𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌦𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌪𑌰𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑍍𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌮𑍍𑌪𑌰𑌵𑍀𑌰𑌹𑌾 ॥ 1 ॥
𑌦𑍈𑌵𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿𑌚𑍈𑌤𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿𑌨𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑍈𑌰𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑌰𑍍𑌚𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌶𑍁𑌚𑌯𑍋 𑌨𑌰𑌾𑌃 ॥ 2 ॥
𑌸𑍂𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑌿𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑌜𑍍𑌞𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌵𑍈𑌤𑌾𑌲𑌿𑌕𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌵𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑍁𑌶𑌲𑌾𑌗𑌣𑌿𑌕𑌾𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵𑌸𑌙𑍍𑌘𑌶𑌃 ॥ 3 ॥
𑌰𑌾𑌜𑌦𑌾𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌸𑍇𑌨𑌾𑌙𑍍𑌗𑌨𑌾𑌗𑌣𑌾𑌃 ।
𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑌣𑌾𑌶𑍍𑌚𑌸𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌰𑍇𑌣𑌿𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌗𑌣𑌾𑌃 ॥ 4 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂𑌶𑌶𑌿𑌨𑌿𑌭𑌮𑍍𑌮𑍁𑌖𑌮𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌯𑌵𑌚𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌃𑌪𑌰𑌵𑍀𑌰𑌹𑌾 ॥ 5 ॥
𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍀𑌰𑌨𑍇𑌕𑌸𑌾𑌹𑌸𑍍𑌰𑍀𑌶𑍍𑌚𑍋𑌦𑌯𑌾𑌮𑌾𑌨𑌭𑌾𑌗𑌶𑌃 ।
𑌸𑌮𑍀𑌕𑍁𑌰𑍁𑌤𑌨𑌿𑌮𑍍𑌨𑌾𑌨𑌿𑌵𑌿𑌷𑌮𑌾𑌨𑌿𑌸𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 6 ॥
𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿𑌤𑍁𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌦𑌿𑌤𑌃𑌪𑌰𑌮𑍍 ।
𑌸𑌿𑌞𑍍𑌚𑌸𑍍𑌤𑍁𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾𑌂𑌹𑌿𑌵𑌶𑍀𑌤𑍇𑌵𑌵𑌾𑌰𑌿𑌣𑌾 ॥ 7 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌵𑌕𑌿𑌰𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌯𑍇𑌲𑌾𑌜𑍈𑌃𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 ।
𑌸𑍁𑌮𑍁𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑌿𑌤𑌪𑌤𑌾𑌕𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁𑌰𑌥𑍍𑌯𑌾𑌃𑌪𑍁𑌰𑌵𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑍇𑌃 ॥ 8 ॥
𑌶𑍋𑌭𑌯𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌚 𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮𑌾𑌨𑌿𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑍋𑌦𑌯𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 ।
𑌸𑍍𑌰𑌗𑍍𑌦𑌾𑌮𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑍈𑌃 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌵𑌰𑍍𑌣𑌕𑍈𑌃 ॥ 9 ॥
𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌸𑌮𑍍𑌬𑌾𑌧𑌙𑍍𑌕𑌿𑌰𑌨𑍍𑌤𑍁𑌶𑌤𑌶𑍋𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌤𑌚𑍍𑌛𑌾𑌸𑌨𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌸𑍍𑌯𑌮𑍁𑌦𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 10 ॥
𑌧𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌰𑍍𑌜𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋𑌵𑌿𑌜𑌯𑌸𑍍𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾𑌰𑍍𑌥𑌶𑍍𑌚𑌾𑌰𑍍𑌥𑌸𑌾𑌧𑌕𑌃 ।
𑌅𑌶𑍋𑌕𑍋𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑌾𑌲𑌶𑍍𑌚𑌸𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌯𑍁𑌃 ॥ 11 ॥
𑌮𑌤𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌨𑌾𑌗𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑌧𑍍𑌵𑌜𑍈𑌸𑍍𑌸𑍁𑌵𑌿𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑍈𑌃 ।
𑌅𑌪𑌰𑍇𑌹𑍇𑌮𑌕𑌕𑍍𑌷𑌾𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑌗𑌜𑌾𑌭𑌿𑌃𑌕𑌰𑍇𑌣𑍁𑌭𑌿𑌃 ॥ 12 ॥
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌯𑍁𑌸𑍍𑌤𑍁𑌰𑌰𑌥𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌰𑌥𑌾𑌃 ।
𑌶𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌪𑌾𑌶𑌹𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂𑌸𑌧𑍍𑌵𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍𑌪𑌤𑌾𑌕𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌤𑍁𑌰𑌗𑌾𑌣𑌾𑌂𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍈𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌤𑌰𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑍈𑌃 ।
𑌪𑌦𑌾𑌤𑍀𑌨𑌾𑌂𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌵𑍀𑌰𑌾𑌃𑌪𑌰𑌿𑌵𑍃𑌤𑌾𑌯𑌯𑍁𑌃 ॥ 14 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌯𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌰𑍂𑌢𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌖𑍇𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌯𑍁𑌃 ॥ 15 ॥
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾𑌸𑌹𑌿𑌤𑌾𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌨𑍍 ।
𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌾𑌤𑌿𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍈𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑍇𑌣𑍀𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍈𑌸𑍍𑌸𑌨𑍈𑌗𑌮𑍈𑌃 ॥ 16 ॥
𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌮𑍋𑌦𑌕𑌹𑌸𑍍𑌤𑍈𑌶𑍍𑌚𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌭𑌰𑌤𑍋𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌶𑌙𑍍𑌖𑌭𑍇𑌰𑍀𑌨𑌿𑌨𑌾𑌦𑍈𑌶𑍍𑌚𑌵𑌨𑍍𑌦𑌿𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚𑌾𑌭𑌿𑌵𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 17 ॥
𑌆𑌰𑍍𑌯𑌪𑌾𑌦𑍗𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍗𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾𑌧𑌰𑍍𑌮𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌃 ।
𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌞𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑍋𑌪𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 18 ॥
𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑍇 𑌚 𑌵𑌾𑌲𑌵𑍍𑌯𑌜𑌨𑍇𑌰𑌾𑌜𑌾𑌰𑍍𑌹𑍇𑌹𑍇𑌮𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑍇 ।
𑌉𑌪𑌵𑌾𑌸𑌕𑍃𑌶𑍋𑌦𑍀𑌨𑌶𑍍𑌚𑍀𑌰𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌜𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌃 ॥ 19 ॥
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌰𑌾𑌗𑌮𑌨𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑌤𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂𑌹𑌰𑍍𑌷𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌯𑌯𑍗𑌤𑌦𑌾𑌰𑌾𑌮𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌸𑌚𑌿𑌵𑍈𑌸𑍍𑌸𑌹 ॥ 20 ॥
𑌅𑌶𑍍𑌵𑌾𑌨𑌾𑌙𑍍𑌖𑍁𑌰𑌶𑌬𑍍𑌦𑍈𑌶𑍍𑌚𑌰𑌥𑌨𑍇𑌮𑌿𑌸𑍍𑌵𑌨𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌶𑌙𑍍𑌖𑌦𑍁𑌨𑍍𑌦𑍁𑌭𑌿𑌨𑌾𑌦𑍇𑌨𑌸𑌞𑍍𑌚𑌚𑌾𑌲𑍇𑌵𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍀 ॥ 21 ॥
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑍁𑌨𑌗𑌰𑌨𑍍𑌤𑌤𑍍𑌤𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ।
𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌭𑌰𑌤𑍋𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌪𑌵𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌨𑌖𑌲𑍁𑌕𑌾𑌪𑍇𑌯𑍀𑌸𑍇𑌵𑍍𑌯𑌤𑍇𑌚𑌕𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌤𑌾 ।
𑌨 𑌹𑌿𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌂𑌰𑌾𑌮𑌮𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑍍𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌅𑌥𑍈𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌵𑌚𑌨𑍇𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌅𑌰𑍍𑌥𑍍𑌯𑌂𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑌯𑌨𑍍𑌨𑍇𑌵𑌭𑌰𑌤𑌂𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌸𑌦𑌾𑌫𑌲𑌾𑌨𑍍𑌕𑍁𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌮𑌧𑍁𑌸𑍍𑌰𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌭𑌰𑌦𑍍𑌵𑌾𑌜𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑍇𑌨𑌮𑌤𑍍𑌤𑌭𑍍𑌰𑌮𑌰𑌨𑌾𑌦𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 25 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌚𑍈𑌷𑌵𑌰𑍋𑌦𑌤𑍍𑌤𑍋𑌵𑌾𑌸𑌵𑍇𑌨𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ।
𑌸𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌤𑌵𑌾𑌤𑌿𑌥𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌗𑍁𑌣𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 26 ॥
𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑍍𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌤𑍇𑌭𑍀𑌮𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑌾𑌂𑌵𑌨𑍗𑌕𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇𑌵𑌾𑌨𑌰𑌸𑍇𑌨𑌾𑌸𑌾𑌨𑌦𑍀𑌨𑍍𑌤𑌰𑌤𑌿𑌗𑍋𑌮𑌤𑍀𑌮𑍍 ॥ 27 ॥
𑌰𑌜𑍋𑌵𑌰𑍍𑌷𑌂𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌭𑍂𑌤𑌮𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌸𑌾𑌲𑌵𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 ।
𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇𑌸𑌾𑌲𑌵𑌨𑌂𑌰𑌮𑍍𑌯𑌂𑌲𑍋𑌪𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ॥ 28 ॥
𑌤𑌦𑍇𑌤𑌦𑍍𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇𑌦𑍂𑌰𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌞𑍍𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌕𑌨𑍍𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑍍𑌮𑌨𑌸𑌾𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 29 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌮𑍍𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑍈𑌃𑌸𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾𑌲𑌬𑍍𑌧𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌂𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌂𑌰𑌾𑌮𑌵𑌾𑌹𑌨𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌧𑌨𑌦𑌸𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑍇𑌨𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑍇𑌤𑌨𑍍𑌮𑌨𑍋𑌜𑌵𑌮𑍍 ।
𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍗𑌵𑍀𑌰𑍗𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾𑌸𑌹𑌰𑌾𑌘𑌵𑍗 ॥ 31 ॥
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌶𑍍𑌚𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌏𑌤𑍋𑌹𑌰𑍍𑌷𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌭𑍂𑌤𑍋𑌨𑌿𑌃𑌸𑍍𑌵𑌨𑍋𑌦𑌿𑌵𑌮𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌤𑍍 ॥ 32 ॥
𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌬𑌾𑌲𑌯𑍁𑌵𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑌾𑌂𑌰𑌾𑌮𑍋𑌽𑌯𑌮𑌿𑌤𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑍇 ।
𑌰𑌥𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌵𑌾𑌜𑌿𑌭𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍇𑌽𑌵𑌤𑍀𑌰𑍍𑌯𑌮𑌹𑍀𑌙𑍍𑌗𑌤𑌾𑌃 ॥ 33 ॥
𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑌂𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌥𑌨𑍍𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑍋𑌮𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌲𑌿𑌰𑍍𑌭𑌰𑌤𑍋𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌸𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌰𑌾𑌘𑌵𑍋𑌨𑍍𑌮𑍁𑌖𑌃 ॥ 34 ॥
𑌸𑍍𑌵𑌾𑌗𑌤𑍇𑌨𑌯𑌥𑌾𑌰𑍍𑌹𑍇𑌣𑌤𑌤𑍋𑌰𑌾𑌮𑌮𑌪𑍂𑌜𑌯𑌤𑍍 ।
𑌮𑌨𑌸𑌾𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑌾𑌸𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑍇𑌭𑌰𑌤𑌾𑌗𑍍𑌰𑌜𑌃 ॥ 35 ॥
𑌰𑌰𑌾𑌜𑌪𑍃𑌥𑍁𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋𑌵𑌜𑍍𑌰𑌪𑌾𑌣𑌿𑌰𑌿𑌵𑌾𑌪𑌰𑌃 ।
𑌤𑌤𑍋𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌾𑌗𑍍𑌰𑌗𑌤𑌮𑍍𑌭𑌰𑌤𑍋𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌨𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 36 ॥
𑌵𑌵𑌨𑍍𑌦𑍇𑌪𑍍𑌰𑌣𑌤𑍋𑌰𑌾𑌮𑌮𑍍𑌮𑍇𑌰𑍁𑌸𑍍𑌥𑌮𑌿𑌵𑌭𑌾𑌸𑍍𑌕𑌰𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑍋𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌨𑍍𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 37 ॥
𑌹𑌂𑌸𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌵𑍇𑌗𑌨𑍍𑌨𑌿𑌪𑌪𑌾𑌤𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌆𑌪𑌿𑌤𑍋𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌤𑌦𑍍𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 38 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌃𑌪𑍁𑌨𑌰𑍇𑌵𑌾𑌭𑍍𑌯𑌵𑌾𑌦𑌯𑌤𑍍 ।
𑌤𑌂𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌶𑍍𑌚𑌿𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾𑌕𑍍𑌷𑌿𑌰𑌥𑌙𑍍𑌗𑌤𑌮𑍍 ॥ 39 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌕𑍇𑌭𑌰𑌤𑌮𑌾𑌰𑍋𑌪𑍍𑌯𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌃𑌪𑌰𑌿𑌷𑌸𑍍𑌵𑌜𑍇 ।
𑌤𑌤𑍋𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌚 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪𑌃 ॥ 40 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌭𑍍𑌯𑌵𑌾𑌦𑌯𑌪𑍍𑌰𑌤𑍀𑌤𑍋𑌭𑌰𑌤𑍋𑌨𑌾𑌮𑌚𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌙𑍍𑌕𑍇𑌕𑌯𑍀𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑌥𑌾𑌙𑍍𑌗𑌦𑌮𑍍 ॥ 41 ॥
𑌮𑍈𑌨𑍍𑌦𑌂 𑌚 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌦𑌨𑍍𑌨𑍀𑌲𑌮𑍃𑌷𑌭𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑌸𑍍𑌵𑌜𑍇 ।
𑌸𑍁𑌷𑍇𑌣𑌂 𑌚 𑌨𑌲𑌞𑍍𑌚𑍈𑌵𑌗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑌙𑍍𑌗𑌨𑍍𑌧𑌮𑌾𑌦𑌨𑌮𑍍 ॥ 42 ॥
𑌶𑌰𑌭𑌮𑍍𑌪𑌨𑌸𑌞𑍍𑌚𑍈𑌵𑌪𑌰𑌿𑌤𑌃𑌪𑌰𑌿𑌷𑌸𑍍𑌵𑌜𑍇 ।
𑌤𑍇𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌂𑌰𑍂𑌪𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃𑌕𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑌃 ॥ 43 ॥
𑌕𑍁𑌶𑌲𑌮𑍍𑌪𑌰𑍍𑌯𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑌂𑌸𑍍𑌤𑍇𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌭𑌰𑌤𑌨𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌅𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌮𑍍 ॥ 44 ॥
𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌭𑌰𑌤𑍋𑌧𑌰𑍍𑌮𑌿𑌣𑌾𑌂𑌵𑌰𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌸𑍍𑌮𑌾𑌕𑌞𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌣𑌾𑌂𑌵𑍈𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌪𑌞𑍍𑌚𑌮𑌃 ॥ 45 ॥
𑌸𑍗𑌹𑌾𑌰𑍍𑌦𑌾𑌜𑍍𑌜𑌾𑌯𑌤𑍇𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌪𑌕𑌾𑌰𑍋𑌽𑌰𑌿𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌂 𑌚 𑌭𑌰𑌤𑌃𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 46 ॥
𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌸𑌹𑌾𑌯𑍇𑌨𑌕𑍃𑌤𑌙𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌸𑍁𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑌰𑌮𑍍 ।
𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌘𑍍𑌨𑌶𑍍𑌚𑌤𑌦𑌾𑌰𑌾𑌮𑌮𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑍍 ॥ 47 ॥
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌰𑌣𑍗𑌵𑍀𑌰𑍋𑌵𑌿𑌨𑌯𑌾𑌦𑌭𑍍𑌯𑌵𑌾𑌦𑌯𑌤𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑍋𑌮𑌾𑌤𑌰𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌂𑌶𑍋𑌕𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 48 ॥
𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹𑌪𑍍𑌰𑌣𑌤𑌃𑌪𑌾𑌦𑍗𑌮𑌨𑍋𑌮𑌾𑌤𑍁𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑌨𑍍 ।
𑌅𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌂 𑌚 𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍀𑌂 𑌚 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥ 49 ॥
𑌸 𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍂𑌶𑍍𑌚𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ।
𑌸𑍍𑌵𑌾𑌗𑌤𑌨𑍍𑌤𑍇𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋𑌕𑍗𑌸𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑌾 ॥ 50 ॥
𑌇𑌤𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌯𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌨𑌾𑌗𑌰𑌾𑌰𑌾𑌮𑌮𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ।
𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌾𑌨𑌿𑌨𑌾𑌗𑌰𑍈𑌃 ॥ 51 ॥
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌕𑍋𑌚𑌾𑌨𑍀𑌵𑌪𑌦𑍍𑌮𑌾𑌨𑌿𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌭𑌰𑌤𑌾𑌗𑍍𑌰𑌜𑌃 ।
𑌪𑌾𑌦𑍁𑌕𑍇𑌤𑍇𑌤𑍁𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾𑌭𑌰𑌤𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 52 ॥
𑌚𑌰𑌣𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌯𑍋𑌜𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌿𑌤𑍍 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌚𑍍𑌚𑌤𑌦𑌾𑌰𑌾𑌮𑌮𑍍𑌭𑌰𑌤𑌃 𑌸 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌃 ॥ 53 ॥
𑌏𑌤𑌤𑍍𑌤𑍇𑌸𑌕𑌲𑌂𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌨𑍍𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑌿𑌤𑌮𑍍𑌮𑌯𑌾 ।
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌜𑌨𑍍𑌮𑌕𑍃𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍𑌮𑍇𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥𑌃 ॥ 54 ॥
𑌯𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍍𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌮𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌪𑍁𑌨𑌰𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌅𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾𑌮𑍍𑌭𑌵𑌾𑌨𑍍𑌶𑍋𑌕𑌙𑍍𑌕𑍋𑌷𑍍𑌠𑌾𑌗𑌾𑌰𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑌮𑍍𑌬𑌲𑌮𑍍 ॥ 55 ॥
𑌭𑌵𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑌸𑌾𑌸𑌰𑍍𑌵𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌨𑍍𑌦𑌶𑌗𑍁𑌣𑌮𑍍𑌮𑌯𑌾 ।
𑌤𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑌮𑍍𑌭𑌰𑌤𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌤𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌮𑍍 ॥ 56 ॥
𑌮𑍁𑌮𑍁𑌚𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌾𑌦𑍍𑌭𑌰𑌤𑌮𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌰𑍋𑌪𑍍𑌯𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 57 ॥
𑌯𑌯𑍗𑌤𑍇𑌨𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑍇𑌨𑌸𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍋𑌭𑌰𑌤𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ।
𑌭𑌰𑌤𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍋𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 58 ॥
𑌅𑌵𑌤𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌾𑌗𑍍𑌰𑌾𑌦𑌵𑌤𑌸𑍍𑌥𑍇𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌤𑍁𑌤𑌦𑌾𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 59 ॥
𑌵𑌹𑌵𑍈𑌶𑍍𑌰𑌵𑌣𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌮𑌨𑍁𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿𑌗𑌮𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑍋𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌨𑍍𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 60 ॥
𑌉𑌤𑍍𑌤𑌰𑌾𑌨𑍍𑌦𑌿𑌶𑌮𑍁𑌦𑍍𑌦𑌿𑌶𑍍𑌯𑌜𑌗𑌾𑌮𑌧𑌨𑌦𑌾𑌲𑌯𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌕𑌨𑍍𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂𑌸𑌮𑍍𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌨𑍍𑌤𑍁𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾 ॥ 61 ॥
𑌅𑌗𑌮𑌦𑍍𑌧𑌨𑌦𑌂𑌵𑍇𑌗𑌾𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌸𑌮𑌸𑍍𑌯𑌰𑌾𑌘𑌵𑍋𑌬𑍃𑌹𑌸𑍍𑌪𑌤𑍇𑌶𑍍𑌶𑌕𑍍𑌰𑍈𑌵𑌾𑌮𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌨𑌿𑌪𑍀𑌡𑍍𑌯𑌪𑌾𑌦𑍗𑌪𑍃𑌥𑌗𑌾𑌨𑌨𑍇𑌶𑍁𑌭𑍇𑌸𑌹𑍈𑌵𑌤𑍇𑌨𑍋𑌪𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 62 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌦𑌧𑌿𑌕𑌶𑌤𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha triṃśadadhikaśatatamassargaḥ |
śrutvātuparamānandambharatassatyavikramaḥ |
hṛṣṭamājñāpayāmāsaśatrughnamparavīrahā || 1 ||
daivatāni ca sarvāṇicaityāninagarasya ca |
sugandhamālyairyāditrairarcantu śucayo narāḥ || 2 ||
sūtāsstutipurāṇajñāssarvevaitālikāstathā |
sarvevāditrakuśalāgaṇikāścaivasaṅghaśaḥ || 3 ||
rājadārāstathāmātyāssainyāssenāṅganāgaṇāḥ |
brāhmaṇāścasarājanyāśreṇimukhyāstathāgaṇāḥ || 4 ||
abhiniryānturāmasyadraṣṭuṃśaśinibhammukham |
bharatasyavacśrutvāśatrughnaḥparavīrahā || 5 ||
viṣṭīranekasāhasrīścodayāmānabhāgaśaḥ |
samīkurutanimnāniviṣamānisamāni ca || 6 ||
sthānānitunirasyantānnandigrāmāditaḥparam |
siñcastupṛthivīṅkṛtsnāṃhivaśītevavāriṇā || 7 ||
tato'bhyavakirantvanyelājaiḥpuṣpaiścasarvataḥ |
sumucchritapatākāsturathyāḥpuravarottameḥ || 8 ||
śobhayantu ca veśmānisūryasyodayanamprati |
sragdāmamuktapuṣpaiścasugandhaiḥ pañcavarṇakaiḥ || 9 ||
rājamārgamasambādhaṅkirantuśataśonarāḥ |
tastacchāsanaṃśrutvāśatrughnasyamudānvitāḥ || 10 ||
dhṛṣṭirjayantovijayassiddhārthaścārthasādhakaḥ |
aśokomantrapālaścasumantraścāpiniryayuḥ || 11 ||
mattairnāgasahasraiścasadhvajaissuvibhūṣitaiḥ |
aparehemakakṣābhissagajābhiḥkareṇubhiḥ || 12 ||
niryayusturarathaiścasumahārathāḥ |
śaktyṛṣṭipāśahastānāṃsadhvajānāmpatākinām || 13 ||
turagāṇāṃsahasraiścamukhyairmukhyatarānvitaiḥ |
padātīnāṃsahasraiścavīrāḥparivṛtāyayuḥ || 14 ||
tatoyānānyupārūḍhāssarvādaśarathastriyaḥ |
kausalyāmpramukhekṛtvāsumitrāñcāpiniryayuḥ || 15 ||
kaikeyyāsahitāḥsarvānandigrāmamupāgaman |
dvijātimukhyairdharmātmāśreṇīmukhyaissanaigamaiḥ || 16 ||
mālyamodakahastaiścamantribhirbharatovṛtaḥ |
śaṅkhabherīninādaiścavandibhiścābhivananditaḥ || 17 ||
āryapādaugṛhītvātauśirasādharmakovidaḥ |
pāṇḍurañchatramādāyaśuklamālyopaśobhitam || 18 ||
śukle ca vālavyajanerājārhehemabhūṣite |
upavāsakṛśodīnaścīrakṛṣṇājināmbaraḥ || 19 ||
bhrāturāgamanaṃśrutvātatpūrvaṃharṣamāgataḥ |
pratyudyayautadārāmammahātmāsacivaissaha || 20 ||
aśvānāṅkhuraśabdaiścarathanemisvanena ca |
śaṅkhadundubhinādenasañcacālevamedinī || 21 ||
kṛtsnantunagarantattunandigrāmamupāgamat |
samīkṣyabharatovākyamuvācapavanātmajam || 22 ||
kaccinnakhalukāpeyīsevyatecakacittatā |
na hipaśyāmikākutsthaṃrāmamāryamparantapam || 23 ||
athaivamuktevacanehanūmānidamabravīt |
arthyaṃvijñāpayannevabharataṃsatyavikramam || 24 ||
sadāphalānkusumitānvṛkṣān prāpyamadhusravān |
bharadvājaprasādenamattabhramaranāditān || 25 ||
tasyacaiṣavarodattovāsavenaparantapa |
sasainyasyatavātithyaṅkṛtaṃsarvaguṇānvitam || 26 ||
nissvanśrūyatebhīmaḥprahṛṣṭānāṃvanaukasām |
manyevānarasenāsānadīntaratigomatīm || 27 ||
rajovarṣaṃsamudbhūtampaśyasālavanamprati |
manyesālavanaṃramyaṃlopayantiplavaṅgamāḥ || 28 ||
tadetaddṛśyatedūrādvimānañcandrasannibham |
vimānampuṣpakandivyammanasābrahmanirmitam || 29 ||
rāvaṇambāndhavaiḥsārthaṃhatvālabdhammahātmanā |
taruṇādityasaṅkāśaṃvimānaṃrāmavāhanam || 30 ||
dhanadasyaprasādenadivyametanmanojavam |
etasmin bhrātarauvīrauvaidehyāsaharāghavau || 31 ||
sugrīvaścamahātejārākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
etoharṣasamudbhūtoniḥsvanodivamaspṛśat || 32 ||
strībālayuvavṛddhānāṃrāmo'yamitikīrtite |
rathakuñjaravājibhyaste'vatīryamahīṅgatāḥ || 33 ||
dadṛśustaṃvimānasthannarāssomamivāmbare |
prājñalirbharatobhūtvāprasṛṣṭorāghavonmukhaḥ || 34 ||
svāgatenayathārheṇatatorāmamapūjayat |
manasābrahmaṇāsṛṣṭevimānebharatāgrajaḥ || 35 ||
rarājapṛthudīrghākṣovajrapāṇirivāparaḥ |
tatovimānāgragatambharatobhrātarantadā || 36 ||
vavandepraṇatorāmammerusthamivabhāskaram |
tatorāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam || 37 ||
haṃsayuktammahāvegannipapātamahītale |
āpitovimānantadbharatassatyavikramaḥ || 38 ||
rāmamāsādyamuditaḥpunarevābhyavādayat |
taṃsamutthāpyakākutsthaścirasyākṣirathaṅgatam || 39 ||
aṅkebharatamāropyamuditaḥpariṣasvaje |
tatolakṣmaṇamāsādyavaidehīṃ ca parantapaḥ || 40 ||
athābhyavādayapratītobharatonāmacābravīt |
sugrīvaṅkekayīputrojāmbavantamathāṅgadam || 41 ||
maindaṃ ca dvividannīlamṛṣabhampariṣasvaje |
suṣeṇaṃ ca nalañcaivagavākṣaṅgandhamādanam || 42 ||
śarabhampanasañcaivaparitaḥpariṣasvaje |
tekṛtvāmānuṣaṃrūpaṃvānarāḥkāmarūpiṇaḥ || 43 ||
kuśalamparyapṛcchaṃsteprahṛṣṭābharatantadā |
athābravīdrājaputrassugrīvaṃvānararṣabham || 44 ||
pariṣvajyamahātejābharatodharmiṇāṃvaraḥ |
tvamsmākañcaturṇāṃvaibhrātāsugrīvapañcamaḥ || 45 ||
sauhārdājjāyatemitramapakāro'rilakṣaṇam |
vibhīṣaṇaṃ ca bharataḥsāntvavākyamathābravīt || 46 ||
diṣṭyātvayāsahāyenakṛtaṅkarmasuduṣkaram |
śatrughnaścatadārāmamabhivādyasalakṣmaṇam || 47 ||
sītāyāścaraṇauvīrovinayādabhyavādayat |
rāmomātaramāsādyavivarṇāṃśokakarśitām || 48 ||
jagrāhapraṇataḥpādaumanomātuḥpraharṣayan |
abhivādyasumitrāṃ ca kaikeyīṃ ca yaśasvinīm || 49 ||
sa mātrūścatatassarvāpurohitamupāgamat |
svāgatantemahābāhokausalyānandavardhanā || 50 ||
itiprāñjalayaḥsarvenāgarārāmamabruvan |
tānyañjalisahasrāṇipragṛhītānināgaraiḥ || 51 ||
vyākocānīvapadmānidadarśabharatāgrajaḥ |
pāduketeturāmasyagṛhītvābharatassvayam || 52 ||
caraṇābhyānnarendrasyayojayāmāsadharmavit |
abravīccatadārāmambharataḥ sa kṛtāñjaliḥ || 53 ||
etattesakalaṃrājyannyāsanniryātitammayā |
adyajanmakṛtārthammesamvṛttaścamanorathaḥ || 54 ||
yattvāmpaśyāmirājānamayodhyāmpunarāgatam |
avekṣatāmbhavānśokaṅkoṣṭhāgāraṅgṛhambalam || 55 ||
bhavatastejasāsarvaṅkṛtandaśaguṇammayā |
tathābruvāṇambharatandṛṣṭavātambhrātṛvatsalam || 56 ||
mumucurvānarābāṣpaṃrākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
tataḥpraharṣādbharatamaṅgamāropyarāghavaḥ || 57 ||
yayautenavimānenasasainyobharatāśramam |
bharatāśramamāsādyasasainyorāghavastadā || 58 ||
avatīryavimānāgrādavatasthemahītale |
abravīttutadārāmastadvimānamanuttamam || 59 ||
vahavaiśravaṇandevamanujānāmigamyatām |
tatorāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam || 60 ||
uttarāndiśamuddiśyajagāmadhanadālayam |
vimānampuṣpakandivyaṃsamgṛhītanturakṣasā || 61 ||
agamaddhanadaṃvegādrāmavākyapracoditam |
purohitasyātmasamasyarāghavobṛhaspateśśakraivāmarādhipaḥ |
nipīḍyapādaupṛthagānaneśubhesahaivatenopaviveśavīryavān || 62 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe triṃśadadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रिंशदधिकशततमस्सर्गः ।
श्रुत्वातुपरमानन्दम्भरतस्सत्यविक्रमः ।
हृष्टमाज्ञापयामासशत्रुघ्नम्परवीरहा ॥ 1 ॥
दैवतानि च सर्वाणिचैत्यानिनगरस्य च ।
सुगन्धमाल्यैर्यादित्रैरर्चन्तु शुचयो नराः ॥ 2 ॥
सूतास्स्तुतिपुराणज्ञास्सर्वेवैतालिकास्तथा ।
सर्वेवादित्रकुशलागणिकाश्चैवसङ्घशः ॥ 3 ॥
राजदारास्तथामात्यास्सैन्यास्सेनाङ्गनागणाः ।
ब्राह्मणाश्चसराजन्याश्रेणिमुख्यास्तथागणाः ॥ 4 ॥
अभिनिर्यान्तुरामस्यद्रष्टुंशशिनिभम्मुखम् ।
भरतस्यवच्श्रुत्वाशत्रुघ्नःपरवीरहा ॥ 5 ॥
विष्टीरनेकसाहस्रीश्चोदयामानभागशः ।
समीकुरुतनिम्नानिविषमानिसमानि च ॥ 6 ॥
स्थानानितुनिरस्यन्तान्नन्दिग्रामादितःपरम् ।
सिञ्चस्तुपृथिवीङ्कृत्स्नांहिवशीतेववारिणा ॥ 7 ॥
ततोऽभ्यवकिरन्त्वन्येलाजैःपुष्पैश्चसर्वतः ।
सुमुच्छ्रितपताकास्तुरथ्याःपुरवरोत्तमेः ॥ 8 ॥
शोभयन्तु च वेश्मानिसूर्यस्योदयनम्प्रति ।
स्रग्दाममुक्तपुष्पैश्चसुगन्धैः पञ्चवर्णकैः ॥ 9 ॥
राजमार्गमसम्बाधङ्किरन्तुशतशोनराः ।
तस्तच्छासनंश्रुत्वाशत्रुघ्नस्यमुदान्विताः ॥ 10 ॥
धृष्टिर्जयन्तोविजयस्सिद्धार्थश्चार्थसाधकः ।
अशोकोमन्त्रपालश्चसुमन्त्रश्चापिनिर्ययुः ॥ 11 ॥
मत्तैर्नागसहस्रैश्चसध्वजैस्सुविभूषितैः ।
अपरेहेमकक्षाभिस्सगजाभिःकरेणुभिः ॥ 12 ॥
निर्ययुस्तुररथैश्चसुमहारथाः ।
शक्त्यृष्टिपाशहस्तानांसध्वजानाम्पताकिनाम् ॥ 13 ॥
तुरगाणांसहस्रैश्चमुख्यैर्मुख्यतरान्वितैः ।
पदातीनांसहस्रैश्चवीराःपरिवृताययुः ॥ 14 ॥
ततोयानान्युपारूढास्सर्वादशरथस्त्रियः ।
कौसल्याम्प्रमुखेकृत्वासुमित्राञ्चापिनिर्ययुः ॥ 15 ॥
कैकेय्यासहिताःसर्वानन्दिग्राममुपागमन् ।
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्माश्रेणीमुख्यैस्सनैगमैः ॥ 16 ॥
माल्यमोदकहस्तैश्चमन्त्रिभिर्भरतोवृतः ।
शङ्खभेरीनिनादैश्चवन्दिभिश्चाभिवनन्दितः ॥ 17 ॥
आर्यपादौगृहीत्वातौशिरसाधर्मकोविदः ।
पाण्डुरञ्छत्रमादायशुक्लमाल्योपशोभितम् ॥ 18 ॥
शुक्ले च वालव्यजनेराजार्हेहेमभूषिते ।
उपवासकृशोदीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ॥ 19 ॥
भ्रातुरागमनंश्रुत्वातत्पूर्वंहर्षमागतः ।
प्रत्युद्ययौतदारामम्महात्मासचिवैस्सह ॥ 20 ॥
अश्वानाङ्खुरशब्दैश्चरथनेमिस्वनेन च ।
शङ्खदुन्दुभिनादेनसञ्चचालेवमेदिनी ॥ 21 ॥
कृत्स्नन्तुनगरन्तत्तुनन्दिग्राममुपागमत् ।
समीक्ष्यभरतोवाक्यमुवाचपवनात्मजम् ॥ 22 ॥
कच्चिन्नखलुकापेयीसेव्यतेचकचित्तता ।
न हिपश्यामिकाकुत्स्थंराममार्यम्परन्तपम् ॥ 23 ॥
अथैवमुक्तेवचनेहनूमानिदमब्रवीत् ।
अर्थ्यंविज्ञापयन्नेवभरतंसत्यविक्रमम् ॥ 24 ॥
सदाफलान्कुसुमितान्वृक्षान् प्राप्यमधुस्रवान् ।
भरद्वाजप्रसादेनमत्तभ्रमरनादितान् ॥ 25 ॥
तस्यचैषवरोदत्तोवासवेनपरन्तप ।
ससैन्यस्यतवातिथ्यङ्कृतंसर्वगुणान्वितम् ॥ 26 ॥
निस्स्वन्श्रूयतेभीमःप्रहृष्टानांवनौकसाम् ।
मन्येवानरसेनासानदीन्तरतिगोमतीम् ॥ 27 ॥
रजोवर्षंसमुद्भूतम्पश्यसालवनम्प्रति ।
मन्येसालवनंरम्यंलोपयन्तिप्लवङ्गमाः ॥ 28 ॥
तदेतद्दृश्यतेदूराद्विमानञ्चन्द्रसन्निभम् ।
विमानम्पुष्पकन्दिव्यम्मनसाब्रह्मनिर्मितम् ॥ 29 ॥
रावणम्बान्धवैःसार्थंहत्वालब्धम्महात्मना ।
तरुणादित्यसङ्काशंविमानंरामवाहनम् ॥ 30 ॥
धनदस्यप्रसादेनदिव्यमेतन्मनोजवम् ।
एतस्मिन् भ्रातरौवीरौवैदेह्यासहराघवौ ॥ 31 ॥
सुग्रीवश्चमहातेजाराक्षसश्चविभीषणः ।
एतोहर्षसमुद्भूतोनिःस्वनोदिवमस्पृशत् ॥ 32 ॥
स्त्रीबालयुववृद्धानांरामोऽयमितिकीर्तिते ।
रथकुञ्जरवाजिभ्यस्तेऽवतीर्यमहीङ्गताः ॥ 33 ॥
ददृशुस्तंविमानस्थन्नरास्सोममिवाम्बरे ।
प्राज्ञलिर्भरतोभूत्वाप्रसृष्टोराघवोन्मुखः ॥ 34 ॥
स्वागतेनयथार्हेणततोराममपूजयत् ।
मनसाब्रह्मणासृष्टेविमानेभरताग्रजः ॥ 35 ॥
रराजपृथुदीर्घाक्षोवज्रपाणिरिवापरः ।
ततोविमानाग्रगतम्भरतोभ्रातरन्तदा ॥ 36 ॥
ववन्देप्रणतोरामम्मेरुस्थमिवभास्करम् ।
ततोरामाभ्यनुज्ञातन्तद्विमानमनुत्तमम् ॥ 37 ॥
हंसयुक्तम्महावेगन्निपपातमहीतले ।
आपितोविमानन्तद्भरतस्सत्यविक्रमः ॥ 38 ॥
राममासाद्यमुदितःपुनरेवाभ्यवादयत् ।
तंसमुत्थाप्यकाकुत्स्थश्चिरस्याक्षिरथङ्गतम् ॥ 39 ॥
अङ्केभरतमारोप्यमुदितःपरिषस्वजे ।
ततोलक्ष्मणमासाद्यवैदेहीं च परन्तपः ॥ 40 ॥
अथाभ्यवादयप्रतीतोभरतोनामचाब्रवीत् ।
सुग्रीवङ्केकयीपुत्रोजाम्बवन्तमथाङ्गदम् ॥ 41 ॥
मैन्दं च द्विविदन्नीलमृषभम्परिषस्वजे ।
सुषेणं च नलञ्चैवगवाक्षङ्गन्धमादनम् ॥ 42 ॥
शरभम्पनसञ्चैवपरितःपरिषस्वजे ।
तेकृत्वामानुषंरूपंवानराःकामरूपिणः ॥ 43 ॥
कुशलम्पर्यपृच्छंस्तेप्रहृष्टाभरतन्तदा ।
अथाब्रवीद्राजपुत्रस्सुग्रीवंवानरर्षभम् ॥ 44 ॥
परिष्वज्यमहातेजाभरतोधर्मिणांवरः ।
त्वम्स्माकञ्चतुर्णांवैभ्रातासुग्रीवपञ्चमः ॥ 45 ॥
सौहार्दाज्जायतेमित्रमपकारोऽरिलक्षणम् ।
विभीषणं च भरतःसान्त्ववाक्यमथाब्रवीत् ॥ 46 ॥
दिष्ट्यात्वयासहायेनकृतङ्कर्मसुदुष्करम् ।
शत्रुघ्नश्चतदाराममभिवाद्यसलक्ष्मणम् ॥ 47 ॥
सीतायाश्चरणौवीरोविनयादभ्यवादयत् ।
रामोमातरमासाद्यविवर्णांशोककर्शिताम् ॥ 48 ॥
जग्राहप्रणतःपादौमनोमातुःप्रहर्षयन् ।
अभिवाद्यसुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम् ॥ 49 ॥
स मात्रूश्चततस्सर्वापुरोहितमुपागमत् ।
स्वागतन्तेमहाबाहोकौसल्यानन्दवर्धना ॥ 50 ॥
इतिप्राञ्जलयःसर्वेनागराराममब्रुवन् ।
तान्यञ्जलिसहस्राणिप्रगृहीतानिनागरैः ॥ 51 ॥
व्याकोचानीवपद्मानिददर्शभरताग्रजः ।
पादुकेतेतुरामस्यगृहीत्वाभरतस्स्वयम् ॥ 52 ॥
चरणाभ्यान्नरेन्द्रस्ययोजयामासधर्मवित् ।
अब्रवीच्चतदारामम्भरतः स कृताञ्जलिः ॥ 53 ॥
एतत्तेसकलंराज्यन्न्यासन्निर्यातितम्मया ।
अद्यजन्मकृतार्थम्मेसम्वृत्तश्चमनोरथः ॥ 54 ॥
यत्त्वाम्पश्यामिराजानमयोध्याम्पुनरागतम् ।
अवेक्षताम्भवान्शोकङ्कोष्ठागारङ्गृहम्बलम् ॥ 55 ॥
भवतस्तेजसासर्वङ्कृतन्दशगुणम्मया ।
तथाब्रुवाणम्भरतन्दृष्टवातम्भ्रातृवत्सलम् ॥ 56 ॥
मुमुचुर्वानराबाष्पंराक्षसश्चविभीषणः ।
ततःप्रहर्षाद्भरतमङ्गमारोप्यराघवः ॥ 57 ॥
ययौतेनविमानेनससैन्योभरताश्रमम् ।
भरताश्रममासाद्यससैन्योराघवस्तदा ॥ 58 ॥
अवतीर्यविमानाग्रादवतस्थेमहीतले ।
अब्रवीत्तुतदारामस्तद्विमानमनुत्तमम् ॥ 59 ॥
वहवैश्रवणन्देवमनुजानामिगम्यताम् ।
ततोरामाभ्यनुज्ञातन्तद्विमानमनुत्तमम् ॥ 60 ॥
उत्तरान्दिशमुद्दिश्यजगामधनदालयम् ।
विमानम्पुष्पकन्दिव्यंसम्गृहीतन्तुरक्षसा ॥ 61 ॥
अगमद्धनदंवेगाद्रामवाक्यप्रचोदितम् ।
पुरोहितस्यात्मसमस्यराघवोबृहस्पतेश्शक्रैवामराधिपः ।
निपीड्यपादौपृथगाननेशुभेसहैवतेनोपविवेशवीर्यवान् ॥ 62 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रिंशदधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha triṃśadadhikaśatatamassargaḥ |
śrutvātuparamānandambharatassatyavikramaḥ |
hṛṣṭamājñāpayāmāsaśatrughnamparavīrahā || 1 ||
daivatāni ca sarvāṇicaityāninagarasya ca |
sugandhamālyairyāditrairarcantu śucayo narāḥ || 2 ||
sūtāsstutipurāṇajñāssarvevaitālikāstathā |
sarvevāditrakuśalāgaṇikāścaivasaṅghaśaḥ || 3 ||
rājadārāstathāmātyāssainyāssenāṅganāgaṇāḥ |
brāhmaṇāścasarājanyāśreṇimukhyāstathāgaṇāḥ || 4 ||
abhiniryānturāmasyadraṣṭuṃśaśinibhammukham |
bharatasyavacśrutvāśatrughnaḥparavīrahā || 5 ||
viṣṭīranekasāhasrīścodayāmānabhāgaśaḥ |
samīkurutanimnāniviṣamānisamāni ca || 6 ||
sthānānitunirasyantānnandigrāmāditaḥparam |
siñcastupṛthivīṅkṛtsnāṃhivaśītevavāriṇā || 7 ||
tato'bhyavakirantvanyelājaiḥpuṣpaiścasarvataḥ |
sumucchritapatākāsturathyāḥpuravarottameḥ || 8 ||
śobhayantu ca veśmānisūryasyodayanamprati |
sragdāmamuktapuṣpaiścasugandhaiḥ pañcavarṇakaiḥ || 9 ||
rājamārgamasambādhaṅkirantuśataśonarāḥ |
tastacchāsanaṃśrutvāśatrughnasyamudānvitāḥ || 10 ||
dhṛṣṭirjayantovijayassiddhārthaścārthasādhakaḥ |
aśokomantrapālaścasumantraścāpiniryayuḥ || 11 ||
mattairnāgasahasraiścasadhvajaissuvibhūṣitaiḥ |
aparehemakakṣābhissagajābhiḥkareṇubhiḥ || 12 ||
niryayusturarathaiścasumahārathāḥ |
śaktyṛṣṭipāśahastānāṃsadhvajānāmpatākinām || 13 ||
turagāṇāṃsahasraiścamukhyairmukhyatarānvitaiḥ |
padātīnāṃsahasraiścavīrāḥparivṛtāyayuḥ || 14 ||
tatoyānānyupārūḍhāssarvādaśarathastriyaḥ |
kausalyāmpramukhekṛtvāsumitrāñcāpiniryayuḥ || 15 ||
kaikeyyāsahitāḥsarvānandigrāmamupāgaman |
dvijātimukhyairdharmātmāśreṇīmukhyaissanaigamaiḥ || 16 ||
mālyamodakahastaiścamantribhirbharatovṛtaḥ |
śaṅkhabherīninādaiścavandibhiścābhivananditaḥ || 17 ||
āryapādaugṛhītvātauśirasādharmakovidaḥ |
pāṇḍurañchatramādāyaśuklamālyopaśobhitam || 18 ||
śukle ca vālavyajanerājārhehemabhūṣite |
upavāsakṛśodīnaścīrakṛṣṇājināmbaraḥ || 19 ||
bhrāturāgamanaṃśrutvātatpūrvaṃharṣamāgataḥ |
pratyudyayautadārāmammahātmāsacivaissaha || 20 ||
aśvānāṅkhuraśabdaiścarathanemisvanena ca |
śaṅkhadundubhinādenasañcacālevamedinī || 21 ||
kṛtsnantunagarantattunandigrāmamupāgamat |
samīkṣyabharatovākyamuvācapavanātmajam || 22 ||
kaccinnakhalukāpeyīsevyatecakacittatā |
na hipaśyāmikākutsthaṃrāmamāryamparantapam || 23 ||
athaivamuktevacanehanūmānidamabravīt |
arthyaṃvijñāpayannevabharataṃsatyavikramam || 24 ||
sadāphalānkusumitānvṛkṣān prāpyamadhusravān |
bharadvājaprasādenamattabhramaranāditān || 25 ||
tasyacaiṣavarodattovāsavenaparantapa |
sasainyasyatavātithyaṅkṛtaṃsarvaguṇānvitam || 26 ||
nissvanśrūyatebhīmaḥprahṛṣṭānāṃvanaukasām |
manyevānarasenāsānadīntaratigomatīm || 27 ||
rajovarṣaṃsamudbhūtampaśyasālavanamprati |
manyesālavanaṃramyaṃlopayantiplavaṅgamāḥ || 28 ||
tadetaddṛśyatedūrādvimānañcandrasannibham |
vimānampuṣpakandivyammanasābrahmanirmitam || 29 ||
rāvaṇambāndhavaiḥsārthaṃhatvālabdhammahātmanā |
taruṇādityasaṅkāśaṃvimānaṃrāmavāhanam || 30 ||
dhanadasyaprasādenadivyametanmanojavam |
etasmin bhrātarauvīrauvaidehyāsaharāghavau || 31 ||
sugrīvaścamahātejārākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
etoharṣasamudbhūtoniḥsvanodivamaspṛśat || 32 ||
strībālayuvavṛddhānāṃrāmo'yamitikīrtite |
rathakuñjaravājibhyaste'vatīryamahīṅgatāḥ || 33 ||
dadṛśustaṃvimānasthannarāssomamivāmbare |
prājñalirbharatobhūtvāprasṛṣṭorāghavonmukhaḥ || 34 ||
svāgatenayathārheṇatatorāmamapūjayat |
manasābrahmaṇāsṛṣṭevimānebharatāgrajaḥ || 35 ||
rarājapṛthudīrghākṣovajrapāṇirivāparaḥ |
tatovimānāgragatambharatobhrātarantadā || 36 ||
vavandepraṇatorāmammerusthamivabhāskaram |
tatorāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam || 37 ||
haṃsayuktammahāvegannipapātamahītale |
āpitovimānantadbharatassatyavikramaḥ || 38 ||
rāmamāsādyamuditaḥpunarevābhyavādayat |
taṃsamutthāpyakākutsthaścirasyākṣirathaṅgatam || 39 ||
aṅkebharatamāropyamuditaḥpariṣasvaje |
tatolakṣmaṇamāsādyavaidehīṃ ca parantapaḥ || 40 ||
athābhyavādayapratītobharatonāmacābravīt |
sugrīvaṅkekayīputrojāmbavantamathāṅgadam || 41 ||
maindaṃ ca dvividannīlamṛṣabhampariṣasvaje |
suṣeṇaṃ ca nalañcaivagavākṣaṅgandhamādanam || 42 ||
śarabhampanasañcaivaparitaḥpariṣasvaje |
tekṛtvāmānuṣaṃrūpaṃvānarāḥkāmarūpiṇaḥ || 43 ||
kuśalamparyapṛcchaṃsteprahṛṣṭābharatantadā |
athābravīdrājaputrassugrīvaṃvānararṣabham || 44 ||
pariṣvajyamahātejābharatodharmiṇāṃvaraḥ |
tvamsmākañcaturṇāṃvaibhrātāsugrīvapañcamaḥ || 45 ||
sauhārdājjāyatemitramapakāro'rilakṣaṇam |
vibhīṣaṇaṃ ca bharataḥsāntvavākyamathābravīt || 46 ||
diṣṭyātvayāsahāyenakṛtaṅkarmasuduṣkaram |
śatrughnaścatadārāmamabhivādyasalakṣmaṇam || 47 ||
sītāyāścaraṇauvīrovinayādabhyavādayat |
rāmomātaramāsādyavivarṇāṃśokakarśitām || 48 ||
jagrāhapraṇataḥpādaumanomātuḥpraharṣayan |
abhivādyasumitrāṃ ca kaikeyīṃ ca yaśasvinīm || 49 ||
sa mātrūścatatassarvāpurohitamupāgamat |
svāgatantemahābāhokausalyānandavardhanā || 50 ||
itiprāñjalayaḥsarvenāgarārāmamabruvan |
tānyañjalisahasrāṇipragṛhītānināgaraiḥ || 51 ||
vyākocānīvapadmānidadarśabharatāgrajaḥ |
pāduketeturāmasyagṛhītvābharatassvayam || 52 ||
caraṇābhyānnarendrasyayojayāmāsadharmavit |
abravīccatadārāmambharataḥ sa kṛtāñjaliḥ || 53 ||
etattesakalaṃrājyannyāsanniryātitammayā |
adyajanmakṛtārthammesamvṛttaścamanorathaḥ || 54 ||
yattvāmpaśyāmirājānamayodhyāmpunarāgatam |
avekṣatāmbhavānśokaṅkoṣṭhāgāraṅgṛhambalam || 55 ||
bhavatastejasāsarvaṅkṛtandaśaguṇammayā |
tathābruvāṇambharatandṛṣṭavātambhrātṛvatsalam || 56 ||
mumucurvānarābāṣpaṃrākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |
tataḥpraharṣādbharatamaṅgamāropyarāghavaḥ || 57 ||
yayautenavimānenasasainyobharatāśramam |
bharatāśramamāsādyasasainyorāghavastadā || 58 ||
avatīryavimānāgrādavatasthemahītale |
abravīttutadārāmastadvimānamanuttamam || 59 ||
vahavaiśravaṇandevamanujānāmigamyatām |
tatorāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam || 60 ||
uttarāndiśamuddiśyajagāmadhanadālayam |
vimānampuṣpakandivyaṃsamgṛhītanturakṣasā || 61 ||
agamaddhanadaṃvegādrāmavākyapracoditam |
purohitasyātmasamasyarāghavobṛhaspateśśakraivāmarādhipaḥ |
nipīḍyapādaupṛthagānaneśubhesahaivatenopaviveśavīryavān || 62 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe triṃśadadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.