𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌭𑍀𑌮𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑌸𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌂𑌰𑌾𑌮𑍋𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑌃 ॥ 1 ॥
𑌕𑌏𑌷𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑍋𑌬𑌲𑍇𑌨𑌮𑌹𑌤𑌾𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌆𑌚𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌮𑍇𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ॥ 3 ॥
𑌏𑌷𑌸𑍇𑌨𑌾𑌪𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌨𑌾𑌮𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌃 ।
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌾𑌗𑌬𑌲𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 4 ॥
𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑍂𑌰𑌃𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌖𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ।
𑌤𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌭𑍀𑌮𑌮𑍍𑌭𑍀𑌮𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌗𑌰𑍍𑌜𑌨𑍍𑌤𑌂𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑌭𑌿𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌮𑌹𑌤𑍀𑌸𑍇𑌨𑌾𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑍍𑌬𑌲𑍀𑌯𑌸𑌾𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌸𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌰𑍋𑌷𑌾𑌣𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌮𑌭𑌿𑌗𑌰𑍍𑌜𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌖𑌡𑌗𑌶𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑍃𑌷𑍍𑌣𑌿𑌬𑌾𑌣𑌾𑌶𑍍𑌚𑌶𑍂𑌲𑌾𑌨𑌿𑌮𑍁𑌸𑌲𑌾𑌨𑌿𑌚 ॥ 7 ॥
𑌗𑌦𑌾𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌿𑌘𑌾𑌃𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌿𑌶𑍍𑌵𑌧𑌾𑌃 ।
𑌨𑍂𑌂𑌷𑌿𑌚𑌵𑌿𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌞𑍍𑌜𑌯𑍈𑌷𑌿𑌣𑌾𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌶𑍋𑌭𑌨𑍍𑌤𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑌭𑌿𑌧𑌾𑌵𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌜𑌗𑍃𑌹𑍁𑌃𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌃 ॥ 9 ॥
𑌶𑌿𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌾𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌾𑌯𑍋𑌦𑍍𑌧𑍁𑌕𑌾𑌮𑌾𑌃𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ।
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌮𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌃𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌨𑌭𑍂𑌤𑍍 ॥ 10 ॥
𑌬𑌹𑍂𑌨𑌾𑌮𑌶𑍍𑌮𑌵𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌞𑍍𑌚𑌶𑌰𑌵𑌰𑍍𑌷𑌞𑍍𑌚𑌵𑌰𑍍𑌷𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌬𑌹𑌵𑍋𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌬𑌹𑍂𑌨𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌯𑍂𑌧𑌪𑌾𑌨𑍍 ॥ 11 ॥
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌨𑌿𑌜𑌘𑍍𑌨𑍁𑌰𑍍𑌬𑌹𑌵𑍋𑌬𑌹𑍂𑌨𑍍 ।
𑌶𑍂𑌲𑍈𑌃𑌪𑍍𑌰𑌮𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑍇𑌚𑌿𑌚𑍍𑌚𑌪𑌰𑌮𑌾𑌯𑍁𑌧𑍈𑌃 ॥ 12 ॥
𑌪𑌰𑌿𑌘𑍈𑌰𑌾𑌹𑌤𑌾𑌃𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑍇𑌚𑌿𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌾𑌃𑌪𑌰𑌶𑍍𑌵𑌧𑍈𑌃 ।
𑌨𑌿𑌰𑍁𑌚𑍍𑌛𑌵𑌾𑌸𑌾𑌃𑌕𑍃𑌤𑌾𑌃 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌧𑌰𑌣𑍀𑌤𑌲𑍇 ॥ 13 ॥
𑌵𑌿𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌹𑍃𑌦𑌯𑌾𑌃𑌕𑍇𑌚𑌿𑌦𑌿𑌷𑍁𑌸𑌨𑍍𑌧𑌾𑌨𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌕𑍇𑌚𑌿𑌵𑍍𑌦𑌿𑌧𑌾𑌕𑍃𑌤𑌾𑌃𑌖𑌡𑌗𑍈𑌃𑌸𑍍𑌫𑍁𑌰𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌭𑍁𑌵𑌿 ॥ 14 ॥
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌶𑍍𑌶𑍂𑌲𑍈𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑌤𑌶𑍍𑌚𑌾𑌵𑌦𑌾𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍈𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍗𑌘𑌾𑌃𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 15 ॥
𑌪𑌾𑌦𑌪𑍈𑌰𑍍𑌗𑌿𑌰𑌿𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑌮𑍍𑌪𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌤𑌲𑍇 ।
𑌵𑌜𑍍𑌰𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍𑌶𑌤𑌲𑍈𑌰𑍍𑌹𑌸𑍍𑌸𑍍𑌸𑍈𑌰𑍍𑌮𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚𑌹𑌤𑌾𑌭𑍃𑌶𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌵𑍇𑌮𑍁𑌶𑍍𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌮𑌾𑌸𑍍𑌯𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋𑌵𑌿𑌶𑍀𑌰𑍍𑌣𑌦𑌶𑌨𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌃 ।
𑌆𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌵𑌨𑌞𑍍𑌚𑌸𑍍𑌵𑌨𑌤𑌾𑌂𑌸𑌿𑌂𑌹𑌨𑌾𑌦𑌞𑍍𑌚𑌨𑌰𑍍𑌦𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌬𑌭𑍂𑌵𑌤𑍁𑌮𑍁𑌲𑌶𑍍𑌶𑌬𑍍𑌦𑍋𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌂𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂𑌯𑍁𑌧𑌿 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌵𑍀𑌰𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌨𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾𑌃 ॥ 18 ॥
𑌵𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌨𑌯𑌨𑌾𑌃𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑍁𑌃𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌣𑍍𑌯𑌭𑍀𑌤𑌵𑌤𑍍 ।
𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌕𑌃𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌹𑌨𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌨𑌾𑌦𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌨𑍍𑌨𑌤𑌃 ॥ 19 ॥
𑌏𑌤𑍇𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑌚𑌿𑌵𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌜𑌘𑍍𑌨𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍗𑌕𑌸𑌃 ।
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌮𑌾𑌪𑌤𑌤𑌾𑌂𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌨𑍍𑌨𑌿𑌘𑍍𑌨𑌤𑌾𑌞𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ॥ 20 ॥
𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌦𑍋𑌗𑌿𑌰𑌿𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑍇𑌣𑌜𑌘𑌾𑌨𑍈𑌕𑌨𑍍𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌕𑌮𑍍 ।
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑌃𑌪𑍁𑌨𑌰𑍁𑌤𑍍𑌥𑌾𑌯𑌕𑌪𑌿𑌸𑍍𑌸𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌸𑌮𑍁𑌨𑍍𑌨𑌤𑌮𑌪𑍋𑌥𑌯𑌤𑍍 ।
𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍁𑌸𑍁𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌃𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌮𑌹𑌤𑍀𑌂𑌶𑌿𑌲𑌾𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌪𑌾𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀𑌮𑌹𑌾𑌨𑌾𑌦𑌸𑍍𑌯𑌵𑌕𑍍𑌷𑌸𑌿 ।
𑌅𑌥𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌹𑌨𑍁𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌤𑌾𑌰𑍇𑌣𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 23 ॥
𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍇𑌣𑌾𑌭𑌿𑌹𑌤𑍋𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌨𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌜𑌯𑌦𑍍𑌰𑌣𑍇 ।
𑌅𑌮𑍃𑌷𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌰𑌥𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌃 ॥ 24 ॥
𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌕𑌦𑌨𑌂 𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌧𑌨𑍁𑌷𑍍 𑌪𑌾𑌣𑌿𑌰𑍍 𑌵𑌨 𑌓𑌕𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌆𑌵𑌰𑍍𑌤;𑌇𑌵 𑌸𑌮𑍍𑌜𑌜𑍍𑌨𑍇;𑌉𑌭𑌯𑍋𑌹𑍍 𑌸𑍇𑌨𑌯𑍋𑌸𑍍 𑌤𑌦𑌾 ॥ 25 ॥
𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑌸𑍍𑌯𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯𑍇𑌵𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑌃 ।
𑌮𑌹𑌤𑌾𑌹𑌿𑌶𑌰𑍗𑌘𑍇𑌣𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌃 ॥ 26 ॥
𑌅𑌰𑍍𑌦𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌹𑌵𑍇 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂𑌶𑌰𑍀𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌞𑍍𑌚𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍀 ॥ 27 ॥
𑌬𑌭𑍂𑌨𑍍𑌵𑌿𑌚𑌿𑌤𑌾𑌘𑍋𑌰𑌾𑌃𑌪𑌤𑌿𑌤𑍈𑌰𑌿𑌵𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍈 ।
𑌸𑌾𑌮𑌹𑍀𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍗𑌘𑍇𑌣𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑌾𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌤𑍇 ॥ 28 ॥
𑌸𑌞𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮𑌾𑌧𑌵𑍇𑌮𑌾𑌸𑌿𑌪𑌲𑌾𑌶𑍈𑌰𑌿𑌵𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑍈𑌃 ।
𑌹𑌤𑌵𑍀𑌰𑍗𑌘𑌵𑌸𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌭𑌗𑍍𑌨𑌾𑌯𑍁𑌧𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 29 ॥
𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤 𑌓𑌘 𑌮𑌹𑌾 𑌤𑍋𑌯𑌾𑌂 𑌯𑌮 𑌸𑌾𑌗𑌰 𑌗𑌾𑌮𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌯𑌕𑍃𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌲𑍀𑌹 𑌮𑌹𑌾 𑌪𑌨𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣 𑌅𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰 𑌶𑍈𑌬𑌲𑌾𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌕𑌾𑌯𑌶𑌿𑌰𑍋𑌮𑍀𑌨𑌾𑌮𑌙𑍍𑌗𑌾𑌵𑌯𑌵𑌶𑌾𑌦𑍍𑌵𑌲𑌾𑌮𑍍 ।
𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌹𑌂𑌸𑌗𑌣𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌙𑍍𑌕𑌙𑍍𑌕𑌸𑌾𑌰𑌸𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 31 ॥
𑌮𑍇𑌦𑌃𑌫𑍇𑌨𑌸𑌮𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌮𑌾𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌨𑍍𑌤𑌿𑌤𑌸𑍍𑌵𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑌾𑌙𑍍𑌕𑌾𑌪𑍁𑌰𑌷𑍁𑌦𑍁𑌸𑍍𑌤𑌾𑌰𑌾𑌂𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌭𑍂𑌮𑌿𑌮𑌯𑍀𑌨𑍍𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ॥ 32 ॥
𑌨𑌦𑍀𑌮𑌿𑌵𑌘𑌨𑌾𑌪𑌾𑌯𑍇𑌹𑌂𑌸𑌸𑌾𑌰𑌸𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃𑌕𑌪𑌿𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌤𑍇𑌰𑍁𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌦𑍁𑌸𑍍𑌤𑌰𑌾𑌨𑍍𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ॥ 33 ॥
𑌯𑌥𑌾 𑌪𑌦𑍍𑌮 𑌰𑌜𑍋 𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌲𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌗𑌜 𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌸𑍃𑌜𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌬𑌾𑌣 𑌓𑌘𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌦𑌨𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 34 ॥
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌤𑌰𑌸𑌾 𑌨𑍀𑌲𑍋 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌘𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌂 𑌗𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌉𑌦𑍍𑌧𑍂𑌤 𑌇𑌵 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌃 𑌖𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌦𑌭𑍍𑌰𑌬𑌲𑌂 𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍 ॥ 35 ॥
𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌂𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌰𑌥𑍇𑌨𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌣𑍇𑌨𑌨𑍀𑌲𑌮𑍇𑌵𑌾𑌭𑌿𑌦𑍁𑌦𑍍𑌰𑍁𑌵𑍇 ॥ 36 ॥
𑌸𑌧𑌨𑍁𑌰𑍍𑌧𑌨𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾𑌂𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑍋𑌵𑌿𑌕𑍃𑌷𑍍𑌯𑌪𑌰𑌮𑌾𑌹𑌵𑍇 ॥ 37 ॥
𑌨𑍀𑌲𑌾𑌯𑌵𑍍𑌯𑌸𑍃𑌜𑌦𑍍𑌬𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌤𑍇𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌵𑌿𑌶𑌿𑌖𑌾𑌨𑍀𑌲𑌂𑌵𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌿𑌦𑍍𑌯𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 38 ॥
𑌮𑌹𑍀𑌞𑍍𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌵𑍇𑌗𑌾𑌰𑍁𑌷𑌿𑌤𑌾𑌇𑌵𑌪𑌨𑍍𑌨𑌗𑌾𑌃 ।
𑌨𑍀𑌲𑌃𑌶𑌰𑍈𑌰𑌭𑌿𑌹𑌤𑍋𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑍈𑌰𑍍𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍋𑌪𑌮𑍈𑌃 ॥ 39 ॥
𑌸𑌤𑌮𑍍𑌪𑌰𑌮𑌦𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌷𑌮𑌾𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌕𑌪𑌿𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑌾𑌡𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌾𑌟𑍍𑌯𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 40 ॥
𑌸𑌤𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌹𑌤𑌃𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋𑌨𑌦𑌨𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌃 ।
𑌵𑌵𑌰𑍍𑌷𑌶𑌰𑌵𑌰𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌾𑌨𑌾𑌞𑍍𑌚𑌮𑍂𑌪𑌤𑍗 ॥ 41 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌬𑌾𑌣𑌗𑌣𑌾𑌨𑍍𑌘𑌾𑌰𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌸𑍍𑌯𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌅𑌪𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍𑌵𑌾𑌰𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌮𑍀𑌲𑌿𑌤𑌃 ॥ 42 ॥
𑌯𑌥𑍈𑌵𑌗𑍋𑌵𑍃𑌷𑍋𑌵𑌰𑍍𑌷𑌂𑌶𑌾𑌰𑌦𑌂𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌮𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌏𑌵𑌮𑍇𑌵𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌶𑌰𑌵𑌰𑍍𑌷𑌨𑍍𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑌦𑌮𑍍 ॥ 43 ॥
𑌨𑌿𑌮𑍀𑌲𑌿𑌤𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑌾𑌨𑍀𑌲𑌸𑍍𑌸𑍇𑌹𑍇𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑌦𑌾𑌨𑍍 ।
𑌰𑍋𑌷𑌿𑌤𑌶𑍍𑌶𑌰𑌵𑌰𑍍𑌷𑍇𑌣𑌸𑌾𑌲𑍇𑌨𑌮𑌹𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌜𑌘𑌾𑌨𑌹𑌯𑌾𑌨𑌨𑍀𑌲𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ॥ 44 ॥
𑌤𑌤𑌨𑍍𑌸𑌚𑌾𑌪𑌮𑍁𑌦𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌬𑌭𑌞𑍍𑌜𑌤𑌰𑌸𑌾𑌨𑍀𑌲𑍋𑌨𑌨𑌾𑌦𑌚𑌪𑍁𑌨𑌃𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 45 ॥
𑌵𑌿𑌧𑌨𑍁𑌸𑍍𑌤𑍁𑌕𑍃𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍋𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌮𑍁𑌸𑌲𑌙𑍍𑌘𑍋𑌰𑌂𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌦𑌨𑌾𑌦𑌵𑌪𑍁𑌪𑍍𑌲𑍁𑌵𑍇 ॥ 46 ॥
𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍗𑌜𑌾𑌤𑌵𑍈𑌰𑍗𑌤𑌰𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍗 ।
𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍗𑌕𑍍𑌷𑌤𑌜𑌗𑌦𑌿𑌗𑍍𑌧𑌾𑌙𑍍𑌗𑍗𑌪𑍍𑌰𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌾𑌵𑌿𑌵𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑍗 ॥ 47 ॥
𑌉𑌲𑍍𑌲𑌿𑌖𑌨𑍍𑌤𑍗𑌸𑍁𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌾𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌾𑌭𑌿𑌰𑌿𑌤𑌰𑍇𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌸𑌿𑌂𑌹𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌸𑌦𑍃𑌶𑍗𑌸𑌿𑌂𑌹𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑍗 ॥ 48 ॥
𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌵𑌿𑌜𑌯𑍗𑌵𑍀𑌰𑍗𑌸𑌮𑌰𑍇𑌷𑍍𑌨𑍍𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌨𑍗 ।
𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾𑌣𑍗𑌯𑌶𑌃𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍁𑌂𑌵𑍃𑌤𑍍𑌰𑌵𑌾𑌸𑌵𑌯𑍋𑌸𑍍𑌸𑌹 ॥ 49 ॥
𑌆𑌜𑌘𑌾𑌨𑌤𑌦𑌾𑌨𑍀𑌲𑌂𑌲𑌲𑌾𑌟𑍇𑌮𑍁𑌸𑌲𑍇𑌨𑌸𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌃𑌪𑌰𑌮𑌾𑌯𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌸𑍍𑌰𑌾𑌵𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 50 ॥
𑌤𑌤𑌃𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌦𑌿𑌗𑍍𑌧𑌾𑌙𑍍𑌗𑌃𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌤𑌰𑍁𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑍋𑌰𑌸𑌿𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋𑌵𑌿𑌸𑌸𑌰𑍍𑌜𑌮𑌹𑌾𑌕𑌪𑌿𑌃 ॥ 51 ॥
𑌤𑌮𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌹𑌾𑌰𑌂𑌸𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌮𑍁𑌸𑌲𑌮𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌅𑌭𑌿𑌦𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌵𑌬𑌲𑌿𑌨𑌮𑍍𑌬𑌲𑌾𑌨𑌨𑍀𑌲𑌮𑍍𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌮𑍍 ॥ 52 ॥
𑌤𑌮𑍁𑌗𑍍𑌰𑌵𑍇𑌗𑌂𑌸𑌂𑌰𑌬𑍍𑌧𑌮𑌾𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌕𑌪𑌿𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹𑌮𑌹𑌾𑌵𑍇𑌗𑍋𑌮𑌹𑌾𑌶𑌿𑌲𑌾𑌮𑍍 ॥ 53 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌭𑌿𑌕𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌮𑍃𑌥𑍇𑌮𑍁𑌸𑌲𑌯𑍋𑌧𑌿𑌨 ।
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌶𑌿𑌲𑌾𑌨𑍍𑌨𑍀𑌲𑍋𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌨𑌿𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌪𑌾𑌤𑌯𑌤𑍍 ॥ 54 ॥
𑌸𑌾𑌤𑍇𑌨𑌕𑌪𑌿𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍇𑌨𑌵𑌿𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌮𑌹𑌤𑍀𑌶𑌿𑌲𑌾 ।
𑌬𑌿𑌭𑍇𑌦𑌬𑌹𑍁𑌧𑌾𑌘𑍋𑌰𑌾𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌶𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 55 ॥
𑌵𑌿𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨 𑌶𑌿𑌰𑌸𑌸𑍍 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌬𑌹𑍁 𑌸𑍁𑌸𑍍𑌰𑌾𑌵 𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌶𑌰𑍀𑌰𑌾𑌦𑍍 𑌅𑌪𑌿 𑌸𑍁𑌸𑍍𑌰𑌾𑌵 𑌗𑌿𑌰𑍇𑌹𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌰𑌵𑌣𑌂 𑌯𑌥𑌾 ॥ 56 ॥
𑌵𑌿𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌶𑌿𑌰𑌸𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌬𑌹𑍁𑌸𑍁𑌸𑍍𑌰𑌾𑌵𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌶𑌰𑍀𑌰𑌾𑌦𑌪𑌿𑌸𑍁𑌸𑍍𑌰𑌾𑌵𑌗𑌿𑌰𑍇𑌃𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌰𑌵𑌣𑌂𑌯𑌥𑌾 ॥ 57 ॥
𑌹𑌤𑍇𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑍀𑌲𑍇𑌨𑌤𑌦𑌕𑌮𑍍𑌪𑍍𑌯𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌮𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑌾𑌂𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌮𑌭𑌿𑌜𑌗𑌾𑌮𑌹 ॥ 58 ॥
𑌨𑌶𑍇𑌕𑍁𑌸𑍍𑌸𑌮𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌤𑍁𑌨𑍍𑌨𑌿𑌹𑌤𑍇𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀𑌪𑌤𑍗 ।
𑌸𑍇𑌤𑍁𑌬𑌨𑍍𑌧𑌂𑌸𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌵𑌿𑌶𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂𑌸𑌲𑌿𑌲𑌂𑌯𑌥𑌾 ॥ 59 ॥
𑌹𑌤𑍇𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌂𑌶𑍍𑌚𑌮𑍂𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍇𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌿𑌰𑍁𑌦𑍍𑌯𑌮𑌾𑌃 ।
𑌰𑌕𑍍𑌷𑌃𑌪𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑌙𑍍𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨𑌮𑍂𑌕𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 60 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑌾𑌰𑍍𑌣𑌵𑌨𑍍𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌨𑍍𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑌜𑍍𑌞𑍗𑌇𑌵𑌤𑍇𑌽𑌭𑌵𑌨𑍍 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌨𑍀𑌲𑍋𑌵𑌿𑌜𑌯𑍀𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃𑌪𑍍𑌰𑌶𑌸𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌃𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤𑍇𑌨𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ।
𑌸𑌮𑍇𑌤𑍍𑌯𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌰𑍂𑌪𑌸𑍍𑌤𑍁𑌬𑌭𑍂𑌵𑌯𑍂𑌥𑌪𑌃 ॥ 61 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭapañcāśassargaḥ |
tataḥprahastanniryāntandṛṣṭavābhīmaparākramam |
uvācasasmitaṃrāmovibhīṣaṇamarindamaḥ || 1 ||
kaeṣassumahākāyobalenamahatāvṛtaḥ |
ācakṣvamemahābāho vīryavantanniśācaram || 2 ||
rāghavasyavacaśśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ || 3 ||
eṣasenāpatistasyaprahastonāmarākṣasaḥ |
laṅkāyāṃrākṣasendrasyatribhāgabalasamvṛtaḥ || 4 ||
vīryavānastravicchūraḥsuprakhyāścaparākrame |
tataḥprahastanniryāntambhīmambhīmaparākramam || 5 ||
garjantaṃsumahākāyaṃrākṣasairabhisamvṛtam |
dadarśamahatīsenāvānarāṇāmbalīyasām || 6 ||
abhisañjātaroṣāṇāmprahastamabhigarjatām |
khaḍagaśaktyṛṣṇibāṇāścaśūlānimusalānica || 7 ||
gadāścaparighāḥprāsāvividhāścapariśvadhāḥ |
nūṃṣicavicitrāṇirākṣasānāñjayaiṣiṇām || 8 ||
pragṛhītānyaśobhantavānarānabhidhāvatām |
jagṛhuḥpādapāṃścāpipuṣpitānvānararṣabhāḥ || 9 ||
śilāścavipulādīrghāyoddhukāmāḥplavaṅgamāḥ |
teṣāmanyonyamāsādyasaṅgrāmaḥsumahānabhūt || 10 ||
bahūnāmaśmavṛṣṭiñcaśaravarṣañcavarṣatām |
bahavorākṣasāyuddhebahūnvānarayūdhapān || 11 ||
vānarārākṣasāṃścāpinijaghnurbahavobahūn |
śūlaiḥpramathitāḥkecitkeciccaparamāyudhaiḥ || 12 ||
parighairāhatāḥkecitkecicchinnāḥparaśvadhaiḥ |
nirucchavāsāḥkṛtāḥ kecitpatitādharaṇītale || 13 ||
vibhinnahṛdayāḥkecidiṣusandhānasanditāḥ |
kecivdidhākṛtāḥkhaḍagaiḥsphurantaḥpatitābhuvi || 14 ||
vānarārākṣasaiśśūlaipārśvataścāvadāritāḥ |
vānaraiścāpisaṅkruddhairākṣasaughāḥsamantataḥ || 15 ||
pādapairgiriśṛṅgaiścasampiṣṭāvasudhātale |
vajrasparśatalairhasssairmuṣṭibhiścahatābhṛśam || 16 ||
vemuśśoṇitamāsyebhyoviśīrṇadaśanekṣaṇāḥ |
ārtasvanañcasvanatāṃsiṃhanādañcanardatām || 17 ||
babhūvatumulaśśabdoharīṇāṃrakṣasāṃyudhi |
vānarārākṣasāḥkruddhāvīramārgamanuvratāḥ || 18 ||
vivṛttanayanāḥkrūrāścakruḥkarmāṇyabhītavat |
narāntakaḥkumbhahanurmahānādassamunnataḥ || 19 ||
eteprahastasacivāssarvejaghnurvanaukasaḥ |
teṣāmāpatatāṃśīghrannighnatāñcāpivānarān || 20 ||
dvividogiriśṛṅgeṇajaghānaikannarāntakam |
durmukhaḥpunarutthāyakapissavipuladrumam || 21 ||
rākṣasaṅkṣiprahastastusamunnatamapothayat |
jāmbavāṃstususaṅkruddhaḥpragṛhyamahatīṃśilām || 22 ||
pātayāmāsatejasvīmahānādasyavakṣasi |
athakumbhahanustatratāreṇāsādyavīryavān || 23 ||
vṛkṣeṇābhihatomūrdhniprāṇānsantyājayadraṇe |
amṛṣyamāṇastatkarmaprahastorathamāśritaḥ || 24 ||
cakāra kadanaṃ ghoraṃ dhanuṣ pāṇir vana okasām |
āvarta;iva samjajne;ubhayoh senayos tadā || 25 ||
kṣubhitasyāprameyasyasāgarasyevanissvanaḥ |
mahatāhiśaraugheṇaprahastoyuddhakovidaḥ || 26 ||
ardayāmāsasaṅkruddhovānarān paramāhave |
vānarāṇāṃśarīraiścarākṣasānāñcamedinī || 27 ||
babhūnvicitāghorāḥpatitairivaparvatai |
sāmahīrudhiraugheṇapracchannāsamprakāśate || 28 ||
sañchannāmādhavemāsipalāśairivapuṣpitaiḥ |
hatavīraughavasrāntubhagnāyudhamahādrumām || 29 ||
śoṇita ogha mahā toyāṃ yama sāgara gāminīm |
yakṛt plīha mahā pankāṃ vinikīrṇa antra śaibalām || 30 ||
bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām |
gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṅkaṅkasārasasevitām || 31 ||
medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām |
tāṅkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīnnadīm || 32 ||
nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām |
rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāndustarānnadīm || 33 ||
yathā padma rajo dhvastāṃ nalinīṃ gaja yūthapāḥ |
tataḥ sṛjantaṃ bāṇa oghān prahastaṃ syandane sthitam || 34 ||
dadarśa tarasā nīlo vinighnantaṃ plavaṃ gamān |
uddhūta iva vāyuḥ khe mahādabhrabalaṃ balāt || 35 ||
samīkṣyābhidrutaṃyuddheprahastovāhinīpatiḥ |
rathenādityavarṇenanīlamevābhidudruve || 36 ||
sadhanurdhanvināṃśreṣṭhovikṛṣyaparamāhave || 37 ||
nīlāyavyasṛjadbāṇānprahastovāhinīpatiḥ |
teprāpyaviśikhānīlaṃvinirbhidyasamāhitāḥ || 38 ||
mahīñjagmurmahāvegāruṣitāivapannagāḥ |
nīlaḥśarairabhihatoniśitairjvalanopamaiḥ || 39 ||
satamparamadurdharṣamāpatantammahākapiḥ |
prahastantāḍayāmāsavṛkṣamutpāṭyavīryavān || 40 ||
satenābhihataḥkruddhonadanrākṣasapuṅgavaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇiplavaṅgānāñcamūpatau || 41 ||
tasyabāṇagaṇānghārānrākṣasasyamahābalaḥ |
apārayanvārayitumpratyagṛhṇānnimīlitaḥ || 42 ||
yathaivagovṛṣovarṣaṃśāradaṃśīghramāgatam |
evamevaprahastasyaśaravarṣandurāsadam || 43 ||
nimīlitākṣassahasānīlassehedurāsadān |
roṣitaśśaravarṣeṇasālenamahatāmahān |
prajaghānahayānanīlaḥprahastasyamahābalaḥ || 44 ||
tatansacāpamudgṛhyaprahastasyamahābalaḥ |
babhañjatarasānīlonanādacapunaḥpunaḥ || 45 ||
vidhanustukṛtastenaprahastovāhinīpatiḥ |
pragṛhyamusalaṅghoraṃsyandanādavapupluve || 46 ||
tāvubhauvāhinīmukhyaujātavairautarasvinau |
sthitaukṣatajagadigdhāṅgauprabhinnāvivakuñjarau || 47 ||
ullikhantausutīkṣṇābhirdaṃṣṭrābhiritaretaram |
siṃhaśārdūlasadṛśausiṃhaśārdūlaceṣṭitau || 48 ||
vikrāntavijayauvīrausamareṣnvivartinau |
kāṅkṣamāṇauyaśaḥprāptuṃvṛtravāsavayossaha || 49 ||
ājaghānatadānīlaṃlalāṭemusalenasaḥ |
prahastaḥparamāyattastatassusrāvaśoṇitam || 50 ||
tataḥśoṇitadigdhāṅgaḥpragṛhyasumahātarum |
prahastasyorasikruddhovisasarjamahākapiḥ || 51 ||
tamacintyaprahāraṃsapragṛhyamusalammahat |
abhidudrāvabalinambalānanīlamplavaṅgamam || 52 ||
tamugravegaṃsaṃrabdhamāpatantammahākapiḥ |
tatassamprekṣyajagrāhamahāvegomahāśilām || 53 ||
tasyayuddhābhikāmasyamṛthemusalayodhina |
prahastasyaśilānnīlomūrdhnitūrṇamapātayat || 54 ||
sātenakapimukhyenavimuktāmahatīśilā |
bibhedabahudhāghorāprahastasyaśirastadā || 55 ||
vibhinna śirasas tasya bahu susrāva śoṇitam |
śarīrād api susrāva gireh prasravaṇaṃ yathā || 56 ||
vibhinnaśirasastasyabahususrāvaśoṇitam |
śarīrādapisusrāvagireḥprasravaṇaṃyathā || 57 ||
hateprahastenīlenatadakampyammahābalam |
rākṣasānāmahṛṣṭānāṃlaṅkāmabhijagāmaha || 58 ||
naśekussamavasthātunnihatevāhinīpatau |
setubandhaṃsamāsādyaviśīrṇaṃsalilaṃyathā || 59 ||
hatetasmiṃścamūmukhyerākṣasāstenirudyamāḥ |
rakṣaḥpatigṛhaṅgatvādhyānamūkatvamāsthitāḥ || 60 ||
prāptāśśokārṇavantīvrannissajñauivate'bhavan |
tatastunīlovijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsukṛtenakarmaṇā |
sametyarāmeṇasalakṣmaṇenaprahṛṣṭarūpastubabhūvayūthapaḥ || 61 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टपञ्चाशस्सर्गः ।
ततःप्रहस्तन्निर्यान्तन्दृष्टवाभीमपराक्रमम् ।
उवाचसस्मितंरामोविभीषणमरिन्दमः ॥ 1 ॥
कएषस्सुमहाकायोबलेनमहतावृतः ।
आचक्ष्वमेमहाबाहो वीर्यवन्तन्निशाचरम् ॥ 2 ॥
राघवस्यवचश्श्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ॥ 3 ॥
एषसेनापतिस्तस्यप्रहस्तोनामराक्षसः ।
लङ्कायांराक्षसेन्द्रस्यत्रिभागबलसम्वृतः ॥ 4 ॥
वीर्यवानस्त्रविच्छूरःसुप्रख्याश्चपराक्रमे ।
ततःप्रहस्तन्निर्यान्तम्भीमम्भीमपराक्रमम् ॥ 5 ॥
गर्जन्तंसुमहाकायंराक्षसैरभिसम्वृतम् ।
ददर्शमहतीसेनावानराणाम्बलीयसाम् ॥ 6 ॥
अभिसञ्जातरोषाणाम्प्रहस्तमभिगर्जताम् ।
खडगशक्त्यृष्णिबाणाश्चशूलानिमुसलानिच ॥ 7 ॥
गदाश्चपरिघाःप्रासाविविधाश्चपरिश्वधाः ।
नूंषिचविचित्राणिराक्षसानाञ्जयैषिणाम् ॥ 8 ॥
प्रगृहीतान्यशोभन्तवानरानभिधावताम् ।
जगृहुःपादपांश्चापिपुष्पितान्वानरर्षभाः ॥ 9 ॥
शिलाश्चविपुलादीर्घायोद्धुकामाःप्लवङ्गमाः ।
तेषामन्योन्यमासाद्यसङ्ग्रामःसुमहानभूत् ॥ 10 ॥
बहूनामश्मवृष्टिञ्चशरवर्षञ्चवर्षताम् ।
बहवोराक्षसायुद्धेबहून्वानरयूधपान् ॥ 11 ॥
वानराराक्षसांश्चापिनिजघ्नुर्बहवोबहून् ।
शूलैःप्रमथिताःकेचित्केचिच्चपरमायुधैः ॥ 12 ॥
परिघैराहताःकेचित्केचिच्छिन्नाःपरश्वधैः ।
निरुच्छवासाःकृताः केचित्पतिताधरणीतले ॥ 13 ॥
विभिन्नहृदयाःकेचिदिषुसन्धानसन्दिताः ।
केचिव्दिधाकृताःखडगैःस्फुरन्तःपतिताभुवि ॥ 14 ॥
वानराराक्षसैश्शूलैपार्श्वतश्चावदारिताः ।
वानरैश्चापिसङ्क्रुद्धैराक्षसौघाःसमन्ततः ॥ 15 ॥
पादपैर्गिरिशृङ्गैश्चसम्पिष्टावसुधातले ।
वज्रस्पर्शतलैर्हस्स्सैर्मुष्टिभिश्चहताभृशम् ॥ 16 ॥
वेमुश्शोणितमास्येभ्योविशीर्णदशनेक्षणाः ।
आर्तस्वनञ्चस्वनतांसिंहनादञ्चनर्दताम् ॥ 17 ॥
बभूवतुमुलश्शब्दोहरीणांरक्षसांयुधि ।
वानराराक्षसाःक्रुद्धावीरमार्गमनुव्रताः ॥ 18 ॥
विवृत्तनयनाःक्रूराश्चक्रुःकर्माण्यभीतवत् ।
नरान्तकःकुम्भहनुर्महानादस्समुन्नतः ॥ 19 ॥
एतेप्रहस्तसचिवास्सर्वेजघ्नुर्वनौकसः ।
तेषामापततांशीघ्रन्निघ्नताञ्चापिवानरान् ॥ 20 ॥
द्विविदोगिरिशृङ्गेणजघानैकन्नरान्तकम् ।
दुर्मुखःपुनरुत्थायकपिस्सविपुलद्रुमम् ॥ 21 ॥
राक्षसङ्क्षिप्रहस्तस्तुसमुन्नतमपोथयत् ।
जाम्बवांस्तुसुसङ्क्रुद्धःप्रगृह्यमहतींशिलाम् ॥ 22 ॥
पातयामासतेजस्वीमहानादस्यवक्षसि ।
अथकुम्भहनुस्तत्रतारेणासाद्यवीर्यवान् ॥ 23 ॥
वृक्षेणाभिहतोमूर्ध्निप्राणान्सन्त्याजयद्रणे ।
अमृष्यमाणस्तत्कर्मप्रहस्तोरथमाश्रितः ॥ 24 ॥
चकार कदनं घोरं धनुष् पाणिर् वन ओकसाम् ।
आवर्त;इव सम्जज्ने;उभयोह् सेनयोस् तदा ॥ 25 ॥
क्षुभितस्याप्रमेयस्यसागरस्येवनिस्स्वनः ।
महताहिशरौघेणप्रहस्तोयुद्धकोविदः ॥ 26 ॥
अर्दयामाससङ्क्रुद्धोवानरान् परमाहवे ।
वानराणांशरीरैश्चराक्षसानाञ्चमेदिनी ॥ 27 ॥
बभून्विचिताघोराःपतितैरिवपर्वतै ।
सामहीरुधिरौघेणप्रच्छन्नासम्प्रकाशते ॥ 28 ॥
सञ्छन्नामाधवेमासिपलाशैरिवपुष्पितैः ।
हतवीरौघवस्रान्तुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ॥ 29 ॥
शोणित ओघ महा तोयां यम सागर गामिनीम् ।
यकृत् प्लीह महा पन्कां विनिकीर्ण अन्त्र शैबलाम् ॥ 30 ॥
भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् ।
गृध्रहंसगणाकीर्णाङ्कङ्कसारससेविताम् ॥ 31 ॥
मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् ।
ताङ्कापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयीन्नदीम् ॥ 32 ॥
नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् ।
राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तान्दुस्तरान्नदीम् ॥ 33 ॥
यथा पद्म रजो ध्वस्तां नलिनीं गज यूथपाः ।
ततः सृजन्तं बाण ओघान् प्रहस्तं स्यन्दने स्थितम् ॥ 34 ॥
ददर्श तरसा नीलो विनिघ्नन्तं प्लवं गमान् ।
उद्धूत इव वायुः खे महादभ्रबलं बलात् ॥ 35 ॥
समीक्ष्याभिद्रुतंयुद्धेप्रहस्तोवाहिनीपतिः ।
रथेनादित्यवर्णेननीलमेवाभिदुद्रुवे ॥ 36 ॥
सधनुर्धन्विनांश्रेष्ठोविकृष्यपरमाहवे ॥ 37 ॥
नीलायव्यसृजद्बाणान्प्रहस्तोवाहिनीपतिः ।
तेप्राप्यविशिखानीलंविनिर्भिद्यसमाहिताः ॥ 38 ॥
महीञ्जग्मुर्महावेगारुषिताइवपन्नगाः ।
नीलःशरैरभिहतोनिशितैर्ज्वलनोपमैः ॥ 39 ॥
सतम्परमदुर्धर्षमापतन्तम्महाकपिः ।
प्रहस्तन्ताडयामासवृक्षमुत्पाट्यवीर्यवान् ॥ 40 ॥
सतेनाभिहतःक्रुद्धोनदन्राक्षसपुङ्गवः ।
ववर्षशरवर्षाणिप्लवङ्गानाञ्चमूपतौ ॥ 41 ॥
तस्यबाणगणान्घारान्राक्षसस्यमहाबलः ।
अपारयन्वारयितुम्प्रत्यगृह्णान्निमीलितः ॥ 42 ॥
यथैवगोवृषोवर्षंशारदंशीघ्रमागतम् ।
एवमेवप्रहस्तस्यशरवर्षन्दुरासदम् ॥ 43 ॥
निमीलिताक्षस्सहसानीलस्सेहेदुरासदान् ।
रोषितश्शरवर्षेणसालेनमहतामहान् ।
प्रजघानहयाननीलःप्रहस्तस्यमहाबलः ॥ 44 ॥
ततन्सचापमुद्गृह्यप्रहस्तस्यमहाबलः ।
बभञ्जतरसानीलोननादचपुनःपुनः ॥ 45 ॥
विधनुस्तुकृतस्तेनप्रहस्तोवाहिनीपतिः ।
प्रगृह्यमुसलङ्घोरंस्यन्दनादवपुप्लुवे ॥ 46 ॥
तावुभौवाहिनीमुख्यौजातवैरौतरस्विनौ ।
स्थितौक्षतजगदिग्धाङ्गौप्रभिन्नाविवकुञ्जरौ ॥ 47 ॥
उल्लिखन्तौसुतीक्ष्णाभिर्दंष्ट्राभिरितरेतरम् ।
सिंहशार्दूलसदृशौसिंहशार्दूलचेष्टितौ ॥ 48 ॥
विक्रान्तविजयौवीरौसमरेष्न्विवर्तिनौ ।
काङ्क्षमाणौयशःप्राप्तुंवृत्रवासवयोस्सह ॥ 49 ॥
आजघानतदानीलंललाटेमुसलेनसः ।
प्रहस्तःपरमायत्तस्ततस्सुस्रावशोणितम् ॥ 50 ॥
ततःशोणितदिग्धाङ्गःप्रगृह्यसुमहातरुम् ।
प्रहस्तस्योरसिक्रुद्धोविससर्जमहाकपिः ॥ 51 ॥
तमचिन्त्यप्रहारंसप्रगृह्यमुसलम्महत् ।
अभिदुद्रावबलिनम्बलाननीलम्प्लवङ्गमम् ॥ 52 ॥
तमुग्रवेगंसंरब्धमापतन्तम्महाकपिः ।
ततस्सम्प्रेक्ष्यजग्राहमहावेगोमहाशिलाम् ॥ 53 ॥
तस्ययुद्धाभिकामस्यमृथेमुसलयोधिन ।
प्रहस्तस्यशिलान्नीलोमूर्ध्नितूर्णमपातयत् ॥ 54 ॥
सातेनकपिमुख्येनविमुक्तामहतीशिला ।
बिभेदबहुधाघोराप्रहस्तस्यशिरस्तदा ॥ 55 ॥
विभिन्न शिरसस् तस्य बहु सुस्राव शोणितम् ।
शरीराद् अपि सुस्राव गिरेह् प्रस्रवणं यथा ॥ 56 ॥
विभिन्नशिरसस्तस्यबहुसुस्रावशोणितम् ।
शरीरादपिसुस्रावगिरेःप्रस्रवणंयथा ॥ 57 ॥
हतेप्रहस्तेनीलेनतदकम्प्यम्महाबलम् ।
राक्षसानामहृष्टानांलङ्कामभिजगामह ॥ 58 ॥
नशेकुस्समवस्थातुन्निहतेवाहिनीपतौ ।
सेतुबन्धंसमासाद्यविशीर्णंसलिलंयथा ॥ 59 ॥
हतेतस्मिंश्चमूमुख्येराक्षसास्तेनिरुद्यमाः ।
रक्षःपतिगृहङ्गत्वाध्यानमूकत्वमास्थिताः ॥ 60 ॥
प्राप्ताश्शोकार्णवन्तीव्रन्निस्सज्ञौइवतेऽभवन् ।
ततस्तुनीलोविजयीमहाबलःप्रशस्यमानःसुकृतेनकर्मणा ।
समेत्यरामेणसलक्ष्मणेनप्रहृष्टरूपस्तुबभूवयूथपः ॥ 61 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭapañcāśassargaḥ |
tataḥprahastanniryāntandṛṣṭavābhīmaparākramam |
uvācasasmitaṃrāmovibhīṣaṇamarindamaḥ || 1 ||
kaeṣassumahākāyobalenamahatāvṛtaḥ |
ācakṣvamemahābāho vīryavantanniśācaram || 2 ||
rāghavasyavacaśśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ || 3 ||
eṣasenāpatistasyaprahastonāmarākṣasaḥ |
laṅkāyāṃrākṣasendrasyatribhāgabalasamvṛtaḥ || 4 ||
vīryavānastravicchūraḥsuprakhyāścaparākrame |
tataḥprahastanniryāntambhīmambhīmaparākramam || 5 ||
garjantaṃsumahākāyaṃrākṣasairabhisamvṛtam |
dadarśamahatīsenāvānarāṇāmbalīyasām || 6 ||
abhisañjātaroṣāṇāmprahastamabhigarjatām |
khaḍagaśaktyṛṣṇibāṇāścaśūlānimusalānica || 7 ||
gadāścaparighāḥprāsāvividhāścapariśvadhāḥ |
nūṃṣicavicitrāṇirākṣasānāñjayaiṣiṇām || 8 ||
pragṛhītānyaśobhantavānarānabhidhāvatām |
jagṛhuḥpādapāṃścāpipuṣpitānvānararṣabhāḥ || 9 ||
śilāścavipulādīrghāyoddhukāmāḥplavaṅgamāḥ |
teṣāmanyonyamāsādyasaṅgrāmaḥsumahānabhūt || 10 ||
bahūnāmaśmavṛṣṭiñcaśaravarṣañcavarṣatām |
bahavorākṣasāyuddhebahūnvānarayūdhapān || 11 ||
vānarārākṣasāṃścāpinijaghnurbahavobahūn |
śūlaiḥpramathitāḥkecitkeciccaparamāyudhaiḥ || 12 ||
parighairāhatāḥkecitkecicchinnāḥparaśvadhaiḥ |
nirucchavāsāḥkṛtāḥ kecitpatitādharaṇītale || 13 ||
vibhinnahṛdayāḥkecidiṣusandhānasanditāḥ |
kecivdidhākṛtāḥkhaḍagaiḥsphurantaḥpatitābhuvi || 14 ||
vānarārākṣasaiśśūlaipārśvataścāvadāritāḥ |
vānaraiścāpisaṅkruddhairākṣasaughāḥsamantataḥ || 15 ||
pādapairgiriśṛṅgaiścasampiṣṭāvasudhātale |
vajrasparśatalairhasssairmuṣṭibhiścahatābhṛśam || 16 ||
vemuśśoṇitamāsyebhyoviśīrṇadaśanekṣaṇāḥ |
ārtasvanañcasvanatāṃsiṃhanādañcanardatām || 17 ||
babhūvatumulaśśabdoharīṇāṃrakṣasāṃyudhi |
vānarārākṣasāḥkruddhāvīramārgamanuvratāḥ || 18 ||
vivṛttanayanāḥkrūrāścakruḥkarmāṇyabhītavat |
narāntakaḥkumbhahanurmahānādassamunnataḥ || 19 ||
eteprahastasacivāssarvejaghnurvanaukasaḥ |
teṣāmāpatatāṃśīghrannighnatāñcāpivānarān || 20 ||
dvividogiriśṛṅgeṇajaghānaikannarāntakam |
durmukhaḥpunarutthāyakapissavipuladrumam || 21 ||
rākṣasaṅkṣiprahastastusamunnatamapothayat |
jāmbavāṃstususaṅkruddhaḥpragṛhyamahatīṃśilām || 22 ||
pātayāmāsatejasvīmahānādasyavakṣasi |
athakumbhahanustatratāreṇāsādyavīryavān || 23 ||
vṛkṣeṇābhihatomūrdhniprāṇānsantyājayadraṇe |
amṛṣyamāṇastatkarmaprahastorathamāśritaḥ || 24 ||
cakāra kadanaṃ ghoraṃ dhanuṣ pāṇir vana okasām |
āvarta;iva samjajne;ubhayoh senayos tadā || 25 ||
kṣubhitasyāprameyasyasāgarasyevanissvanaḥ |
mahatāhiśaraugheṇaprahastoyuddhakovidaḥ || 26 ||
ardayāmāsasaṅkruddhovānarān paramāhave |
vānarāṇāṃśarīraiścarākṣasānāñcamedinī || 27 ||
babhūnvicitāghorāḥpatitairivaparvatai |
sāmahīrudhiraugheṇapracchannāsamprakāśate || 28 ||
sañchannāmādhavemāsipalāśairivapuṣpitaiḥ |
hatavīraughavasrāntubhagnāyudhamahādrumām || 29 ||
śoṇita ogha mahā toyāṃ yama sāgara gāminīm |
yakṛt plīha mahā pankāṃ vinikīrṇa antra śaibalām || 30 ||
bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām |
gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṅkaṅkasārasasevitām || 31 ||
medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām |
tāṅkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīnnadīm || 32 ||
nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām |
rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāndustarānnadīm || 33 ||
yathā padma rajo dhvastāṃ nalinīṃ gaja yūthapāḥ |
tataḥ sṛjantaṃ bāṇa oghān prahastaṃ syandane sthitam || 34 ||
dadarśa tarasā nīlo vinighnantaṃ plavaṃ gamān |
uddhūta iva vāyuḥ khe mahādabhrabalaṃ balāt || 35 ||
samīkṣyābhidrutaṃyuddheprahastovāhinīpatiḥ |
rathenādityavarṇenanīlamevābhidudruve || 36 ||
sadhanurdhanvināṃśreṣṭhovikṛṣyaparamāhave || 37 ||
nīlāyavyasṛjadbāṇānprahastovāhinīpatiḥ |
teprāpyaviśikhānīlaṃvinirbhidyasamāhitāḥ || 38 ||
mahīñjagmurmahāvegāruṣitāivapannagāḥ |
nīlaḥśarairabhihatoniśitairjvalanopamaiḥ || 39 ||
satamparamadurdharṣamāpatantammahākapiḥ |
prahastantāḍayāmāsavṛkṣamutpāṭyavīryavān || 40 ||
satenābhihataḥkruddhonadanrākṣasapuṅgavaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇiplavaṅgānāñcamūpatau || 41 ||
tasyabāṇagaṇānghārānrākṣasasyamahābalaḥ |
apārayanvārayitumpratyagṛhṇānnimīlitaḥ || 42 ||
yathaivagovṛṣovarṣaṃśāradaṃśīghramāgatam |
evamevaprahastasyaśaravarṣandurāsadam || 43 ||
nimīlitākṣassahasānīlassehedurāsadān |
roṣitaśśaravarṣeṇasālenamahatāmahān |
prajaghānahayānanīlaḥprahastasyamahābalaḥ || 44 ||
tatansacāpamudgṛhyaprahastasyamahābalaḥ |
babhañjatarasānīlonanādacapunaḥpunaḥ || 45 ||
vidhanustukṛtastenaprahastovāhinīpatiḥ |
pragṛhyamusalaṅghoraṃsyandanādavapupluve || 46 ||
tāvubhauvāhinīmukhyaujātavairautarasvinau |
sthitaukṣatajagadigdhāṅgauprabhinnāvivakuñjarau || 47 ||
ullikhantausutīkṣṇābhirdaṃṣṭrābhiritaretaram |
siṃhaśārdūlasadṛśausiṃhaśārdūlaceṣṭitau || 48 ||
vikrāntavijayauvīrausamareṣnvivartinau |
kāṅkṣamāṇauyaśaḥprāptuṃvṛtravāsavayossaha || 49 ||
ājaghānatadānīlaṃlalāṭemusalenasaḥ |
prahastaḥparamāyattastatassusrāvaśoṇitam || 50 ||
tataḥśoṇitadigdhāṅgaḥpragṛhyasumahātarum |
prahastasyorasikruddhovisasarjamahākapiḥ || 51 ||
tamacintyaprahāraṃsapragṛhyamusalammahat |
abhidudrāvabalinambalānanīlamplavaṅgamam || 52 ||
tamugravegaṃsaṃrabdhamāpatantammahākapiḥ |
tatassamprekṣyajagrāhamahāvegomahāśilām || 53 ||
tasyayuddhābhikāmasyamṛthemusalayodhina |
prahastasyaśilānnīlomūrdhnitūrṇamapātayat || 54 ||
sātenakapimukhyenavimuktāmahatīśilā |
bibhedabahudhāghorāprahastasyaśirastadā || 55 ||
vibhinna śirasas tasya bahu susrāva śoṇitam |
śarīrād api susrāva gireh prasravaṇaṃ yathā || 56 ||
vibhinnaśirasastasyabahususrāvaśoṇitam |
śarīrādapisusrāvagireḥprasravaṇaṃyathā || 57 ||
hateprahastenīlenatadakampyammahābalam |
rākṣasānāmahṛṣṭānāṃlaṅkāmabhijagāmaha || 58 ||
naśekussamavasthātunnihatevāhinīpatau |
setubandhaṃsamāsādyaviśīrṇaṃsalilaṃyathā || 59 ||
hatetasmiṃścamūmukhyerākṣasāstenirudyamāḥ |
rakṣaḥpatigṛhaṅgatvādhyānamūkatvamāsthitāḥ || 60 ||
prāptāśśokārṇavantīvrannissajñauivate'bhavan |
tatastunīlovijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsukṛtenakarmaṇā |
sametyarāmeṇasalakṣmaṇenaprahṛṣṭarūpastubabhūvayūthapaḥ || 61 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.