𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌾𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌹𑌰𑍍𑌷𑍋𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌧𑌨𑍁𑌷𑍍𑌪𑌾𑌣𑌿𑌨𑍍𑌨𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯𑌤𑍍𑌵𑌰𑌮𑌾𑌣𑍋𑌜𑌗𑌾𑌮𑌸𑌃 ॥ 1 ॥
𑌅𑌵𑌿𑌦𑍂𑌰𑌨𑍍𑌤𑌤𑍋𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌤𑍁𑌮𑌹𑌦𑍍𑌵𑌨𑌮𑍍 ।
𑌦𑌰𑍍𑌶𑌮𑌾𑌮𑌾𑌸𑌤𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌾𑌤𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ॥ 2 ॥
𑌨𑍀𑌲𑌜𑍀𑌮𑍂𑌤𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌨𑍍𑌨𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍍𑌭𑍀𑌮𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀𑌰𑌾𑌵𑌣𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌾𑌯𑌨𑍍𑌯𑌵𑍇𑌦𑌯𑌤𑍍 ॥ 3 ॥
𑌇𑌹𑍋𑌪𑌹𑌾𑌰𑌮𑍍𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍𑌬𑌲𑌵𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌉𑌪𑌹𑍃𑌤𑍍𑌯𑌤𑌤𑌃𑌪𑌶𑍍𑌚𑌾𑌤𑍍𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌮𑌭𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ॥ 4 ॥
𑌅𑌦𑍃𑌶𑍍𑌟𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌤𑌤𑍋𑌭𑌵𑌤𑌿𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌃 ।
𑌨𑌿𑌹𑌨𑍍𑌤𑌿𑌸𑌮𑌰𑍇𑌶𑌤𑍍𑌰𑍂𑌨𑍍 𑌬𑌧𑍍𑌨𑌾𑌤𑌿 𑌚 𑌶𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑍈𑌃 ॥ 5 ॥
𑌤𑌮𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌨𑍍𑌨𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍍𑌬𑌲𑌿𑌨𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌧𑍍𑌵𑌂𑌸𑌯𑌶𑌰𑍈𑌰𑍍𑌦𑍀𑌪𑍍𑌟𑍈𑌃 𑌸𑌰𑌥𑌂𑌸𑌾𑌶𑍍𑌵𑌸𑌾𑌰𑌥𑌿𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌤𑌥𑍇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵𑌾𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂𑌵𑌿𑌸𑍍𑌫𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍? 𑌧𑌨𑍁𑌃 ॥ 7 ॥
𑌸 𑌰𑌥𑍇𑌨𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌣𑍇𑌨𑌬𑌲𑌵𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍍𑌕𑌵𑌚𑍀𑌖𑌙𑍍𑌗𑍀𑌸𑌧𑍍𑌵𑌜𑌃𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 8 ॥
𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃𑌪𑍗𑌲𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌮𑌪𑌰𑌾𑌜𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑌹𑍍𑌵𑌯𑍇𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂𑌸𑌮𑌰𑍇𑌸𑌮𑍍𑌯𑌗𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌯𑌚𑍍𑌛𑌮𑍇 ॥ 9 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌮𑌨𑌸𑍍𑌵𑍀𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌪𑌰𑍁𑌷𑌂𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌇𑌹𑌤𑍍𑌵𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌃𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌦𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑌮 ।
𑌕𑌥𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯𑌸𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌪𑌿𑌤𑍃𑌵𑍍𑌯𑍋𑌮𑌮𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸 ॥ 11 ॥
𑌨 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌿𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨 𑌸𑍗𑌹𑌾𑌰𑍍𑌧𑌂 𑌨 𑌜𑌾𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑌵𑌦𑍁𑌰𑍍𑌮𑌤𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌣𑌂 𑌨 𑌚 𑌸𑍗𑌦𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌨 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌧𑌰𑍍𑌮𑌦𑍂𑌷𑌣 ॥ 12 ॥
𑌶𑍋𑌚𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌸𑌿𑌦𑍁𑌰𑍍𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑌨𑍀𑌯𑌶𑍍𑌚𑌸𑌾𑌧𑍁𑌭𑌿𑌃 ।
𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑍍𑌯𑌪𑌰𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 13 ॥
𑌨𑍈𑌤𑌛𑌚𑌿𑌥𑌿𑌲𑌯𑌾𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌂𑌵𑍇𑌸𑌤𑌿𑌮𑌹𑌦𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌕𑍍𑌵 𑌚 𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑌸𑌮𑍍𑌵𑌾𑌸𑌃𑌕𑍍𑌵 𑌚 𑌨𑍀𑌚𑌪𑌰𑌾𑌶𑍍𑌰𑌯𑌃 ॥ 14 ॥
𑌗𑍁𑌣𑌵𑌾𑌨𑍍𑌵𑌾𑌪𑌰𑌜𑌨𑌃𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑍋𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌣𑍋𑌽𑌪𑌿𑌵𑌾 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌣𑌃𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑌃𑌶𑍍𑌰𑍇𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌯𑌃𑌪𑌰𑌃𑌪𑌰𑌏𑌵𑌸𑌃 ॥ 15 ॥
𑌯𑌸𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌪𑌕𑍍𑌷𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌜𑍍𑌯𑌪𑌰𑌪𑌕𑍍𑌷𑌨𑍍𑌨𑌿𑌷𑍇𑌵𑌤𑍇 ।
𑌸 𑌸𑍍𑌵𑌪𑌕𑍍𑌷𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍇𑌪𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌤𑍈𑌰𑍇𑌵𑌹𑌨𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 16 ॥
𑌨𑌿𑌰𑌨𑍁𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌤𑌾𑌚𑍇𑌯𑌂𑌯𑌾𑌦𑍃𑌶𑍀𑌤𑍇𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰 ।
𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑍇𑌨𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌶𑌕𑍍𑌯𑌮𑍍𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌨𑍁𑌜 ॥ 17 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ।
𑌅𑌜𑌾𑌨𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑌮𑌛𑌚𑍀𑌲𑌙𑍍𑌕𑌿𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌵𑌿𑌕𑌤𑍍𑌥𑌸𑍇 ॥ 18 ॥
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍁𑌤𑌾𑌸𑌾𑌧𑍋𑌪𑌾𑌰𑍁𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌜𑌗𑍗𑌰𑌵𑌾𑌤𑍍 ।
𑌕𑍁𑌲𑍇𑌯𑌦𑍍𑌯𑌪𑍍𑌯𑌹𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑍋𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌗𑍁𑌣𑍋𑌯𑌃𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑍋𑌨𑍃𑌣𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌮𑍇𑌶𑍀𑌲𑌮𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌰𑌮𑍇𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑍇𑌨𑌾𑌹𑌂 𑌨 𑌚𑌾𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣𑌵𑍈𑌰𑌮𑍇 ॥ 20 ॥
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌵𑌿𑌷𑌶𑍀𑌲𑍋𑌽𑌪𑌿𑌕𑌥𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌶𑍀𑌲𑌂𑌹𑌿𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌮𑍍𑌪𑌾𑌪𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑍁𑌖𑌮𑌵𑌾𑌪𑍍𑌨𑍋𑌤𑌿𑌹𑌸𑍍𑌤𑌾𑌦𑌾𑌶𑍀𑌵𑌿𑌷𑌂𑌯𑌥𑌾 ।
𑌪𑌰𑌸𑍍𑌵𑌹𑌰𑌣𑍇𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑍍𑌪𑌰𑌦𑌾𑌰𑌾𑌭𑌿𑌮𑌰𑍍𑌶𑌕𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌤𑍍𑌯𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂𑌵𑍇𑌶𑍍𑌮𑌪𑍍𑌰𑌜𑍍𑌵𑌲𑌿𑌤𑌂𑌯𑌥𑌾 ।
𑌪𑌰𑌸𑍍𑌵𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌹𑌰𑌣𑌮𑍍𑌪𑌰𑌦𑌾𑌰𑌾𑌭𑌿𑌮𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌾𑌮𑌤𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌚 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌦𑍋𑌷𑌾𑌃𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾𑌵𑌹𑌾𑌃 ।
𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑍀𑌣𑌾𑌂𑌵𑌧𑍋𑌘𑍋𑌰𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌦𑍇𑌵𑍈𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑌃 ॥ 24 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌮𑌾𑌨𑌶𑍍𑌚𑌦𑍋𑌷𑌶𑍍𑌚𑌵𑍈𑌰𑌿𑌤𑍍𑌵𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑍂𑌲𑌤𑌾 ।
𑌏𑌤𑍇𑌦𑍋𑌷𑌾𑌮𑌮𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑍈𑌶𑍍𑌵𑌰𑍍𑌯𑌨𑌾𑌶𑌨𑌾𑌃 ॥ 25 ॥
𑌗𑍁𑌣𑌾𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛𑌾𑌦𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍁𑌃𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌾𑌨𑌿𑌵𑌤𑍋𑌯𑌦𑌾𑌃 ।
𑌦𑍋𑌷𑍈𑌰𑍇𑌤𑍈𑌃𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍋𑌮𑌯𑌾𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾𑌪𑌿𑌤𑌾𑌤𑌵 ॥ 26 ॥
𑌨𑍇𑌯𑌮𑌸𑍍𑌤𑌿𑌪𑍁𑌰𑍀𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌨 𑌚 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨 𑌚 𑌤𑍇𑌪𑌿𑌤𑌾 ।
𑌅𑌤𑌿𑌮𑌾𑌨𑌨𑍀 𑌚 𑌬𑌾𑌲𑌶𑍍𑌚𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌶𑍍𑌚𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸 ।
𑌬𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌙𑍍𑌕𑌾𑌲𑌪𑌾𑌶𑍇𑌨𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿𑌮𑌾𑌂𑌯𑌦𑍍𑌯𑌦𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑌿 ॥ 27 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌙𑍍𑌕𑌿𑌮𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌹𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌶𑌕𑍍𑌯𑌨𑍍𑌨𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑍋𑌧𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌮 ॥ 28 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌷𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌂 𑌨 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌞𑍍𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑍁𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌯𑍁𑌧𑍍𑌯𑌸𑍍𑌵𑌨𑌰𑌦𑍇𑌵𑍇𑌨𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨𑌰𑌣𑍇𑌸𑌹 ॥ 29 ॥
𑌹𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿𑌯𑌮𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇 ।
𑌨𑌿𑌦𑌰𑍍𑌶𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌬𑌲𑌂𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌯𑌤𑌙𑍍𑌕𑍁𑌰𑍁𑌷𑍍𑌵𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌯𑍁𑌧𑌸𑌾𑌯𑌕𑌵𑍍𑌯𑌯𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯𑍈𑌤𑍍𑌯𑌹𑌿𑌬𑌾𑌣𑌗𑍋𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌦𑍍𑌯𑌜𑍀𑌵𑌨𑍍 𑌸𑌬𑌲𑍋𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 30 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌾𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptāśītitamassargaḥ |
evamuktvātusaumitriñjātaharṣovibhīṣaṇaḥ |
dhanuṣpāṇinnamādāyatvaramāṇojagāmasaḥ || 1 ||
avidūrantatogatvāpraviśyatumahadvanam |
darśamāmāsatatkarmalakṣmaṇātavibhīṣaṇaḥ || 2 ||
nīlajīmūtasaṅkāśannyagrodhambhīmadarśanam |
tejasvīrāvaṇabhrātālakṣmaṇāyanyavedayat || 3 ||
ihopahārambhūtānāmbalavānrāvaṇātmajaḥ |
upahṛtyatataḥpaścātsaṅgrāmamabhivartate || 4 ||
adṛśṭassarvabhūtānāntatobhavatirākṣasaḥ |
nihantisamareśatrūn badhnāti ca śarottamaiḥ || 5 ||
tamapraviṣṭannyagrodhambalinaṃrāvaṇātmajam |
vidhvaṃsayaśarairdīpṭaiḥ sarathaṃsāśvasārathim || 6 ||
tathetyuktvāmahātejāssaumitrirmitranandanaḥ |
babhūvāvasthitastatracitraṃvisphārayan? dhanuḥ || 7 ||
sa rathenāgnivarṇenabalavānrāvaṇātmajaḥ |
indrajitkavacīkhaṅgīsadhvajaḥpratyadṛśyata || 8 ||
tamuvācamahātejāḥpaulastyamaparājitam |
samahvayetvāṃsamaresamyagyuddhamprayacchame || 9 ||
evamuktomahātejāmanasvīrāvaṇātmajaḥ |
abravītparuṣaṃvākyantatradṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 10 ||
ihatvañjātasamvṛddhaḥsākṣādbhrātāpiturmama |
kathandruhyasiputrasyapitṛvyomamarākṣasa || 11 ||
na jñātitvaṃ na sauhārdhaṃ na jātistavadurmate |
pramāṇaṃ na ca saudaryaṃ na dharmodharmadūṣaṇa || 12 ||
śocyastvamasidurbuddhenindanīyaścasādhubhiḥ |
yastvaṃsvajanamutsṛjyaparabhṛtyatvamāgataḥ || 13 ||
naitachacithilayābuddhyātvaṃvesatimahadantaram |
kva ca svajanasamvāsaḥkva ca nīcaparāśrayaḥ || 14 ||
guṇavānvāparajanaḥsvajanonirguṇo'pivā |
nirguṇaḥsvajanaḥśreyān yaḥparaḥparaevasaḥ || 15 ||
yasassvapakṣamparityajyaparapakṣanniṣevate |
sa svapakṣekṣyamprāptepaścāsttairevahanyate || 16 ||
niranukrośatāceyaṃyādṛśīteniśācara |
svajanenatvayāśakyampauruṣaṃrāvaṇānuja || 17 ||
ityuktobhrātṛputreṇapratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
ajānannivamachacīlaṅkiṃrākṣasavikatthase || 18 ||
rākṣasendrasutāsādhopāruṣyantyajagauravāt |
kuleyadyapyahañjātorakṣasāṅkrūrakarmaṇām || 19 ||
guṇoyaḥprathamonṛṇantanmeśīlamarākṣasam |
na ramedāruṇenāhaṃ na cādharmeṇavairame || 20 ||
bhrātrāviṣaśīlo'pikathambhrātānirasyate |
dharmātpracyutaśīlaṃhipuruṣampāpaniścayam || 21 ||
tyaktvāsukhamavāpnotihastādāśīviṣaṃyathā |
parasvaharaṇeyuktamparadārābhimarśakam || 22 ||
tyājyamāhurdurātmānaṃveśmaprajvalitaṃyathā |
parasvānāṃ ca haraṇamparadārābhimarśanam || 23 ||
suhṛdāmatiśaṅkā ca trayodoṣāḥkṣayāvahāḥ |
maharṣīṇāṃvadhoghorassarvadevaiścavigrahaḥ || 24 ||
abhimānaścadoṣaścavairitvampratikūlatā |
etedoṣāmamabhrāturjīvitaiśvaryanāśanāḥ || 25 ||
guṇānpracchādayāmāsuḥparvatānivatoyadāḥ |
doṣairetaiḥparityaktomayābhrātāpitātava || 26 ||
neyamastipurīlaṅkā na ca tvaṃ na ca tepitā |
atimānanī ca bālaścadurvinītaścarākṣasa |
baddhastvaṅkālapāśenabrūhimāṃyadyadicchasi || 27 ||
adyatevyasanamprāptaṅkimmāntvāmihavakṣyasi |
praveṣṭuṃ na tvayāśakyannyagrodhaṃrākṣasādhama || 28 ||
dharṣayitvā ca kākutsthaṃ na śakyañjīvituntvayā |
yudhyasvanaradevenalakṣmaṇenaraṇesaha || 29 ||
hatastvandevatākāryaṅkariṣyasiyamakṣaye |
nidarśayitvātmabalaṃsamudyataṅkuruṣvasarvāyudhasāyakavyayam |
na lakṣmaṇasyaityahibāṇagocarantvamadyajīvan sabalogamiṣyasi || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptāśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ सप्ताशीतितमस्सर्गः ।
एवमुक्त्वातुसौमित्रिञ्जातहर्षोविभीषणः ।
धनुष्पाणिन्नमादायत्वरमाणोजगामसः ॥ 1 ॥
अविदूरन्ततोगत्वाप्रविश्यतुमहद्वनम् ।
दर्शमामासतत्कर्मलक्ष्मणातविभीषणः ॥ 2 ॥
नीलजीमूतसङ्काशन्न्यग्रोधम्भीमदर्शनम् ।
तेजस्वीरावणभ्रातालक्ष्मणायन्यवेदयत् ॥ 3 ॥
इहोपहारम्भूतानाम्बलवान्रावणात्मजः ।
उपहृत्यततःपश्चात्सङ्ग्राममभिवर्तते ॥ 4 ॥
अदृश्टस्सर्वभूतानान्ततोभवतिराक्षसः ।
निहन्तिसमरेशत्रून् बध्नाति च शरोत्तमैः ॥ 5 ॥
तमप्रविष्टन्न्यग्रोधम्बलिनंरावणात्मजम् ।
विध्वंसयशरैर्दीप्टैः सरथंसाश्वसारथिम् ॥ 6 ॥
तथेत्युक्त्वामहातेजास्सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ।
बभूवावस्थितस्तत्रचित्रंविस्फारयन्? धनुः ॥ 7 ॥
स रथेनाग्निवर्णेनबलवान्रावणात्मजः ।
इन्द्रजित्कवचीखङ्गीसध्वजःप्रत्यदृश्यत ॥ 8 ॥
तमुवाचमहातेजाःपौलस्त्यमपराजितम् ।
समह्वयेत्वांसमरेसम्यग्युद्धम्प्रयच्छमे ॥ 9 ॥
एवमुक्तोमहातेजामनस्वीरावणात्मजः ।
अब्रवीत्परुषंवाक्यन्तत्रदृष्टवाविभीषणम् ॥ 10 ॥
इहत्वञ्जातसम्वृद्धःसाक्षाद्भ्रातापितुर्मम ।
कथन्द्रुह्यसिपुत्रस्यपितृव्योममराक्षस ॥ 11 ॥
न ज्ञातित्वं न सौहार्धं न जातिस्तवदुर्मते ।
प्रमाणं न च सौदर्यं न धर्मोधर्मदूषण ॥ 12 ॥
शोच्यस्त्वमसिदुर्बुद्धेनिन्दनीयश्चसाधुभिः ।
यस्त्वंस्वजनमुत्सृज्यपरभृत्यत्वमागतः ॥ 13 ॥
नैतछचिथिलयाबुद्ध्यात्वंवेसतिमहदन्तरम् ।
क्व च स्वजनसम्वासःक्व च नीचपराश्रयः ॥ 14 ॥
गुणवान्वापरजनःस्वजनोनिर्गुणोऽपिवा ।
निर्गुणःस्वजनःश्रेयान् यःपरःपरएवसः ॥ 15 ॥
यसस्स्वपक्षम्परित्यज्यपरपक्षन्निषेवते ।
स स्वपक्षेक्ष्यम्प्राप्तेपश्चास्त्तैरेवहन्यते ॥ 16 ॥
निरनुक्रोशताचेयंयादृशीतेनिशाचर ।
स्वजनेनत्वयाशक्यम्पौरुषंरावणानुज ॥ 17 ॥
इत्युक्तोभ्रातृपुत्रेणप्रत्युवाचविभीषणः ।
अजानन्निवमछचीलङ्किंराक्षसविकत्थसे ॥ 18 ॥
राक्षसेन्द्रसुतासाधोपारुष्यन्त्यजगौरवात् ।
कुलेयद्यप्यहञ्जातोरक्षसाङ्क्रूरकर्मणाम् ॥ 19 ॥
गुणोयःप्रथमोनृणन्तन्मेशीलमराक्षसम् ।
न रमेदारुणेनाहं न चाधर्मेणवैरमे ॥ 20 ॥
भ्रात्राविषशीलोऽपिकथम्भ्रातानिरस्यते ।
धर्मात्प्रच्युतशीलंहिपुरुषम्पापनिश्चयम् ॥ 21 ॥
त्यक्त्वासुखमवाप्नोतिहस्तादाशीविषंयथा ।
परस्वहरणेयुक्तम्परदाराभिमर्शकम् ॥ 22 ॥
त्याज्यमाहुर्दुरात्मानंवेश्मप्रज्वलितंयथा ।
परस्वानां च हरणम्परदाराभिमर्शनम् ॥ 23 ॥
सुहृदामतिशङ्का च त्रयोदोषाःक्षयावहाः ।
महर्षीणांवधोघोरस्सर्वदेवैश्चविग्रहः ॥ 24 ॥
अभिमानश्चदोषश्चवैरित्वम्प्रतिकूलता ।
एतेदोषाममभ्रातुर्जीवितैश्वर्यनाशनाः ॥ 25 ॥
गुणान्प्रच्छादयामासुःपर्वतानिवतोयदाः ।
दोषैरेतैःपरित्यक्तोमयाभ्रातापितातव ॥ 26 ॥
नेयमस्तिपुरीलङ्का न च त्वं न च तेपिता ।
अतिमाननी च बालश्चदुर्विनीतश्चराक्षस ।
बद्धस्त्वङ्कालपाशेनब्रूहिमांयद्यदिच्छसि ॥ 27 ॥
अद्यतेव्यसनम्प्राप्तङ्किम्मान्त्वामिहवक्ष्यसि ।
प्रवेष्टुं न त्वयाशक्यन्न्यग्रोधंराक्षसाधम ॥ 28 ॥
धर्षयित्वा च काकुत्स्थं न शक्यञ्जीवितुन्त्वया ।
युध्यस्वनरदेवेनलक्ष्मणेनरणेसह ॥ 29 ॥
हतस्त्वन्देवताकार्यङ्करिष्यसियमक्षये ।
निदर्शयित्वात्मबलंसमुद्यतङ्कुरुष्वसर्वायुधसायकव्ययम् ।
न लक्ष्मणस्यैत्यहिबाणगोचरन्त्वमद्यजीवन् सबलोगमिष्यसि ॥ 30 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्ताशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptāśītitamassargaḥ |
evamuktvātusaumitriñjātaharṣovibhīṣaṇaḥ |
dhanuṣpāṇinnamādāyatvaramāṇojagāmasaḥ || 1 ||
avidūrantatogatvāpraviśyatumahadvanam |
darśamāmāsatatkarmalakṣmaṇātavibhīṣaṇaḥ || 2 ||
nīlajīmūtasaṅkāśannyagrodhambhīmadarśanam |
tejasvīrāvaṇabhrātālakṣmaṇāyanyavedayat || 3 ||
ihopahārambhūtānāmbalavānrāvaṇātmajaḥ |
upahṛtyatataḥpaścātsaṅgrāmamabhivartate || 4 ||
adṛśṭassarvabhūtānāntatobhavatirākṣasaḥ |
nihantisamareśatrūn badhnāti ca śarottamaiḥ || 5 ||
tamapraviṣṭannyagrodhambalinaṃrāvaṇātmajam |
vidhvaṃsayaśarairdīpṭaiḥ sarathaṃsāśvasārathim || 6 ||
tathetyuktvāmahātejāssaumitrirmitranandanaḥ |
babhūvāvasthitastatracitraṃvisphārayan? dhanuḥ || 7 ||
sa rathenāgnivarṇenabalavānrāvaṇātmajaḥ |
indrajitkavacīkhaṅgīsadhvajaḥpratyadṛśyata || 8 ||
tamuvācamahātejāḥpaulastyamaparājitam |
samahvayetvāṃsamaresamyagyuddhamprayacchame || 9 ||
evamuktomahātejāmanasvīrāvaṇātmajaḥ |
abravītparuṣaṃvākyantatradṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 10 ||
ihatvañjātasamvṛddhaḥsākṣādbhrātāpiturmama |
kathandruhyasiputrasyapitṛvyomamarākṣasa || 11 ||
na jñātitvaṃ na sauhārdhaṃ na jātistavadurmate |
pramāṇaṃ na ca saudaryaṃ na dharmodharmadūṣaṇa || 12 ||
śocyastvamasidurbuddhenindanīyaścasādhubhiḥ |
yastvaṃsvajanamutsṛjyaparabhṛtyatvamāgataḥ || 13 ||
naitachacithilayābuddhyātvaṃvesatimahadantaram |
kva ca svajanasamvāsaḥkva ca nīcaparāśrayaḥ || 14 ||
guṇavānvāparajanaḥsvajanonirguṇo'pivā |
nirguṇaḥsvajanaḥśreyān yaḥparaḥparaevasaḥ || 15 ||
yasassvapakṣamparityajyaparapakṣanniṣevate |
sa svapakṣekṣyamprāptepaścāsttairevahanyate || 16 ||
niranukrośatāceyaṃyādṛśīteniśācara |
svajanenatvayāśakyampauruṣaṃrāvaṇānuja || 17 ||
ityuktobhrātṛputreṇapratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
ajānannivamachacīlaṅkiṃrākṣasavikatthase || 18 ||
rākṣasendrasutāsādhopāruṣyantyajagauravāt |
kuleyadyapyahañjātorakṣasāṅkrūrakarmaṇām || 19 ||
guṇoyaḥprathamonṛṇantanmeśīlamarākṣasam |
na ramedāruṇenāhaṃ na cādharmeṇavairame || 20 ||
bhrātrāviṣaśīlo'pikathambhrātānirasyate |
dharmātpracyutaśīlaṃhipuruṣampāpaniścayam || 21 ||
tyaktvāsukhamavāpnotihastādāśīviṣaṃyathā |
parasvaharaṇeyuktamparadārābhimarśakam || 22 ||
tyājyamāhurdurātmānaṃveśmaprajvalitaṃyathā |
parasvānāṃ ca haraṇamparadārābhimarśanam || 23 ||
suhṛdāmatiśaṅkā ca trayodoṣāḥkṣayāvahāḥ |
maharṣīṇāṃvadhoghorassarvadevaiścavigrahaḥ || 24 ||
abhimānaścadoṣaścavairitvampratikūlatā |
etedoṣāmamabhrāturjīvitaiśvaryanāśanāḥ || 25 ||
guṇānpracchādayāmāsuḥparvatānivatoyadāḥ |
doṣairetaiḥparityaktomayābhrātāpitātava || 26 ||
neyamastipurīlaṅkā na ca tvaṃ na ca tepitā |
atimānanī ca bālaścadurvinītaścarākṣasa |
baddhastvaṅkālapāśenabrūhimāṃyadyadicchasi || 27 ||
adyatevyasanamprāptaṅkimmāntvāmihavakṣyasi |
praveṣṭuṃ na tvayāśakyannyagrodhaṃrākṣasādhama || 28 ||
dharṣayitvā ca kākutsthaṃ na śakyañjīvituntvayā |
yudhyasvanaradevenalakṣmaṇenaraṇesaha || 29 ||
hatastvandevatākāryaṅkariṣyasiyamakṣaye |
nidarśayitvātmabalaṃsamudyataṅkuruṣvasarvāyudhasāyakavyayam |
na lakṣmaṇasyaityahibāṇagocarantvamadyajīvan sabalogamiṣyasi || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptāśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.