𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌦𑌶𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌷𑌸𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍇𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌃 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑍇𑌰𑍍𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮𑌭𑍀𑌮𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ॥ 1 ॥
𑌶𑍈𑌲𑌾𑌗𑍍𑌰𑌚𑌯𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌂𑌶𑍈𑌲𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑌮𑌿𑌵𑍋𑌨𑍍𑌨𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌵𑌿𑌭𑌕𑍍𑌤𑌮𑌹𑌾𑌕𑌕𑍍𑌷𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌜𑌨𑌪𑌰𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌮𑌤𑌿𑌮𑌦𑍍𑌭𑌿𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑌨𑍁𑌰𑌕𑍍𑌤𑍈𑌰𑌧𑌿𑌷𑍍𑌠𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌪𑌰𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌤𑍈𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃𑌪𑌰𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌮𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌤𑌙𑍍𑌗𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑍈𑌰𑍍𑌵𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲𑍀𑌕𑍃𑌤𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌶𑌙𑍍𑌖𑌘𑍋𑌷𑌮𑌹𑌾𑌘𑍋𑌷𑌨𑍍𑌤𑍂𑌰𑍍𑌯𑌨𑌾𑌦𑌾𑌨𑍁𑌨𑌾𑌦𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑌾𑌜𑌨𑌸𑌮𑍍𑌬𑌾𑌧𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌜𑌲𑍍𑌪𑌿𑌤𑌮𑌹𑌾𑌪𑌥𑌮𑍍 ।
𑌤𑌪𑍍𑌤𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑍂𑌹𑌮𑍍𑌭𑍂𑌷𑌣𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾𑌮𑌿𑌵𑌾𑌽𑌵𑌾𑌸𑌮𑌾𑌲𑌯𑌮𑍍𑌮𑌰𑍁𑌤𑌾𑌮𑌿𑌵 ।
𑌰𑌤𑍍𑌨𑌸𑌞𑍍𑌚𑌯𑌸𑌮𑍍𑌬𑌾𑌧𑌮𑍍𑌭𑌵𑌨𑌮𑍍𑌭𑍋𑌗𑌿𑌨𑌾𑌮𑌿𑌵 ॥ 6 ॥
𑌤𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌭𑍍𑌰𑌮𑌿𑌵𑌾𑌽𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑍋𑌵𑌿𑌸𑍍𑌤𑍃𑌤𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌅𑌗𑍍𑌰𑌜𑌸𑍍𑌯𑌾𑌲𑌯𑌂𑌵𑍀𑌰𑌃𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌿𑌃 ॥ 7 ॥
𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌾𑌹𑌘𑍋𑌷𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌵𑍇𑌦𑌵𑌿𑌦𑍍𑌭𑌿𑌰𑍁𑌦𑌾𑌹𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑌾𑌵𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌿𑌜𑌯𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 8 ॥
𑌪𑍂𑌜𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌦𑌧𑌿𑌪𑌾𑌤𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑌰𑍍𑌪𑌿𑌰𑍍𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌨𑍋𑌕𑍍𑌷𑌤𑍈𑌃 ।
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑍇𑌦𑌵𑌿𑌦𑍋𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌸𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ॥ 9 ॥
𑌸𑌪𑍂𑌜𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑌿𑌦𑍍𑌦𑍀𑌪𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌤𑍇𑌜𑌸𑌾 ।
𑌆𑌸𑌨𑌸𑍍𑌥𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌵𑌵𑌨𑍍𑌦𑍇𑌧𑌨𑌦𑌾𑌨𑍁𑌜𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌸𑌰𑌾𑌜𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌮𑌾𑌸𑌨𑌂𑌹𑍇𑌮𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮𑌸𑌮𑍁𑌦𑌾𑌚𑌾𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯𑌾𑌚𑌾𑌰𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌃 ॥ 11 ॥
𑌸𑌰𑌾𑌵𑌣𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂𑌵𑌿𑌜𑌨𑍇𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌧𑍗 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑌹𑌿𑌤𑌮𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌂𑌵𑌚𑌨𑌂𑌹𑍇𑌤𑍁𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌞𑍍𑌜𑍇𑌷𑍍𑌠𑌂𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌨𑍋𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌦𑍇𑌶𑌕𑌾𑌲𑌾𑌰𑍍𑌥𑌸𑌂𑌵𑌾𑌦𑌿𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌲𑍋𑌕𑌪𑌰𑌾𑌵𑌰𑌃 ॥ 13 ॥
𑌯𑌦𑌾𑌪𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌿𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇𑌮𑌾𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑍀𑌨𑍍𑌤𑌵 ।
𑌤𑌦𑌾𑌪𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌿𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌶𑍁𑌭𑌾𑌨𑌿𑌨𑌃 ॥ 14 ॥
𑌸𑌸𑍍𑌫𑍁𑌲𑌿𑌙𑍍𑌗𑌸𑍍𑌸𑌧𑍂𑌮𑌾𑌰𑍍𑌚𑌿𑌸𑍍𑌸𑌧𑍂𑌮𑌕𑌲𑍁𑌷𑍋𑌦𑌯𑌃 ।
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑌙𑍍𑌘𑌹𑍁𑌤𑍋𑌽𑌪𑍍𑌯𑌗𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌨𑌸𑌮𑍍𑌯𑌗𑌭𑌿𑌵𑌰𑍍𑌥𑌤𑍇 ॥ 15 ॥
𑌅𑌗𑍍𑌨𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌷𑍍𑌵𑌗𑍍𑌨𑌿𑌶𑌲𑌾𑌸𑍁𑌤𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌸𑍍𑌥𑌾𑌲𑍀𑌷𑍁𑌚 ।
𑌸𑌰𑍀𑌸𑍃𑌪𑌾𑌣𑌿𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌹𑌨𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁𑌚𑌪𑌿𑌪𑍀𑌲𑌿𑌕𑌾𑌃 ॥ 16 ॥
𑌗𑌵𑌾𑌂𑌸𑌯𑌾𑌂𑌸𑌿𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌨𑌾𑌨𑌿𑌵𑌿𑌮𑌦𑌾𑌵𑍀𑌰𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌾𑌃 ।
𑌦𑍀𑌨𑌮𑌶𑍍𑌵𑌾𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑍇𑌷𑌨𑍍𑌤𑍇𑌨𑌚𑌗𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌭𑌿𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑌃 ॥ 17 ॥
𑌖𑌰𑍋𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌵𑌤𑌰𑌾𑌰𑌾𑌜𑌭𑌨𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌰𑍋𑌮𑌾𑌸𑍍𑌸𑍍𑌰𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿𑌚 ।
𑌨𑌸𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑍇𑌽𑌵𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑍈𑌰𑌪𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 18 ॥
𑌵𑌾𑌯𑌸𑌾𑌃𑌸𑌙𑍍𑌘𑌶𑌃𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌾𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌸𑌮𑌵𑍇𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌾𑌗𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁𑌸𑌙𑍍𑌘𑌶𑌃 ॥ 19 ॥
𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌿𑌲𑍀𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍁𑌪𑌰𑌿𑌪𑌿𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌉𑌪𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌶𑍍𑌚𑌸𑍍𑌨𑌧𑍍𑌯𑍇𑌦𑍍𑌵𑍇𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑌰𑌼𑍍𑌨𑌤𑍍𑌯𑌶𑌿𑌵𑌂𑌶𑌿𑌵𑌾𑌃 ॥ 20 ॥
𑌕𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌦𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍𑌮𑍃𑌗𑌾𑌣𑌾𑌞𑍍𑌚𑌪𑍁𑌰𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑍇𑌷𑍁𑌸𑌙𑍍𑌘𑌶𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌾𑌘𑍋𑌷𑌾𑌸𑍍𑌸𑌵𑌿𑌸𑍍𑌫𑍂𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑌾𑌃 ॥ 21 ॥
𑌤𑌦𑍇𑌵𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑍇𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑍇𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌮𑌿𑌦𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌮𑌮𑍍 ।
𑌰𑍋𑌚𑌤𑍇𑌯𑌦𑌿𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌯𑌪𑍍𑌰𑌦𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌇𑌦𑌞𑍍𑌚𑌯𑌦𑌿𑌵𑌾𑌮𑍋𑌹𑌾𑌲𑍍𑌲𑍋𑌭𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑍃𑌤𑌮𑍍𑌮𑌯𑌾 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰𑌾𑌪𑌿𑌚𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜 𑌨𑌦𑍋𑌷𑌙𑍍𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 23 ॥
𑌅𑌯𑌂𑌹𑌿𑌦𑍋𑌷𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯𑌜𑌨𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯𑍋𑌪𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌨𑌾𑌞𑍍𑌚𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌯𑌚 ॥ 24 ॥
𑌶𑍍𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌃 ।
𑌅𑌵𑌶𑍍𑌯𑌞𑍍𑌚𑌮𑌯𑌾𑌵𑌾𑌚𑍍𑌯𑌂𑌯𑌦𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌮𑌪𑌿𑌵𑌾𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌹𑌿𑌤𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍𑌮𑍃𑌦𑍁𑌹𑍇𑌤𑍁𑌸𑌂𑌹𑌿𑌤𑌂𑌵𑍍𑌯𑌤𑍀𑌤𑌕𑌾𑌲𑌾𑌯𑌤𑌿𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑍍𑌷𑌮𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌜𑍍𑌵𑌰𑌃𑌪𑍍𑌰𑌸𑌙𑍍𑌗𑌵𑌾𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌰𑌮𑍇𑌤𑌦𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 26 ॥
𑌭𑌯𑌨𑍍𑌨𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌕𑍁𑌤𑌶𑍍𑌚𑌿𑌦𑌪𑍍𑌯𑌹𑌨𑍍𑌨𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿𑌜𑌾𑌤𑍁𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌰𑍈𑌸𑍍𑌸𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍈𑌰𑌪𑌿𑌸𑌙𑍍𑌗𑌰𑍇𑌕𑌥𑌮𑍍𑌮𑌮𑌾𑌗𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌸𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌾𑌗𑍍𑌰𑌜𑌃 ॥ 27 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑍁𑌰𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌨𑌾𑌶𑌨𑍋𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌸𑍍𑌸𑌂𑌯𑌤𑌿𑌚𑌣𑍍𑌡𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌦𑌶𑌾𑌨𑌨𑍋𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌂𑌵𑌿𑌸𑌰𑍍𑌜𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌤𑌦𑌾𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌦𑌶𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tataḥpratyuṣasiprāpteprāptadharmārthaniścayaḥ |
rākṣasādhipaterveśmabhīmakarmāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
śailāgracayasaṅkāśaṃśailaśṛṅgamivonnatam |
suvibhaktamahākakṣammahājanaparigraham || 2 ||
matimadbhirmahāmātrairanuraktairadhiṣṭhitam |
rākṣasairāptaparyāptaissarvataḥparirakṣitam || 3 ||
mattamātaṅganiśśvāsairvyākulīkṛtamārutam |
śaṅkhaghoṣamahāghoṣantūryanādānunāditam || 4 ||
pramadājanasambādhamprajalpitamahāpatham |
taptakāñcananiryūhambhūṣaṇottamabhūṣitam || 5 ||
gandharvāṇāmivā'vāsamālayammarutāmiva |
ratnasañcayasambādhambhavanambhogināmiva || 6 ||
tammahābhramivā'dityastejovistṛtaraśmimān |
agrajasyālayaṃvīraḥpraviveśamahādyutiḥ || 7 ||
puṇyānpuṇyāhaghoṣāṃścavedavidbhirudāhṛtān |
śuśrāvasumahātejābhrāturvijayasaṃśritān || 8 ||
pūjitān dadhipātraiścasarpirbhissumanokṣataiḥ |
mantravedavidoviprāndadarśasamahābalaḥ || 9 ||
sapūjyamānorakṣobhiddīpyamānassvatejasā |
āsanasthammahābāhurvavandedhanadānujam || 10 ||
sarājadṛṣṭisampannamāsanaṃhemabhūṣitam |
jagāmasamudācāramprayujyācārakovidaḥ || 11 ||
sarāvaṇammahātmānaṃvijanemantrisannidhau |
uvācahitamatyarthaṃvacanaṃhetuniścitam || 12 ||
prasādyabhrātarañjeṣṭhaṃsāntvenopasthitakramaḥ |
deśakālārthasaṃvādidṛṣṭalokaparāvaraḥ || 13 ||
yadāprabhṛtivaidehīsamprāstemāmpurīntava |
tadāprabhṛtidṛśyantenimittānyaśubhāninaḥ || 14 ||
sasphuliṅgassadhūmārcissadhūmakaluṣodayaḥ |
mantrasaṅghahuto'pyagnirnasamyagabhivarthate || 15 ||
agniṣṭheṣvagniśalāsutathābrahmasthālīṣuca |
sarīsṛpāṇidṛśyantehanyeṣucapipīlikāḥ || 16 ||
gavāṃsayāṃsiskannānivimadāvīrakuñjarāḥ |
dīnamaśvāḥpraheṣantenacagrāsābhinandinaḥ || 17 ||
kharoṣṭrāśvatarārājabhanabhinnaromāssravantica |
nasvabhāve'vatiṣṭhantividhānairapicintitāḥ || 18 ||
vāyasāḥsaṅghaśaḥkrūrāvyāharantisamantataḥ |
samavetāścadṛśyantevimānāgreṣusaṅghaśaḥ || 19 ||
gṛdhrāścaparilīyantepurīmuparipiṇḍitāḥ |
upapannāścasnadhyedvevyāhaṟnatyaśivaṃśivāḥ || 20 ||
kravyādānāmmṛgāṇāñcapurīdvāreṣusaṅghaśaḥ |
śrūyantevipulāghoṣāssavisphūrjitanissvanāḥ || 21 ||
tadevamprastutekāryeprāyaścittamidaṅkṣamam |
rocateyadivaidehīrāghavāyapradīyatām || 22 ||
idañcayadivāmohāllobhādvāvyāhṛtammayā |
tatrāpicamahārāja nadoṣaṅkartumarhasi || 23 ||
ayaṃhidoṣassarvasyajanasyāsyopalakṣyate |
rakṣasāṃrākṣasīnāñcapurasyāntaḥpurasyaca || 24 ||
śrāvaṇecāsyamantrasyanivṛttāssarvamantriṇaḥ |
avaśyañcamayāvācyaṃyaddṛṣṭamapivāśrutam || 25 ||
hitammahārthammṛduhetusaṃhitaṃvyatītakālāyatisampratikṣamam |
niśamyatadvākyamupasthitajvaraḥprasaṅgavānuttarametadabravīt || 26 ||
bhayannapaśyāmikutaścidapyahannarāghavaḥprāpsyatijātumaithilīm |
suraissahendrairapisaṅgarekathammamāgratassthāsyatilakṣmaṇāgrajaḥ || 27 ||
ityevamuktvāsurasainyanāśanomahābalassaṃyaticaṇḍavikramaḥ |
daśānanobhrātaramāptavādinaṃvisarjayāmāsatadāvibhīṣaṇam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe daśamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ दशमस्सर्गः ।
ततःप्रत्युषसिप्राप्तेप्राप्तधर्मार्थनिश्चयः ।
राक्षसाधिपतेर्वेश्मभीमकर्माविभीषणः ॥ 1 ॥
शैलाग्रचयसङ्काशंशैलशृङ्गमिवोन्नतम् ।
सुविभक्तमहाकक्षम्महाजनपरिग्रहम् ॥ 2 ॥
मतिमद्भिर्महामात्रैरनुरक्तैरधिष्ठितम् ।
राक्षसैराप्तपर्याप्तैस्सर्वतःपरिरक्षितम् ॥ 3 ॥
मत्तमातङ्गनिश्श्वासैर्व्याकुलीकृतमारुतम् ।
शङ्खघोषमहाघोषन्तूर्यनादानुनादितम् ॥ 4 ॥
प्रमदाजनसम्बाधम्प्रजल्पितमहापथम् ।
तप्तकाञ्चननिर्यूहम्भूषणोत्तमभूषितम् ॥ 5 ॥
गन्धर्वाणामिवाऽवासमालयम्मरुतामिव ।
रत्नसञ्चयसम्बाधम्भवनम्भोगिनामिव ॥ 6 ॥
तम्महाभ्रमिवाऽदित्यस्तेजोविस्तृतरश्मिमान् ।
अग्रजस्यालयंवीरःप्रविवेशमहाद्युतिः ॥ 7 ॥
पुण्यान्पुण्याहघोषांश्चवेदविद्भिरुदाहृतान् ।
शुश्रावसुमहातेजाभ्रातुर्विजयसंश्रितान् ॥ 8 ॥
पूजितान् दधिपात्रैश्चसर्पिर्भिस्सुमनोक्षतैः ।
मन्त्रवेदविदोविप्रान्ददर्शसमहाबलः ॥ 9 ॥
सपूज्यमानोरक्षोभिद्दीप्यमानस्स्वतेजसा ।
आसनस्थम्महाबाहुर्ववन्देधनदानुजम् ॥ 10 ॥
सराजदृष्टिसम्पन्नमासनंहेमभूषितम् ।
जगामसमुदाचारम्प्रयुज्याचारकोविदः ॥ 11 ॥
सरावणम्महात्मानंविजनेमन्त्रिसन्निधौ ।
उवाचहितमत्यर्थंवचनंहेतुनिश्चितम् ॥ 12 ॥
प्रसाद्यभ्रातरञ्जेष्ठंसान्त्वेनोपस्थितक्रमः ।
देशकालार्थसंवादिदृष्टलोकपरावरः ॥ 13 ॥
यदाप्रभृतिवैदेहीसम्प्रास्तेमाम्पुरीन्तव ।
तदाप्रभृतिदृश्यन्तेनिमित्तान्यशुभानिनः ॥ 14 ॥
सस्फुलिङ्गस्सधूमार्चिस्सधूमकलुषोदयः ।
मन्त्रसङ्घहुतोऽप्यग्निर्नसम्यगभिवर्थते ॥ 15 ॥
अग्निष्ठेष्वग्निशलासुतथाब्रह्मस्थालीषुच ।
सरीसृपाणिदृश्यन्तेहन्येषुचपिपीलिकाः ॥ 16 ॥
गवांसयांसिस्कन्नानिविमदावीरकुञ्जराः ।
दीनमश्वाःप्रहेषन्तेनचग्रासाभिनन्दिनः ॥ 17 ॥
खरोष्ट्राश्वतराराजभनभिन्नरोमास्स्रवन्तिच ।
नस्वभावेऽवतिष्ठन्तिविधानैरपिचिन्तिताः ॥ 18 ॥
वायसाःसङ्घशःक्रूराव्याहरन्तिसमन्ततः ।
समवेताश्चदृश्यन्तेविमानाग्रेषुसङ्घशः ॥ 19 ॥
गृध्राश्चपरिलीयन्तेपुरीमुपरिपिण्डिताः ।
उपपन्नाश्चस्नध्येद्वेव्याहऱ्नत्यशिवंशिवाः ॥ 20 ॥
क्रव्यादानाम्मृगाणाञ्चपुरीद्वारेषुसङ्घशः ।
श्रूयन्तेविपुलाघोषास्सविस्फूर्जितनिस्स्वनाः ॥ 21 ॥
तदेवम्प्रस्तुतेकार्येप्रायश्चित्तमिदङ्क्षमम् ।
रोचतेयदिवैदेहीराघवायप्रदीयताम् ॥ 22 ॥
इदञ्चयदिवामोहाल्लोभाद्वाव्याहृतम्मया ।
तत्रापिचमहाराज नदोषङ्कर्तुमर्हसि ॥ 23 ॥
अयंहिदोषस्सर्वस्यजनस्यास्योपलक्ष्यते ।
रक्षसांराक्षसीनाञ्चपुरस्यान्तःपुरस्यच ॥ 24 ॥
श्रावणेचास्यमन्त्रस्यनिवृत्तास्सर्वमन्त्रिणः ।
अवश्यञ्चमयावाच्यंयद्दृष्टमपिवाश्रुतम् ॥ 25 ॥
हितम्महार्थम्मृदुहेतुसंहितंव्यतीतकालायतिसम्प्रतिक्षमम् ।
निशम्यतद्वाक्यमुपस्थितज्वरःप्रसङ्गवानुत्तरमेतदब्रवीत् ॥ 26 ॥
भयन्नपश्यामिकुतश्चिदप्यहन्नराघवःप्राप्स्यतिजातुमैथिलीम् ।
सुरैस्सहेन्द्रैरपिसङ्गरेकथम्ममाग्रतस्स्थास्यतिलक्ष्मणाग्रजः ॥ 27 ॥
इत्येवमुक्त्वासुरसैन्यनाशनोमहाबलस्संयतिचण्डविक्रमः ।
दशाननोभ्रातरमाप्तवादिनंविसर्जयामासतदाविभीषणम् ॥ 28 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे दशमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tataḥpratyuṣasiprāpteprāptadharmārthaniścayaḥ |
rākṣasādhipaterveśmabhīmakarmāvibhīṣaṇaḥ || 1 ||
śailāgracayasaṅkāśaṃśailaśṛṅgamivonnatam |
suvibhaktamahākakṣammahājanaparigraham || 2 ||
matimadbhirmahāmātrairanuraktairadhiṣṭhitam |
rākṣasairāptaparyāptaissarvataḥparirakṣitam || 3 ||
mattamātaṅganiśśvāsairvyākulīkṛtamārutam |
śaṅkhaghoṣamahāghoṣantūryanādānunāditam || 4 ||
pramadājanasambādhamprajalpitamahāpatham |
taptakāñcananiryūhambhūṣaṇottamabhūṣitam || 5 ||
gandharvāṇāmivā'vāsamālayammarutāmiva |
ratnasañcayasambādhambhavanambhogināmiva || 6 ||
tammahābhramivā'dityastejovistṛtaraśmimān |
agrajasyālayaṃvīraḥpraviveśamahādyutiḥ || 7 ||
puṇyānpuṇyāhaghoṣāṃścavedavidbhirudāhṛtān |
śuśrāvasumahātejābhrāturvijayasaṃśritān || 8 ||
pūjitān dadhipātraiścasarpirbhissumanokṣataiḥ |
mantravedavidoviprāndadarśasamahābalaḥ || 9 ||
sapūjyamānorakṣobhiddīpyamānassvatejasā |
āsanasthammahābāhurvavandedhanadānujam || 10 ||
sarājadṛṣṭisampannamāsanaṃhemabhūṣitam |
jagāmasamudācāramprayujyācārakovidaḥ || 11 ||
sarāvaṇammahātmānaṃvijanemantrisannidhau |
uvācahitamatyarthaṃvacanaṃhetuniścitam || 12 ||
prasādyabhrātarañjeṣṭhaṃsāntvenopasthitakramaḥ |
deśakālārthasaṃvādidṛṣṭalokaparāvaraḥ || 13 ||
yadāprabhṛtivaidehīsamprāstemāmpurīntava |
tadāprabhṛtidṛśyantenimittānyaśubhāninaḥ || 14 ||
sasphuliṅgassadhūmārcissadhūmakaluṣodayaḥ |
mantrasaṅghahuto'pyagnirnasamyagabhivarthate || 15 ||
agniṣṭheṣvagniśalāsutathābrahmasthālīṣuca |
sarīsṛpāṇidṛśyantehanyeṣucapipīlikāḥ || 16 ||
gavāṃsayāṃsiskannānivimadāvīrakuñjarāḥ |
dīnamaśvāḥpraheṣantenacagrāsābhinandinaḥ || 17 ||
kharoṣṭrāśvatarārājabhanabhinnaromāssravantica |
nasvabhāve'vatiṣṭhantividhānairapicintitāḥ || 18 ||
vāyasāḥsaṅghaśaḥkrūrāvyāharantisamantataḥ |
samavetāścadṛśyantevimānāgreṣusaṅghaśaḥ || 19 ||
gṛdhrāścaparilīyantepurīmuparipiṇḍitāḥ |
upapannāścasnadhyedvevyāhaṟnatyaśivaṃśivāḥ || 20 ||
kravyādānāmmṛgāṇāñcapurīdvāreṣusaṅghaśaḥ |
śrūyantevipulāghoṣāssavisphūrjitanissvanāḥ || 21 ||
tadevamprastutekāryeprāyaścittamidaṅkṣamam |
rocateyadivaidehīrāghavāyapradīyatām || 22 ||
idañcayadivāmohāllobhādvāvyāhṛtammayā |
tatrāpicamahārāja nadoṣaṅkartumarhasi || 23 ||
ayaṃhidoṣassarvasyajanasyāsyopalakṣyate |
rakṣasāṃrākṣasīnāñcapurasyāntaḥpurasyaca || 24 ||
śrāvaṇecāsyamantrasyanivṛttāssarvamantriṇaḥ |
avaśyañcamayāvācyaṃyaddṛṣṭamapivāśrutam || 25 ||
hitammahārthammṛduhetusaṃhitaṃvyatītakālāyatisampratikṣamam |
niśamyatadvākyamupasthitajvaraḥprasaṅgavānuttarametadabravīt || 26 ||
bhayannapaśyāmikutaścidapyahannarāghavaḥprāpsyatijātumaithilīm |
suraissahendrairapisaṅgarekathammamāgratassthāsyatilakṣmaṇāgrajaḥ || 27 ||
ityevamuktvāsurasainyanāśanomahābalassaṃyaticaṇḍavikramaḥ |
daśānanobhrātaramāptavādinaṃvisarjayāmāsatadāvibhīṣaṇam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe daśamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.