𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌨𑍍𑌤𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌵𑌨𑍗𑌕𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑍋𑌷𑌞𑍍𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ॥ 1 ॥
𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑌨𑍂𑌨𑌂𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑌾𑌕𑍃𑌤𑌙𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌸𑍁𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑌰𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌤𑍇 𑌚 𑌯𑌥𑌾𑌭𑍀𑌮𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌵𑌾𑌯𑍁𑌧𑌸𑍍𑌵𑌨𑌃 ॥ 2 ॥
𑌤𑌦𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛𑌕𑍁𑌰𑍁𑌸𑌾𑌹𑌾𑌯𑍍𑌯𑌂𑌸𑍍𑌵𑌬𑌲𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌕𑍍𑌷𑌪𑌤𑍇𑌤𑌸𑍍𑌯𑌕𑌪𑌿𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯𑌯𑍁𑌧𑍍𑌯𑌤𑌃 ॥ 3 ॥
𑌋𑌕𑍍𑌷𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌤𑌥𑍋𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌸𑍍𑌵𑍇𑌨𑌾𑌨𑍀𑌕𑍇𑌨𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌆𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌪𑌶𑍍𑌚𑌿𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌂𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ॥ 4 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌰𑍍𑌕𑍍𑌷𑌪𑌤𑌿𑌪𑌥𑌿 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑍈𑌃𑌕𑍃𑌤𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍈𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌸𑌦𑍍𑌭𑌿𑌰𑌭𑌿𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌪𑌥𑌿𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌤𑌦𑍃𑌕𑍍𑌷𑌬𑌲𑌮𑍁𑌦𑍍𑌯𑌤𑌮𑍍 ।
𑌨𑍀𑌲𑌮𑍇𑌘𑌨𑌿𑌭𑌮𑍍𑌭𑍀𑌮𑌂𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑌨𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ॥ 6 ॥
𑌸 𑌤𑍇𑌨𑌸𑌹𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍇𑌨𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌕𑌰𑍍𑌷𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ।
𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑍋𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 7 ॥
𑌸𑌮𑌰𑍇𑌯𑍁𑌧𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑌾𑌮𑌸𑍍𑌮𑌾𑌕𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑌃 ।
𑌜𑌘𑌾𑌨𑌰𑍁𑌦𑌤𑍀𑌂𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌦𑍍𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ॥ 8 ॥
𑌉𑌦𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌵𑌿𑌷𑌣𑍍𑌣𑍋𑌽𑌹𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑌃 ।
𑌤𑌦𑌹𑌮𑍍𑌭𑌵𑌤𑍋𑌵𑍃𑌤𑌂𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 9 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌾𑌘𑌵𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑌮𑍂𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑌃 ।
𑌨𑌿𑌪𑌪𑌾𑌤𑌤𑌦𑌾𑌭𑍂𑌮𑍗𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌮𑍂𑌲𑌂𑌇𑌵𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌃 ॥ 10 ॥
𑌤𑌮𑍍𑌭𑍂𑌮𑍗𑌦𑍇𑌵𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌮𑍍𑌪𑌤𑌿𑌤𑌨𑍍𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍 ।
𑌅𑌭𑌿𑌪𑍇𑌤𑍁𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌤𑍍𑌯𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃𑌕𑌪𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ॥ 11 ॥
𑌆𑌸𑌿𑌞𑍍𑌚𑌨𑍍 𑌸𑌲𑌿𑌲𑍈𑌶𑍍𑌚𑍈𑌨𑌮𑍍𑌪𑌦𑍍𑌮𑍋𑌤𑍍𑌪𑌲𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌦𑌹𑌨𑍍𑌤𑌮𑌾𑌨𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌂𑌸𑌹𑌸𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌵𑍋𑌦𑍍𑌯𑌤𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌤𑌂𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋𑌽𑌥𑌬𑌾𑌹𑍁𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑌸𑍁𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑌰𑌾𑌮𑌮𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌥𑌂𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂𑌹𑍇𑌤𑍍𑌵𑌰𑍍𑌥𑌸𑌮𑍍𑌯𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌶𑍁𑌭𑍇𑌵𑌰𑍍𑌤𑍍𑌮𑌨𑌿𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌾𑌰𑍍𑌯𑌵𑌿𑌜𑌿𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑌰𑍍𑌥𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋 𑌨 𑌶𑌕𑍍𑌨𑍋𑌤𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌨𑌿𑌰𑌰𑍍𑌥𑌕𑌃 ॥ 14 ॥
𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂𑌸𑍍𑌥𑌾𑌵𑌾𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌜𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌯𑌥𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌨 𑌤𑌥𑌾𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑍀𑌤𑌿𑌮𑍇𑌮𑌤𑌿𑌃 ॥ 15 ॥
𑌯𑌥𑍈𑌵𑌸𑍍𑌥𑌾𑌵𑌰𑌂𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌞𑍍𑌜𑌙𑍍𑌗𑌮𑌂 𑌨 𑌤𑌥𑌾𑌵𑌿𑌧𑌮𑍍 ।
𑌨𑌾𑌯𑌮𑌰𑍍𑌥𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌧𑍋 𑌨 𑌵𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 16 ॥
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌭𑌵𑍇𑌦𑍍𑌭𑍂𑌤𑍋𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋𑌨𑌰𑌕𑌂𑌵𑍍𑌰𑌜𑍇𑌤𑍍 ।
𑌭𑌵𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌮𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌨𑍈𑌵𑌂𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌮𑌾𑌪𑍍𑌨𑍁𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥ 17 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌾𑌭𑌾𑌵𑌾𑌦𑍍𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌞𑍍𑌚𑌾𑌗𑌤𑍇𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌭𑌵𑌤𑍍𑌯𑌧𑌰𑍍𑌮𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌸𑍍𑌪𑌰𑌵𑌿𑌰𑍋𑌧𑌿𑌨𑍗 ॥ 18 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣𑍋𑌪𑌲𑌭𑍇𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌮𑌧𑌰𑍍𑌮𑌞𑍍𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑌧𑌰𑍍𑌮𑌤𑌃 ।
𑌯𑌦𑍍𑌯𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯𑍇𑌯𑍁𑌰𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌵𑌧𑌰𑍍𑌮𑌃𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌿𑌤𑌃 ॥ 19 ॥
𑌯𑌦𑌿𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣𑌵𑌿𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯𑍇𑌰𑌨𑍍𑌨𑌧𑌰𑍍𑌮𑌰𑍁𑌚𑌯𑍋𑌜𑌨𑌾𑌃 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣𑌚𑌰𑌤𑌾𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌞𑍍𑌚𑍈𑌷𑌾𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌫𑌲𑌮𑍍𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ॥ 20 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑌰𑍍𑌥𑌾𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑍍𑌤𑍇𑌯𑍇𑌷𑍍𑌵𑌧𑌰𑍍𑌮𑌃𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌿𑌤𑌃 ।
𑌕𑍍𑌲𑌿𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌧𑌰𑍍𑌮𑌶𑍀𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍇𑌤𑍗𑌨𑌿𑌰𑌰𑍍𑌥𑌕𑍗 ॥ 21 ॥
𑌵𑌧𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌪𑌾𑌪𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾𑌣𑍋𑌯𑌦𑍍𑌯𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣𑌰𑌾𑌘𑌵 ।
𑌵𑌧𑌕𑌰𑍍𑌮𑌹𑌤𑍋𑌽𑌧𑌰𑍍𑌮𑌃 𑌸 𑌹𑌤𑌃𑌕𑌿𑌂𑌵𑌧𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 22 ॥
𑌅𑌥𑌵𑌾𑌵𑌿𑌹𑌿𑌤𑍇𑌨𑌾𑌯𑌂𑌹𑌨𑍍𑌯𑌤𑍇𑌹𑌨𑍍𑌤𑌿𑌵𑌾𑌪𑌰𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌧𑌿𑌰𑌾𑌲𑌿𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇𑌤𑍇𑌨 𑌨 𑌸 𑌪𑌾𑌪𑍇𑌨𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ॥ 23 ॥
𑌅𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑌾𑌰𑍇𑌣𑌤𑍍𑌵𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨𑌾𑌸𑌤𑌾𑌸𑌤𑌾 ।
𑌕𑌥𑌂𑌶𑌕𑍍𑌯𑌮𑍍𑌪𑌰𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍁𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣𑌾𑌰𑌿𑌵𑌿𑌕𑌰𑍍𑌷𑌣 ॥ 24 ॥
𑌯𑌦𑌿𑌸𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑌤𑌾𑌮𑍍𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌨𑌾𑌸𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌤𑍍𑌤𑌵𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌨 ।
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌯𑌦𑍀𑌦𑍃𑌶𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌸𑌨𑍍𑌨𑍋𑌪𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 25 ॥
𑌬𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌦𑌿 𑌚𑍇𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋 𑌗𑍁𑌣𑌭𑍂𑌤𑌃 𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑍍𑌯 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌵 𑌯𑌥𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇 𑌤𑌥𑌾 𑌬𑌲𑍇 ॥ 26 ॥
𑌬𑌲𑌸𑍍𑌯𑌯𑌦𑌿𑌚𑍇𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌗𑍁𑌣𑌭𑍂𑌤𑌃𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌵𑌯𑌥𑌾𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌤𑌥𑌾𑌬𑌲𑍇 ॥ 27 ॥
𑌅𑌥𑌚𑍇𑌤𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯𑌵𑌚𑌨𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌃 𑌕𑌿𑌲𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ।
𑌅𑌨𑍃𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑍍𑌯𑌕𑌰𑍁𑌣𑌃𑌕𑌿𑌂 𑌨 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌪𑌿𑌤𑌾 ॥ 28 ॥
𑌅𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍋 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍇𑌤𑌦𑍍𑌯𑌥𑌾𑌕𑌾𑌮𑌂 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌕𑍁𑌰𑍁𑌤𑍇 𑌨𑌰𑌃 ॥ 29 ॥
𑌅𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍋𑌧𑌰𑍍𑌮𑍋𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌯𑌤𑌿𑌰𑌾𑌘𑌵 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍇𑌤𑌦𑍍𑌯𑌥𑌾𑌕𑌾𑌮𑌙𑍍𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌕𑍁𑌰𑍁𑌤𑍇𑌨𑌰𑌃 ॥ 30 ॥
𑌮𑌮𑌚𑍇𑌦𑌮𑍍𑌮𑌤𑌨𑍍𑌤𑌾𑌤𑌧𑌰𑍋𑌽𑌯𑌮𑌿𑌤𑌿𑌰𑌾𑌘𑌵 ।
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌮𑍂𑌲𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌂𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑌤𑌾𑌤𑌦𑌾 ॥ 31 ॥
𑌅𑌰𑍍𑌥𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋𑌹𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑍇𑌭𑍍𑌯𑌃𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑍇𑌭𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌃𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍇𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍇𑌭𑍍𑌯𑌃𑌇𑌵𑌾𑌪𑌗𑌾𑌃 ॥ 32 ॥
𑌅𑌰𑍍𑌥𑍇𑌨𑌹𑌿𑌵𑌿𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌸𑍍𑌯𑌾𑌲𑍍𑌪𑌚𑍇𑌤𑌸𑌃 ।
𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌿𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌗𑍍𑌰𑍀𑌷𑍍𑌮𑍇𑌕𑍁𑌸𑌰𑌿𑌤𑍋𑌯𑌥𑌾 ॥ 33 ॥
𑌸𑍋𑌽𑌯𑌮𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌜𑍍𑌯𑌸𑍁𑌖𑌕𑌾𑌮𑌃𑌸𑍁𑌖𑍈𑌧𑌿𑌤𑌃 ।
𑌪𑌾𑌪𑌮𑌾𑌰𑌭𑌤𑍇𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌨𑍍𑌤𑌦𑌾𑌦𑍋𑌷𑌃𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ॥ 34 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌬𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌾𑌃 ।
𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌸𑌪𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌲𑍋𑌕𑍇𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌃 𑌸 𑌚 𑌪𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌃 ॥ 35 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌸 𑌚 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌸 𑌚 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑍋𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑌹𑌾𑌗𑍁𑌣𑌃 ॥ 36 ॥
𑌅𑌰𑍍𑌥𑌸𑍍𑌯𑍈𑌤𑍇𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑍇𑌦𑍋𑌷𑌾𑌃𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑍃𑌤𑌾𑌮𑌯𑌾 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑌤𑌾𑌵𑍀𑌰𑌯𑍇𑌨𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌕𑍃𑌤𑌾 ॥ 37 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌃𑌧𑌰𑍍𑌮𑌕𑌾𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌅𑌧𑌨𑍇𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑌕𑌾𑌮𑍇𑌨𑌨𑌾𑌰𑍍𑌥𑌶𑍍𑌶𑌕𑍍𑌯𑍋𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌵𑌤𑌾 ॥ 38 ॥
𑌹𑌰𑍍𑌷𑌃𑌕𑌾𑌮𑌶𑍍𑌚𑌦𑌰𑍍𑌪𑌶𑍍𑌚𑌧𑌰𑍍𑌮𑌃𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌶𑍍𑌶𑌮𑍋𑌦𑌮𑌃 ।
𑌅𑌰𑍍𑌥𑌾𑌦𑍇𑌤𑌾𑌨𑌿𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍇𑌨𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪 ॥ 39 ॥
𑌯𑍇𑌷𑌾𑌨𑍍𑌨𑌶𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑌯𑌂𑌲𑍋𑌕𑌶𑍍𑌚𑌰𑌤𑌾𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌚𑌾𑌰𑌿𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇𑌽𑌰𑍍𑌥𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌨 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇𑌦𑍁𑌰𑍍𑌦𑌿𑌨𑍇𑌷𑍁𑌯𑌥𑌾𑌗𑍍𑌰𑌹𑌾𑌃 ॥ 40 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍇𑌵𑍀𑌰𑌗𑍁𑌰𑍋𑌶𑍍𑌚𑌵𑌚𑌨𑍇𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍇 ।
𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌪𑌹𑍃𑌤𑌾𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑍈𑌃𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌤𑌰𑌾𑌤𑌵 ॥ 41 ॥
𑌤𑌦𑌦𑍍𑌯𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌂𑌵𑍀𑌰𑌦𑍁𑌃𑌖𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑌾𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾𑌵𑍍𑌯𑌪𑌨𑍇𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍁𑌤𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 42 ॥
𑌉𑌤𑍍𑌥𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑌰𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌬𑌾𑌹𑍋𑌧𑍃𑌤𑌵𑍍𑌰𑌤 ।
𑌕𑌿𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌨 𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌸𑍇 ॥ 43 ॥
𑌅𑌯𑌮𑌨𑌘𑌤𑌵𑍋𑌦𑌿𑌤𑌃𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌞𑍍𑌜𑌨𑌕𑌸𑍁𑌤𑌾𑌨𑌿𑌧𑌨𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌰𑍁𑌷𑍍𑌟𑌃 ।
𑌸𑌰𑌥𑌗𑌜𑌹𑌯𑌾𑌂𑌸𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑍍𑌭𑍃𑌶𑌮𑌿𑌷𑍁𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌯𑌾𑌮𑌿𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌮𑍍 ॥ 44 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾𑌶𑍀𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tryāśītitamassargaḥ |
rāghavaścāpivipulantaṃrākṣasavanaukasām |
śrutvāsaṅgrāmanirghoṣañjāmbavantamuvāca ha || 1 ||
saumyanūnaṃhanumatākṛtaṅkarmasuduṣkaram |
śrūyate ca yathābhīmassumahāvāyudhasvanaḥ || 2 ||
tadgacchakurusāhāyyaṃsvabalenābhisamvṛtaḥ |
kṣipramakṣapatetasyakapiśreṣṭhasyayudhyataḥ || 3 ||
ṛkṣarākṣastathoktastusvenānīkenasamvṛtaḥ |
āgacchatpaścimadvāraṃhanūmānyatravānaraḥ || 4 ||
athāyāntaṃhanūmantandadarśarkṣapatipathi |
vānaraiḥkṛtasaṅgrāmaiśśvasadbhirabhisamvṛtam || 5 ||
dṛṣṭāpathihanūmāṃścatadṛkṣabalamudyatam |
nīlameghanibhambhīmaṃsannivāryanyavartata || 6 ||
sa tenasahasainyenasannikarṣammahāyaśāḥ |
śīghramāgamyarāmāyaduḥkhitovākyamabravīt || 7 ||
samareyudhyamānānāmasmākamprekṣatāmpuraḥ |
jaghānarudatīṃsītāmindrajidrāvaṇātmajaḥ || 8 ||
udbhrāntacittastāndṛṣṭavāviṣaṇṇo'hamarindamaḥ |
tadahambhavatovṛtaṃvijñāpayitumāgataḥ || 9 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavaśśokamūrcitaḥ |
nipapātatadābhūmauchinnamūlaṃivadrumaḥ || 10 ||
tambhūmaudevasaṅkāśampatitandṛśyarāghavam |
abhipetussamutpatyasarvataḥkapisattamāḥ || 11 ||
āsiñcan salilaiścainampadmotpalasugandhibhiḥ |
pradahantamānāsādyaṃsahasāgnimivodyatam || 12 ||
taṃlakṣmaṇo'thabāhubhyāmpariṣvajyasuduḥkhitaḥ |
uvācarāmamasvasthaṃvākyaṃhetvarthasamyutam || 13 ||
śubhevartmanitiṣṭhantantvāmāryavijitendriyam |
anarthebhyo na śaknotitrātundharmonirarthakaḥ || 14 ||
bhūtānāṃsthāvārāṇāṃ ca jaṅgamānāṃ ca darśanam |
yathāsti na tathādharmastenanāstītimematiḥ || 15 ||
yathaivasthāvaraṃvyaktañjaṅgamaṃ na tathāvidham |
nāyamarthastathāyuktastvadvidho na vipadyate || 16 ||
yadyadharmobhavedbhūtorāvaṇonarakaṃvrajet |
bhavāṃścadharmasamyuktonaivaṃvyasanamāpnuyāt || 17 ||
tasya ca vyasanābhāvādvyasanañcāgatetvayi |
dharmobhavatyadharmaścaparasparavirodhinau || 18 ||
dharmeṇopalabheddharmamadharmañcāpyadharmataḥ |
yadyadharmeṇayujyeyuryeṣvadharmaḥpratiṣṭhitaḥ || 19 ||
yadidharmeṇaviyujyerannadharmarucayojanāḥ |
dharmeṇacaratāndharmañcaiṣāndharmaphalambhavet || 20 ||
yasmādarthāvivardhanteyeṣvadharmaḥpratiṣṭhitaḥ |
kliśyantedharmaśīlāścatasmādetaunirarthakau || 21 ||
vadhyantepāpakarmāṇoyadyadharmeṇarāghava |
vadhakarmahato'dharmaḥ sa hataḥkiṃvadhiṣyati || 22 ||
athavāvihitenāyaṃhanyatehantivāparam |
vidhirālipyatetena na sa pāpenakarmaṇā || 23 ||
adṛṣṭapratikāreṇatvavyaktenāsatāsatā |
kathaṃśakyamparamprāptundharmeṇārivikarṣaṇa || 24 ||
yadisatsyātsatāmmukhyanāsatsyattavakiñcana |
tvayāyadīdṛśamprāptantasmātsannopapadyate || 25 ||
balasya yadi ceddharmo guṇabhūtaḥ parākrame |
dharmamutsṛjya vartasva yathā dharme tathā bale || 26 ||
balasyayadiceddharmoguṇabhūtaḥparākrame |
dharmamutsṛjyavartasvayathādharmetathābale || 27 ||
athacetsatyavacanandharmaḥ kilaparantapa |
anṛtastvayyakaruṇaḥkiṃ na baddhastvayāpitā || 28 ||
adharmasaṃśrito dharmo vināśayati rāghava |
sarvametadyathākāmaṃ kākutstha kurute naraḥ || 29 ||
adharmasaṃśritodharmovināśayatirāghava |
sarvametadyathākāmaṅkākutsthakurutenaraḥ || 30 ||
mamacedammatantātadharo'yamitirāghava |
dharmamūlantvayāchinnaṃrājyamutsṛjatātadā || 31 ||
arthebhyohipravṛddhebhyaḥsamvṛttebhyastatastataḥ |
kriyāḥsarvāḥpravartanteparvatebhyaḥivāpagāḥ || 32 ||
arthenahivimuktasyapuruṣasyālpacetasaḥ |
vicchidyantekriyāssarvāgrīṣmekusaritoyathā || 33 ||
so'yamarthamparityajyasukhakāmaḥsukhaidhitaḥ |
pāpamārabhatekartuntadādoṣaḥpravartate || 34 ||
yasyārthāstasyamitrāṇiyasyārthāsyasyabāndhavāḥ |
yasyārthāssapumānlokeyasyārthāḥ sa ca paṇḍitaḥ || 35 ||
yasyārthāssa ca vikrāntoyasyārthāssa ca buddhimān |
yasyārthāssamahābhāgoyasyārthāssamahāguṇaḥ || 36 ||
arthasyaiteparityāgedoṣāḥpravyāhṛtāmayā |
rājyamutsṛjatāvīrayenabuddhistvayākṛtā || 37 ||
yasyārthāḥdharmakāmārthāstasyasarvampradakṣiṇam |
adhanenārthakāmenanārthaśśakyovicinvatā || 38 ||
harṣaḥkāmaścadarpaścadharmaḥkrodhaśśamodamaḥ |
arthādetānisarvāṇipravartantenarādhipa || 39 ||
yeṣānnaśyatyayaṃlokaścaratāndharmacāriṇām |
te'rthāstvayi na dṛśyantedurdineṣuyathāgrahāḥ || 40 ||
tvayipravrajitevīraguroścavacanesthite |
rakṣasāpahṛtābhāryāprāṇaiḥpriyatarātava || 41 ||
tadadyavipulaṃvīraduḥkhamindrajitākṛtam |
karmaṇāvyapaneṣyāmitasmāduttiṣṭharāghava || 42 ||
utthiṣṭhanaraśārdūladīrghabāhodhṛtavrata |
kimātmānammahātmānammātmānaṃ na budhyase || 43 ||
ayamanaghatavoditaḥpriyārthañjanakasutānidhanannirīkṣyaruṣṭaḥ |
sarathagajahayāṃsarākṣasendrāmbhṛśamiṣubhirvinipātayāmilaṅkām || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tryāśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्र्याशीतितमस्सर्गः ।
राघवश्चापिविपुलन्तंराक्षसवनौकसाम् ।
श्रुत्वासङ्ग्रामनिर्घोषञ्जाम्बवन्तमुवाच ह ॥ 1 ॥
सौम्यनूनंहनुमताकृतङ्कर्मसुदुष्करम् ।
श्रूयते च यथाभीमस्सुमहावायुधस्वनः ॥ 2 ॥
तद्गच्छकुरुसाहाय्यंस्वबलेनाभिसम्वृतः ।
क्षिप्रमक्षपतेतस्यकपिश्रेष्ठस्ययुध्यतः ॥ 3 ॥
ऋक्षराक्षस्तथोक्तस्तुस्वेनानीकेनसम्वृतः ।
आगच्छत्पश्चिमद्वारंहनूमान्यत्रवानरः ॥ 4 ॥
अथायान्तंहनूमन्तन्ददर्शर्क्षपतिपथि ।
वानरैःकृतसङ्ग्रामैश्श्वसद्भिरभिसम्वृतम् ॥ 5 ॥
दृष्टापथिहनूमांश्चतदृक्षबलमुद्यतम् ।
नीलमेघनिभम्भीमंसन्निवार्यन्यवर्तत ॥ 6 ॥
स तेनसहसैन्येनसन्निकर्षम्महायशाः ।
शीघ्रमागम्यरामायदुःखितोवाक्यमब्रवीत् ॥ 7 ॥
समरेयुध्यमानानामस्माकम्प्रेक्षताम्पुरः ।
जघानरुदतींसीतामिन्द्रजिद्रावणात्मजः ॥ 8 ॥
उद्भ्रान्तचित्तस्तान्दृष्टवाविषण्णोऽहमरिन्दमः ।
तदहम्भवतोवृतंविज्ञापयितुमागतः ॥ 9 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वाराघवश्शोकमूर्चितः ।
निपपाततदाभूमौछिन्नमूलंइवद्रुमः ॥ 10 ॥
तम्भूमौदेवसङ्काशम्पतितन्दृश्यराघवम् ।
अभिपेतुस्समुत्पत्यसर्वतःकपिसत्तमाः ॥ 11 ॥
आसिञ्चन् सलिलैश्चैनम्पद्मोत्पलसुगन्धिभिः ।
प्रदहन्तमानासाद्यंसहसाग्निमिवोद्यतम् ॥ 12 ॥
तंलक्ष्मणोऽथबाहुभ्याम्परिष्वज्यसुदुःखितः ।
उवाचराममस्वस्थंवाक्यंहेत्वर्थसम्युतम् ॥ 13 ॥
शुभेवर्त्मनितिष्ठन्तन्त्वामार्यविजितेन्द्रियम् ।
अनर्थेभ्यो न शक्नोतित्रातुन्धर्मोनिरर्थकः ॥ 14 ॥
भूतानांस्थावाराणां च जङ्गमानां च दर्शनम् ।
यथास्ति न तथाधर्मस्तेननास्तीतिमेमतिः ॥ 15 ॥
यथैवस्थावरंव्यक्तञ्जङ्गमं न तथाविधम् ।
नायमर्थस्तथायुक्तस्त्वद्विधो न विपद्यते ॥ 16 ॥
यद्यधर्मोभवेद्भूतोरावणोनरकंव्रजेत् ।
भवांश्चधर्मसम्युक्तोनैवंव्यसनमाप्नुयात् ॥ 17 ॥
तस्य च व्यसनाभावाद्व्यसनञ्चागतेत्वयि ।
धर्मोभवत्यधर्मश्चपरस्परविरोधिनौ ॥ 18 ॥
धर्मेणोपलभेद्धर्ममधर्मञ्चाप्यधर्मतः ।
यद्यधर्मेणयुज्येयुर्येष्वधर्मःप्रतिष्ठितः ॥ 19 ॥
यदिधर्मेणवियुज्येरन्नधर्मरुचयोजनाः ।
धर्मेणचरतान्धर्मञ्चैषान्धर्मफलम्भवेत् ॥ 20 ॥
यस्मादर्थाविवर्धन्तेयेष्वधर्मःप्रतिष्ठितः ।
क्लिश्यन्तेधर्मशीलाश्चतस्मादेतौनिरर्थकौ ॥ 21 ॥
वध्यन्तेपापकर्माणोयद्यधर्मेणराघव ।
वधकर्महतोऽधर्मः स हतःकिंवधिष्यति ॥ 22 ॥
अथवाविहितेनायंहन्यतेहन्तिवापरम् ।
विधिरालिप्यतेतेन न स पापेनकर्मणा ॥ 23 ॥
अदृष्टप्रतिकारेणत्वव्यक्तेनासतासता ।
कथंशक्यम्परम्प्राप्तुन्धर्मेणारिविकर्षण ॥ 24 ॥
यदिसत्स्यात्सताम्मुख्यनासत्स्यत्तवकिञ्चन ।
त्वयायदीदृशम्प्राप्तन्तस्मात्सन्नोपपद्यते ॥ 25 ॥
बलस्य यदि चेद्धर्मो गुणभूतः पराक्रमे ।
धर्ममुत्सृज्य वर्तस्व यथा धर्मे तथा बले ॥ 26 ॥
बलस्ययदिचेद्धर्मोगुणभूतःपराक्रमे ।
धर्ममुत्सृज्यवर्तस्वयथाधर्मेतथाबले ॥ 27 ॥
अथचेत्सत्यवचनन्धर्मः किलपरन्तप ।
अनृतस्त्वय्यकरुणःकिं न बद्धस्त्वयापिता ॥ 28 ॥
अधर्मसंश्रितो धर्मो विनाशयति राघव ।
सर्वमेतद्यथाकामं काकुत्स्थ कुरुते नरः ॥ 29 ॥
अधर्मसंश्रितोधर्मोविनाशयतिराघव ।
सर्वमेतद्यथाकामङ्काकुत्स्थकुरुतेनरः ॥ 30 ॥
ममचेदम्मतन्तातधरोऽयमितिराघव ।
धर्ममूलन्त्वयाछिन्नंराज्यमुत्सृजतातदा ॥ 31 ॥
अर्थेभ्योहिप्रवृद्धेभ्यःसम्वृत्तेभ्यस्ततस्ततः ।
क्रियाःसर्वाःप्रवर्तन्तेपर्वतेभ्यःइवापगाः ॥ 32 ॥
अर्थेनहिविमुक्तस्यपुरुषस्याल्पचेतसः ।
विच्छिद्यन्तेक्रियास्सर्वाग्रीष्मेकुसरितोयथा ॥ 33 ॥
सोऽयमर्थम्परित्यज्यसुखकामःसुखैधितः ।
पापमारभतेकर्तुन्तदादोषःप्रवर्तते ॥ 34 ॥
यस्यार्थास्तस्यमित्राणियस्यार्थास्यस्यबान्धवाः ।
यस्यार्थास्सपुमान्लोकेयस्यार्थाः स च पण्डितः ॥ 35 ॥
यस्यार्थास्स च विक्रान्तोयस्यार्थास्स च बुद्धिमान् ।
यस्यार्थास्समहाभागोयस्यार्थास्समहागुणः ॥ 36 ॥
अर्थस्यैतेपरित्यागेदोषाःप्रव्याहृतामया ।
राज्यमुत्सृजतावीरयेनबुद्धिस्त्वयाकृता ॥ 37 ॥
यस्यार्थाःधर्मकामार्थास्तस्यसर्वम्प्रदक्षिणम् ।
अधनेनार्थकामेननार्थश्शक्योविचिन्वता ॥ 38 ॥
हर्षःकामश्चदर्पश्चधर्मःक्रोधश्शमोदमः ।
अर्थादेतानिसर्वाणिप्रवर्तन्तेनराधिप ॥ 39 ॥
येषान्नश्यत्ययंलोकश्चरतान्धर्मचारिणाम् ।
तेऽर्थास्त्वयि न दृश्यन्तेदुर्दिनेषुयथाग्रहाः ॥ 40 ॥
त्वयिप्रव्रजितेवीरगुरोश्चवचनेस्थिते ।
रक्षसापहृताभार्याप्राणैःप्रियतरातव ॥ 41 ॥
तदद्यविपुलंवीरदुःखमिन्द्रजिताकृतम् ।
कर्मणाव्यपनेष्यामितस्मादुत्तिष्ठराघव ॥ 42 ॥
उत्थिष्ठनरशार्दूलदीर्घबाहोधृतव्रत ।
किमात्मानम्महात्मानम्मात्मानं न बुध्यसे ॥ 43 ॥
अयमनघतवोदितःप्रियार्थञ्जनकसुतानिधनन्निरीक्ष्यरुष्टः ।
सरथगजहयांसराक्षसेन्द्राम्भृशमिषुभिर्विनिपातयामिलङ्काम् ॥ 44 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्र्याशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tryāśītitamassargaḥ |
rāghavaścāpivipulantaṃrākṣasavanaukasām |
śrutvāsaṅgrāmanirghoṣañjāmbavantamuvāca ha || 1 ||
saumyanūnaṃhanumatākṛtaṅkarmasuduṣkaram |
śrūyate ca yathābhīmassumahāvāyudhasvanaḥ || 2 ||
tadgacchakurusāhāyyaṃsvabalenābhisamvṛtaḥ |
kṣipramakṣapatetasyakapiśreṣṭhasyayudhyataḥ || 3 ||
ṛkṣarākṣastathoktastusvenānīkenasamvṛtaḥ |
āgacchatpaścimadvāraṃhanūmānyatravānaraḥ || 4 ||
athāyāntaṃhanūmantandadarśarkṣapatipathi |
vānaraiḥkṛtasaṅgrāmaiśśvasadbhirabhisamvṛtam || 5 ||
dṛṣṭāpathihanūmāṃścatadṛkṣabalamudyatam |
nīlameghanibhambhīmaṃsannivāryanyavartata || 6 ||
sa tenasahasainyenasannikarṣammahāyaśāḥ |
śīghramāgamyarāmāyaduḥkhitovākyamabravīt || 7 ||
samareyudhyamānānāmasmākamprekṣatāmpuraḥ |
jaghānarudatīṃsītāmindrajidrāvaṇātmajaḥ || 8 ||
udbhrāntacittastāndṛṣṭavāviṣaṇṇo'hamarindamaḥ |
tadahambhavatovṛtaṃvijñāpayitumāgataḥ || 9 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavaśśokamūrcitaḥ |
nipapātatadābhūmauchinnamūlaṃivadrumaḥ || 10 ||
tambhūmaudevasaṅkāśampatitandṛśyarāghavam |
abhipetussamutpatyasarvataḥkapisattamāḥ || 11 ||
āsiñcan salilaiścainampadmotpalasugandhibhiḥ |
pradahantamānāsādyaṃsahasāgnimivodyatam || 12 ||
taṃlakṣmaṇo'thabāhubhyāmpariṣvajyasuduḥkhitaḥ |
uvācarāmamasvasthaṃvākyaṃhetvarthasamyutam || 13 ||
śubhevartmanitiṣṭhantantvāmāryavijitendriyam |
anarthebhyo na śaknotitrātundharmonirarthakaḥ || 14 ||
bhūtānāṃsthāvārāṇāṃ ca jaṅgamānāṃ ca darśanam |
yathāsti na tathādharmastenanāstītimematiḥ || 15 ||
yathaivasthāvaraṃvyaktañjaṅgamaṃ na tathāvidham |
nāyamarthastathāyuktastvadvidho na vipadyate || 16 ||
yadyadharmobhavedbhūtorāvaṇonarakaṃvrajet |
bhavāṃścadharmasamyuktonaivaṃvyasanamāpnuyāt || 17 ||
tasya ca vyasanābhāvādvyasanañcāgatetvayi |
dharmobhavatyadharmaścaparasparavirodhinau || 18 ||
dharmeṇopalabheddharmamadharmañcāpyadharmataḥ |
yadyadharmeṇayujyeyuryeṣvadharmaḥpratiṣṭhitaḥ || 19 ||
yadidharmeṇaviyujyerannadharmarucayojanāḥ |
dharmeṇacaratāndharmañcaiṣāndharmaphalambhavet || 20 ||
yasmādarthāvivardhanteyeṣvadharmaḥpratiṣṭhitaḥ |
kliśyantedharmaśīlāścatasmādetaunirarthakau || 21 ||
vadhyantepāpakarmāṇoyadyadharmeṇarāghava |
vadhakarmahato'dharmaḥ sa hataḥkiṃvadhiṣyati || 22 ||
athavāvihitenāyaṃhanyatehantivāparam |
vidhirālipyatetena na sa pāpenakarmaṇā || 23 ||
adṛṣṭapratikāreṇatvavyaktenāsatāsatā |
kathaṃśakyamparamprāptundharmeṇārivikarṣaṇa || 24 ||
yadisatsyātsatāmmukhyanāsatsyattavakiñcana |
tvayāyadīdṛśamprāptantasmātsannopapadyate || 25 ||
balasya yadi ceddharmo guṇabhūtaḥ parākrame |
dharmamutsṛjya vartasva yathā dharme tathā bale || 26 ||
balasyayadiceddharmoguṇabhūtaḥparākrame |
dharmamutsṛjyavartasvayathādharmetathābale || 27 ||
athacetsatyavacanandharmaḥ kilaparantapa |
anṛtastvayyakaruṇaḥkiṃ na baddhastvayāpitā || 28 ||
adharmasaṃśrito dharmo vināśayati rāghava |
sarvametadyathākāmaṃ kākutstha kurute naraḥ || 29 ||
adharmasaṃśritodharmovināśayatirāghava |
sarvametadyathākāmaṅkākutsthakurutenaraḥ || 30 ||
mamacedammatantātadharo'yamitirāghava |
dharmamūlantvayāchinnaṃrājyamutsṛjatātadā || 31 ||
arthebhyohipravṛddhebhyaḥsamvṛttebhyastatastataḥ |
kriyāḥsarvāḥpravartanteparvatebhyaḥivāpagāḥ || 32 ||
arthenahivimuktasyapuruṣasyālpacetasaḥ |
vicchidyantekriyāssarvāgrīṣmekusaritoyathā || 33 ||
so'yamarthamparityajyasukhakāmaḥsukhaidhitaḥ |
pāpamārabhatekartuntadādoṣaḥpravartate || 34 ||
yasyārthāstasyamitrāṇiyasyārthāsyasyabāndhavāḥ |
yasyārthāssapumānlokeyasyārthāḥ sa ca paṇḍitaḥ || 35 ||
yasyārthāssa ca vikrāntoyasyārthāssa ca buddhimān |
yasyārthāssamahābhāgoyasyārthāssamahāguṇaḥ || 36 ||
arthasyaiteparityāgedoṣāḥpravyāhṛtāmayā |
rājyamutsṛjatāvīrayenabuddhistvayākṛtā || 37 ||
yasyārthāḥdharmakāmārthāstasyasarvampradakṣiṇam |
adhanenārthakāmenanārthaśśakyovicinvatā || 38 ||
harṣaḥkāmaścadarpaścadharmaḥkrodhaśśamodamaḥ |
arthādetānisarvāṇipravartantenarādhipa || 39 ||
yeṣānnaśyatyayaṃlokaścaratāndharmacāriṇām |
te'rthāstvayi na dṛśyantedurdineṣuyathāgrahāḥ || 40 ||
tvayipravrajitevīraguroścavacanesthite |
rakṣasāpahṛtābhāryāprāṇaiḥpriyatarātava || 41 ||
tadadyavipulaṃvīraduḥkhamindrajitākṛtam |
karmaṇāvyapaneṣyāmitasmāduttiṣṭharāghava || 42 ||
utthiṣṭhanaraśārdūladīrghabāhodhṛtavrata |
kimātmānammahātmānammātmānaṃ na budhyase || 43 ||
ayamanaghatavoditaḥpriyārthañjanakasutānidhanannirīkṣyaruṣṭaḥ |
sarathagajahayāṃsarākṣasendrāmbhṛśamiṣubhirvinipātayāmilaṅkām || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tryāśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.