𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌸 𑌤𑌥𑍋𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋𑌮𑌹𑍋𑌦𑌰𑌮𑍍 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂𑌰𑌾𑌵𑌣𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 1 ॥
𑌸𑍋𑌽𑌹𑌨𑍍𑌤𑌵𑌭𑌯𑌙𑍍𑌘𑍋𑌰𑌂𑌵𑌧𑌾𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌰𑍍𑌜𑌾𑌮𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍈𑌰𑍋𑌹𑌿𑌸𑍁𑌖𑍀𑌭𑌵 ॥ 2 ॥
𑌗𑌰𑍍𑌜𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌨 𑌵𑍃𑌥𑌾𑌶𑍂𑌰𑌾𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌲𑌾𑌇𑌵𑌤𑍋𑌯𑌦𑌾𑌃 ।
𑌪𑌶𑍍𑌯𑌸𑌮𑍍𑌪𑌦𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌤𑍁𑌗𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌂𑌯𑍁𑌧𑌿𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ॥ 3 ॥
𑌨 𑌮𑌰𑍍𑌷𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌚𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌵𑌯𑌤𑌿𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌅𑌦𑌰𑍍𑌶𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌶𑍂𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁𑌕𑌰𑍍𑌮𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑌰𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌵𑌿𑌕𑍍𑌲𑌬𑌾𑌨𑌾𑌮𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍀𑌨𑌾𑌂𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌮𑌾𑌨𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑍃𑌣𑍍𑌵𑌤𑌾𑌸𑌦𑌿𑌤𑌮𑌿𑌦𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍𑌮𑌹𑍋𑌦𑌰 ॥ 5 ॥
𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌕𑌾𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌮𑍍𑌭𑌵𑌦𑍍𑌭𑌿𑌃𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌦𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌮𑌨𑍁𑌗𑌚𑍍𑌛𑌦𑍍𑌭𑌿𑌃𑌸𑌰𑍍𑌵𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌮𑍋𑌦𑍍𑌧𑌿𑌸𑌾𑌦𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌰𑌾𑌜𑌶𑍇𑌷𑌾𑌕𑍃𑌤𑌾𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀𑌣𑌃𑌕𑍋𑌶𑍋𑌬𑌲𑌂𑌹𑌤𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌮𑌿𑌮𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌸𑍁𑌹𑍃𑌚𑌚𑌿𑌹𑍍𑌨𑌮𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌏𑌷𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌂𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌮𑍁𑌦𑍍𑌯𑌤𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌯𑍇 ।
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌨𑌯𑌮𑍍𑌭𑌵𑌤𑌾𑌮𑌦𑍍𑌯𑌸𑌮𑍀𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑍍𑌮𑌿𑌹𑌾𑌹𑌵𑍇 ॥ 8 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌵𑌤𑍋𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚𑌤𑌤𑍋𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ॥ 9 ॥
𑌮𑌹𑍋𑌦𑌰𑍋𑌽𑌯𑌂𑌰𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌤𑍁𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍋 𑌨 𑌸𑌂𑌶𑌯𑌃 ।
𑌨 𑌹𑌿𑌰𑍋𑌚𑌯𑌤𑍇𑌤𑌾𑌤 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌂𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌵𑌿𑌶𑌾𑌰𑌦 ॥ 10 ॥
𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌮𑍇𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑌮𑍋𑌨𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿𑌸𑍗𑌹𑍃𑌦𑍇𑌨𑌬𑌲𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌗𑌚𑍍𑌛𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌵𑌧𑌾𑌯𑌤𑍍𑌵𑌙𑍍𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌜𑌯𑌾𑌯 𑌚 ॥ 11 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌤𑍁𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌨𑌾𑌶𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍𑌭𑌵𑌾𑌨𑍍𑌸𑌮𑍍𑌬𑍋𑌧𑌿𑌤𑍋𑌮𑌯𑌾 ।
𑌅𑌯𑌂𑌹𑌿𑌕𑌾𑌲𑌸𑍍𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌾𑌂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮 ॥ 12 ॥
𑌤𑌦𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛 𑌶𑍂𑌲𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌪𑌾𑌶𑌹𑌸𑍍𑌤 𑌇𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑌕𑌃 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌚 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌤𑍇𑌜𑌸𑍗 ॥ 13 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯𑌤𑍁𑌤𑍇𑌰𑍂𑌪𑌂𑌵𑌿𑌦𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌯𑍋𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌹𑍃𑌦𑌯𑍇𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌫𑍁𑌟𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌃 ॥ 14 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌜𑌾𑌤𑌮𑌿𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍𑌮𑍇𑌨𑍇𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌃 ॥ 15 ॥
𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌬𑌲𑌾𑌭𑌿𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌜𑌾𑌨𑌂𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌶𑌶𑌾𑌙𑍍𑌕 𑌇𑌵 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌲𑌃 ॥ 16 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃𑌸𑌮𑍍𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌗𑌾𑌮𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌸𑍍𑌤𑍁𑌵𑌚𑌨𑌂𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌯𑌤𑌃 ॥ 17 ॥
𑌆𑌦𑌦𑍇𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑌂𑌶𑍂𑌲𑌂𑌵𑍇𑌗𑌾𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑍁𑌨𑌿𑌬𑌰𑍍𑌹𑌣𑌮𑍍 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌕𑌾𑌲𑌾𑌯𑌸𑌨𑍍𑌦𑍀𑌪𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌭𑍂𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 18 ॥
𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌶𑌨𑌿𑌸𑌮𑌮𑍍𑌭𑍀𑌮𑌂𑌵𑌜𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑌗𑍗𑌰𑌵𑌮𑍍 ।
𑌦𑍇𑌵𑌦𑌾𑌨𑌵𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌯𑌕𑍍𑌷𑌪𑌨𑍍𑌨𑌗𑌸𑍂𑌦𑌨𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌰𑌕𑍍𑌤𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌧𑌾𑌮𑌂𑌸𑍍𑌵𑌤𑌶𑍍𑌚𑍋𑌦𑍍𑌗𑌤𑌪𑌾𑌵𑌕𑌮𑍍 ।
𑌆𑌦𑌾𑌯𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑌂𑌶𑍂𑌲𑌂𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌰𑌞𑍍𑌜𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌮𑍇𑌕𑌾𑌕𑍀𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑍍𑌵𑌿𑌹𑌬𑌲𑌮𑍍𑌮𑌮 ॥ 21 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋𑌭𑌕𑍍𑌷𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 22 ॥
𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍈𑌃𑌪𑌰𑌿𑌵𑍃𑌤𑍋𑌗𑌚𑍍𑌛𑌶𑍂𑌲𑌮𑍁𑌦𑍍𑌗𑌤𑌪𑌾𑌣𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌹𑌿𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌶𑍍𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑌾𑌯𑌿𑌨𑌃 ॥ 23 ॥
𑌏𑌕𑌾𑌕𑌿𑌨𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌮𑌤𑍍𑌤𑌂𑌵𑌾𑌨𑌯𑍇𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌶𑌨𑍈𑌃𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌮𑍍 ।
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌪𑌰𑌮𑌦𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌷𑍈𑌃 𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍈𑌃𑌪𑌰𑌿𑌵𑍃𑌤𑍋𑌵𑍍𑌰𑌜 ॥ 24 ॥
𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌮𑌹𑌿𑌤𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌪𑌕𑍍𑌷𑌨𑍍𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌯 ।
𑌅𑌥𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌰𑌜𑌂 𑌮𑌣𑌿𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌾𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌆𑌬𑌬𑌨𑍍𑌧𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑌾𑌨𑍍𑌯𑌙𑍍𑌗𑍁𑌲𑍀𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑍍𑌵𑌰𑌾𑌣𑍍𑌯𑌾𑌭𑌰𑌣𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 26 ॥
𑌹𑌾𑌰𑌂 𑌚 𑌶𑍍𑌶𑌿𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌮𑌾𑌬𑌬𑌨𑍍𑌦𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑍀𑌨𑌿𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌦𑌾𑌮𑌾𑌨𑌿𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ॥ 27 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌚𑌾𑌸𑌞𑍍𑌜𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌤𑍀𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌕𑍁𑌣𑍍𑌡𑌲𑍇 ।
𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌾𑌙𑍍𑌗𑌦𑌕𑍇𑌯𑍂𑌰𑍋𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑌾𑌭𑌰𑌣𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 28 ॥
𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋𑌬𑍃𑌹𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌸𑍁𑌹𑍁𑌤𑍋𑌽𑌗𑍍𑌨𑌿𑌰𑌿𑌵𑌾𑌬𑌭𑍗 ।
𑌶𑍍𑌰𑍋𑌣𑍀𑌸𑍂𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌮𑌹𑌤𑌾𑌮𑍇𑌚𑌕𑍇𑌨𑌵𑍍𑌯𑌰𑌾𑌜𑌤 ॥ 29 ॥
𑌅𑌮𑍃𑌤𑍋𑌤𑍍𑌪𑌾𑌦𑌨𑍇𑌨𑌦𑍍𑌧𑍋𑌭𑍁𑌜𑌙𑍍𑌗𑍇𑌨𑍇𑌵𑌮𑌨𑍍𑌦𑌰𑌃 ।
𑌸 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌮𑍍𑌭𑌾𑌰𑌸𑌹𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵𑌾𑌤𑌂𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑌨𑍍𑌦𑍀𑌪𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵𑌾𑌤𑍍𑌮𑌭𑌾𑌸𑌾 ।
𑌆𑌬𑌧𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌃𑌕𑌵𑌚𑌂𑌰𑌰𑌾𑌜𑌸𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌭𑍍𑌰𑌸𑌮𑍍𑌵𑍀𑌤𑌰𑌾𑌜𑌃 ॥ 30 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌭𑌰𑌣𑌨𑌦𑍍𑌧𑌾𑌙𑍍𑌗𑌃 𑌶𑍂𑌲𑌪𑌾𑌣𑌿𑌃 𑌸 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌃 ।
𑌤𑍍𑌰𑌿𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌕𑍃𑌤𑍋𑌤𑍍𑌸𑌾𑌹𑍋 𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣 𑌇𑌵𑌾𑌬𑌭𑍗 ॥ 31 ॥
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂𑌸𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾𑌚𑌾𑌪𑌿𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑍍𑌯𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌥𑍇𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ॥ 32 ॥
𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌨𑌾𑌦𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌤𑌮𑌾𑌶𑍀𑌰𑍍𑌭𑌿𑌃𑌪𑍍𑌰𑌶𑌸𑍍𑌤𑌾𑌭𑌿𑌃𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ॥ 33 ॥
𑌶𑌙𑍍𑌖𑌦𑍁𑌨𑍍𑌦𑍁𑌭𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑍋𑌷𑍈𑌸𑍍𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌵𑌰𑌾𑌯𑍁𑌥𑍈𑌃 ।
𑌤𑌙𑍍𑌗𑌜𑍈𑌶𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑌙𑍍𑌗𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌦𑌨𑍈𑌶𑍍𑌚𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌦𑌸𑍍𑌵𑌨𑍈𑌃 ॥ 34 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌰𑌥𑌿𑌨𑍋 𑌰𑌥𑌿𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌮𑍍 ।
𑌸𑌰𑍍𑌪𑍈𑌰𑍁𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑍈𑌃𑌖𑌰𑍈𑌰𑌶𑍍𑌵𑍈𑌸𑍍𑌸𑌿𑌮𑍍𑌹𑌦𑍍𑌵𑌿𑌪𑌮𑍃𑌗𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑍈𑌃 ।
𑌅𑌨𑍁𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌶𑍍𑌚𑌤𑌙𑍍𑌘𑍋𑌰𑌙𑍍𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ॥ 35 ॥
𑌸 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌵𑌰𑍍𑌷𑍈𑌰𑌵𑌕𑍀𑌰𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑍋𑌧𑍃𑌤𑌾𑌤𑌪𑌤𑍍𑌰𑌃𑌶𑌿𑌤𑌶𑍂𑌲𑌪𑌾𑌣𑌿𑌃 ।
𑌮𑌦𑍋𑌤𑍍𑌕𑌟𑌃𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑌗𑌨𑍍𑌧𑌮𑌤𑍍𑌤𑍋𑌵𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌯𑍗𑌦𑌾𑌵𑌨𑌦𑍇𑌵𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌃 ॥ 36 ॥
𑌪𑌦𑌾𑌤𑌯𑌶𑍍𑌚𑌬𑌹𑌵𑍋𑌮𑌹𑌾𑌨𑌾𑌦𑌾𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌾𑌃 ।
𑌅𑌨𑍍𑌵𑌯𑍂𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌭𑍀𑌮𑌾𑌭𑍀𑌮𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌶𑍍𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑌾𑌣𑌯𑌃 ॥ 37 ॥
𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌸𑍍𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌾𑌨𑍀𑌲𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌚𑌯𑍋𑌪𑌮𑌾𑌃 ।
𑌶𑍂𑌲𑌾𑌨𑍁𑌦𑍍𑌯𑌮𑍍𑌯𑌖𑌡𑌗𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌶𑍍𑌵𑌧𑌾𑌨𑍍 ॥ 38 ॥
𑌬𑌹𑍁𑌵𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌪𑌰𑌿𑌘𑌾𑌨𑍍𑌗𑌦𑌾𑌶𑍍𑌚𑌮𑍁𑌸𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌤𑌾𑌲𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌾𑌨𑍍𑌕𑍍𑌷𑍇𑌪𑌣𑍀𑌯𑌾𑌨𑍍𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑌦𑌾𑌨𑍍 ॥ 39 ॥
𑌅𑌥𑌾𑌨𑍍𑌯𑌦𑍍𑌵𑌪𑍁𑌰𑌾𑌦𑌾𑌯𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌂𑌰𑍋𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ॥ 40 ॥
𑌧𑌨𑍁𑌃𑌶𑌤𑌪𑌰𑍀𑌣𑌾𑌹𑌃 𑌸 𑌷𑌟𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑌸𑌮𑍁𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌰𑍗𑌦𑍍𑌰𑌃𑌶𑌕𑌟𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋𑌮𑌹𑌾𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌃 ॥ 41 ॥
𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌪𑌤𑍍𑌯 𑌚 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌾𑌂𑌸𑌿𑌦𑌗𑍍𑌧𑌶𑍈𑌲𑍋𑌪𑌮𑌾𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ।
𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋𑌮𑌹𑌾𑌵𑌕𑍍𑌤𑍍𑌰𑌃𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 42 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑌰𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿𑌯𑍂𑌥𑌾𑌨𑌿𑌭𑌾𑌗𑌶 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌦𑌹𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌶𑍍𑌶𑌲𑌾𑌭𑌾𑌨𑌿𑌵𑌪𑌾𑌵𑌕𑌃 ॥ 43 ॥
𑌨𑌾𑌪𑌰𑌾𑌧𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿𑌮𑍇𑌕𑌾𑌮𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 𑌵𑌨𑌚𑌾𑌰𑌿𑌣𑌃 ।
𑌜𑌾𑌤𑌿𑌰𑌸𑍍𑌮𑌦𑍍𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾𑌂𑌸𑌾𑌪𑍁𑌰𑍋𑌦𑍍𑌯𑌾𑌨𑌵𑌿𑌭𑍂𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 44 ॥
𑌪𑍁𑌰𑌰𑍋𑌧𑌸𑍍𑌯𑌮𑍂𑌲𑌨𑍍𑌤𑍁𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌹𑌤𑍇𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌹𑌤𑌂𑌸𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌂𑌵𑌧𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿𑌸𑌂𑌯𑍁𑌗𑍇 ॥ 45 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃 ।
𑌨𑌾𑌦𑌂 𑌚𑌕𑍍𑌰𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌕𑌮𑍍𑌪𑌯𑌨𑍍𑌤 𑌇𑌵𑌾𑌰𑍍𑌣𑌵𑌮𑍍 ॥ 46 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌙𑍍𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌰𑍍𑌘𑍋𑌰𑌰𑍂𑌪𑌾𑌣𑌿𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 47 ॥
𑌉𑌲𑍍𑌕𑌾𑌶𑌨𑌿𑌯𑍁𑌤𑌾𑌮𑍇𑌘𑌾𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌰𑍍𑌗𑌰𑍍𑌧𑌭𑌾𑌰𑍁𑌣𑌾𑌃 ।
𑌸𑌸𑌾𑌗𑌰𑌵𑌨𑌾𑌚𑍈𑌵𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌸𑌮𑌕𑌮𑍍𑌪𑌤 ॥ 48 ॥
𑌘𑍋𑌰𑌰𑍂𑌪𑌾𑌶𑍍𑌶𑌿𑌵𑌾𑌨𑍇𑌦𑍁𑌸𑍍𑌸𑌜𑍍𑌵𑌾𑌲𑌕𑌬𑌲𑍈𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑍈𑌃 ।
𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌾𑌨𑍍𑌯𑌪𑌸𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿𑌬𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁𑌶𑍍𑌚𑌵𑌿𑌹𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ॥ 49 ॥
𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤 𑌚 𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑍋𑌮𑌾𑌲𑍇𑌵𑌾𑌽𑌸𑍍𑌯𑌪𑌥𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌫𑍁𑌰𑌨𑍍𑌨𑌯𑌨𑌞𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌸𑌵𑍍𑌯𑍋𑌬𑌾𑌹𑍁𑌶𑍍𑌚𑌕𑌮𑍍𑌪𑌤 ॥ 50 ॥
𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤𑌤𑌦𑌾𑌚𑍋𑌲𑍍𑌕𑌾𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑍀𑌭𑍀𑌮𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌵𑌨𑌾 ।
𑌆𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑍀𑌨𑍍𑌨𑌪𑍍𑌰𑌵𑌾𑌤𑌿 𑌚 𑌽𑌨𑌿𑌲𑌃 ॥ 51 ॥
𑌅𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌨𑍍𑌮𑌹𑍋𑌤𑍍𑌪𑌾𑌤𑌾𑌨𑍁𑌦𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍𑌰𑍋𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌣𑌾𑌨𑍍 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌯𑍗𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌤𑍁𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌬𑌲𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 52 ॥
𑌨 𑌲𑌙𑍍𑌘𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑌾𑌰𑌮𑍍𑌪𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌃 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌾𑌭𑍍𑌰𑌘𑌨𑌪𑍍𑌰𑌖𑍍𑌯𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍀𑌕𑌮𑌦𑍍𑌭𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 53 ॥
𑌤𑍇𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌂𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ।
𑌵𑌾𑌯𑍁𑌨𑍁𑌨𑍍𑌨𑌾𑌇𑌵𑌘𑌨𑌾𑌯𑌯𑍁𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌦𑌿𑌶𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 54 ॥
𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍀𑌕𑌮𑌤𑌿𑌪𑍍𑌰𑌚𑌣𑍍𑌡𑌨𑍍𑌦𑌿𑌶𑍋𑌦𑍍𑌰𑌵𑌦𑍍𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌮𑌵𑌾𑌭𑍍𑌰𑌜𑌾𑌲𑌮𑍍 ।
𑌸 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌸𑌮𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌹𑌰𑍍𑌷𑌾𑌨𑍍𑌨𑌨𑌾𑌦𑌭𑍂𑌯𑍋𑌘𑌨𑌵𑌦𑍍𑌘𑌨𑌾𑌭𑌃 ॥ 55 ॥
𑌤𑍇𑌤𑌸𑍍𑌯𑌘𑍋𑌰𑌨𑍍𑌨𑌿𑌨𑌦𑌨𑍍𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯𑌯𑌥𑌾𑌨𑌿𑌨𑌾𑌦𑌨𑍍𑌦𑌿𑌵𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿𑌦𑌸𑍍𑌯 ।
𑌪𑍇𑌤𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑌣𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌬𑌹𑌵𑌃𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌾𑌨𑌿𑌕𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑍂𑌲𑌾𑌇𑌵𑌶𑌾𑌲𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌃 ॥ 56 ॥
𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌪𑌰𑌿𑌘𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌸 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋𑌰𑌿𑌪𑍁𑌨𑌿𑌧𑌨𑌾𑌯𑌵𑌿𑌨𑌿𑌸𑍍𑌪𑍃𑌤𑍋𑌤𑍍𑌮𑌾 ।
𑌕𑌪𑌿𑌷𑌣𑌭𑌯𑌮𑌾𑌦𑌦𑌤𑍍𑌸𑍁𑌭𑍀𑌮𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌰𑌿𑌵𑌦𑌣𑍍𑌡𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑍁𑌗𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇 ॥ 57 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
sa tathoktastunirbhartsyakumbhakarṇomahodaram |
abravīdrākṣasaśreṣṭhambhrātaraṃrāvaṇantataḥ || 1 ||
so'hantavabhayaṅghoraṃvadhāttasyadurātmanaḥ |
rāmasyādyapramārjāminirvairohisukhībhava || 2 ||
garjanti na vṛthāśūrānirjalāivatoyadāḥ |
paśyasampadyamānantugarjitaṃyudhikarmaṇā || 3 ||
na marṣayanticātmānaṃsambhāvayatinātmanā |
adarśayitvāśūrāstukarmakurvantiduṣkaram || 4 ||
viklabānāmabuddhīnāṃrājñāpaṇḍitamāninām |
śrṛṇvatāsaditamidantvādvidhānāmmahodara || 5 ||
yuddhekāpuruṣairnityambhavadbhiḥpriyavādibhiḥ |
rājānamanugacchadbhiḥsarvaṅkṛtyamoddhisāditam || 6 ||
rājaśeṣākṛtālaṅkākṣīṇaḥkośobalaṃhatam |
rājānamimamāsādyasuhṛcacihnamamitrakam || 7 ||
eṣaniryāmyahaṃyuddhamudyataśśatrunirjaye |
durnayambhavatāmadyasamīkartummihāhave || 8 ||
evamuktavatovākyaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |
pratyuvācatatovākyamprahasanrākṣasādhipaḥ || 9 ||
mahodaro'yaṃrāmāttuparitrasto na saṃśayaḥ |
na hirocayatetāta yuddhaṃyuddhaviśārada || 10 ||
kaścinmetvatsamonāstisauhṛdenabalena ca |
gacchaśatruvadhāyatvaṅkumbhakarṇajayāya ca || 11 ||
tasmāttuśatrunāśārthambhavānsambodhitomayā |
ayaṃhikālassuhṛdāṃrākṣasānāmarindama || 12 ||
tadgaccha śūlamādāya pāśahasta ivāntakaḥ |
vānarān rājaputrau ca bhakṣayādityatejasau || 13 ||
samālokyatuterūpaṃvidraviṣyantivānarāḥ |
rāmalakṣmaṇayoścāpihṛdayeprasphuṭiṣyataḥ || 14 ||
evamuktvāmahātejāḥkumbhakarṇammahābalam |
punarjātamivātmānammenerākṣasapuṅgavaḥ || 15 ||
kumbhakarṇabalābhijño jānaṃstasya parākramam |
babhūva mudito rājā śaśāṅka iva nirmalaḥ || 16 ||
ityevamuktaḥsamhṛṣṭonirjagāmamahābalaḥ |
rājñastuvacanaṃśrutvākumbhakarṇassamudyataḥ || 17 ||
ādadeniśitaṃśūlaṃvegācchatrunibarhaṇam |
sarvakālāyasandīptantaptakāñcanabhūṣaṇam || 18 ||
indrāśanisamambhīmaṃvajrapratimagauravam |
devadānavagandharvayakṣapannagasūdanam || 19 ||
raktamālyammahādhāmaṃsvataścodgatapāvakam |
ādāyaniśitaṃśūlaṃśatruśoṇitarañjitam || 20 ||
kumbhakarṇomahātejārāvaṇaṃvākyamabravīt |
gamiṣyāmyahamekākītiṣṭhatvihabalammama || 21 ||
adyatān kṣubhitān kruddhobhakṣayiṣyāmivānarān |
kumbhakarṇavacaśśrutvārāvaṇovākyamabravīt || 22 ||
sainyaiḥparivṛtogacchaśūlamudgatapāṇibhiḥ |
vānarāhimahātmānaśśīghrāssavyavasāyinaḥ || 23 ||
ekākinampramattaṃvānayeyuddhaśanaiḥkṣyam |
tasmātparamadurdharṣaiḥ sainyaiḥparivṛtovraja || 24 ||
rakṣasāmahitaṃsarvaṃśatrupakṣanniṣūdaya |
athāsanātsamutpatyasrajaṃ maṇikṛtāntarām || 25 ||
ābabandhamahātejāḥkumbhakarṇasyarāvaṇaḥ |
aṅgadānyaṅgulīveṣṭānvarāṇyābharaṇāni ca || 26 ||
hāraṃ ca śśisaṅkāśamābabandamahātmanaḥ |
divyāni ca sugandhīnimālyadāmānirāvaṇaḥ || 27 ||
śrotricāsañjayāmāsaśrīmatīcāsyakuṇḍale |
kāñcanāṅgadakeyūroniṣkābharaṇabhūṣitaḥ || 28 ||
kumbhakarṇobṛhatkarṇassuhuto'gnirivābabhau |
śroṇīsūtreṇamahatāmecakenavyarājata || 29 ||
amṛtotpādanenaddhobhujaṅgenevamandaraḥ |
sa kāñcanambhārasahannivātaṃvidyutprabhandīptamivātmabhāsā |
ābadhyamānaḥkavacaṃrarājasandhyābhrasamvītarājaḥ || 30 ||
sarvābharaṇanaddhāṅgaḥ śūlapāṇiḥ sa rākṣasaḥ |
trivikramakṛtotsāho nārāyaṇa ivābabhau || 31 ||
bhrātaraṃsampariṣvajyakṛtvācāpipradakṣiṇam |
praṇamyaśirasātasmaisampratasthemahābalaḥ || 32 ||
niṣpatantammahākāyammahānādammahābalam |
tamāśīrbhiḥpraśastābhiḥpreṣayāmāsarāvaṇaḥ || 33 ||
śaṅkhadundubhinirghoṣaissainyaiścāpivarāyuthaiḥ |
taṅgajaiścaturaṅgaiścasyandanaiścāmbudasvanaiḥ || 34 ||
anujagmurmahātmānaṃ rathino rathināṃ varam |
sarpairuṣṭraiḥkharairaśvaissimhadvipamṛgadvijaiḥ |
anujagmuścataṅghoraṅkumbhakarṇammahābalam || 35 ||
sa puṣpavarṣairavakīryamāṇodhṛtātapatraḥśitaśūlapāṇiḥ |
madotkaṭaḥśoṇitagandhamattoviniryayaudāvanadevaśatruḥ || 36 ||
padātayaścabahavomahānādāmahābalāḥ |
anvayūrākṣasābhīmābhīmākṣāśśastrapāṇayaḥ || 37 ||
raktākṣāssumahākāyānīlāñcanacayopamāḥ |
śūlānudyamyakhaḍagāṃścaniśitāṃścaparaśvadhān || 38 ||
bahuvyāmāṃścaparighāngadāścamusalāni ca |
tālaskandhāṃścavipulānkṣepaṇīyāndurāsadān || 39 ||
athānyadvapurādāyadāruṇaṃromaharṣaṇam |
niṣpapātamahātejāḥkumbhakarṇomahābalaḥ || 40 ||
dhanuḥśataparīṇāhaḥ sa ṣaṭchatrasamucchritaḥ |
raudraḥśakaṭacakrākṣomahāparvatasannibhaḥ || 41 ||
sannipatya ca rakṣāṃsidagdhaśailopamāmahān |
kumbhakarṇomahāvaktraḥprahasannidamabravīt || 42 ||
adyavānaramukhyānāntāniyūthānibhāgaśa |
nirdahiṣyāmisaṅkhruddhaśśalābhānivapāvakaḥ || 43 ||
nāparādhyantimekāmaṃvānarāḥ vanacāriṇaḥ |
jātirasmadvidhānāṃsāpurodyānavibhūṣaṇam || 44 ||
purarodhasyamūlanturāghavassahalakṣmaṇaḥ |
hatetasmin hataṃsarvantaṃvadhiṣyāmisaṃyuge || 45 ||
evaṃ tasya bruvāṇasya kumbhakarṇasya rākṣasāḥ |
nādaṃ cakrurmahāghoraṃ kampayanta ivārṇavam || 46 ||
tasyaniṣpatatastūrṇaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |
babhūvurghorarūpāṇinimittānisamantataḥ || 47 ||
ulkāśaniyutāmeghābabhūvurgardhabhāruṇāḥ |
sasāgaravanācaivavasudhāsamakampata || 48 ||
ghorarūpāśśivānedussajvālakabalairmukhaiḥ |
maṇḍalānyapasavyānibabandhuścavihaṅgamāḥ || 49 ||
niṣpapāta ca gṛdhromālevā'syapathigacchataḥ |
prāsphurannayanañcāsyasavyobāhuścakampata || 50 ||
niṣpapātatadācolkājvalantībhīmaniśśvanā |
ādityoniṣprabhaścāsīnnapravāti ca 'nilaḥ || 51 ||
acintayanmahotpātānuditānromaharṣaṇān |
niryayaukumbhakarṇastukṛtāntabalacoditaḥ || 52 ||
na laṅghayitvāprākārampadbhyāmparvatasannibhaḥ |
dadarśābhraghanaprakhyaṃvānarānīkamadbhutam || 53 ||
tedṛṣṭavārākṣasaśreṣṭhaṃvānarāḥparvatopamam |
vāyununnāivaghanāyayussarvādiśastadā || 54 ||
tadvānarānīkamatipracaṇḍandiśodravadbhinnamavābhrajālam |
sa kumbhakarṇassamavekṣyaharṣānnanādabhūyoghanavadghanābhaḥ || 55 ||
tetasyaghoranninadanniśamyayathāninādandivivāridasya |
peturdharaṇyāmbahavaḥplavaṅgānikṛttamūlāivaśālavṛkṣāḥ || 56 ||
vipulaparighavān sa kumbhakarṇoripunidhanāyavinispṛtotmā |
kapiṣaṇabhayamādadatsubhīmamprabhurivadaṇḍavānyugānte || 57 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चषष्टितमस्सर्गः ।
स तथोक्तस्तुनिर्भर्त्स्यकुम्भकर्णोमहोदरम् ।
अब्रवीद्राक्षसश्रेष्ठम्भ्रातरंरावणन्ततः ॥ 1 ॥
सोऽहन्तवभयङ्घोरंवधात्तस्यदुरात्मनः ।
रामस्याद्यप्रमार्जामिनिर्वैरोहिसुखीभव ॥ 2 ॥
गर्जन्ति न वृथाशूरानिर्जलाइवतोयदाः ।
पश्यसम्पद्यमानन्तुगर्जितंयुधिकर्मणा ॥ 3 ॥
न मर्षयन्तिचात्मानंसम्भावयतिनात्मना ।
अदर्शयित्वाशूरास्तुकर्मकुर्वन्तिदुष्करम् ॥ 4 ॥
विक्लबानामबुद्धीनांराज्ञापण्डितमानिनाम् ।
श्रृण्वतासदितमिदन्त्वाद्विधानाम्महोदर ॥ 5 ॥
युद्धेकापुरुषैर्नित्यम्भवद्भिःप्रियवादिभिः ।
राजानमनुगच्छद्भिःसर्वङ्कृत्यमोद्धिसादितम् ॥ 6 ॥
राजशेषाकृतालङ्काक्षीणःकोशोबलंहतम् ।
राजानमिममासाद्यसुहृचचिह्नममित्रकम् ॥ 7 ॥
एषनिर्याम्यहंयुद्धमुद्यतश्शत्रुनिर्जये ।
दुर्नयम्भवतामद्यसमीकर्तुम्मिहाहवे ॥ 8 ॥
एवमुक्तवतोवाक्यङ्कुम्भकर्णस्यधीमतः ।
प्रत्युवाचततोवाक्यम्प्रहसन्राक्षसाधिपः ॥ 9 ॥
महोदरोऽयंरामात्तुपरित्रस्तो न संशयः ।
न हिरोचयतेतात युद्धंयुद्धविशारद ॥ 10 ॥
कश्चिन्मेत्वत्समोनास्तिसौहृदेनबलेन च ।
गच्छशत्रुवधायत्वङ्कुम्भकर्णजयाय च ॥ 11 ॥
तस्मात्तुशत्रुनाशार्थम्भवान्सम्बोधितोमया ।
अयंहिकालस्सुहृदांराक्षसानामरिन्दम ॥ 12 ॥
तद्गच्छ शूलमादाय पाशहस्त इवान्तकः ।
वानरान् राजपुत्रौ च भक्षयादित्यतेजसौ ॥ 13 ॥
समालोक्यतुतेरूपंविद्रविष्यन्तिवानराः ।
रामलक्ष्मणयोश्चापिहृदयेप्रस्फुटिष्यतः ॥ 14 ॥
एवमुक्त्वामहातेजाःकुम्भकर्णम्महाबलम् ।
पुनर्जातमिवात्मानम्मेनेराक्षसपुङ्गवः ॥ 15 ॥
कुम्भकर्णबलाभिज्ञो जानंस्तस्य पराक्रमम् ।
बभूव मुदितो राजा शशाङ्क इव निर्मलः ॥ 16 ॥
इत्येवमुक्तःसम्हृष्टोनिर्जगाममहाबलः ।
राज्ञस्तुवचनंश्रुत्वाकुम्भकर्णस्समुद्यतः ॥ 17 ॥
आददेनिशितंशूलंवेगाच्छत्रुनिबर्हणम् ।
सर्वकालायसन्दीप्तन्तप्तकाञ्चनभूषणम् ॥ 18 ॥
इन्द्राशनिसमम्भीमंवज्रप्रतिमगौरवम् ।
देवदानवगन्धर्वयक्षपन्नगसूदनम् ॥ 19 ॥
रक्तमाल्यम्महाधामंस्वतश्चोद्गतपावकम् ।
आदायनिशितंशूलंशत्रुशोणितरञ्जितम् ॥ 20 ॥
कुम्भकर्णोमहातेजारावणंवाक्यमब्रवीत् ।
गमिष्याम्यहमेकाकीतिष्ठत्विहबलम्मम ॥ 21 ॥
अद्यतान् क्षुभितान् क्रुद्धोभक्षयिष्यामिवानरान् ।
कुम्भकर्णवचश्श्रुत्वारावणोवाक्यमब्रवीत् ॥ 22 ॥
सैन्यैःपरिवृतोगच्छशूलमुद्गतपाणिभिः ।
वानराहिमहात्मानश्शीघ्रास्सव्यवसायिनः ॥ 23 ॥
एकाकिनम्प्रमत्तंवानयेयुद्धशनैःक्ष्यम् ।
तस्मात्परमदुर्धर्षैः सैन्यैःपरिवृतोव्रज ॥ 24 ॥
रक्षसामहितंसर्वंशत्रुपक्षन्निषूदय ।
अथासनात्समुत्पत्यस्रजं मणिकृतान्तराम् ॥ 25 ॥
आबबन्धमहातेजाःकुम्भकर्णस्यरावणः ।
अङ्गदान्यङ्गुलीवेष्टान्वराण्याभरणानि च ॥ 26 ॥
हारं च श्शिसङ्काशमाबबन्दमहात्मनः ।
दिव्यानि च सुगन्धीनिमाल्यदामानिरावणः ॥ 27 ॥
श्रोत्रिचासञ्जयामासश्रीमतीचास्यकुण्डले ।
काञ्चनाङ्गदकेयूरोनिष्काभरणभूषितः ॥ 28 ॥
कुम्भकर्णोबृहत्कर्णस्सुहुतोऽग्निरिवाबभौ ।
श्रोणीसूत्रेणमहतामेचकेनव्यराजत ॥ 29 ॥
अमृतोत्पादनेनद्धोभुजङ्गेनेवमन्दरः ।
स काञ्चनम्भारसहन्निवातंविद्युत्प्रभन्दीप्तमिवात्मभासा ।
आबध्यमानःकवचंरराजसन्ध्याभ्रसम्वीतराजः ॥ 30 ॥
सर्वाभरणनद्धाङ्गः शूलपाणिः स राक्षसः ।
त्रिविक्रमकृतोत्साहो नारायण इवाबभौ ॥ 31 ॥
भ्रातरंसम्परिष्वज्यकृत्वाचापिप्रदक्षिणम् ।
प्रणम्यशिरसातस्मैसम्प्रतस्थेमहाबलः ॥ 32 ॥
निष्पतन्तम्महाकायम्महानादम्महाबलम् ।
तमाशीर्भिःप्रशस्ताभिःप्रेषयामासरावणः ॥ 33 ॥
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैस्सैन्यैश्चापिवरायुथैः ।
तङ्गजैश्चतुरङ्गैश्चस्यन्दनैश्चाम्बुदस्वनैः ॥ 34 ॥
अनुजग्मुर्महात्मानं रथिनो रथिनां वरम् ।
सर्पैरुष्ट्रैःखरैरश्वैस्सिम्हद्विपमृगद्विजैः ।
अनुजग्मुश्चतङ्घोरङ्कुम्भकर्णम्महाबलम् ॥ 35 ॥
स पुष्पवर्षैरवकीर्यमाणोधृतातपत्रःशितशूलपाणिः ।
मदोत्कटःशोणितगन्धमत्तोविनिर्ययौदावनदेवशत्रुः ॥ 36 ॥
पदातयश्चबहवोमहानादामहाबलाः ।
अन्वयूराक्षसाभीमाभीमाक्षाश्शस्त्रपाणयः ॥ 37 ॥
रक्ताक्षास्सुमहाकायानीलाञ्चनचयोपमाः ।
शूलानुद्यम्यखडगांश्चनिशितांश्चपरश्वधान् ॥ 38 ॥
बहुव्यामांश्चपरिघान्गदाश्चमुसलानि च ।
तालस्कन्धांश्चविपुलान्क्षेपणीयान्दुरासदान् ॥ 39 ॥
अथान्यद्वपुरादायदारुणंरोमहर्षणम् ।
निष्पपातमहातेजाःकुम्भकर्णोमहाबलः ॥ 40 ॥
धनुःशतपरीणाहः स षट्छत्रसमुच्छ्रितः ।
रौद्रःशकटचक्राक्षोमहापर्वतसन्निभः ॥ 41 ॥
सन्निपत्य च रक्षांसिदग्धशैलोपमामहान् ।
कुम्भकर्णोमहावक्त्रःप्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ 42 ॥
अद्यवानरमुख्यानान्तानियूथानिभागश ।
निर्दहिष्यामिसङ्ख्रुद्धश्शलाभानिवपावकः ॥ 43 ॥
नापराध्यन्तिमेकामंवानराः वनचारिणः ।
जातिरस्मद्विधानांसापुरोद्यानविभूषणम् ॥ 44 ॥
पुररोधस्यमूलन्तुराघवस्सहलक्ष्मणः ।
हतेतस्मिन् हतंसर्वन्तंवधिष्यामिसंयुगे ॥ 45 ॥
एवं तस्य ब्रुवाणस्य कुम्भकर्णस्य राक्षसाः ।
नादं चक्रुर्महाघोरं कम्पयन्त इवार्णवम् ॥ 46 ॥
तस्यनिष्पततस्तूर्णङ्कुम्भकर्णस्यधीमतः ।
बभूवुर्घोररूपाणिनिमित्तानिसमन्ततः ॥ 47 ॥
उल्काशनियुतामेघाबभूवुर्गर्धभारुणाः ।
ससागरवनाचैववसुधासमकम्पत ॥ 48 ॥
घोररूपाश्शिवानेदुस्सज्वालकबलैर्मुखैः ।
मण्डलान्यपसव्यानिबबन्धुश्चविहङ्गमाः ॥ 49 ॥
निष्पपात च गृध्रोमालेवाऽस्यपथिगच्छतः ।
प्रास्फुरन्नयनञ्चास्यसव्योबाहुश्चकम्पत ॥ 50 ॥
निष्पपाततदाचोल्काज्वलन्तीभीमनिश्श्वना ।
आदित्योनिष्प्रभश्चासीन्नप्रवाति च ऽनिलः ॥ 51 ॥
अचिन्तयन्महोत्पातानुदितान्रोमहर्षणान् ।
निर्ययौकुम्भकर्णस्तुकृतान्तबलचोदितः ॥ 52 ॥
न लङ्घयित्वाप्राकारम्पद्भ्याम्पर्वतसन्निभः ।
ददर्शाभ्रघनप्रख्यंवानरानीकमद्भुतम् ॥ 53 ॥
तेदृष्टवाराक्षसश्रेष्ठंवानराःपर्वतोपमम् ।
वायुनुन्नाइवघनाययुस्सर्वादिशस्तदा ॥ 54 ॥
तद्वानरानीकमतिप्रचण्डन्दिशोद्रवद्भिन्नमवाभ्रजालम् ।
स कुम्भकर्णस्समवेक्ष्यहर्षान्ननादभूयोघनवद्घनाभः ॥ 55 ॥
तेतस्यघोरन्निनदन्निशम्ययथानिनादन्दिविवारिदस्य ।
पेतुर्धरण्याम्बहवःप्लवङ्गानिकृत्तमूलाइवशालवृक्षाः ॥ 56 ॥
विपुलपरिघवान् स कुम्भकर्णोरिपुनिधनायविनिस्पृतोत्मा ।
कपिषणभयमाददत्सुभीमम्प्रभुरिवदण्डवान्युगान्ते ॥ 57 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
sa tathoktastunirbhartsyakumbhakarṇomahodaram |
abravīdrākṣasaśreṣṭhambhrātaraṃrāvaṇantataḥ || 1 ||
so'hantavabhayaṅghoraṃvadhāttasyadurātmanaḥ |
rāmasyādyapramārjāminirvairohisukhībhava || 2 ||
garjanti na vṛthāśūrānirjalāivatoyadāḥ |
paśyasampadyamānantugarjitaṃyudhikarmaṇā || 3 ||
na marṣayanticātmānaṃsambhāvayatinātmanā |
adarśayitvāśūrāstukarmakurvantiduṣkaram || 4 ||
viklabānāmabuddhīnāṃrājñāpaṇḍitamāninām |
śrṛṇvatāsaditamidantvādvidhānāmmahodara || 5 ||
yuddhekāpuruṣairnityambhavadbhiḥpriyavādibhiḥ |
rājānamanugacchadbhiḥsarvaṅkṛtyamoddhisāditam || 6 ||
rājaśeṣākṛtālaṅkākṣīṇaḥkośobalaṃhatam |
rājānamimamāsādyasuhṛcacihnamamitrakam || 7 ||
eṣaniryāmyahaṃyuddhamudyataśśatrunirjaye |
durnayambhavatāmadyasamīkartummihāhave || 8 ||
evamuktavatovākyaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |
pratyuvācatatovākyamprahasanrākṣasādhipaḥ || 9 ||
mahodaro'yaṃrāmāttuparitrasto na saṃśayaḥ |
na hirocayatetāta yuddhaṃyuddhaviśārada || 10 ||
kaścinmetvatsamonāstisauhṛdenabalena ca |
gacchaśatruvadhāyatvaṅkumbhakarṇajayāya ca || 11 ||
tasmāttuśatrunāśārthambhavānsambodhitomayā |
ayaṃhikālassuhṛdāṃrākṣasānāmarindama || 12 ||
tadgaccha śūlamādāya pāśahasta ivāntakaḥ |
vānarān rājaputrau ca bhakṣayādityatejasau || 13 ||
samālokyatuterūpaṃvidraviṣyantivānarāḥ |
rāmalakṣmaṇayoścāpihṛdayeprasphuṭiṣyataḥ || 14 ||
evamuktvāmahātejāḥkumbhakarṇammahābalam |
punarjātamivātmānammenerākṣasapuṅgavaḥ || 15 ||
kumbhakarṇabalābhijño jānaṃstasya parākramam |
babhūva mudito rājā śaśāṅka iva nirmalaḥ || 16 ||
ityevamuktaḥsamhṛṣṭonirjagāmamahābalaḥ |
rājñastuvacanaṃśrutvākumbhakarṇassamudyataḥ || 17 ||
ādadeniśitaṃśūlaṃvegācchatrunibarhaṇam |
sarvakālāyasandīptantaptakāñcanabhūṣaṇam || 18 ||
indrāśanisamambhīmaṃvajrapratimagauravam |
devadānavagandharvayakṣapannagasūdanam || 19 ||
raktamālyammahādhāmaṃsvataścodgatapāvakam |
ādāyaniśitaṃśūlaṃśatruśoṇitarañjitam || 20 ||
kumbhakarṇomahātejārāvaṇaṃvākyamabravīt |
gamiṣyāmyahamekākītiṣṭhatvihabalammama || 21 ||
adyatān kṣubhitān kruddhobhakṣayiṣyāmivānarān |
kumbhakarṇavacaśśrutvārāvaṇovākyamabravīt || 22 ||
sainyaiḥparivṛtogacchaśūlamudgatapāṇibhiḥ |
vānarāhimahātmānaśśīghrāssavyavasāyinaḥ || 23 ||
ekākinampramattaṃvānayeyuddhaśanaiḥkṣyam |
tasmātparamadurdharṣaiḥ sainyaiḥparivṛtovraja || 24 ||
rakṣasāmahitaṃsarvaṃśatrupakṣanniṣūdaya |
athāsanātsamutpatyasrajaṃ maṇikṛtāntarām || 25 ||
ābabandhamahātejāḥkumbhakarṇasyarāvaṇaḥ |
aṅgadānyaṅgulīveṣṭānvarāṇyābharaṇāni ca || 26 ||
hāraṃ ca śśisaṅkāśamābabandamahātmanaḥ |
divyāni ca sugandhīnimālyadāmānirāvaṇaḥ || 27 ||
śrotricāsañjayāmāsaśrīmatīcāsyakuṇḍale |
kāñcanāṅgadakeyūroniṣkābharaṇabhūṣitaḥ || 28 ||
kumbhakarṇobṛhatkarṇassuhuto'gnirivābabhau |
śroṇīsūtreṇamahatāmecakenavyarājata || 29 ||
amṛtotpādanenaddhobhujaṅgenevamandaraḥ |
sa kāñcanambhārasahannivātaṃvidyutprabhandīptamivātmabhāsā |
ābadhyamānaḥkavacaṃrarājasandhyābhrasamvītarājaḥ || 30 ||
sarvābharaṇanaddhāṅgaḥ śūlapāṇiḥ sa rākṣasaḥ |
trivikramakṛtotsāho nārāyaṇa ivābabhau || 31 ||
bhrātaraṃsampariṣvajyakṛtvācāpipradakṣiṇam |
praṇamyaśirasātasmaisampratasthemahābalaḥ || 32 ||
niṣpatantammahākāyammahānādammahābalam |
tamāśīrbhiḥpraśastābhiḥpreṣayāmāsarāvaṇaḥ || 33 ||
śaṅkhadundubhinirghoṣaissainyaiścāpivarāyuthaiḥ |
taṅgajaiścaturaṅgaiścasyandanaiścāmbudasvanaiḥ || 34 ||
anujagmurmahātmānaṃ rathino rathināṃ varam |
sarpairuṣṭraiḥkharairaśvaissimhadvipamṛgadvijaiḥ |
anujagmuścataṅghoraṅkumbhakarṇammahābalam || 35 ||
sa puṣpavarṣairavakīryamāṇodhṛtātapatraḥśitaśūlapāṇiḥ |
madotkaṭaḥśoṇitagandhamattoviniryayaudāvanadevaśatruḥ || 36 ||
padātayaścabahavomahānādāmahābalāḥ |
anvayūrākṣasābhīmābhīmākṣāśśastrapāṇayaḥ || 37 ||
raktākṣāssumahākāyānīlāñcanacayopamāḥ |
śūlānudyamyakhaḍagāṃścaniśitāṃścaparaśvadhān || 38 ||
bahuvyāmāṃścaparighāngadāścamusalāni ca |
tālaskandhāṃścavipulānkṣepaṇīyāndurāsadān || 39 ||
athānyadvapurādāyadāruṇaṃromaharṣaṇam |
niṣpapātamahātejāḥkumbhakarṇomahābalaḥ || 40 ||
dhanuḥśataparīṇāhaḥ sa ṣaṭchatrasamucchritaḥ |
raudraḥśakaṭacakrākṣomahāparvatasannibhaḥ || 41 ||
sannipatya ca rakṣāṃsidagdhaśailopamāmahān |
kumbhakarṇomahāvaktraḥprahasannidamabravīt || 42 ||
adyavānaramukhyānāntāniyūthānibhāgaśa |
nirdahiṣyāmisaṅkhruddhaśśalābhānivapāvakaḥ || 43 ||
nāparādhyantimekāmaṃvānarāḥ vanacāriṇaḥ |
jātirasmadvidhānāṃsāpurodyānavibhūṣaṇam || 44 ||
purarodhasyamūlanturāghavassahalakṣmaṇaḥ |
hatetasmin hataṃsarvantaṃvadhiṣyāmisaṃyuge || 45 ||
evaṃ tasya bruvāṇasya kumbhakarṇasya rākṣasāḥ |
nādaṃ cakrurmahāghoraṃ kampayanta ivārṇavam || 46 ||
tasyaniṣpatatastūrṇaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |
babhūvurghorarūpāṇinimittānisamantataḥ || 47 ||
ulkāśaniyutāmeghābabhūvurgardhabhāruṇāḥ |
sasāgaravanācaivavasudhāsamakampata || 48 ||
ghorarūpāśśivānedussajvālakabalairmukhaiḥ |
maṇḍalānyapasavyānibabandhuścavihaṅgamāḥ || 49 ||
niṣpapāta ca gṛdhromālevā'syapathigacchataḥ |
prāsphurannayanañcāsyasavyobāhuścakampata || 50 ||
niṣpapātatadācolkājvalantībhīmaniśśvanā |
ādityoniṣprabhaścāsīnnapravāti ca 'nilaḥ || 51 ||
acintayanmahotpātānuditānromaharṣaṇān |
niryayaukumbhakarṇastukṛtāntabalacoditaḥ || 52 ||
na laṅghayitvāprākārampadbhyāmparvatasannibhaḥ |
dadarśābhraghanaprakhyaṃvānarānīkamadbhutam || 53 ||
tedṛṣṭavārākṣasaśreṣṭhaṃvānarāḥparvatopamam |
vāyununnāivaghanāyayussarvādiśastadā || 54 ||
tadvānarānīkamatipracaṇḍandiśodravadbhinnamavābhrajālam |
sa kumbhakarṇassamavekṣyaharṣānnanādabhūyoghanavadghanābhaḥ || 55 ||
tetasyaghoranninadanniśamyayathāninādandivivāridasya |
peturdharaṇyāmbahavaḥplavaṅgānikṛttamūlāivaśālavṛkṣāḥ || 56 ||
vipulaparighavān sa kumbhakarṇoripunidhanāyavinispṛtotmā |
kapiṣaṇabhayamādadatsubhīmamprabhurivadaṇḍavānyugānte || 57 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.