𑌮𑌧𑍁𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌸𑌨𑌰𑍋𑌬𑌾𑌲𑌿𑌶𑍋𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ॥ 2 ॥
𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰𑌸𑍍𑌯𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃𑌕𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑌿𑌤𑌵𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌨𑌿𑌬𑌰𑍍𑌹𑌣𑌃 ।
𑌰𑌮𑌸𑍍𑌵𑌸𑌹𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾𑌶𑌤𑍍𑌰𑍂𑌨𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌸𑍁 ॥ 3 ॥
𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍𑌕𑍁𑌕𑍍𑌕𑍁𑌟𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌨𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌵𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌆𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂𑌵𑍈𑌤𑌾𑌮𑍍𑌭𑍁𑌙𑍍 𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌚𑌰𑌮𑌸𑍍𑌵𑌚 ॥ 4 ॥
𑌲𑌬𑍍𑌧𑌕𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌤𑍇𑌪𑌶𑍍𑌚𑌾𑌦𑌾𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿𑌯𑌦𑍍𑌭𑌯𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌮𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌕𑌾𑌲𑌂𑌵𑌾𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌹𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 5 ॥
𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌸𑌹𑌾𑌸𑍍𑌮𑌾𑌭𑌿𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌚𑍍𑌚𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍇𑌧𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂𑌶𑌕𑍍𑌤𑍗𑌸𑌵𑌜𑍍𑌰𑌮𑌪𑌿𑌵𑌜𑍍𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌉𑌪𑌪𑍍𑌰𑌦𑌾𑌨𑌂𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂𑌵𑌾𑌭𑍇𑌦𑌂𑌵𑌾𑌕𑍁𑌶𑌲𑍈𑌃𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯𑌦𑌣𑍍𑌡𑍇𑌨𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿𑌮𑌰𑍍𑌥𑍇𑌷𑍁𑌰𑍋𑌚𑌯𑍇 ॥ 7 ॥
𑌇𑌹𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌵𑌯𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍂𑌂𑌸𑍍𑌤𑌵𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌵𑌶𑍇𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌤𑌾𑌪𑍇𑌨𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍋𑌨𑌸𑌂𑌶𑌯𑌃 ॥ 8 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌰𑌾𑌜𑌾𑌮𑌹𑌾𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇𑌨𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌜𑌯𑌨𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 9 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑌨𑌿𑌬𑍋𑌧𑌤𑍍𑌵𑌂𑌰𑌹𑌸𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌚𑌿𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑌦𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯𑍇𑌯𑌦𑌵𑌾𑌪𑍍𑌤𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑌾𑌮𑌯𑌾 ॥ 10 ॥
𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌸𑍍𑌯𑌭𑌵𑌨𑌙𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑍀𑌮𑍍𑌪𑍁𑌞𑍍𑌜𑌿𑌕𑌸𑍍𑌥𑌲𑌾𑌮𑍍 ।
𑌚𑌞𑍍𑌚𑍂𑌰𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌾𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌕𑌾𑌶𑍇𑌽𑌗𑍍𑌨𑌿𑌶𑌿𑌖𑌾𑌮𑌿𑌵 ॥ 11 ॥
𑌸𑌾𑌪𑍍𑌰𑌸𑌹𑍍𑌯𑌮𑌯𑌾𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌕𑍃𑌤𑌾𑌵𑌿𑌵𑌸𑌨𑌾𑌤𑌤𑌃 ।
𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍𑌭𑍂𑌭𑌵𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌲𑍋𑌲𑌿𑌤𑌾𑌨𑌲𑌿𑌨𑍀𑌯𑌥𑌾 ॥ 12 ॥
𑌤𑌚𑍍𑌚𑌤𑌸𑍍𑌯𑌤𑌦𑌾𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌮𑌾𑌸𑍀𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌅𑌥𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑍋𑌦𑍇𑌵𑍋𑌮𑌾𑌮𑌿𑌦𑌂𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 13 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌿𑌯𑌾𑌮𑌨𑍍𑌯𑌾𑌬𑌲𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌰𑍀𑌙𑍍𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ।
𑌤𑌦𑌾𑌤𑍇𑌶𑌤𑌧𑌾𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌾𑌫𑌲𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿𑌨𑌸𑌂𑌶𑌯𑌃 ॥ 14 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌹𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌶𑌾𑌪𑌸𑍍𑌯𑌭𑍀𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌸𑌭𑌮𑍇𑌵𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌨𑌾𑌰𑍋𑌹𑌯𑍇𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂𑌶𑌯𑌨𑍇𑌶𑍁𑌭𑍇 ॥ 15 ॥
𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯𑍇𑌨𑌮𑍇𑌵𑍇𑌗𑍋𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌸𑍍𑌯𑍇𑌵𑌮𑍇𑌗𑌤𑌿𑌃 ।
𑌨𑍈𑌤𑌦𑍍𑌦𑌾𑌶𑌰𑌥𑌿𑌰𑍍𑌵𑍇𑌦𑌹𑍍𑌯𑌾𑌸𑌾𑌦𑌯𑌤𑌿𑌤𑍇𑌨𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌕𑍋𑌹𑌿𑌸𑌿𑌂𑌹𑌮𑌿𑌵𑌾𑌸𑍀𑌨𑌂𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌙𑍍𑌗𑌿𑌰𑌿𑌗𑍁𑌹𑌾𑌶𑌯𑍇 ।
𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌮𑍍𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌮𑌿𑌵𑌾𑌽𑌸𑍀𑌨𑌂𑌸𑌮𑍍𑌭𑍋𑌧𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ॥ 17 ॥
𑌨𑌮𑌤𑍍𑌤𑍋𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌬𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌿𑌹𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌗𑌾𑌨𑌿𑌵 ।
𑌰𑌾𑌮𑌃𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌿𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍇𑌤𑍇𑌨𑌮𑌾𑌮𑌭𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ॥ 18 ॥
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂𑌵𑌜𑍍𑌰𑌸𑌮𑍈𑌰𑍍𑌬𑌾𑌣𑍈𑌶𑍍𑌶𑌤𑌥𑌾𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑍈𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌮𑌾𑌦𑍀𑌪𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌉𑌲𑍍𑌕𑌾𑌭𑌿𑌰𑌿𑌵𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌤𑌚𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌬𑌲𑌮𑌾𑌦𑌾𑌸𑍍𑌯𑍇𑌬𑌲𑍇𑌨𑌮𑌹𑌤𑌾𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌉𑌦𑌿𑌤𑌸𑍍𑌸𑌵𑌿𑌤𑌾𑌕𑌾𑌲𑍇𑌨𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌿𑌵𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌨𑌵𑌾𑌸𑌨𑍇𑌨𑌾𑌪𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌷𑌾𑌯𑍁𑌧𑌾𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿𑌶𑌕𑍍𑌯𑍋𑌵𑌰𑍁𑌣𑍇𑌨𑌵𑌾𑌪𑍁𑌨𑌃 ।
𑌮𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌿𑌯𑌮𑍍𑌬𑌾𑌹𑍁𑌬𑌲𑍇𑌨𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌾𑌪𑍁𑌰𑌾𑌪𑍁𑌰𑍀𑌵𑍈𑌶𑍍𑌰𑌵𑌣𑍇𑌨𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾 ॥ 21 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌦𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
rāvaṇaṅkruddhamājñāyamahāpārśvomahābalaḥ |
muhūrtamanusañcintyaprāñjalirvākyamabravīt || 1 ||
yaḥkhalvapivanamprāpyamṛgavyālaniṣevitam |
napibenmadhusamprāpyasanarobāliśobhavet || 2 ||
īśvarasyeśvaraḥko'stitavaśatrunibarhaṇaḥ |
ramasvasahavaidehyāśatrūnākramyamūrdhasu || 3 ||
balātkukkuṭavṛttenapravartasvamahābalaḥ |
ākramyākramyasītāṃvaitāmbhuṅ kṣvacaramasvaca || 4 ||
labdhakāmasyatepaścādāgamiṣyatiyadbhayam |
prāptamaprāptakālaṃvāsarvampratisahiṣyati || 5 ||
kumbhakarṇassahāsmābhirindrajiccamahābalaḥ |
pratiṣedhayituṃśaktausavajramapivajriṇam || 6 ||
upapradānaṃsāntvaṃvābhedaṃvākuśalaiḥkṛtam |
samatikramyadaṇḍenasiddhimartheṣurocaye || 7 ||
ihaprāptānvayaṃsarvān śatrūṃstavamahābalaḥ |
vaśeśastrapratāpenakariṣyāmonasaṃśayaḥ || 8 ||
evamuktastadārājāmahāpārśvenarāvaṇaḥ |
tasyasampūjayanvākyamidaṃvacanamabravīt || 9 ||
mahāpārśvanibodhatvaṃrahasyaṅkiñcidātmanaḥ |
ciravṛttantadākhyāsyeyadavāptampurāmayā || 10 ||
pitāmahasyabhavanaṅgacchantīmpuñjikasthalām |
cañcūryamāṇāmadrākṣamākāśe'gniśikhāmiva || 11 ||
sāprasahyamayābhuktākṛtāvivasanātataḥ |
svayambhūbhavanamprāptālolitānalinīyathā || 12 ||
taccatasyatadāmanyejñātamāsīnmahātmanaḥ |
athasaṅkupitodevomāmidaṃvākyamabravīt || 13 ||
adyaprabhṛtiyāmanyābalānnārīṅgamiṣyasi |
tadāteśatadhāmūrdhāphaliṣyatinasaṃśayaḥ || 14 ||
ityahantasyaśāpasyabhītaḥprasabhamevatām |
nārohayebalātsītāṃvaidehīṃśayaneśubhe || 15 ||
sāgarasyenamevegomārutasyevamegatiḥ |
naitaddāśarathirvedahyāsādayatitenamām || 16 ||
kohisiṃhamivāsīnaṃsuptaṅgiriguhāśaye |
kruddhammṛtyumivā'sīnaṃsambhodhayitumicchati || 17 ||
namattoniśitānbāṇāndvijihvānpannagāniva |
rāmaḥpaśyatisaṅgrāmetenamāmabhigacchati || 18 ||
kṣipraṃvajrasamairbāṇaiśśatathākārmukacyutaiḥ |
rāmamādīpayiṣyāmiulkābhirivakuñjaram || 19 ||
taccāsyabalamādāsyebalenamahatāvṛtaḥ |
uditassavitākālenakṣatrāṇāmivaprabhām || 20 ||
navāsanenāpisahasracakṣuṣāyudhā'smiśakyovaruṇenavāpunaḥ |
mayātviyambāhubalenanirjitāpurāpurīvaiśravaṇenapālitā || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रयोदशस्सर्गः ।
रावणङ्क्रुद्धमाज्ञायमहापार्श्वोमहाबलः ।
मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्यप्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
यःखल्वपिवनम्प्राप्यमृगव्यालनिषेवितम् ।
नपिबेन्मधुसम्प्राप्यसनरोबालिशोभवेत् ॥ 2 ॥
ईश्वरस्येश्वरःकोऽस्तितवशत्रुनिबर्हणः ।
रमस्वसहवैदेह्याशत्रूनाक्रम्यमूर्धसु ॥ 3 ॥
बलात्कुक्कुटवृत्तेनप्रवर्तस्वमहाबलः ।
आक्रम्याक्रम्यसीतांवैताम्भुङ् क्ष्वचरमस्वच ॥ 4 ॥
लब्धकामस्यतेपश्चादागमिष्यतियद्भयम् ।
प्राप्तमप्राप्तकालंवासर्वम्प्रतिसहिष्यति ॥ 5 ॥
कुम्भकर्णस्सहास्माभिरिन्द्रजिच्चमहाबलः ।
प्रतिषेधयितुंशक्तौसवज्रमपिवज्रिणम् ॥ 6 ॥
उपप्रदानंसान्त्वंवाभेदंवाकुशलैःकृतम् ।
समतिक्रम्यदण्डेनसिद्धिमर्थेषुरोचये ॥ 7 ॥
इहप्राप्तान्वयंसर्वान् शत्रूंस्तवमहाबलः ।
वशेशस्त्रप्रतापेनकरिष्यामोनसंशयः ॥ 8 ॥
एवमुक्तस्तदाराजामहापार्श्वेनरावणः ।
तस्यसम्पूजयन्वाक्यमिदंवचनमब्रवीत् ॥ 9 ॥
महापार्श्वनिबोधत्वंरहस्यङ्किञ्चिदात्मनः ।
चिरवृत्तन्तदाख्यास्येयदवाप्तम्पुरामया ॥ 10 ॥
पितामहस्यभवनङ्गच्छन्तीम्पुञ्जिकस्थलाम् ।
चञ्चूर्यमाणामद्राक्षमाकाशेऽग्निशिखामिव ॥ 11 ॥
साप्रसह्यमयाभुक्ताकृताविवसनाततः ।
स्वयम्भूभवनम्प्राप्तालोलितानलिनीयथा ॥ 12 ॥
तच्चतस्यतदामन्येज्ञातमासीन्महात्मनः ।
अथसङ्कुपितोदेवोमामिदंवाक्यमब्रवीत् ॥ 13 ॥
अद्यप्रभृतियामन्याबलान्नारीङ्गमिष्यसि ।
तदातेशतधामूर्धाफलिष्यतिनसंशयः ॥ 14 ॥
इत्यहन्तस्यशापस्यभीतःप्रसभमेवताम् ।
नारोहयेबलात्सीतांवैदेहींशयनेशुभे ॥ 15 ॥
सागरस्येनमेवेगोमारुतस्येवमेगतिः ।
नैतद्दाशरथिर्वेदह्यासादयतितेनमाम् ॥ 16 ॥
कोहिसिंहमिवासीनंसुप्तङ्गिरिगुहाशये ।
क्रुद्धम्मृत्युमिवाऽसीनंसम्भोधयितुमिच्छति ॥ 17 ॥
नमत्तोनिशितान्बाणान्द्विजिह्वान्पन्नगानिव ।
रामःपश्यतिसङ्ग्रामेतेनमामभिगच्छति ॥ 18 ॥
क्षिप्रंवज्रसमैर्बाणैश्शतथाकार्मुकच्युतैः ।
राममादीपयिष्यामिउल्काभिरिवकुञ्जरम् ॥ 19 ॥
तच्चास्यबलमादास्येबलेनमहतावृतः ।
उदितस्सविताकालेनक्षत्राणामिवप्रभाम् ॥ 20 ॥
नवासनेनापिसहस्रचक्षुषायुधाऽस्मिशक्योवरुणेनवापुनः ।
मयात्वियम्बाहुबलेननिर्जितापुरापुरीवैश्रवणेनपालिता ॥ 21 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोदशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
rāvaṇaṅkruddhamājñāyamahāpārśvomahābalaḥ |
muhūrtamanusañcintyaprāñjalirvākyamabravīt || 1 ||
yaḥkhalvapivanamprāpyamṛgavyālaniṣevitam |
napibenmadhusamprāpyasanarobāliśobhavet || 2 ||
īśvarasyeśvaraḥko'stitavaśatrunibarhaṇaḥ |
ramasvasahavaidehyāśatrūnākramyamūrdhasu || 3 ||
balātkukkuṭavṛttenapravartasvamahābalaḥ |
ākramyākramyasītāṃvaitāmbhuṅ kṣvacaramasvaca || 4 ||
labdhakāmasyatepaścādāgamiṣyatiyadbhayam |
prāptamaprāptakālaṃvāsarvampratisahiṣyati || 5 ||
kumbhakarṇassahāsmābhirindrajiccamahābalaḥ |
pratiṣedhayituṃśaktausavajramapivajriṇam || 6 ||
upapradānaṃsāntvaṃvābhedaṃvākuśalaiḥkṛtam |
samatikramyadaṇḍenasiddhimartheṣurocaye || 7 ||
ihaprāptānvayaṃsarvān śatrūṃstavamahābalaḥ |
vaśeśastrapratāpenakariṣyāmonasaṃśayaḥ || 8 ||
evamuktastadārājāmahāpārśvenarāvaṇaḥ |
tasyasampūjayanvākyamidaṃvacanamabravīt || 9 ||
mahāpārśvanibodhatvaṃrahasyaṅkiñcidātmanaḥ |
ciravṛttantadākhyāsyeyadavāptampurāmayā || 10 ||
pitāmahasyabhavanaṅgacchantīmpuñjikasthalām |
cañcūryamāṇāmadrākṣamākāśe'gniśikhāmiva || 11 ||
sāprasahyamayābhuktākṛtāvivasanātataḥ |
svayambhūbhavanamprāptālolitānalinīyathā || 12 ||
taccatasyatadāmanyejñātamāsīnmahātmanaḥ |
athasaṅkupitodevomāmidaṃvākyamabravīt || 13 ||
adyaprabhṛtiyāmanyābalānnārīṅgamiṣyasi |
tadāteśatadhāmūrdhāphaliṣyatinasaṃśayaḥ || 14 ||
ityahantasyaśāpasyabhītaḥprasabhamevatām |
nārohayebalātsītāṃvaidehīṃśayaneśubhe || 15 ||
sāgarasyenamevegomārutasyevamegatiḥ |
naitaddāśarathirvedahyāsādayatitenamām || 16 ||
kohisiṃhamivāsīnaṃsuptaṅgiriguhāśaye |
kruddhammṛtyumivā'sīnaṃsambhodhayitumicchati || 17 ||
namattoniśitānbāṇāndvijihvānpannagāniva |
rāmaḥpaśyatisaṅgrāmetenamāmabhigacchati || 18 ||
kṣipraṃvajrasamairbāṇaiśśatathākārmukacyutaiḥ |
rāmamādīpayiṣyāmiulkābhirivakuñjaram || 19 ||
taccāsyabalamādāsyebalenamahatāvṛtaḥ |
uditassavitākālenakṣatrāṇāmivaprabhām || 20 ||
navāsanenāpisahasracakṣuṣāyudhā'smiśakyovaruṇenavāpunaḥ |
mayātviyambāhubalenanirjitāpurāpurīvaiśravaṇenapālitā || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.